Orzeczenie · 2025-10-16

II SA/Go 266/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Miejsce
Gorzów Wlkp.
Data
2025-10-16
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkalegalizacja budowyprawo do dysponowania nieruchomościąwspółwłasnośćdecyzja administracyjnapostępowanie legalizacyjne

Sprawa dotyczyła skargi M. J. i J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) nakazującą rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Rozbudowa, obejmująca dwa pokoje i ganek, została wykonana samowolnie w latach 1999-2001 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego, organy nadzoru budowlanego stwierdziły niekompletność dokumentacji legalizacyjnej, w szczególności brak oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kluczowe było ustalenie, że rozbudowa objęła dwie działki, z których jedna stanowiła współwłasność innych osób, a ci współwłaściciele nie wyrazili zgody na rozbudowę. Ponadto, skarżący nie uzyskali zgody zastępczej sądu powszechnego na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że brak kompletnej dokumentacji legalizacyjnej, w tym prawa do dysponowania nieruchomością, skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki zgodnie z art. 49i ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi być badane według stanu prawnego obowiązującego w chwili legalizacji, a brak zgody współwłaścicieli oraz nieuzyskanie zgody zastępczej sądu uniemożliwiają legalizację samowoli budowlanej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących uproszczonego postępowania legalizacyjnego, wymogów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kontekście współwłasności oraz konsekwencji braku kompletnej dokumentacji legalizacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z samowolą budowlaną i prawem do dysponowania nieruchomością w przypadku współwłasności.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak kompletnej dokumentacji legalizacyjnej, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanej części obiektu budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak kompletnej dokumentacji legalizacyjnej, w szczególności oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki.

Uzasadnienie

Ustawodawca w art. 49i ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa budowlanego nie pozostawia organowi wyboru co do treści rozstrzygnięcia w sytuacji nieprzedłożenia kompletu dokumentów legalizacyjnych, co obliguje do orzeczenia nakazu rozbiórki.

Czy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wymagane do legalizacji samowoli budowlanej, powinno być badane według stanu prawnego obowiązującego w chwili legalizacji, nawet jeśli samowola została popełniona wcześniej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno być badane według stanu prawnego obowiązującego w chwili legalizacji samowoli budowlanej.

Uzasadnienie

Legalizacja samowoli budowlanej jest procesem, który musi uwzględniać aktualny stan prawny i faktyczny, w tym prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Czy oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, złożone przez współwłaściciela, jest wystarczające do legalizacji samowoli budowlanej, jeśli pozostali współwłaściciele nie wyrazili zgody, a sąd nie udzielił zgody zastępczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie takie nie jest wystarczające, jeśli nie wynika z niego prawo do dysponowania całą nieruchomością objętą samowolą, a brak jest zgody wszystkich współwłaścicieli lub zgody zastępczej sądu.

Uzasadnienie

Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest warunkiem koniecznym legalizacji. W przypadku współwłasności, czynność przekraczająca zwykły zarząd wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli lub rozstrzygnięcia sądu, a brak tej zgody uniemożliwia legalizację.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego z powodu niewykonania obowiązku skompletowania dokumentów legalizacyjnych, w tym prawa do dysponowania nieruchomością.

Przepisy (24)

Główne

p.b. art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 49f § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 49i § ust. 1 pkt 2 lit. b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 3 § pkt 2a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 3 § pkt 11

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 49g § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 49g § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 49h § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 49i § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

k.c. art. 199

Kodeks cywilny

k.c. art. 200

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykonanie przez inwestorów obowiązku przedłożenia kompletnej dokumentacji legalizacyjnej, w tym oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. • Brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez skarżących w odniesieniu do działki nr ewid. [...], ze względu na brak zgody współwłaścicieli i nieuzyskanie zgody zastępczej sądu. • Zastosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących uproszczonego postępowania legalizacyjnego i nakazu rozbiórki w przypadku nieprzedłożenia wymaganych dokumentów.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżących dotyczące bezzasadności zastosowania art. 49i ust. 1 pkt 2 lit. b P.b. i dowolnego uznania niekompletności dokumentacji. • Argumentacja skarżących, że złożone oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością wywołało skutek prawny, mimo braku daty jego sporządzenia i braku zgody wszystkich współwłaścicieli. • Twierdzenie skarżących o naruszeniu art. 7 i 7a k.p.a. przez organy.

Godne uwagi sformułowania

Ustawodawca z mocy art. 49i ust. 1 pkt 2 p.b. nie pozostawia bowiem właściwemu organowi nadzoru budowlanego wyboru treści rozstrzygnięcia w sytuacji nieprzedłożenia kompletu dokumentów legalizacyjnych. • Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinno być badane według stanu prawnego obowiązującego w chwili legalizacji samowoli budowlanej. • W przypadku współwłasności, czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, a w braku tej zgody, współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd.

Skład orzekający

Grażyna Staniszewska

sprawozdawca

Kamila Karwatowicz

członek

Krzysztof Rogalski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących uproszczonego postępowania legalizacyjnego, wymogów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kontekście współwłasności oraz konsekwencji braku kompletnej dokumentacji legalizacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z samowolą budowlaną i prawem do dysponowania nieruchomością w przypadku współwłasności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej i legalizacji, a także podkreśla znaczenie prawa do dysponowania nieruchomością, szczególnie w kontekście współwłasności. Jest to ważny przykład dla osób planujących inwestycje budowlane.

Samowola budowlana i brak zgody współwłaścicieli – kiedy rozbiórka jest nieunikniona?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst