II SA/Go 294/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2012-05-31
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacja budowyrozbiórkawiatrołappozwolenie na budowędecyzja o warunkach zabudowyprojekt budowlanymapa ewidencyjnapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nakazie rozbiórki wiatrołapu, uznając, że organy nadzoru budowlanego zbyt rygorystycznie podeszły do kwestii aktualności dokumentów w postępowaniu legalizacyjnym.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę wiatrołapu dobudowanego do budynku mieszkalnego bez pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały, że skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów legalizacyjnych, w tym projektu budowlanego na aktualnej mapie i decyzji o warunkach zabudowy dla nowo powstałej działki po scaleniu. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że organy zbyt formalistycznie podeszły do kwestii aktualności dokumentów, zwłaszcza że dysponowały informacjami o zmianach ewidencyjnych, a sama budowa nie naruszała przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. rozpoznał skargę G.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę dobudowanego wiatrołapu. Budowa wiatrołapu miała miejsce w 2008 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego wstrzymały roboty i nałożyły obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych. PINB ustalił opłatę legalizacyjną, jednak WINB uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na nieaktualność dokumentów dotyczących działki po jej scaleniu. Ostatecznie PINB nakazał rozbiórkę, argumentując, że skarżąca nie przedstawiła projektu budowlanego na aktualnej mapie i decyzji o warunkach zabudowy dla nowej działki. WINB podtrzymał tę decyzję. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy nadzoru budowlanego zbyt rygorystycznie i formalistycznie podeszły do kwestii aktualności dokumentów. Podkreślono, że organy dysponowały wykazem zmian ewidencyjnych działki po scaleniu i mogły samodzielnie ocenić sytuację. Żądanie ponownego przedkładania dokumentów, które były aktualne w momencie ich sporządzania, było nieuzasadnione. Sąd uznał, że przedłożone dokumenty wskazują na zgodność budowy z przepisami, a rozbiórka jest rozwiązaniem ostatecznym. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB, a także postanowienie PINB, zasądzając jednocześnie koszty postępowania od WINB na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organy dysponują informacjami o zmianach ewidencyjnych i mogą samodzielnie ocenić zgodność budowy z prawem, a inwestor wykazał zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym i technicznymi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego zbyt rygorystycznie podeszły do kwestii aktualności dokumentów legalizacyjnych. Skoro organ dysponował wykazem zmian ewidencyjnych działki po scaleniu, nie było podstaw do żądania ponownego przedkładania dokumentów, które były aktualne w momencie ich sporządzenia. Rozbiórka jest rozwiązaniem ostatecznym, gdy legalizacja nie jest możliwa, a w tym przypadku dokumenty wskazywały na zgodność budowy z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.p.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 48 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

u.p.b. art. 49 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

rozp. ws. warunków technicznych

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. ws. formy projektu budowlanego art. 8 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego zbyt rygorystycznie podeszły do kwestii aktualności dokumentów legalizacyjnych. Zmiana numeracji działki w wyniku scalenia nie wymaga automatycznie uzyskania nowej decyzji o warunkach zabudowy, jeśli organ dysponuje informacjami o zmianach ewidencyjnych. Żądanie ponownego przedkładania dokumentów, które były aktualne w momencie ich sporządzenia, było nadmiernym formalizmem. Postanowienie na podstawie art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego nie upoważnia do żądania ponownego przedkładania dokumentów.

Odrzucone argumenty

Budowa wiatrołapu wymagała pozwolenia na budowę. Przedłożony projekt budowlany nie został sporządzony na aktualnej mapie. Strona nie przedłożyła ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...]. Niezłożenie wymaganych dokumentów w terminie skutkuje nakazem rozbiórki.

Godne uwagi sformułowania

Zaskarżona decyzja wydana została z obrazą przepisów art. 48 ust 4 ustawy, nadto art. 7 i 8 kpa. Żądanie od strony przedłożenia kolejnych dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy było zbytnim rygoryzmem i formalizmem, nie znajdującym oparcia w obowiązującym stanie prawnym. Rozbiórka samowolnie wzniesionego obiektu (lub jego części) traktowana jest przez ustawodawcę jako rozwiązanie ostateczne, gdy jego legalizacja nie jest możliwa.

Skład orzekający

Mirosław Trzecki

przewodniczący

Grażyna Staniszewska

sprawozdawca

Maria Bohdanowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących legalizacji samowoli budowlanej, zwłaszcza w kontekście zmian ewidencyjnych działek i wymogów formalnych dotyczących dokumentacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany numeracji działki w trakcie postępowania legalizacyjnego; wymaga analizy konkretnych przepisów Prawa budowlanego i k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak nadmierny formalizm organów administracji może prowadzić do błędnych decyzji, a sąd administracyjny koryguje takie podejście, podkreślając potrzebę uwzględniania całokształtu materiału dowodowego i zasad postępowania.

Sąd: Formalizm organów budowlanych nie może prowadzić do absurdalnych nakazów rozbiórki.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 294/12 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2012-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Maria Bohdanowicz
Mirosław Trzecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 48, art. 49
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200 i art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77, art. 107 § 3, art. 136
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi G.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiatrołapu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] marca 2012r. G.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012r. znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...], w której organ nakazał skarżącej rozbiórkę dobudowanego do budynku mieszkalnego wiatrołapu - obiekt "A" (oznaczony w załączniku nr 1 do decyzji) na działce nr [...].
Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.
W wyniku postępowania administracyjnego przeprowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie budowy obiektu budowlanego w miejscowości [...] na dz. nr [...] (obecnie po połączeniu działek nr [...] działka posiada numer [...]) postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. znak: [...], na mocy art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej zwanej Prawem budowlanym, organ I instancji wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez stronę bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przy dobudowie wiatrołapu do budynku mieszkalnego - obiekt "A" (oznaczony w załączniku nr 1 do postanowienia) oraz nałożył na inwestora – G.P. obowiązek przedstawienia w terminie 60 dni dokumentów:
zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń lub rzeczoznawcę budowlanego, 3) kserokopii uprawnień budowlanych i zaświadczeń o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego projektantów oraz osób sprawdzających, 4) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do działki nr [...].
W związku z przedłożeniem przez inwestora wymaganych dokumentów postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na treść art. 49 ust. 1 i 2 ustalił dla G.P. opłatę w kwocie 50 000 zł za legalizację dobudowy w/w wiatrołapu.
Na skutek zażalenia wniesionego przez G.P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011r, znak: [...] uchylił postanowienie organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podzielił przyjętą przez organ I instancji kwalifikację rozpatrywanego przypadku jako budowę bez wymaganego pozwolenia na budowę części obiektu budowlanego tj, części budynku mieszkalnego jednorodzinnego do którego została ona dobudowana. Jednakże w ocenie organu odwoławczego przedłożone przez inwestora dokumenty w celu legalizacji budowy nie spełniają wymagań ustawy Prawo budowlane, gdyż projekt budowlany w części opisowej oraz w części graficznej dotyczy dz. nr [...], tymczasem dz, nr [...] zostały połączone, a w wyniku połączenia powstała działka nr [...]. Organ zwrócił uwagę, iż dotyczy to również decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2010 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla legalizowanej inwestycji, WINB podkreślił, iż oznaczenie działki budowlanej stanowi istotny element niezbędny do rozstrzygnięcia w sprawie doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót budowlanych, gdyż określa konkretny obiekt budowlany i miejsce jego położenia.
Wobec powyższego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] na podstawie art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane PINB zobowiązał stronę do uzupełnienia wniosku z dnia [...] grudnia 2010r. o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę przy dobudowie wiatrołapu do budynku mieszkalnego - obiekt "A" (obiekt oznaczony w załączniku do postanowienia) na działce nr [...] o przedstawienie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w stosunku do działki nr [...], przedstawienie czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, odzwierciedlające aktualny stan ewidencji działki.
W dniu [...] września 2011r. G.P. przedstawiła wymagane projekty budowlane, jednakże nie przedstawiła decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w stosunku do działki nr [...].
W wyniku powyższego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] PINB na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał G.P. rozbiórkę dobudowanego do budynku mieszkalnego wiatrołapu -obiekt "A" (obiekt oznaczony w załączniku nr 1 do decyzji). Organ wskazał w uzasadnieniu, iż przedłożony projekt zagospodarowania terenu - w części graficznej, nie został sporządzony na aktualnej mapie, a taki obowiązek wynika z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponadto organ wskazał, iż strona nie przedłożyła ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu w stosunku do działki nr [...], jednocześnie zaznaczając, iż w przypadku gdy po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy dokonano podziału nieruchomości i zmianie uległa numeracja działek, właściciel nie ma obowiązku występować o zmianę decyzji o warunkach zabudowy. Konieczne uznał organ jedynie wykazanie, że nieruchomość której dotyczy postępowanie legalizacyjne jest tą samą nieruchomością do której odnosi się decyzja o warunkach zabudowy. Organ podał, iż jest w posiadaniu zmian danych ewidencyjnych działek nr [...].
Na skutek wniesionego przez G.P. odwołania decyzją z dnia [...] marca 2012 r. WINB orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Organ odwoławczy na wstępie uzasadnienia ponownie podzielił przyjętą przez organ I instancji kwalifikację rozpatrywanego przypadku jako budowę bez wymaganego pozwolenia na budowę części obiektu budowlanego tj. części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, do którego została dobudowana. Przedmiotowy wiatrołap jak wskazał organ stanowi samodzielną pod względem funkcjonalno -konstrukcyjnym część budynku, którą z uwagi na swoje usytuowanie należy traktować jako samodzielną część budynku, do którego został dobudowany. Przy czym organ odwoławczy zaznaczył, iż budowa wiatrołapu stanowi rozbudowę budynku mieszkalnego. Następnie WINB potwierdził, iż w przedmiotowej sprawie niewątpliwie rozbudowa budynku mieszkalnego poprzez dobudowę wiatrołapu bez pozwolenia na budowę wymaga działań naprawczych w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył treść art. 48 Prawa budowlanego wyjaśniając procedurę postępowania w przypadku wzniesienia budowli bez pozwolenia na budowę. Organ wskazał, iż zgodnie z w/w przepisem legalizacja samowoli budowlanej stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Legalizacja możliwa jest przy spełnieniu określonych warunków, tj. gdy budowa obiektu jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (albo ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu przestrzennym) oraz nie narusza przepisów w tym techniczno-budowlanych w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W takiej sytuacji, jak wskazał WINB organ wstrzymuje roboty budowlane i nakłada na inwestora obowiązek przedstawienia określonych w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego dokumentów, na które składają się dokumenty wymagane do wniosku
0. pozwolenie na budowę. Organ podniósł, iż złożenie wymaganych dokumentów w terminie traktuje się jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwoienie na wznowienie robót budowlanych, jeśli budowa nie została zakończona. Natomiast niedotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów stanowi przesłankę do wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, iż inwestor nie zastosował się do warunków postępowania legalizacyjnego. Niezłożenie wymaganych dokumentów przez inwestora w terminie, zgodnie z przytoczonymi wcześniej przepisami prawa, musiało zdaniem WINB skutkować nakazem rozbiórki obiektu budowlanego. Organ wskazał, iż strona przedłożyła projekt budowlany niespełniający wymagania prawa w zakresie projektu zagospodarowania terenu działki. Dodatkowo WINB zwrócił uwagę, iż organ I instancji w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji obok art. 48 ust.
1. winien wskazać art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego, a nie art. 48 ust. 4, jednakże uchybienie powyższe zdaniem organu odwoławczego pozostaje bez wpływu na wynik postępowania. Nadto właściwa podstawa prawna wskazana została przez WINB w treści uzasadnienia niniejszej decyzji.
Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, iż przejmując na własność budynek położony na działce nr [...] skarżąca przyjęła na siebie wszelkie prawa i obowiązki z nim związane, w tym również wynikające z niedopełnienia przez inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wiatrołapu.
G.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję WINB z dnia [...] marca 2012r. wnioskując o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego tj. dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, której skutkiem jest błędne ustalenie, że skarżąca czy też jej poprzednik prawny dobudowali wiatrołap co wymagało uzyskania pozwolenia na budowę podczas gdy z ustaleń organu wynikały odmienne wnioski tj. że budowla ta istniała jako przedwojenna i została poddana remontowi nie wymagając uzyskania pozwolenia na budowę. Nadto skarżąca zarzuciła decyzji rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 8 kpa poprzez błędną wykładnię pojęcia "aktualnej mapy" i uznanie, że mapa traci aktualność przez to że nastąpiło scalenie działek a także, że wskutek zmiany numeracji działek i scalenia gruntów istnieje potrzeba uzyskania nowej decyzji o warunkach zabudowy.
Jednocześnie w treści skargi reprezentujący skarżącą pełnomocnik wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadniając wniosku. Postanowieniem z dnia 22 maja 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odmówił stronie skarżącej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone uprzednio w zaskarżonej decyzji. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż zmiana granic działki pozostaje bez znaczenia dla legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Powołując się na treść art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego organ wskazał, iż oceniając zgodność budynków lub ich części z przepisami prawa organ nadzoru budowlanego winien brać pod uwagę również przepisy techniczno-budowlane, a w szczególności przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ wskazał, iż niektóre z regulacji tego rozporządzenia określają wymagane odległości od granic działki budowlanej. Z uwagi na powyższe projekt zagospodarowania działki wykonany na mapie nieodzwierciedlającej aktualnego przebiegu granic działek budowlanych nie może stanowić podstawy do uznania go za kompletny i możliwy do zatwierdzenia w postępowaniu legalizacyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U, z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny, w zakresie swej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia.
Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Nadto - w myśl ar. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu w analizowanej sprawie była decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowalne.
W oparciu o wskazany powyżej przepis ustawy organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji nakazał rozbiórkę dobudowanego do budynku mieszkalnego wiatrołapu na działce nr [...]. Organ uznał, iż strona nie wypełniła obowiązków nałożonych na nią postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., które wydane zostało w oparciu o przepis art. 49 ust. 3 ustawy, co zgodnie z treścią tegoż przepisu skutkuje zastosowaniem sankcji przewidzianej w art. 48 ust. 1. Powyższy pogląd znalazł aprobatę organu drugiej instancji. Z zaprezentowanym stanowiskiem zgodzić się nie można.
Prawidłowe zastosowanie przepisu prawa jest uwarunkowane w pierwszej kolejności wnikliwym ustaleniem stanu faktycznego sprawy. Aby proces subsumcji odniósł zamierzony przez ustawodawcę skutek w postaci prawidłowej regulacji określonej sytuacji faktycznej, należy ustalić, a następnie przy rozstrzygnięciu sprawy -uwzględnić - wszystkie okoliczności dotyczące danego stanu faktycznego.
Analizowana sprawa dotyczy postępowania legalizacyjnego opartego na przepisie art. 48 i 49 ustawy. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że dobudowa wiatrołapu do budynku mieszkalnego nastąpiła w 2008 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (patrz: oświadczenie Z. Wesołowskiego , k-30 akt administracyjnych).
Stosownie do treści art. 48 ust. 1 ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Wynikający z przytoczonego powyżej przepisu nakaz rozbiórki nie jest nakazem bezwzględnym. Ustawodawca zobowiązuje bowiem do badania czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, i czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określają przepisy art. 48 ust. 2. Stosownie do brzmienia tych przepisów sprawcę samowoli budowlanej nie można pozbawić możliwości jej legalizacji, a na organie ciąży obowiązek zbadania czy w danej sprawie określone przesłanki warunkujące legalizację zostały spełnione. W myśl ust. 2 art. 48 jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w
szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie
uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu
zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Zgodnie treścią ust. 3 w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu
architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Stosownie do treści ust. 4 art. 48 w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
Wskazanym powyżej postanowieniem z dnia [...] października 2010r. organ
nadzoru budowlanego zobowiązał stronę do przedłożenia 1) zaświadczenia Wójta
Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń lub rzeczoznawcę budowlanego, 3) kserokopii uprawnień budowlanych i zaświadczeń o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego projektantów oraz osób sprawdzających, 4) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do działki nr [...]. Strona wymagane dokumenty przedłożyła. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., w oparciu o przepis art. 49 ust. 1 ustawy organ ustalił opłatę legalizacyjną. W postępowaniu odwoławczym prowadzonym od powyższego postanowienia organ drugiej instancji wyraził stanowisko, zgodnie z którym przedłożone przez skarżącą dokumenty winny dotyczyć działki nr ewid, [...], która powstała na skutek połączenia działek nr [...]. Zdaniem organu strona winna przedłożyć dokumenty aktualne, obrazujące stan nieruchomości po połączeniu działek. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że do scalenia działek doszło w październiku 2010r. Ponieważ skarżąca nie przedstawiła decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...], nadto część graficzna projektu dotyczyła tylko działki nr [...], dlatego w oparciu o przepis art. 48 ust. 4 ustawy orzeczony został nakaz rozbiórki wiatrołapu.
Należy zwrócić uwagę, że organ administracyjny dysponował wykazem zmian ewidencyjnych dotyczących działki [...] (połączenie działek [...]), co zresztą stwierdził w decyzji wydanej w pierwszej instancji.
Stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji jest błędne, a decyzja wydana została z obrazą przepisów art. 48 ust 4 ustawy, nadto art. 7 i 8 kpa. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że . strona wykonała obowiązki nałożone postanowieniem z dnia [...] października 2010r. A zatem przedłożyła decyzję o warunkach zabudowy, cztery egzemplarze projektu budowlanego, odpowiednie dokumenty dotyczące uprawnień budowlanych oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przedłożone przez stronę dokumenty, na datę ich sporządzania były aktualne, tzn. dotyczyły działki nr [...] (dotyczy to decyzji o warunkach zabudowy ora projektu budowlanego). W trakcie postępowania legalizacyjnego na wniosek skarżącej dokonano scalenia działek, w wyniku czego powstała działka nr ewid. [...]. Jednakowoż wykazem zmian ewidencyjnych dotyczących tej działki organ dysponował. W tej sytuacji żądanie od strony przedłożenia kolejnych dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy było zbytnim rygoryzmem i formalizmem, nie znajdującym oparcia w obowiązującym stanie prawnym. W tym stanie sprawy, na podstawie przedstawionych przez stronę dokumentów oraz pozostałego materiału dowodowego organ nadzoru budowlanego winien ocenić czy zachodzą podstawy do legalizacji samowoli budowlanej. Sprawą o istotnym znaczeniu jest i to, że działka nr [...] nie jest zabudowana, co może mieć znaczenie dla oceny zachowania odpowiednich przepisów technicznych prawa budowlanego - przy legalizacji wiatrołapu.
Istotną kwestią jest również i to, że postanowieniem z [...] sierpnia 2011r. organ nałożył na stronę te same obowiązki, o których mowa w art. 48 ust. 3, a przecież nie takie jest znaczenie przepisu art. 49 ust. 3. Norma prawna wynikająca ze wskazanego przepisu ustawy Prawo budowalne upoważnia jedynie do usuwania nieprawidłowości w przedłożonych przez stronę dokumentach, nie daje natomiast podstaw do zobowiązania strony do ich ponownego przedkładania. Proces legalizacyjny winien uwzględniać zasadę szybkości postępowania, albowiem jest to szczególne postępowanie, zmierzające do usunięcia stanu niezgodności z prawem. Wprawdzie w przepisie art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie
szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (DZ.U. 2003 Nr 120 poz, 1133) jest mowa o aktualnej mapie, jednak w ocenie Sądu, tę kwestię - na tle niniejszej sprawy - należało oceniać na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Skoro organ dysponował wykazem zmian ewidencyjnych działki nr [...], to nie było przeszkód, aby samodzielnie dokonał wymaganych ocen. Tym bardziej, że zmiany ewidencyjne zostały wprowadzone w trakcie procesu legalizacyjnego, a przedstawione mapy nie obrazowały stanu zaszłego, czyli przed wszczęciem postępowania w analizowanej sprawie.
Na miejscu będzie również zwrócenie uwagi na inny aspekt rozpatrywanej sprawy. Strona nie powinna pozostawać w stanie niepewności co do swoich obowiązków w toku postępowania, jak również nie powinna ponosić żadnych ujemnych konsekwencji wynikających z treści wydanych przez organ decyzji oraz dokumentów sporządzonych przez uprawnione podmioty. Skoro skarżąca zastosowała się do nałożonego na nią obowiązku i żądane dokumenty przedstawiła, to zaistniałej sytuacji procesowej nie należało interpretować w sposób, który byłby dla niej mniej korzystny (art. 7 k.p.a,).
Zaskarżoną decyzją organ orzekł o rozbiórce wiatrołapu, treść rozstrzygnięcia oznacza tym samym, że legalizacja tej części budynku nie jest możliwa. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym również dokumentów przedstawionych przez skarżącą, badane rozstrzygnięcie wydane zostało przedwcześnie. Dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy mają wykazać, czy budowa danego obiektu (lub jego części) odpowiada przepisom prawa. Rozbiórka samowolnie wzniesionego obiektu (lub jego części) traktowania jest przez ustawodawcę jako rozwiązanie ostateczne, gdy jego legalizacja nie jest możliwa. Należy zauważyć, że z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, że obiekt nie narusza żadnych norm prawnych, jest zgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym oraz przepisami prawa budowlanego, dlatego przyjęcie, iż w aktualnym stanie sprawy zachodzą podstawy do zastosowania sankcji z art. 48 ust. 1, z przedstawionych powyżej powodów, nie było prawidłowe.
Z powyższych względów zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego i prawa materialnego, dlatego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 "a" i "c" p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI