II SA/Go 264/24

II SA/Go 264/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-08-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący/
Kamila Karwatowicz
Krzysztof Rogalski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 682
art. 35ust1, ust 3, ust 5 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2009 nr 223 poz 1786
art. 4 pkt 8, pkt 10, art 53 ust 2
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie warunków i trybu udzielania i rozliczania zaliczek oraz  zakresu i terminów składania wniosków o płatność w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi T. sp. z o.o. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o pozwolenie na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Dnia [...] listopada 2023 r. do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek T. Spółki z o.o. w [...] o pozwolenie na budowę komina wraz z konstrukcją wsporczą w miejscowości [...] przy ul. [...], działka nr [...].
Z analizy projektu budowlanego załączonego do wniosku o pozwoleniu na budowę wynika, iż objęta wnioskiem budowa została zaplanowana w odległości 1,30 m od granicy działki nr [...], na której przebiega linia kolejowa (czynna bocznica kolejowa), oznaczona w ewidencji gruntów jako Tk, oraz 3,80 m od osi torów kolejowych. Planowany komin o konstrukcji stalowej o wysokości 19 m i fundamencie żelbetowym o wymiarach 250x250 cm przeznaczony miałby być do obsługi hali cynkowni zlokalizowanej na działce sąsiedniej nr [...] należącej do spółki T.
Przed wydaniem decyzji zawiadomiono strony, tj. inwestora oraz właściciela działki, na której planowano budowę, o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz możliwości zapoznania się z dokumentacją i wypowiedzenia w sprawie. Dnia [...] grudnia 2023 r. do Starostwa wpłynęło pismo W. Spółki z o.o. w [...], właściciela działki nr [...], na której zaplanowano budowę komina wraz z konstrukcją wsporczą. W. Spółka z o.o. jako zarządca bocznicy kolejowej zwróciła uwagę, iż planowana inwestycja może grozić naruszeniem zasad bezpieczeństwa w eksploatacji bocznicy jak i prowadzenia robót w zasięgu infrastruktury kolejowej, określonych w przepisach prawa.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. Starosta [...] na podstawie art. 35 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682, dalej p.b.) nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w dokumentacji w sprawie wniosku o wydanie pozwolenia na budowę poprzez przedłożenie projektu zagospodarowania działki w zakresie lokalizacji planowanego komina w sposób zgodny z art. 53 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1786, dalej u.t.k.), tj. w odległościach od granicy z linią kolejową przewidzianych w ustawie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia. Postanowienie to doręczono inwestorowi dnia [...] stycznia 2024 r.
W wyznaczonym terminie inwestor nie zastosował się do obowiązku nałożonego powyższym postanowieniem. Pismem datowanym na [...] lutego 2024 r. inwestor przedstawił natomiast argumentację, w myśl której nałożenie na niego powyższego obowiązku było niezasadne.
Decyzją z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 p.b. odmówił wydania pozwolenia na budowę komina wraz z konstrukcją wsporczą w miejscowości [...] przy ul. [...], działka nr [...], jedn. ewid. [...], obręb [...].
Jak wyjaśnił organ w uzasadnieniu, ze zgromadzonych dokumentów oraz przepisów § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1247 ze zm.) oraz art. 53 u.t.k., roboty ziemne mogą być wykonywane w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy obszaru kolejowego z wyłączeniem robót ziemnych związanych z budową, utrzymaniem, remontem i modernizacją linii kolejowej. Usytuowanie budowli, budynków, drzew i krzewów oraz wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, bocznic kolejowych i przejazdów kolejowych może mieć miejsce w odległości niezakłócającej ich eksploatacji, działania urządzeń związanych z prowadzeniem ruchu kolejowego, a także niepowodującej zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m. W przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 oraz wykonywania robót ziemnych określonych na podstawie art. 54. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz bezpieczeństwa i prawidłowego ruchu kolejowego, a także nie może zakłócać działania urządzeń służących do prowadzenia tego ruchu (art. 57 ust.1. u.t.k.). Właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo po uzyskaniu opinii właściwego zarządcy (art. 57 ust. 2 u.t.k.).
Planowanej budowy komina nie można zaliczyć do przypadków szczególnie uzasadnionych w kontekście cyt. wyżej przepisu, ponadto planowana inwestycja nie stanowi elementu infrastruktury kolejowej, a roboty budowlane w zaplanowanej odległości od osi torów mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo ludzi i mienia podczas budowy jak i w dalszej eksploatacji bocznicy kolejowej.
Po wniesieniu przez T. Spółkę z o.o. w [...] odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...].
Jak wyjaśnił organ odwoławczy w uzasadnieniu, kwestią sporną wymagającą rozstrzygnięcia była kwalifikacja działki nr ewid. [...] jako obszaru kolejowego oraz czy w sprawie ma zastosowanie art. 53 ust. 2 u.t.k. i czy inwestor wywiązał się z nałożonego postanowieniem Starosty [...] obowiązku.
Obszar kolejowy to powierzchnia gruntu określona działkami ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy (art. 4 ust. 8 u.t.k.). Droga kolejowa to tor kolejowy albo tory kolejowe wraz z elementami wymienionymi w pkt 2-12 załącznika nr 1 do ustawy, o ile są z nimi funkcjonalnie połączone, niezależnie od tego, czy zarządza nimi ten sam podmiot (art. 4 ust. 1a u.t.k.). Bocznica kolejowa to wyznaczona przez zarządcę infrastruktury droga kolejowa, połączona bezpośrednio lub pośrednio z linią kolejową, służąca do wykonywania czynności ładunkowych, utrzymaniowych lub postoju pojazdów kolejowych albo przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej (art. 4 pkt 10 u.t.k.).
Na fakt takiego połączenia bocznicy kolejowej z linią kolejową wskazał użytkownik wieczysty działek nr [...],[...] oraz [...] W. Sp. z o.o. w [...], przedkładając Świadectwo Bezpieczeństwa nr [...] wydane przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego [...] grudnia 2019 r. Z jego treści wynika, iż bocznica kolejowa odgałęzia się w stacji [...] od toru nr [...] rozjazdem nr [...] w km [...] linii kolejowej nr [...], zarządzanej przez P. S.A. Bocznica kolejowa zlokalizowana na działce o nr [...] jest połączona z linią kolejową, jest również drogą kolejową (posiada tory kolejowe), służy do załadunku i przewozu rzeczy, zatem spełnia definicję obszaru kolejowego zawartą w art. 4 ust. 8 u.t.k. W konsekwencji komin, którego budowa jest przedmiotem wniosku, winien być zlokalizowany zgodnie z wymogi zawartymi w art. 53 ust. 2 u.t.k., zatem w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego. Projektowany komin wraz z konstrukcją wsporczą nie spełnia powyższych wymagań. Konstrukcja wsporcza komina znajduje się w odległości 1,30 m od granicy z działką nr [...] oraz 3,80 m od osi torów kolejowych położonych na tej działce. Starosta [...] zasadnie zobowiązał inwestora do doprowadzenia projektu zagospodarowania terenu do zgodności z zapisami art. 53 u.t.k. Jak wskazuje treść art. 57 ust. 1, w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 oraz wykonywania robót ziemnych określonych na podstawie art. 54. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz bezpieczeństwa i prawidłowego ruchu kolejowego, a także nie może zakłócać działania urządzeń służących do prowadzenia tego ruchu. Właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej. w rozumieniu przepisów prawa budowlanego udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo po uzyskaniu opinii właściwego zarządcy (art. 57. ust. 2). Jednakże z akt sprawy nie wynika, by inwestor złożył taki wniosek o uzyskanie odstępstwa.
Zarzuty odwołania dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 85 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. nie zasługiwały na uwzględnienie. Fakt, że odwołujący nie zgadza się z przyjętym rozstrzygnięciem nie oznacza, że zapadło ono w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy, czy też w oparciu o niepełną analizę zgromadzonego materiału dowodowego. Zgromadzona w aktach sprawy dokumentacja została poddana szczegółowej i wyczerpującej ocenie, przesłanki przeprowadzenia postępowania dowodowego zostały wyczerpane. Materiał dowodowy wymagał uzupełnienia, w związku z czym Starosta wezwał inwestora do dokonania jego uzupełnienia. Po upływie czasu na uzupełnienie materiału dowodowego możliwe było zajęcie jednoznacznego stanowiska w sprawie, które znalazło swój wyraz w decyzji organu I instancji.
W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 53 ust. u.t.k., a w konsekwencji art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy p.b. Prawo zabudowy nie jest prawem absolutnym i podlega ograniczeniom. Jednym z nich jest art. 35 p.b. Zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę jest następstwem nie tylko złożenia wymaganych prawem dokumentów, ale też stwierdzenia na ich podstawie, że zachodzą wynikające z prawa materialnego przesłanki do uwzględnienia wniosku o pozwolenie na budowę. Decyzja ta ma charakter związany, a nie uznaniowy. W razie niespełnienia wskazanych przesłanek, organ ma obowiązek odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany przedstawiony przez inwestora nie został uzupełniony w zakresie, w jakim został on do tego zobowiązany, co skutkowało wydaniem decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 p.b.
Na powyższą decyzję T. Spółka z o.o. w [...], działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], zarzucając naruszenie:
1) prawa materialnego:
a) art. 53 ust. 2 u.t.k. przez błędne zastosowanie i przyjęcie, że planowana inwestycja ma być usytuowana w odległości mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, oraz że ma zostać usytuowana w odległości mniejszej niż 20 m od osi skrajnego toru, podczas gdy w przedmiotowej sprawie powyższy przepis nie ma zastosowania, a działka na której ma być wykonana inwestycja, nie jest położona w sąsiedztwie obszaru kolejowego, a działki na której znajduje się bocznica kolejowa nie mogą być zaliczone do obszaru kolejowego z uwagi na fakt, iż bocznica ta jest bocznicą prywatną niezwiązaną z utrzymaniem linii kolejowej oraz prowadzeniem ruchu osobowego i towarowego pociągów w ramach świadczenia usługi powszechnej;
b) art. 53 ust. 1 u.t.k. przez błędne zastosowanie i błędne uznanie przez organ I instancji bez przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego, w szczególności uzyskania wyjaśnień, opinii lub informacji od właściwego miejscowo Dyrektora Urzędu Transportu Kolejowego, iż usytuowanie planowanej budowli oraz wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie w/w bocznicy, czy też późniejsza eksploatacja budowli utrudni działania urządzeń związanych z prowadzeniem ruchu w obrębie bocznicy kolejowej prywatnej, podczas gdy organ nie wskazał, w jakim zakresie budowla ta ma utrudnić funkcjonowanie bocznicy i powodować niebezpieczeństwo dla infrastruktury, w szczególności, iż organ nie przeprowadził jakichkolwiek dowodów na tę okoliczność, oględzin miejsca planowanej inwestycji, przesłuchań świadków, nie dysponował też jakąkolwiek opinią biegłego lub też opinią właściwego miejscowo Dyrektora Urzędu Transportu Kolejowego;
2) przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 35 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 5 pkt 1 p.b. przez odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w związku z niewywiązaniem się skarżącej z nałożonego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. obowiązku zmiany lokalizacji planowanej inwestycji w oparciu o art. 53 u.t.k., podczas gdy brak jest podstaw fatycznych i prawnych do nałożenia na Spółkę takiego obowiązku;
b) art. 10 § 1 k.p.a. przez brak zapewnienia stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań poprzez wydanie skarżonej decyzji bez zawiadomienia o zgromadzeniu przez organ całości materiału dowodowego i wydanie decyzji bez możliwości poznania stanowiska strony;
c) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na:
- legitymizowaniu niezebrania przez organ I instancji pełnego materiału dowodowego i się o wybiórcze materiały z postępowania administracyjnego, skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego i w konsekwencji nałożeniem na skarżącą niezasadnych obowiązków dostosowania lokalizacji budowli względem działek sąsiednich z zachowaniem przepisów art. 53 u.t.k., podczas gdy stan fatyczny nie wymaga od inwestora spełnienia takich obowiązków;
- braku faktycznego prowadzenia przez organy postępowania dowodowego i podjęcia jakichkolwiek własnych czynności procesowych zmierzających do ustalenia czy budowla w sposób faktyczny zagraża prawidłowemu funkcjonowaniu i bezpieczeństwie bocznicy kolejowej W. Sp. z o.o. i oparciu swoich ustaleń jedynie na lapidarnych i niejednoznacznych twierdzeniach wskazywanych w piśmie z dnia [...] grudnia 2023 r., jakoby budowla miała utrudniać funkcjonowanie bocznicy kolejowej lub stanowić zagrożenie dla jej funkcjonowania, w tym przesłuchania świadków, dokonania oględzin;
- braku faktycznego prowadzenia przez organy postępowania dowodowego i podjęcia jakichkolwiek własnych czynności procesowych zmierzających do ustalenia, czy działki sąsiadujące z działką [...], a stanowiące bocznicę prywatną W. Sp. z o.o. są obszarem kolejowym, na którym znajduje się linia kolejowa oraz ustalenie czy w przedmiotowej sprawie należy zastosować przepis art. 53 u.t.k., w szczególności brak zwrócenia się o stosowną informację i opinię do kompetentnego urzędu administracji publicznej tj. właściwego miejscowo i rzeczowo Dyrektora Urzędu Transportu Kolejowego i oparciu swoich ustaleń jedynie na lapidarnych i niejednoznacznych twierdzeniach w tym zakresie wskazywanych w piśmie strony z dnia [...] grudnia 2023 r., jakoby budowla miała utrudniać funkcjonowanie bocznicy kolejowej lub stanowić zagrożenie dla jej funkcjonowania;
- braku podjęcia jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia czy w niniejszej sprawie można zastosować przepis art. 57 u.t.k. oraz oparcie swoich ustaleń o niemożność zastosowania takiego przepisu w oparciu o niepełny zgromadzony w sprawie materiał dowodowy;
d) art. 85 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia oględzin działek [...] oraz [...] i działek sąsiadujących z bocznicą kolejową W. Sp. z o.o. celem ustalenia czy planowana lokalizacja zagraża bezpieczeństwu bocznicy kolejowej, z uwzględnieniem funkcji bocznicy oraz obecnej zabudowy terenu;
e) art. 107 § 3 k.p.a. przez niepełne i niezgodne z dyrektywą wynikającą z przedmiotowego przepisu uzasadnienie stanu faktycznego skarżonej decyzji w zakresie braku wskazania w treści decyzji szczegółowych faktów i dowodów, na podstawie których organ administracji uznał, że lokalizacja w/w budowli zagraża bezpieczeństwu eksploatacji bocznicy kolejowej oraz brak jest przesłanek do zastosowania przepisu art. 57 u.t.k. (w zakresie odstępstw od stosowania art. 53 u.t.k.), podczas gdy w treści uzasadnienia organ I instancji powołuje się jedynie lapidarnie na: "uwagi strony postępowania" a organ II Instancji w ogóle nie odnosi się do powyższej okoliczności; organ winien wyjaśnić, o jakie uwagi chodzi, jakie zastrzeżenia przyjął za własne i dlaczego podczas gdy z treści uzasadnienia skarżący oraz inne strony nie mogą wywnioskować, jakie de facto argumenty, fakty i dowody doprowadziły do przyjęcia przez organ I instancji ustaleń skutkujących wydaniem decyzji odmownej.
Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Nadto na podstawie art. 106 § 3 w zw. z § 5 p.p.s.a. Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu dołączonego do skargi – informacji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z dnia [...] grudnia 2023 r. [...] skierowanego do Burmistrza [...] w związku z prowadzonym postępowaniem w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiaty magazynowej na dz. nr [...],[...] oraz [...] obręb [...]. gm. [...], będących w bezpośrednim sąsiedztwie działki [...], na której znajduje się bocznica kolejowa, na fakt ustalenia, iż w ocenie Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego w/w działki nie znajdują się w sąsiedztwie linii kolejowej, w konsekwencji działka [...] nie stanowi obszary kolejowego, a jedynie tereny kolejowe.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymał stanowisko i argumentację strony przedstawione w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] o odmowie wydania na wniosek T. Spółki z o.o. w [...] pozwolenia na budowę komina wraz z konstrukcją wsporczą w miejscowości [...] przy ul. [...], działka nr [...], jedn. ewid. [...], obręb [...].
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa.
Stosownie do treści art. 4 pkt 2 u.t.k. linia kolejowa to wyznaczona przez zarządcę infrastruktury droga kolejowa przystosowana do prowadzenia ruchu pociągów. Droga kolejowa to tor kolejowy albo tory kolejowe wraz z elementami wymienionymi w pkt 2-12 załącznika nr 1 do ustawy, o ile są z nimi funkcjonalnie połączone, niezależnie od tego, czy zarządza nimi ten sam podmiot (art. 4 pkt 1lit. a u.t.k.). Bocznica kolejowa to wyznaczona przez zarządcę infrastruktury droga kolejowa, połączona bezpośrednio lub pośrednio z linią kolejową, służąca do wykonywania czynności ładunkowych, utrzymaniowych lub postoju pojazdów kolejowych albo przemieszczania i włączania pojazdów kolejowych do ruchu po sieci kolejowej (art. 4 pkt 10 u.t.k.). Natomiast obszarem kolejowym jest powierzchnia gruntu określona działkami ewidencyjnymi, na której znajduje się droga kolejowa, budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz przewozu osób i rzeczy (art. 4 pkt 8 u.t.k.). Z powyższego wynika, że bocznica kolejowa stanowi jedną z kategorii drogi kolejowej, zatem mieści się w zakresie ustawowego pojęcia "obszar kolejowy".
W myśl art. 53 ust. 1 u.t.k. usytuowanie budowli, budynków, drzew i krzewów oraz wykonywanie robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowych, bocznic kolejowych i przejazdów kolejowych może mieć miejsce w odległości niezakłócającej ich eksploatacji, działania urządzeń związanych z prowadzeniem ruchu kolejowego, a także niepowodującej zagrożenia bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m, z zastrzeżeniem ust. 4 (art. 53 ust. 2 u.t.k.). Przepisu ust. 2 nie stosuje się do budynków i budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowej oraz do obsługi przewozu osób i rzeczy, w tym do dróg pieszych i rowerowych, oraz do budynków lub budowli istniejących, stanowiących zabytki w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (art. 53 ust. 4 u.t.k.).
Ustawodawca w art. 53 ust. 2 i 4 omawianej ustawy wyraźnie przewidział zatem, że jakiekolwiek budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m – z wyjątkiem budynków i budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowej oraz do obsługi przewozu osób i rzeczy. Definicja "obszaru kolejowego" nie pozwala na żadne odstępstwa od ściśle określonego charakteru tego obszaru, wszelkie próby rozszerzenia tego pojęcia, szczególnie w rodzaju "nie zabrania się", są pozbawione podstaw (por. wyroki NSA z 18 grudnia 2008 r., II OSK 1657/07 oraz z 23 kwietnia 2020 r., II OSK 1866/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). W definicji tej określono w sposób pozytywny wszelkie obiekty, które mogą się na nim znajdować, co oznacza zakaz sytuowania tam obiektów niewymienionych w art. 4 pkt 8 omawianej ustawy. Zakaz ten wzmacnia ustanowienie dalszego zakazu chociażby zbliżenia się tych innych obiektów do granic obszaru.
Również z § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1247) wynika, że roboty ziemne mogą być wykonywane w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy obszaru kolejowego, z zastrzeżeniem ust. 2 (nie mającego w niniejszej sprawie zastosowania).
W rozpatrywanej sprawie objęte wnioskiem skarżącej Spółki o wydanie pozwolenia na budowę przedsięwzięcie w postaci budowy komina wraz z konstrukcją wsporczą w miejscowości [...] przy ul. [...], działka nr [...], do obsługi hali cynkowni zlokalizowanej na sąsiedniej działce nr [...], miało zostać usytuowane w odległości 1,30 m od granicy działki nr [...], na której przebiega linia kolejowa (czynna bocznica kolejowa W. Spółki z o.o. w [...]), oznaczona w ewidencji gruntów jako Tk, oraz 3,80 m od osi torów kolejowych.
W myśl art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza m.in. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. W razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia (art. 35 ust. 3 p.b.).
W rozpatrywanej sprawie Starosta [...] jako organ administracji architektoniczno-budowlanej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. nałożył na skarżącą Spółkę jako inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w dokumentacji w sprawie wniosku o wydanie pozwolenia na budowę poprzez przedłożenie projektu zagospodarowania działki w zakresie lokalizacji planowanego komina w sposób zgodny z art. 53 u.t.k., tzn. w odległościach od granicy z linią kolejową przewidzianych w ustawie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia. Postanowienie to doręczono inwestorowi dnia [...] stycznia 2024 r. W wyznaczonym terminie inwestor nie zastosował się do obowiązku nałożonego powyższym postanowieniem. Stosownie do treści art. 35 ust. 5 pkt 1 p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3.
Odnosząc się do zawartej w skardze argumentacji, iż działka, na której znajduje się bocznica kolejowa W. Spółki z o.o. w [...], nie może być zaliczona do obszaru kolejowego z uwagi na fakt, iż jest to bocznica prywatna, niezwiązana z utrzymaniem linii kolejowej oraz prowadzeniem ruchu osobowego i towarowego pociągów w ramach świadczenia usługi powszechnej i w związku z tym nie mieści się w definicji ustawowej obszaru kolejowego, należy zwrócić uwagę, iż ustawodawca dopuszcza istnienie infrastruktury kolejowej prywatnej (art. 4 pkt 1 lit. c u.t.k.). Jednocześnie konstruując przytoczoną wcześniej definicję obszaru kolejowego (art. 4 pkt 8 u.t.k.) ustawodawca nie czyni w ramach tej definicji rozróżnienia, czy na powierzchni gruntu stanowiącej obszar kolejowy znajdują się elementy infrastruktury będące we władaniu podmiotów prywatnych czy też z udziałem Skarbu Państwa. Jak już wcześniej wskazano, bocznica kolejowa stanowi jedną z kategorii drogi kolejowej (art. 4 pkt 10 u.t.k.), przy czym infrastruktura kolejowa to elementy określone w załączniku nr 1 do ustawy (art. 4 pkt 1 u.t.k.), zaś z załącznika tego wynika, iż w skład infrastruktury kolejowej wchodzą wymienione w nim elementy, pod warunkiem że tworzą część linii kolejowej, bocznicy kolejowej lub innej drogi kolejowej, lub są (jest to alternatywa łączna, nie koniunkcja – uwaga Sądu) przeznaczone do zarządzania nimi, obsługi przewozu osób lub rzeczy, lub ich utrzymania. Podobnie jeśli chodzi o zastosowanie regulacji zawartej w art. 53 u.t.k., ustawodawca nie czyni tu rozróżnienia, czy chodzi o obszar, na którym znajduje się infrastruktura kolejowa będąca we władaniu podmiotów prywatnych, czy też z udziałem Skarbu Państwa.
Jednocześnie ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy pisma Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z [...] grudnia 2019 r. – Świadectwo Bezpieczeństwa Nr [...] wynika, że bocznica kolejowa W. Spółki z o.o. w [...] jest połączona z linią kolejową nr [...] i użytkownik tej bocznicy kolejowej spełnia wymagania w zakresie właściwego jej utrzymania, bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego i bezpiecznej eksploatacji pojazdów kolejowych w obrębie bocznicy kolejowej, z wyłączeniem przewozu towarów niebezpiecznych.
Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na budowę dla opisanego przedsięwzięcia budowlanego, nie naruszają przepisów prawa materialnego, a podniesione w tym zakresie zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
Niezasadne okazały się również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Do strony stawiającej ten zarzut należy przy tym wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (por. m.in. wyroki NSA z 23 listopada 2023 r., II OSK 563/21, z 6 czerwca 2023 r., II GSK 1536/21, z 5 maja 2023 r., II OSK 88/23). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie skarżąca Spółka nie wykazała, o przeprowadzenie jakich konkretnie czynności procesowych nie była w stanie się zwrócić, jakich zgłosić dowodów i w jakim zakresie wypowiedzieć się co do zebranego materiału dowodowego, a także jaki to miało wpływ na wynik sprawy.
Przed wydaniem przez Starostę [...] decyzji z dnia [...] lutego 2024 r., jednakże już po upływie 14 dniowego terminu wyznaczonego na podstawie art. 35 ust. 3 p.b., strona skierowała do organu pismo datowane na [...] lutego 2024 r., w którym przedstawiła swoje stanowisko w sprawie i które wpłynęło do organu w dniu wydania decyzji. Ponadto w odwołaniu od decyzji Starosty [...] oraz skardze od decyzji Wojewody [...] skarżąca Spółka podnosiła te same zarzuty i przedstawiła argumentację podobną co w piśmie z dnia [...] lutego 2024 r., które zostały poddane ocenie zarówno przez Wojewodę [...] jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny. W konsekwencji nie było podstaw do przyjęcia, iż strona została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się w sprawie i przedstawienia własnego stanowiska w tym zakresie.
Podobnie jeśli chodzi o zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 85 § 1 k.p.a. należy zwrócić uwagę, iż w rozpatrywanej sprawie nie tylko nie było konieczności, ale również podstaw ku temu, aby prowadzić postępowanie dowodowe na okoliczność tego, czy planowane przedsięwzięcie w sposób faktyczny zagraża prawidłowemu funkcjonowaniu i bezpieczeństwu bocznicy kolejowej W. Sp. z o.o. w [...], w tym przeprowadzać w tym zakresie oględziny działek [...],[...] oraz działek sąsiednich. Przepis art. 53 ust. 2 u.t.k. jednoznacznie przewiduje, iż budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20 m (z zastrzeżeniem ust. 4, który w rozpatrywanej sprawie nie znajduje zastosowania), przy czym ustawodawca nie uzależnia zastosowania tego przepisu od ustalenia, czy w okolicznościach konkretnej sprawy lokalizacja obiektu budowlanego w odległości bliższej będzie utrudniać funkcjonowanie bocznicy kolejowej czy też zagrażać bezpieczeństwu ruchu kolejowego.
Jednocześnie postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w zakresie wymaganym do rozstrzygnięcia sprawy. Po włączeniu do akt opisanego wyżej pisma Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z [...] grudnia 2019 r. – Świadectwa Bezpieczeństwa Nr [...] dotyczącego bocznicy kolejowej W. Spółki z o.o. w [...], wbrew zarzutom skargi nie zachodziła już konieczność zwracania się do właściwego Dyrektora Urzędu Transportu Kolejowego o dodatkowe, dalsze informacje i opinie celem ustalenia, czy w niniejszej sprawie należy zastosować art. 53 u.t.k.
Nie było również przesłanek do prowadzenia czynności mających na celu ustalenie, czy w sprawie można zastosować art. 57 u.t.k., którego ust. 1 przewiduje, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od warunków usytuowania budynków i budowli określonych w art. 53 oraz wykonywania robót ziemnych określonych na podstawie art. 54. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia oraz bezpieczeństwa i prawidłowego ruchu kolejowego, a także nie może zakłócać działania urządzeń służących do prowadzenia tego ruchu. Z kolei w myśl art. 57 ust. 2 u.t.k. właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, udziela bądź odmawia zgody na odstępstwo po uzyskaniu opinii właściwego zarządcy. Z akt sprawy nie wynika jednak, by inwestor zwracał się o uzyskanie zgody na takie odstępstwo.
Jeśli chodzi o zawarty w skardze wniosek o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci informacji Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego z [...] grudnia 2023 r. [...] skierowanej do Burmistrza [...] w związku z prowadzonym postępowaniem w przedmiocie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiaty magazynowej na dz. nr [...],[...] oraz [...] obręb [...]. gm. [...], to postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2024 r. wniosek ten został oddalony. Przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu nie było niezbędne i nie mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a w konsekwencji nie mogło skutkować uwzględnieniem skargi. Po pierwsze, został on wydany na potrzeby innego postępowania, aniżeli postępowanie administracyjne toczące się w rozpatrywanej sprawie. Po drugie, w piśmie tym Prezes Urzędu Transportu Kolejowego stwierdził m.in., iż obszar objęty projektem decyzji o warunkach zabudowy nie obejmuje ani nie jest położony w sąsiedztwie linii kolejowej, w związku z czym organ ten nie jest właściwy w sprawie uzgodnienia tego projektu decyzji. Stwierdzenie to nie zmienia jednak faktu, iż działka nr [...], na której znajduje się bocznica kolejowa W. Sp. z o.o. w [...], zgodnie z wyżej przytoczonymi i omówionymi przepisami u.t.k. stanowi część obszaru kolejowego (art. 4 pkt 8 u.t.k.).
Ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, omówiły ich treść oraz prawidłowo je zastosowały, czemu dały wyraz w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury mających wpływ na wynik sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, iż materiał dowodowy został oceniony w sposób nieobiektywny czy noszący znamiona dowolności. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.
W świetle powyższych okoliczności skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a., została oddalona.