II SA/GO 286/24

II SA/Go 286/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-10-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący/
Krzysztof Dziedzic
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 30 ust. 5, ust. 6 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 października 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru budowy biologicznej oczyszczalni ścieków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej M. S. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Dnia 10 sierpnia 2023 r. M.S. zgłosiła Staroście budowę biologicznej oczyszczalni ścieków Bio Solid 8 o wydajności 1,2 m3 na dobę z integralnym zbiornikiem na ścieki oczyszczone i wbudowaną pompą przyłączoną do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, na działce o numerze ewidencyjnym [...] w miejscowości [...]. Z opisu robót budowlanych wynika m.in., iż oczyszczone ścieki będą wypompowywane pojazdem asenizacyjnym lub wykorzystywane do podlewania roślin w biohydrofitowym poletku roślinnym.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., dalej w skrócie p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. z 2023 r. poz.775 ze zm., dalej w skrócie kpa) Starosta wniósł sprzeciw w sprawie powyższego zgłoszenia robót budowlanych wskazując na niezgodność zamierzenia budowlanego z ustaleniami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego - uchwale Rady Gminy nr XXXII/240/13 z dnia 9 października 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Starosta wyjaśnił, że zgodnie z w.w. planem miejscowym obszar inwestycji znajduje się w zakresie terenów oznaczonych symbolami od 133R do 197R. Obsługę w zakresie infrastruktury technicznej dla tych terenów zawarto w ustaleniach § 2 ust. 10. Zgodnie z tym przepisem dla odprowadzania ścieków komunalnych ustalono szczelne zbiorniki bezodpływowe, z wykluczeniem przydomowych oczyszczalni ścieków, do czasu realizacji systemu kanalizacji sanitarnej. Z uwagi na powyższe postanowienia planu miejscowego organ wniósł sprzeciw zgodnie z treścią art. 30 ust. 6 p.b.
Po wniesieniu przez M.S. odwołania, decyzją z dnia [...] Wojewoda utrzymał w mocy powyższą decyzję Starosty. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda wyjaśnił, że na terenie planowanej inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Gminy Nr XXXII/240/13 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy. W zakresie ustaleń funkcjonalno-przestrzennych dotyczących zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, ochrony środowiska, przyrody, krajobrazu kulturowego, dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz zasad kształtowania przestrzeni publicznych w § 2 ust. 4 pkt 4 lit. g ustalono zakaz realizacji przydomowych oczyszczalni ścieków przedstawianych na etapie uchwalania planu. Zapis ten wynika ze wskazań Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska przedstawionych na etapie opiniowania i uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W zakresie ustaleń dotyczących infrastruktury technicznej w § 2 ust. 10 planu ustalono odprowadzanie ścieków komunalnych do szczelnych zbiorników bezodpływowych, z wykluczeniem przydomowych oczyszczalni ścieków, do czasu realizacji systemu kanalizacji sanitarnej. Dalej Wojewoda wskazał, że z treści art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. wynika, iż organ ma obowiązek wnieść sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzenie użyte w tym przepisie oznacza, że sprzeciw wnoszony jest obligatoryjnie w przypadku niezgodności zamierzenia inwestycyjnego z obowiązującym planem miejscowym, a decyzja pozbawiona jest elementu uznania administracyjnego. Powyższe skutkuje tym, że na terenie objętym przypisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czyli m.in. na terenie działki nr ewid. [...]nie została dopuszczona możliwość budowy przydomowych oczyszczalni ścieków.
Na powyższą decyzję Wojewody M.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się m.in. na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1469, dalej w skrócie u.c.p.g.).
Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Go 695/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgłoszona przez skarżącą w dniu 10 sierpnia 2023 r. budowa przydomowej oczyszczalni ścieków stanowi zamierzenie budowlane o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 5 p.b. i nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia. Sprzeciw Starosty od tego zgłoszenia został wniesiony na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. zgodnie z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. W swoich rozstrzygnięciach organy wzięły pod uwagę treść § 2 ust. 10 pkt 2 lit. a uchwały nr XXXII/240/13 Rady Gminy z dnia 9 października 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. Urz. Woj. z 2013 r. pod poz. 2155) stanowiącego, iż w zakresie ustaleń dotyczących infrastruktury technicznej ustala się odprowadzenie ścieków komunalnych - do szczelnych zbiorników bezodpływowych, z wykluczeniem przydomowych oczyszczalni ścieków, do czasu realizacji systemu kanalizacji sanitarnej. Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1478 - w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji) w art. 16 pkt 61 lit. a) definiuje przy tym ścieki m.in. jako wody zużyte na cele bytowe lub gospodarcze. Przechodząc do wyjaśnienia motywów uwzględnienia skargi Sąd wskazał na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. - w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz przytoczył § 2 ust. 4 pkt 4 lit. g przywołanej wyżej uchwały Rady Gminy z dnia 9 października 2013 r., zgodnie z którym w zakresie ustaleń funkcjonalno-przestrzennych dotyczących zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, ochrony środowiska, przyrody, krajobrazu kulturowego, dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz zasad kształtowania przestrzeni publicznych ustala się zakaz realizacji przydomowych oczyszczalni ścieków.
Sąd wskazał, że organy orzekające w sprawie, dokonując oceny zgodności zamierzenia budowlanego z postanowieniami planu miejscowego ograniczyły się do bezpośredniego porównania rozwiązań zawartych w zgłoszeniu z założeniami przyjętymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, jednak nie można zapominać, iż uchwała rady gminy o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stanowi akt prawa miejscowego, który musi respektować postanowienia innych aktów prawnych powszechnie obowiązujących, czyli ustaw oraz wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych (por. wyrok WSA w Łodzi z 9 września 2009 r., II SA/Łd 814/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu poszanowanie takie oznacza, iż wykładnia przepisów prawa miejscowego nie może dokonywać się w oderwaniu od zapisów innych aktów prawa powszechnie obowiązującego. Z przywołanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. wynika, że w sytuacji gdy sieć kanalizacyjna nie istnieje lub jej budowa jest techniczne lub ekonomicznie nieuzasadniona - wówczas właścicielowi nieruchomości przysługuje wybór między wyposażeniem nieruchomości w 1) zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, 2) przydomową oczyszczalnię ścieków. Przy czym oba te urządzenia muszą spełniać wymagania określone w przepisach odrębnych. Sąd wskazał, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż niedopuszczenie przez lokalnego prawodawcę w planie zagospodarowania przestrzennego budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, na które ustawodawca zezwala pod warunkiem spełnienia określonych technicznych wymogów, nie da się pogodzić z racjonalnością stosowania prawa i jego funkcją (celem) którym jest, jeżeli chodzi o przepisy z dziedziny planowania przestrzennego, zapewnienie możliwości realizacji inwestycji z uwzględnieniem ładu przestrzennego, walorów architektonicznych i krajobrazowych, wymagań ochrony środowiska, ochrony zdrowia, bezpieczeństwa ludzi i mienia, walorów ekonomicznych przestrzeni, prawa własności, potrzeb interesu publicznego, wynikających z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Sąd zauważył, że z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. wynika, że dopiero w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest z przyczyn wskazanych w przepisie nieuzasadniona, korzysta się ze zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni. Stąd też w sytuacji gdy skarżąca dopiero zamierza zbudować oczyszczalnię, przyłączenie do sieci miałoby pierwszeństwo - o ile taka możliwość istnieje, zaś wybór innych możliwości (a więc zbiornika bezodpływowego nieczystości ciekłych lub przydomowej oczyszczalni ścieków bytowych) byłby wówczas naruszeniem zapisu rangi ustawowej. Konkludując Sąd stwierdził, że w sprawie należy przede wszystkim ustalić, czy skarżąca miała możliwość podłączenia swojej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, zwłaszcza że jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie, przesłanką zobowiązania do podłączenia się do sieci jest fakt jej istnienia oraz realna, technicznie wykonalna możliwość podłączenia (por. wyrok NSA z 9 października 2013 r. II OSK 1072/12), co musi podlegać ustaleniu w sprawie. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby okoliczność ta była objęta rozważaniami organów w toku rozpatrywania zgłoszenia. Odnosząc się do argumentacji organu na temat faktu obowiązywania cytowanych wyżej § 2 ust. 4 pkt 4 lit. g oraz § 2 ust. 10 pkt 2 lit. a uchwały nr XXXII/240/13 Rady Gminy z dnia 9 października 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, a także stwierdzenia, iż dopóki (ewentualnie) niezgodny z prawem przepis funkcjonuje w planie miejscowym, to jest on wiążący do czasu wyeliminowania go z obrotu prawnego, Sąd zwrócił uwagę, iż w przypadku niniejszej sprawy stan faktyczny nie został jasno ustalony i na chwilę obecną nie tylko nie sposób przeprowadzić kontroli prawidłowości zastosowania przez organy przywołanych wyżej przepisów miejscowego planu, ale nie wiadomo również, czy przepis § 2 ust. 10 pkt 1it. a) tej uchwały (dopuszczający odprowadzenie ścieków komunalnych do szczelnych zbiorników bezodpływowych, z wykluczeniem przydomowych oczyszczalni ścieków, do czasu realizacji systemu kanalizacji sanitarnej) znajduje w ogóle w niniejszej sprawie zastosowanie.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z [...] wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia zamiaru budowy biologicznej oczyszczalni ścieków na działce o nr ewid [...]. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na wyrok WSA w Gorzowie WIkp. z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Go 695/23 oraz zauważył, że w uzasadnieniu wyroku Sąd zobowiązał Wojewodę do ustalenia czy na terenie, na którym jest położona działka o nr ewid. [...], istnieje lub projektowana jest sieć kanalizacji sanitarnej oraz czy istnieje faktyczna (techniczna) możliwość podłączenia do niej działki nr ewid. [...]. Rozpatrując sprawę w związku z ww. wyrokiem Wojewoda uzupełnił materiał dowodowy we wskazanym zakresie. Z ustaleń tych wynika, że w obszarze gdzie zlokalizowana jest ww. działka nie przebiega sieć kanalizacji sanitarnej, do której można zostać ona podłączona (pismo Wójta Gminy z [...]). Oznacza to, że działka nr ewid. [...] nie posiada technicznej możliwości podłączenia do sieci kanalizacji. Dalej organ podniósł, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego powszechnie obowiązującym na objętym nim terenie. Zawarte w nim zapisy wiążą zarówno organ administracji architektoniczno-budowlanej jak i inwestora. Z uwagi na zasadę pewności prawa stwierdzić należy, że dopóki zapisy te obowiązują wiążą one zarówno organ administracji architektoniczno- budowlanej jak i inwestora. Organ powołał się na zasadę władztwa planistycznego gminy, która jest realizowana poprzez ustanowienie na swoim terenie zasad zagospodarowania nieruchomości i wiąże się z możliwością wprowadzenia ograniczeń w prawie własności. Stosownie do art. 64 ust. 3 Konstytucji własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie w jakim nie narusza one istoty prawa własności. Nie budzi zatem wątpliwości, że Konstytucja dopuszcza możliwość ograniczenia prawa własności w drodze ustawy. Taką ustawą na mocy, której prawo własności zostaje ograniczone w zakresie swobodnego wyboru zagospodarowania nieruchomości jest ustawa o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym, na mocy której wydane są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda wskazał, że na terenie inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Gminy Nr XXXII/240/13 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...]. W zakresie ustaleń funkcjonalno-przestrzennych dotyczących zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, ochrony środowiska, przyrody, krajobrazu kulturowego, dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz zasad kształtowania przestrzeni publicznych przepis § 2 ust. 4 pkt 4 lit. g ustala zakaz realizacji przydomowych oczyszczalni ścieków przedstawianych na etapie uchwalania planu. Zapis ten wynika ze wskazań Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska przedstawionych na etapie opiniowania i uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W zakresie ustaleń dotyczących infrastruktury technicznej § 2 ust. 10 planu ustala odprowadzanie ścieków komunalnych do szczelnych zbiorników bezodpływowych, z wykluczeniem przydomowych oczyszczalni ścieków, do czasu realizacji systemu kanalizacji sanitarnej. W ocenie organu powyższe skutkuje tym, że na terenie działki nr ewid. [...] nie została dopuszczona możliwość budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. Zdaniem Wojewody [...] przyjęte przez gminę ograniczenie znajduje uzasadnienie i jest udokumentowane w procedurze planistycznej. Zdaniem organu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WIkp. nie zawarł oceny prawnej odnośnie zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, czy też dopuszczeniu takiego rozwiązania na przedmiotowej działce.
Na powyższą decyzję Wojewody nr [...] M.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W uzasadnieniu skargi skarżąca powołała się na treść art. 5 u.c.p.g. Skarżąca wskazała, że zgłaszana budowa pojedynczego systemu oczyszczania ścieków jest jednoznacznie określona w art. 3 dyrektywy Unii Europejskiej. Oczyszczalnia Bamar Tech Bio Solid 8 spełnia normy EN 12566- 3:2005+A2:2013, do wniosku dołączone zostały protokoły potwierdzające spełnienie tych norm i badań. Ścieki na wypływie z oczyszczalni są oczyszczone w dziewięćdziesięciu kilku procentach, więc są czystsze niż woda opadowa, czy ta płynąca w pobliskiej rzece. Interpretacja zapisów planu zagospodarowania przestrzennego jest w tym względzie nieuprawniona i prowadzi do naruszenia prawa własności. Skarżąca zauważyła, że nie można narzucać inwestorowi rozwiązań w zakresie sposobu odprowadzania ścieków, jeżeli proponowane przez niego metody nie są sprzeczne z ustawą i normami. Oczyszczalnia, którą chce zainstalować spełnia wszystkie narzucane normy. Ponadto zbiornik oczyszczalni ścieków jest zbiornikiem szczelnym i zlokalizowany będzie w tym samym miejscu, co zbiornik szczelny określony w miejscowym planie zagospodarowania W wyniku uzupełnienia akt sprawy potwierdził się brak możliwości przyłączenia działki [...] do sieci kanalizacyjnej, ponieważ ona nie istnieje (pismo Wójta Gminy z [...]). Oznacza to jednoznacznie brak technicznej możliwości podłączenia się do sieci kanalizacji sanitarnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako - p.p.s.a.) sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli przeprowadzonej w oparciu o wymienione powyżej kryteria jest decyzja Wojewody z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy biologicznej oczyszczalni ścieków na działce o nr ewid. [...].
Podstawę prawną wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszonego zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków stanowił art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Starosta wskazał, że na terenie planowanej inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą Rady Gminy z dnia 9 października 2013 r. Nr XXXII/240/13 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy. Zgodnie z § 2 ust. 4 pkt 4 lit. g planu miejscowego w zakresie ustaleń funkcjonalno-przestrzennych dotyczących zasad ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, ochrony środowiska, przyrody, krajobrazu kulturowego, dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz zasad kształtowania przestrzeni publicznych ustalono zakaz realizacji przydomowych oczyszczalni ścieków. W myśl § 2 ust. 10 w zakresie ustaleń dotyczących infrastruktury technicznej ustala się odprowadzanie ścieków komunalnych do szczelnych zbiorników bezodpływowych, z wykluczeniem przydomowych oczyszczalni ścieków, do czasu realizacji systemu kanalizacji sanitarnej.
W ocenie organu I instancji ze względu na treść przytoczonych powyżej przepisów planu miejscowego planowana inwestycja narusza jego postanowienia, wobec czego ziściła się przesłanka do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. Stanowisko to podzielił organ II instancji utrzymując w mocy decyzję I instancji.
Badając legalność zaskarżonej decyzji przede wszystkim należało mieć na uwadze, że sprawa niniejsza była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 18 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Go 695/23 uchylił decyzję organu II instancji utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o wniesieniu sprzeciwu. Zarówno organ administracyjny jaki Sąd orzekając w niniejszej sprawie, na zasadzie art. 153 p.p.s.a, są związani oceną prawną i wskazaniami wynikającymi z powyższej wyroku, który uzyskał walor prawomocności. W wyroku tym Sąd zawarł ocenę prawną sprawy i wskazania co do dalszych czynności w postępowania administracyjnym. Przypomnieć trzeba, że Sąd stwierdził iż, dokonując oceny zgodności zamierzenia budowlanego z postanowieniami planu miejscowego organy orzekające w sprawie ograniczyły się do bezpośredniego porównania rozwiązań zawartych w zgłoszeniu z założeniami przyjętymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Sąd zauważył, że nie można zapominać, iż uchwała rady gminy o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stanowi akt prawa miejscowego, który jak to wynika z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, jest źródłem prawa. Jego obowiązywanie jest ograniczone pod względem terytorialnym - do obszaru gminy. Uchwała taka, jako akt podjęty w ramach upoważnienia ustawowego udzielonego gminie do tworzenia aktów prawa miejscowego, musi respektować postanowienia innych aktów prawnych powszechnie obowiązujących, czyli ustaw oraz wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych. W ocenie Sądu poszanowanie takie oznacza, iż wykładnia przepisów prawa miejscowego nie może dokonywać się w oderwaniu od zapisów innych aktów prawa powszechnie obowiązującego. Sąd wskazał na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. z którego wynika, że w sytuacji gdy sieć kanalizacyjna nie istnieje lub jej budowa jest techniczne lub ekonomicznie nieuzasadniona - wówczas właścicielowi nieruchomości przysługuje wybór między wyposażeniem nieruchomości w 1) zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, 2) przydomową oczyszczalnię ścieków. Przy czym oba te urządzenia muszą spełniać wymagania określone w przepisach odrębnych. Powołując się na orzecznictwo sądowe Sąd wyraził stanowisko, że niedopuszczenie przez lokalnego prawodawcę w planie zagospodarowania przestrzennego budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, na które ustawodawca zezwala, pod warunkiem spełnienia określonych technicznych wymogów, nie da się pogodzić z racjonalnością stosowania prawa i jego funkcją (celem), którym jest, jeżeli chodzi o przepisy z dziedziny planowania przestrzennego, zapewnienie możliwości realizacji inwestycji z uwzględnieniem ładu przestrzennego, walorów architektonicznych i krajobrazowych, wymagań ochrony środowiska, ochrony zdrowia, bezpieczeństwa ludzi i mienia, walorów ekonomicznych przestrzeni, prawa własności, potrzeb interesu publicznego, wynikających z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. Mając na uwadze treść art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. konkludując Sąd stwierdził, że w sprawie należy ustalić, czy skarżąca miała możliwość podłączenia swojej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a okoliczność ta nie była rozważana w toku rozpatrywania zgłoszenia.
Wojewoda uzupełnił materiał dowodowy w zakresie wskazanym. w powyższym wyroku. Z pisma Wójta Gminy z dnia [...] wynika, że na obszarze gdzie zlokalizowana jest działka nr [...], nie przebiega sieć kanalizacji sanitarnej, do której można p[odłączyć w.w działkę, jednocześnie aktualnie Gmina nie posiada planów inwestycyjnych w zakresie budowy sieci kanalizacji sanitarnej w tym rejonie.
W tym stanie sprawy, mając na uwadze ustalenia poczynione w wyniku uzupełnienia materiału dowodowego, z których jednoznacznie wynika brak technicznych możliwości podłączenia danej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej oraz uwzględniając ocenę prawną zawartą w powyższym prawomocnym wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/Go 695/23 należy stwierdzić, że w okolicznościach faktycznych i prawnych danej sprawy skarżącej przysługuje prawo wyboru jednego ze sposobów odprowadzenia ścieków bytowych z jej nieruchomości, tj wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy lub w przydomową oczyszczalnię ścieków. Taka wykładnia art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. wynika z uzasadnienia powyższego wyroku, w którym przytaczając orzecznictwo sądowe, Sąd wskazał że powołane przepisy aktu prawa miejscowego należy interpretować z uwzględnieniem przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, czyli aktu wyższego rangą. Zauważyć należy, że uchylenie przez Sąd decyzji organu II instancji nastąpiło ze względu na błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g, nadto w celu przeprowadzenia dalszych czynności wyjaśniających, których celem miało być ustalenie istnienia w sprawie wszystkich istotnych - ze względu na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. – okoliczności, od których zależy budowa przydomowej oczyszczalni ścieków na danej nieruchomości. W innym przypadku prowadzenie dalszych czynności wyjaśniających byłoby zbędne.
Z mocy art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2523/12). Ustanowiona w tym przepisie zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12). Z racji rozwiązania prawnego, przyjętego w art. 153 p.p.s.a., strona (ale również i organ administracji publicznej) nie może już na dalszych etapach postępowania skutecznie zakwestionować przesądzonych wcześniej przez sąd kwestii. Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu (por. wyrok NSA dnia 24 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2541/12).
W związku z powyższym należy stwierdzić, że ponownie rozpoznając sprawę, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. organ związany był oceną prawną i wskazaniami wynikającymi z powyższego prawomocnego wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. Jednocześnie zaznaczyć należy, że stan prawny obowiązujący w dacie orzekania przez Sąd oraz na dzień wydania zaskarżonej decyzji nie uległ zmianie. Odnosząc się do pozostałej argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji, a dotyczącej obowiązku wniesienia przez organ sprzeciwu w wypadku określonym w art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b., ponownie wskazać trzeba, że badanej sprawie w sytuacji wydania prawomocnego wyroku, po myśli art. 153 p.p.s.a., organ był związany wykładnią prawa przeprowadzoną w tym wyroku oraz zawartymi w nim wskazaniami co do dalszego postępowania w sprawie.
Stosownie do treści art. 30 ust. 5 p.b. prawo wniesienia sprzeciwu przysługuje organowi administracji architektoniczno-budowlanej w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, wobec czego upływ tego terminu powoduje, że postępowanie w sprawie wniesienia sprzeciwu staje się bezprzedmiotowe. Uchylając decyzje organów obydwu instancji Sąd uwzględnił powyższą okoliczność i stwierdzając, że postępowanie administracyjne w przedmiocie wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 p.b. jest w tej sprawie bezprzedmiotowe - umorzył postępowanie administracyjne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. decyzje organów obydwu instancji zostały uchylone. Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. postępowanie administracyjne zostało umorzone. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.