II SA/Go 275/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2010-06-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja ludnościobowiązek meldunkowywymeldowaniepobyt stałyczynność materialno-technicznapostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikontrola legalnościuchylenie decyzjibłędy proceduralne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody o wymeldowaniu, uznając, że organ odwoławczy nie wyjaśnił prawidłowo zakresu podmiotowego odwołania i nie rozpoznał sprawy wszechstronnie.

Sprawa dotyczyła wymeldowania S.K. z miejsca stałego pobytu. Organ I instancji anulował zameldowanie B.S. i wymeldował S.K., M.K. i D.S. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając, że S.K. dobrowolnie opuściła lokal. S.K. wniosła skargę, argumentując, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne z powodu agresywnego zachowania syna. WSA uchylił decyzję Wojewody, wskazując na błędy proceduralne w postępowaniu odwoławczym, w szczególności na niewyjaśnienie zakresu podmiotowego odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. rozpoznał skargę S.K. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącej z lokalu przy ul. [...]. Sprawa wywodziła się z wniosku Zakładu [...] o wymeldowanie S.K., M.K., B.S. i D.S. z tego lokalu, gdyż faktycznie zamieszkiwali oni gdzie indziej, a w lokalu przebywała tylko W.S. Organ I instancji anulował zameldowanie B.S. (który przebywał w Zakładzie Karnym) i wymeldował pozostałe osoby, uznając, że nie zamieszkują one w miejscu stałego pobytu. S.K. wniosła odwołanie, twierdząc, że opuściła lokal z obawy o życie z powodu agresywnego zachowania syna W.S., a jej opuszczenie nie było dobrowolne. Wojewoda rozpoznał sprawę tylko w zakresie wymeldowania S.K., utrzymując decyzję Burmistrza w mocy i uznając, że skarżąca zerwała więzi z lokalem i nie podjęła działań zmierzających do powrotu. S.K. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o ewidencji ludności i błędy w ustaleniach faktycznych. WSA uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że organ odwoławczy przedwcześnie uznał, iż odwołanie dotyczy wyłącznie S.K. i nie wyjaśnił prawidłowo zakresu podmiotowego odwołania, które zawierało również twierdzenia dotyczące M.K. i wniosek o uchylenie decyzji w liczbie mnogiej. Sąd wskazał, że organ odwoławczy powinien był wezwać skarżącą do sprecyzowania, czy działa we własnym imieniu, czy jako pełnomocnik innych osób. Ponadto, WSA zarzucił Wojewodzie brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego i naruszenie wymogów formalnych decyzji, co czyniło przedwczesnym merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez Sąd. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy prawidłowo, ponieważ przedwcześnie uznał, że odwołanie dotyczy wyłącznie S.K., nie wyjaśniając, czy skarżąca działała również jako pełnomocnik innych osób, których dotyczyła decyzja organu I instancji.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy powinien był wezwać skarżącą do sprecyzowania zakresu odwołania, zwłaszcza gdy decyzja organu I instancji dotyczyła kilku osób, a odwołanie było sformułowane w sposób niejednoznaczny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.e.l. art. 15 § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.e.l. art. 47 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 47 § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 6

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 15 § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l. art. 10

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

k.p.a. art. 128

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 33

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 62

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.e.l. art. 8 § ust. 2

Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie wyjaśnił prawidłowo zakresu podmiotowego odwołania. Organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy wszechstronnie. Decyzja organu odwoławczego nie spełnia wymogów formalnych uzasadnienia.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek meldunkowy [...] nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu Organ meldunkowy jedynie gromadzi informacje w postaci danych o miejscu pobytu konkretnej osoby. Organy orzekające o obowiązku meldunkowym nie rozstrzygają przy tym w przedmiocie tytułu prawnego do przebywania w danym lokalu. Przez dobrowolność rozumie się nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje żadnych działań zmierzających do jego przywrócenia do lokalu. istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji.

Skład orzekający

Aleksandra Wieczorek

sprawozdawca

Marzenna Linska - Wawrzon

przewodniczący

Michał Ruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty postępowania odwoławczego w sprawach meldunkowych, obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia zakresu odwołania przez organ odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw meldunkowych i procedury administracyjnej; nie rozstrzyga merytorycznie kwestii dobrowolności opuszczenia lokalu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organu odwoławczego mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna (dobrowolność opuszczenia lokalu) jest złożona. Podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego.

Błędy proceduralne organu odwoławczego doprowadziły do uchylenia decyzji o wymeldowaniu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 275/10 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2010-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2010-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Aleksandra Wieczorek /sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne
Ewidencja ludności
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
art.15 ust. 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej S.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 19 sierpnia 2009 r. Zakład [...] wniósł o wymeldowanie z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] S.K. i M.K. ( najemców lokalu ) oraz synów B.S. i D.S.. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, iż wymienione osoby faktycznie zamieszkują przy ul. [...], zaś w lokalu miejsca zameldowania faktycznie zamieszkuje jedynie W.S., dążący do uregulowania z wnioskodawcą jako administratorem lokalu, spraw najmu i zaległości czynszowych.
Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], Burmistrz Miasta, powołując się na treść przepisu art. 47 ust. 2 i art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 139 z 2006 r. poz. 993 ze zm.), orzekł o anulowaniu czynności materialno – technicznej w postaci zameldowania B.S. na pobyt stały w lokalu przy ul. [...] oraz o wymeldowaniu z pobytu stałego w tym lokalu S.K., M.K. i D.S..
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż B.S. został zameldowany dnia [...] lipca 2008 r. przez najemcę – S.K., jednakże nigdy w spornym lokalu nie zamieszkał i nie przebywał, bowiem od [...] czerwca 2008 r. przebywa w Zakładzie Karnym. Ponadto organ wskazał, iż S.K. i M.K. wprawdzie czasami przebywają w spornym lokalu, jednakże tam nie nocują i nie posiadają w nim swoich rzeczy osobistych. Z zeznań świadków oraz zebranych w sprawie dowodów wynika, iż nie przebywają oni w miejscu stałego pobytu. Co do D.S., reprezentowanego w postępowaniu przez kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu wyznaczonego - na wniosek organu - przez Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. sygn. akt III R Ns 319/09. Odnosząc się do wskazanych ustaleń faktycznych organ wyjaśnił, iż organ gminy dokonuje zameldowania zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy poprzez przyjęcie zgłoszenia meldunkowego. Zameldowanie stanowi czynność materialno – techniczną i nie jest poprzedzane prowadzonym postępowaniem w zakresie sprawdzenia danych. W myśl art. 47 ust. 2 organ gminy może wstrzymać zameldowanie i rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w przypadku, gdy na etapie przyjmowania zgłoszenia powstaje wątpliwość w zakresie prawdziwości danych. Przepis ten stanowi także podstawę do przeprowadzenia postępowania w zakresie anulowania zameldowania po wyjaśnieniu okoliczności mających wpływ na ocenę prawidłowości czynności po jej dokonaniu. Wobec okoliczności, iż B.S. nigdy nie zamieszkiwał w spornym lokalu, w ocenie organu, zaistniała podstawa do orzeczenia o anulowania czynności materialno – technicznej w postaci zameldowania. Organ wskazał, że z kolei w myśl przepisu art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje decyzję o wymeldowaniu osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu. Wyjaśnił, ze pobytem stałym w rozumieniu art. 6 ustawy jest zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne, organ uznał, iż brak jest podstaw, aby orzec o odmowie wymeldowania S.K. i M.K. oraz D.S. bowiem osoby te nie zamieszkują w miejscu stałego zameldowania.
Od wskazanej decyzji złożone zostało odwołanie. W uzasadnieniu odwołania podpisanego przez S.K., strona wskazała, iż wprawdzie nie przebywa od pewnego czasu pod adresem stałego zameldowania, jednakże wynika to z okoliczności, iż to syn – W.S. uniemożliwia jej zamieszkiwanie w spornym lokalu. Wywodziła, iż opuszczenie przez nią lokalu mieszkalnego nie miało charakteru dobrowolnego, lecz wynikało z obawy o zdrowie i życie. Podkreśliła także, iż W.S. jest osobą agresywną. W ocenie odwołującej się organ orzekający w sprawie pominął te okoliczności i usankcjonował w majestacie prawa uprawnienia W.S. do lokalu mieszkalnego pozostawiając go jako jedynego najemcę. Ponadto strona podnosiła, iż w chwili obecnej zamieszkuje wraz z mężem w domkach altanowych, natomiast adres przy ul. [...], jest jedynie adresem odbioru korespondencji bowiem ta przesłana na adres zameldowania była niszczona przez W.S..
Odwołanie zawierało - sformułowany w liczbie mnogiej – wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1074 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...].
Wojewoda – uznając, iż odwołanie pochodzi wyłącznie od S.K. - wskazał, iż rozpoznał sprawę w zakresie decyzji obejmującej kwestię wymeldowania tej strony. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Miejsce pobytu stałego danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, mieszka, nocuje, spożywa posiłki, przyjmuje korespondencję. Podkreślił także, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu tego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Wojewoda podkreślił, iż z analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że S.K. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...], co strony potwierdzają zgodnie. Z kolei z wyjaśnień odwołującej się, złożonych na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. wynika, iż zamieszkiwanie w spornym lokalu uniemożliwia jej syn, który dokonał wymiany zamka w drzwiach wejściowych i jest zmuszona zamieszkiwać u córek. Nadto w odwołaniu przesłanym do organu I instancji skarżąca dowodzi, że sporny lokal musiała opuścić z obawy o swoje życie, na skutek nagannego zachowania się syna. Natomiast z wyjaśnień W.S., który obecnie jest najemcą spornego lokalu wynika, że S.K. zamieszkuje z mężem i synami w budynku przy ul. [...], co potwierdza fakt odbierana przez nią korespondencji pod tym adresem. Organ wskazał, iż powyższe okoliczności dowodzą, iż S.K. nie zamieszkuje w spornym lokalu, a dalsze jej zameldowanie byłoby utrzymywaniem fikcji meldunkowej. Ponadto zerwała ona definitywnie więzi spornym lokalem. Nadto S.K. nie podjęła czynności prawnych mających na celu odzyskanie możliwości zamieszkania w lokalu przy ul. [...]. Okoliczność ta świadczy o dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu.
S.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na wskazaną decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez wymeldowanie skarżącej z pobytu stałego, pomimo, iż skarżąca nie opuściła spornego lokalu dobrowolnie, nie zabrała stamtąd swoich rzeczy, zaś w tym lokali koncentrują się jej sprawy życiowe. Naruszenie przywołanej ustawy przez przywołanie przepisu art. 9 ust. 2, który został uznany za niezgodny z Konstytucją i uchylony. Ponadto skarżąca zarzuciła błąd organu w zakresie ustaleń faktycznych co do ustalenia najemcy spornego lokalu, którym wbrew stwierdzenia organu nie jest W.S., lecz właśnie skarżąca i jej mąż. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi, S.K. podkreśliła, iż z lokalu przy ul. [...] nie wyprowadziła się dobrowolnie, lecz z obawy o swoje życie, wynikającej z agresywnego zachowania syna W.S.. Swoich rzeczy z lokalu nie zabrała, lecz zostały one zniszczone przez syna. Skarżąca zaznaczyła, iż zamierza wnieść przeciwko W.S. sprawę o eksmisję. Wniosła o przesłuchanie wskazanych w skardze świadków dla wykazania podnoszonych okoliczności. Jednocześnie skarżąca wskazała, iż podany adres ul. [...], jest jedynie adresem do odbioru korespondencji, nie ma bowiem do tego lokalu żadnego tytułu prawnego i nie może się tam zameldować. Wreszcie skarżąca wskazała, iż jako główny najemca spornego lokalu miała prawo występować w imieniu innych osób, w tym przypadku D.S.. M.K. i B.S., w związku z tym wnosząc odwołanie pozostawała w przekonaniu, że dotyczy ono wszystkich tych osób. Jednakże okoliczność ta nie została wzięta pod uwagę przez organ II instancji. Argumentację dotyczącą zachowania syna W. jako przyczyny nieprzebywania przez nią w lokalu, w którym jest stale zameldowana skarżąca rozszerzyła w pismach procesowych z dnia [...] maja 2010 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga podlegała uwzględnieniu.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, iż w ramach sprawowanej przez sąd administracyjny kontroli legalności działań organów administracji publicznej usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego przez sąd może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania w zakresie określonym w art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, póz. 1270, ze zm. - przywoływanej jako: ppsa ). Ponadto wymaga podkreślenia, iż zakres kontroli sadowoadministracyjnej wyznaczony jest przepisem art. 134 § 1 ppsa, co oznacza, iż sprawowana jest w ona w granicach danej sprawy, a sąd administracyjny ją sprawujący nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie była decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu skarżącej z lokalu przy ul. [...]. Zważywszy na przedmiot zaskarżonej decyzji i stanowisko skarżącej wiążące – jak się wydaje - fakt wymeldowania z utratą prawa do lokalu wyjaśnienia wymaga, iż w świetle ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. z 2006 roku, Nr 139, poz. 993 ze zm.- dalej powoływanej jako: ustawa o ewidencji ) obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego jest jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby co oznacza, iż nie rodzi ono ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Organ meldunkowy jedynie gromadzi informacje w postaci danych o miejscu pobytu konkretnej osoby. Na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu osoby. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, a jedynie fakt przebywania w nim danej osoby. Wykonanie obowiązku meldunkowego w postaci zameldowania lub wymeldowania polega na zgłoszeniu wymaganych danych ( art. 9 ust. 1, art. 10, art. 15 ustawy o ewidencji ) właściwemu organowi, który dokonuje ich rejestracji, będącej czynnością materialno-techniczną, rodzącą skutki prawne. Stosownie do przepisu art. 47 ust. 1 ustawy o ewidencji organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie ( art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2).
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Charakter ewidencji ludności oraz przytoczona regulacja art. 15 ust. 2 ustawy prowadzą do wniosku, że w sprawach związanych z wymeldowaniem organy administracji uprawnione są jedynie do badania czy określona osoba faktycznie opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się oraz czy opuszczenie to ma charakter dobrowolny i trwały. Tym samym źródłem powinności organu administracji publicznej dokonania wymeldowania jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez osobę podlegającą wymeldowaniu, niezależnie od tego czy posiada ona uprawnienie do przebywania w tymże miejscu. Organy orzekające o obowiązku meldunkowym nie rozstrzygają przy tym w przedmiocie tytułu prawnego do przebywania w danym lokalu. Spełnienie przesłanki opuszczenia przez osobę, której dotyczy wniosek o wymeldowanie z dotychczasowego miejsca pobytu stałego następuje wówczas, gdy jest ono dobrowolne. Przez dobrowolność rozumie się nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje żadnych działań zmierzających do jego przywrócenia do lokalu (wyrok NSA z 6 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 401/06, wyrok NSA z 11 kwietnia 208 r. sygn. akt II OSK 389/07, wyrok NSA z 7 grudnia 2005r. sygn. akt II OSK 302/05). W wyroku z dnia 25 października 2005r. sygn. akt II OSK 127/05 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Z kolei w wyroku z dnia 10 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 722/06 "o takim opuszczeniu można natomiast mówić w przypadku trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania, co nie zachodzi w przypadkach niedobrowolnego wyprowadzenia się z lokalu, połączonego jednak z podejmowaniem prawem przewidzianych środków zmierzających do umożliwienia powrotu do dotychczasowego miejsca zamieszkania (zobacz m.in. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 rok, sygn. akt V SA 3078/00; wyrok NSA z dnia z dnia 15 lutego 2002 roku, sygn. akt II SA/Po 1942/00). Natomiast w wyroku z dnia 14 października 2008 r. sygn. akt II OSK 1189/07 Sąd wskazał, iż opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Ma to istotne znaczenie przy ocenie, czy doszło do opuszczenia lokalu w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności podlegających ocenie w tym zakresie zalicza się m. in. sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym lokalu ( wyrok NSA z 23. 04. 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00, z dnia 10 .02.1989r. sygn. akt SA/Wr 789/88).
Przechodząc od uwag ogólnych do zaskarżonej skargą decyzji Wojewody uznać należało, iż kontrola jej legalności sprawowana w zakresie wynikającym z art. 134 § 1 ppsa, dostarczyła podstaw do uchylenia zakwestionowanego skargą aktu. Z części wstępnej zaskarżonej decyzji jak i jej uzasadnienia wynika, iż organ odwoławczy uznał, że odwołanie pochodzi wyłącznie od S.K. i zmierza wyłącznie do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie w jakim rozstrzygnął on o wymeldowaniu jej z miejsca pobytu stałego. Uznanie takie i rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy jedynie we wskazanym zakresie ocenić należało jako przedwczesne. Wprawdzie bowiem odwołanie od decyzji Burmistrza podpisane zostało jedynie przez S.K. i w jego uzasadnieniu kwestionowana jest dobrowolność opuszczenia przez nią lokalu w którym była zameldowana na pobyt stały, to zawiera ono w swej treści również twierdzenia dotyczące sytuacji M.K. i sformułowany w liczbie mnogiej wniosek o uchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji. Przy tak sformułowanym odwołaniu, które jest odformalizowanym ( vide: art. 128 Kpa ) środkiem zaskarżenia decyzji organu I instancji obowiązkiem organu odwoławczego było wezwać skarżącą do sprecyzowania czy działa wyłącznie w imieniu własnym czy również w imieniu męża i innych członków rodziny jako ich pełnomocnik zważywszy na treść art. 33 Kpa i w zależności od jej oświadczenia uzupełnić jego brak o stosowne pełnomocnictwa ( art. 64 § 2 Kpa ). Wskazać także należy, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję w istocie jednym aktem tj. decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. rozstrzygnął kilka spraw administracyjnych. Zarówno bowiem stwierdzenie bezskuteczności czynności materialno-technicznej zameldowania jak i wymeldowanie każdej z osób, której dotyczył wniosek ZGM stanowiło osobną sprawę administracyjną. Wydaję się, że organ prowadząc wspólne postępowanie i załatwiając w jednej decyzji kilka spraw administracyjnych zastosował przepis art. 62 Kpa. Przepis ten nie dostarcza podstaw normatywnych do odstąpienia od zasady, że jedną sprawę załatwia się jedną decyzją. Wobec tego postępowanie, w obrębie którego rozpatruje się kilka spraw, musi się zakończyć wydaniem tylu decyzji, ile spraw podlegało rozpatrzeniu. Orzeczenia te są od siebie niezależne, co ma ten skutek, że podlegają one odrębnemu zaskarżeniu. Nie oznacza to jednak braku możliwości zaskarżenia ich odwołaniem przez osobę działającą zarówno we własnym imieniu w swej własnej sprawie jak i równocześnie jako pełnomocnik w sprawach dotyczących innych osób ( w oparciu o udzielone pełnomocnictwo ) w stosunku do których wydane zostały odrębne decyzje, pomieszczone jedynie formalnie w jednym akcie administracyjnym.
Tym samym należało za zasadny i skutkujący uchyleniem zaskarżonej decyzji uznać zarzut skargi dotyczący pominięcia, a w zasadzie niewyjaśnienia przez organ II instancji – przed merytorycznym rozpatrzeniem sprawy - w jakim zakresie, zważywszy na podmiotowy zakres rozstrzygnięcia organu I instancji zostało złożone odwołanie. Dopiero bowiem to ustalenie pozwoliłoby na ocenę czy organ odwoławczy zobowiązany był rozpoznać – tak jak to uczynił zaskarżoną decyzją – sprawę administracyjną wymeldowania skarżącej, czy również odrębne, a załatwione tą samą decyzją, sprawy administracyjne pozostałych stron, reprezentowanych przez pełnomocnika w osobie S.K.. Omówione uchybienie organu odwoławczego , niewątpliwie mające wpływ zarówno na zakres rozpoznania spraw jak i na ich wynik, czyni przedwczesnym dokonywanie przez Sąd oceny legalności decyzji o wymeldowaniu w zakresie dotyczącym samej skarżącej. W tej kwestii wskazać jedynie należy, iż decyzja wydana w postępowaniu odwoławczym powinna tak jak decyzja pierwszoinstancyjna odpowiadać wymogom określonym w art. 107 § 1 Kpa, a więc m.in. zawierać rozstrzygnięcie oraz uzasadnienie faktyczne i prawne. Z kolei stosownie do przepisu art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżona decyzja wskazanych wymogów nie realizuje. W szczególności zawiera jedynie i to chaotyczne streszczenie - sprzecznych zresztą - wyjaśnień stron i świadków oraz stanowisk procesowych, co nie może być żadnej mierze uznane za ocenę materiału dowodowego. W ramach takiej oceny organ ma bowiem obowiązek w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy i ocenić na podstawie jego całokształtu czy dana okoliczność została udowodniona, a także wskazać którym dowodom i dlaczego odmówił wiarygodności ( art. 7 , 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa ) . Wymogi w zakresie decyzji organu II instancji odpowiadają funkcji postępowania odwoławczego. Przypomnienia wymaga bowiem, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Zatem zarówno w sytuacji, gdy organ odwoławczy ustali, że odwołanie dotyczy faktycznie tylko decyzji obejmującej sprawę wymeldowania S.K. jak i w sytuacji wyjaśnienia, że obejmuje ono także wszystkie pozostałe lub niektóre sprawy administracyjne pozostałych osób wnioskowanych do wymeldowania to w ramach rozpoznania każdej z tych spraw cel i funkcja postępowania odwoławczego powinna być zrealizowana i znaleźć swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.
W tym stanie rzeczy na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W oparciu o przepis art. 152 ppsa stwierdzono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zważywszy zaś na wynik sporu o kosztach Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 ppsa.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy zobligowany będzie w pierwszej kolejności wyjaśnić – uwzględniając wywody niniejszego uzasadnienia – kwestie związane z zakresem podmiotowym złożonego odwołania i po tym wyjaśnieniu rozpoznać je z dochowaniem wymogów postępowania odwoławczego. W ramach ponownego rozpoznawania sprawy skarżąca uprawniona będzie do złożenia wniosków dowodowych np. w postaci dowodu z zeznań świadków. Tytułem wyjaśnienia wskazać skarżącej należy, iż sąd administracyjny nie mógł przeprowadzić zawnioskowanych w skardze dowodów z przesłuchania świadków. Sąd ten nie dokonuje bowiem żadnych nowych ustaleń faktycznych, orzekając w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zaś zgodnie z art. 106 § 3 ppsa w postępowaniu przed tym sądem dopuszczalne jest jedynie przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI