II SA/GO 26/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wielkopolski2007-04-18
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskawytwórnia mas bitumicznychraport oddziaływania na środowiskostrony postępowaniainteres prawnyimmisjeprawo administracyjnepostępowanie administracyjneSKOWSA

WSA uchylił decyzję SKO o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że skarżący mógł być stroną postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy wytwórni mas bitumicznych.

Sprawa dotyczyła skargi K.B. na decyzję SKO o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy wytwórni mas bitumicznych. SKO umorzyło postępowanie, uznając, że K.B. nie jest stroną postępowania, ponieważ jego nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji. WSA uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że organy nieprawidłowo ustaliły obszar oddziaływania i krąg stron postępowania, co narusza przepisy KPA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. rozpoznał skargę K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy wytwórni mas bitumicznych. Wójt Gminy wydał decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania, jednak K.B., mieszkaniec sąsiedniej posesji, złożył odwołanie, twierdząc, że jest stroną postępowania ze względu na potencjalne oddziaływanie inwestycji na jego nieruchomość, zdrowie i prawa właściciela. SKO umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że K.B. nie posiada legitymacji procesowej strony, ponieważ jego nieruchomość nie znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji, określonym przez organ I instancji na podstawie raportu. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji naruszyły przepisy KPA, w szczególności dotyczące ustalania stron postępowania. Sąd wskazał, że organy dowolnie ustaliły obszar oddziaływania inwestycji, a raport oddziaływania na środowisko opierał się na niejasnych i potencjalnie nierzetelnych założeniach dotyczących skali produkcji i czasu pracy wytwórni. WSA podkreślił, że interes prawny strony może być naruszony również przez immisje, a ustalenie kręgu stron powinno być oparte na rzetelnej analizie oddziaływania inwestycji na środowisko, uwzględniającej również kumulację oddziaływań z innymi obiektami w sąsiedztwie. Sąd uznał, że konieczne jest ponowne ustalenie rzeczywistej skali przedsięwzięcia i jego oddziaływania, aby prawidłowo określić strony postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli jej interes prawny może być naruszony przez immisje (np. hałas, zapachy), nawet jeśli oddziaływanie nie jest "znaczne" lub przekracza dopuszczalne normy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym służy ochronie interesu prawnego przed naruszeniami, a naruszenie istnieje niezależnie od intensywności. Interes prawny może być naruszony przez immisje przenoszone na nieruchomości sąsiednie, co uzasadnia przyznanie statusu strony podmiotom, na których nieruchomości może oddziaływać planowana inwestycja.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (68)

Główne

u.p.o.ś. art. 46 § 1

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 46a § 7 pkt 4

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 48 § 1 i 2 pkt 1

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 53

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 56 § 2, 7 i 8

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 104

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 3 § ust. 1 pkt 1

w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko

u.p.o.ś. art. 28

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Definicja strony postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozstrzygnięć sądu administracyjnego w przypadku uwzględnienia skargi

u.p.o.ś. art. 46 § ust. 1

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 46a § ust. 7 pkt 4

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 48 § ust. 1 i 2 pkt 1

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 53

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 56 § ust. 2, 7 i 8

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 104

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 3 § ust. 1 pkt 1

w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko

u.p.o.ś. art. 28

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Definicja strony postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozstrzygnięć sądu administracyjnego w przypadku uwzględnienia skargi

u.p.o.ś. art. 46 § ust. 1

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 46a § ust. 7 pkt 4

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 48 § ust. 1 i 2 pkt 1

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 53

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 56 § ust. 2, 7 i 8

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 104

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 3 § ust. 1 pkt 1

w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko

u.p.o.ś. art. 28

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Definicja strony postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozstrzygnięć sądu administracyjnego w przypadku uwzględnienia skargi

u.p.o.ś. art. 46 § ust. 1

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 46a § ust. 7 pkt 4

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 48 § ust. 1 i 2 pkt 1

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 53

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

u.p.o.ś. art. 56 § ust. 2, 7 i 8

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 104

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 3 § ust. 1 pkt 1

w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko

u.p.o.ś. art. 28

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Definicja strony postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne

p.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozstrzygnięć sądu administracyjnego w przypadku uwzględnienia skargi

Pomocnicze

u.p.o.ś. art. 29

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 127 § §1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.o.ś. art. 50 § ust. 2

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Wymagania dotyczące wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach

u.p.o.ś. art. 52 § ust. 1 pkt 6

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Wymagania dotyczące treści raportu o oddziaływaniu na środowisko (opis znaczących oddziaływań, w tym skumulowanych)

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 5

w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (ocena kumulowania się oddziaływań)

k.p.a. art. 136

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uzupełnienia materiału dowodowego przez sąd

k.p.a. art. 138 § §2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ niższej instancji

u.p.o.ś. art. 29

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 127 § §1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.o.ś. art. 50 § ust. 2

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Wymagania dotyczące wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach

u.p.o.ś. art. 52 § ust. 1 pkt 6

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Wymagania dotyczące treści raportu o oddziaływaniu na środowisko (opis znaczących oddziaływań, w tym skumulowanych)

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 5

w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (ocena kumulowania się oddziaływań)

k.p.a. art. 136

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uzupełnienia materiału dowodowego przez sąd

k.p.a. art. 138 § §2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ niższej instancji

u.p.o.ś. art. 29

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 127 § §1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.o.ś. art. 50 § ust. 2

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Wymagania dotyczące wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach

u.p.o.ś. art. 52 § ust. 1 pkt 6

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Wymagania dotyczące treści raportu o oddziaływaniu na środowisko (opis znaczących oddziaływań, w tym skumulowanych)

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 5

w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (ocena kumulowania się oddziaływań)

k.p.a. art. 136

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uzupełnienia materiału dowodowego przez sąd

k.p.a. art. 138 § §2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ niższej instancji

u.p.o.ś. art. 29

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 127 § §1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.o.ś. art. 50 § ust. 2

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Wymagania dotyczące wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach

u.p.o.ś. art. 52 § ust. 1 pkt 6

Ustawa - Prawo ochrony środowiska

Wymagania dotyczące treści raportu o oddziaływaniu na środowisko (opis znaczących oddziaływań, w tym skumulowanych)

Rozporządzenie Rady Ministrów art. 5

w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (ocena kumulowania się oddziaływań)

k.p.a. art. 136

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uzupełnienia materiału dowodowego przez sąd

k.p.a. art. 138 § §2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ niższej instancji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji przez organ I instancji. Raport oddziaływania na środowisko oparty na nierzetelnych założeniach dotyczących skali produkcji i czasu pracy wytwórni. Brak oceny kumulowania się oddziaływań z innymi przedsięwzięciami w sąsiedztwie. Potencjalne naruszenie interesu prawnego skarżącego przez immisje.

Odrzucone argumenty

Argumentacja SKO, że skarżący nie jest stroną postępowania, ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Argumentacja organu I instancji, że oddziaływanie inwestycji zamyka się w granicach działek inwestora.

Godne uwagi sformułowania

Legitymacja procesowa strony służy podmiotowi celem umożliwienia mu ochrony własnego interesu prawnego przed naruszeniami, a naruszenie tego interesu istnieje niezależnie od intensywności tego naruszenia. Zakłócenia te, w prawie cywilnym nazywane immisjami, mogą polegać na przenoszeniu z nieruchomości sąsiednich na obszar innych nieruchomości sił : hałasu, drgań czy też materii: gazów, zapachów - naruszając prawa rzeczowe osób uprawnionych do tych nieruchomości. Jest oczywistym, że wielkość produkcji decyduje o ilości zużywanego surowca (...), o nasileniu transportu kołowego, czasie trwania procesu technologicznego produkcji masy i funkcjonowania urządzeń w nim zaangażowanych. Tym samym wielkość produkcji jest jedną z najistotniejszych okoliczności determinujących powstawanie czynników w postaci emisji hałasu, spalin, wyziewów, pyłów, odpadów i innych uciążliwości mogących oddziaływać negatywnie na środowisko naturalne i zdrowie ludzi.

Skład orzekający

Aleksandra Wieczorek

sprawozdawca

Grażyna Staniszewska

przewodniczący

Michał Ruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zwłaszcza w kontekście potencjalnych immisji i rzetelności raportów środowiskowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania stron w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla wytwórni mas bitumicznych. Interpretacja przepisów KPA i Prawa ochrony środowiska.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stron postępowania administracyjnego i jak kluczowe mogą być założenia raportu środowiskowego dla ochrony praw mieszkańców.

Czy sąsiad ma prawo głosu w sprawie budowy uciążliwej inwestycji? Sąd wyjaśnia, kto jest stroną postępowania.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 26/07 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Aleksandra Wieczorek /sprawozdawca/
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant asystent sędziego Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu [...] maja 2006 roku do Wójta Gminy wpłynął wniosek spółki z ograniczoną odpowiedzialnością NP o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych. We wniosku spółka wskazywała, iż przedmiotem planowanego przedsięwzięcia jest wytwórnia mas bitumicznych ( o wydajności 160 T/h i czasie pracy od godziny 6 do 22 ) , która ma być zlokalizowana na działkach [...].
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w ramach którego spółka w oparciu o postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2006 roku złożyła "Raport oddziaływania na środowisko projektowanej wytwórni mas bitumicznych", decyzją z dnia [...] września 2006 roku znak [...] Wójt Gminy, działając na podstawie art. 46 ust. 1, art. 46a ust.7 pkt 4, art. 48 ust. 1 i 2 pkt 1, art. 53, art. 56 ust. 2, 7 i 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( tekst jednolity: Dz.U. z 2006 roku Nr 129 , poz. 902 ze zm.), art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz na podstawie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. z 2004 r. Nr. 257 poz. 2537 ze zm.) określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych o wydajności 160 T/ h, zlokalizowanej na działkach o numerach ewidencyjnych [...]. W stanowiącej załącznik do decyzji charakterystyce przedsięwzięcia wskazano, iż inwestor zakłada , iż roczna produkcja masy bitumicznej wynosić będzie 35-50 tysięcy ton , co przy wydajności 160 ton na godzinę oznacza, że przedsiębiorstwo pracować będzie 312 godzin w roku.
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ( dalej powołane jako SKO ) złożył K.B..
W związku z tym odwołaniem SKO wezwało organ I instancji do wskazania podmiotów, które organ ten uznał za strony postępowania ewentualnie potwierdzenia że są to podmioty wymienione w piśmie z [...] lipca 2006 roku, podania jakimi przesłankami organ kierował się ustalając strony postępowania, przedłożenia dowodu na tę okoliczność w szczególności zaś mapy ewidencyjnej z oznaczeniem działek objętych zamierzeniem numerów ewidencyjnych działek osób uznanych za strony, obszaru oddziaływania inwestycji .
Składający odwołanie K.B. zobowiązany zaś został przez SKO do sprecyzowania w jakim charakterze występuje w sprawie, a w szczególności z jakiego tytułu i na jakiej podstawie wywodzi swe uprawnienia do wniesienia odwołania.
W wykonaniu nałożonego zobowiązania K.B. w piśmie z dnia [...] października 2006 roku wskazał, iż odwołanie składa jako strona postępowania. Wywodził, że mieszka w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, która będzie oddziaływać na jego działkę na której wybudował dom, na jego zdrowie i na jego prawa właściciela nieruchomości. Wywodził, iż te przesłanki dają mu status strony postępowania w rozumieniu przepisu art. 28 kpa. Wskazywał, że skoro działka, której jest właścicielem znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji ma prawo do zaskarżenia decyzji z dnia [...] września 2006 roku.
Natomiast organ I instancji w piśmie z dnia [...] października 2006 roku wyjaśnił, iż stronami postępowania są podmioty wymienione w piśmie. Wskazał, iż zgodnie z raportem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddziaływanie inwestycji na środowisko zamyka się w obszarze działek nią objętych tj. działek [...]. W celu określenia właścicieli nieruchomości uznanych za strony organ przyjął zwiększony obszar w promieniu 200 metrów. Przyjęty promień stanowiła przekątna działek, w granicach których oddziaływuje inwestycja. Wywodził, iż K.B. jest mieszkańcem [...], a jego posesja jest oddalona od planowanego przedsięwzięcia o ok. 850 m. Z uwagi na to, iż wg raportu planowana inwestycja nie oddziaływuje na jego posesję K.B. nie został uznany za stronę postępowania. Do pisma organ załączył mapę ewidencyjną z oznaczeniem obszaru oddziaływania inwestycji wytyczonym wg zasad podanych w piśmie.
Decyzją z dnia [...] listopada Nr SKO – [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tekst jednolity: Dz.U. z 2001 roku, Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( tekst jednolity: Dz.U. z 2001 roku, Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 §1 pkt 3 w zw. z art. 28, art. 29 i art. 127 §1 Kpa umorzyło postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż w każdym przypadku rozpoznawania odwołania w pierwszej kolejności zbadania wymaga czy podmiot, który je złożył ma legitymację do jego wniesienia, bowiem prawo takie przysługuje jedynie stronie postępowania. Wskazał, iż zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wywodził, iż status strony wynika z przepisów prawa materialnego ustanawiającego prawa i obowiązki; tylko taki przepis, stanowiąc podstawę ustalenia interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Wywodził, że w sprawach dotyczących zagospodarowania przestrzennego jest w orzecznictwie administracyjnym ugruntowany pogląd, iż stronami są z pewnością właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością objętą zamierzeniem inwestycyjnym jak i nieruchomości pośrednio sąsiadujące, znajdujące się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Powoływał się na fakt, iż w piśmie z dnia [...] października 2006 roku organ I instancji podał, że posesja K.B. nie pozostaje w przyjętym na podstawie raportu obszarze oddziaływania inwestycji, to jest w zwiększonym obszarze – w promieniu 200 metrów od usytuowania agregatu wytwarzającego masę bitumiczną. Powoływał się na fakt, iż wskazany w/w piśmie wykaz stron jest zbieżny z podmiotami uznanymi za strony, którym organ I instancji zapewnił czynny udział w postępowaniu, udzielał stosownych pouczeń i doręczył decyzję. Wśród nich nie ma K.B., który uczestniczył w postępowaniu, co sam przyznał w ramach instytucji udziału społeczeństwa. W tych okolicznościach organ II instancji uznał, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu przepisu art. 28 kpa, co skutkuje orzeczeniem o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa .
Na tę decyzję skargę złożył K.B.. W jej uzasadnieniu wywodził, iż zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem prawa, bowiem jest niezgodna z warunkami określonymi w raporcie oddziaływania na środowisko. Wskazywał, iż podstawowym założeniem tego raportu było przyjęcie, że roczna produkcja wytwórni wynosić będzie 30-50 tys. Mg masy bitumicznej w ciągu roku, przy wydajności 160 Mg/h, co pozwala przyjąć, iż wytwórnia pracować będzie 312 godzin w roku. Zarzucał, że te założenia raportu w decyzji zostały pominięte mimo, że mają istotny wpływ na określenie zasięgu oddziaływania inwestycji na środowisko i wnioski raportu są prawdziwe tylko przy takich założeniach. Pominięcie ich w decyzji powoduje, iż bezzasadne było wyłączenie go jako strony postępowania ze względu na uznanie, iż nie będzie poddany oddziaływaniu wytwórni przy jej rzeczywistej możliwej wydajności rocznej. Wskazywał, że dla innych wytwórni tego samego typu przyjmuje się roczny czas pracy wynoszący 35 tygodni – 2100 godzin. Zarzucał, że decyzja nie odnosi się do czasu pracy wytwórni, wskazanego w raporcie, a odbiegającego od jej rzeczywistych możliwości produkcyjnych. W związku z podnoszonymi zarzutami domagał się zweryfikowania kryteriów, którymi kierowały się organy przy wskazaniu podmiotów uznanych za strony i przyznania mu takiego statusu jak i zweryfikowania zaskarżonej odwołaniem decyzji I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wywodziło, że ustawa Prawo ochrony środowiska gwarantuje udział społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska, co nie oznacza jednak, iż każdy obywatel czy inny podmiot ma z mocy tej ustawy przymiot strony. W przypadku inwestycji należących do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jak w niniejszej sprawie krąg podmiotów posiadających interes prawny należy ustalać przyjmując kryterium zasięgu oddziaływania inwestycji na środowisko. W ocenie organu II instancji takim kryterium posłużył się, w oparciu o raport oddziaływania inwestycji na środowisko, organ I instancji, ustalając krąg stron. Wyjaśnienia tej kwestii zawarte w piśmie z dnia [...] października 2006 roku stały się podstawą decyzji o umorzeniu postępowania. Organ wskazywał, iż stanowisko Wójta znajduje potwierdzenie w treści raportu, który stwierdza, że ujemne oddziaływanie inwestycji szczególnie w zakresie emisji hałasu oraz zanieczyszczenia powietrza, gleb i wód ograniczy się do granic własności inwestora. Wywodził, iż skarżący nie kwestionuje ustaleń przyjętych za podstawę umorzenia, a podnoszony zarzut co do założeń organu I instancji i ustanowienia obszaru oddziaływania inwestycji jest w świetle ustaleń raportu bezzasadny. Dodatkowo organ przedstawił, przekazaną przez organ I instancji dodatkową mapę ewidencyjną z zaznaczonym obszarem oddziaływania i lokalizacją działki skarżącego oraz wypis z ewidencji gruntów dotyczący działki skarżącego .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny rozpoznając skargę na decyzję administracyjną bada więc jedynie to, czy organ administracyjny wydając decyzję naruszył prawo. Zakres rozstrzygnięć wojewódzkich sądów administracyjnych w wypadku uwzględnienia takiej skargi określa art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i jest podporządkowany celowi postępowania – kontroli legalności decyzji administracyjnych. W razie uwzględnienia skargi sąd administracyjny uchyla decyzję, stwierdza jej nieważność bądź stwierdza naruszenie prawa.
W rozpoznawanej sprawie zbadanie legalności zaskarżonej decyzji sprowadzało się do oceny czy skarżącemu przysługuje legitymacja do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, w którym decyzja ta została wydana. Przedmiotem decyzji organu I instancji – Wójta Gminy było określenie środowiskowych uwarunkowań zgody dla przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych. Postępowanie to toczyło się na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2001 r. Nr 62, poz.627 ze zm). Ustawa ta nie zawiera szczególnej regulacji nadającej status strony osobom posiadającym tytuł prawny do innych nieruchomości, niż nieruchomość objęta planowanym przedsięwzięciem. Zatem przymiot strony tego postępowania powinien być nadawany podmiotom spełniającym kryteria określone w art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, iż naruszenie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa, może polegać także na naruszeniu prawa własności bądź prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonych w pobliżu nieruchomości, której dotyczy postępowanie, poprzez administracyjne umożliwienie wyprowadzania z tej nieruchomości zakłóceń w korzystaniu z nieruchomości sąsiednich (por. uchwała 7 sędziów z dnia 11 października 1999 r. sygn NSA sygn. OPS 11/99 opub. ONSA 2000/1/6, wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. IV SA 6/97 opubl. LEX nr 48173, podobnie także wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 czerwca 2005 r. sygn. IV SA 2586/03 opub. LEX nr 179130). Zakłócenia te, w prawie cywilnym nazywane immisjami, mogą polegać na przenoszeniu z nieruchomości sąsiednich na obszar innych nieruchomości sił : hałasu, drgań czy też materii: gazów, zapachów - naruszając prawa rzeczowe osób uprawnionych do tych nieruchomości. Podmioty, na których nieruchomości może oddziaływać planowana inwestycja są więc legitymowane do uzyskania statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem Sądu nieistotne jest przy tym, czy przewidywane oddziaływania na przedmiotowe nieruchomości będą odpowiadać maksymalnym dopuszczalnym przez przepisy prawa normom, bądź też będą mogły być określane jako "znaczne". Legitymacja w postępowaniu administracyjnym służy bowiem podmiotowi celem umożliwienia mu ochrony własnego interesu prawnego przed naruszeniami, a naruszenie tego interesu istnieje niezależnie od intensywności tego naruszenia. W postępowaniu administracyjnym wszczętym w wyniku wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko krąg podmiotów posiadających interes prawny jest jednak szerszy niż w przypadku innych inwestycji. Decyduje o tym zasięg oddziaływania takiej inwestycji na środowisko. W takim postępowaniu obowiązkiem organu jest więc ustalenie w oparciu o raport oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, kto jest stroną tego postępowania oraz kto nie ma tego przymiotu i dlaczego.
SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, iż podstawą do ustalenia, że skarżący nie ma statusu strony postępowania administracyjnego, a w konsekwencji i do umorzenia postępowania odwoławczego podstawą były wyjaśnienia organu I instancji udzielone w piśmie z dnia [...] października 2006 roku. Organ I instancji wskazał w nim z jednej strony, że ustalenia zawarte w raporcie wskazują, iż oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia zamyka się w granicach działek inwestora, a z drugiej strony samodzielnie ustalił obszar oddziaływania inwestycji wytyczając go na płaszczyźnie okręgu, którego promień " stanowi przekątna działek w granicach których zgodnie z raportem oddziaływuje inwestycja" a którego środek stanowi lokalizacja agregatu wytwarzającego masę bitumiczną. Zdaniem organu I instancji właścicielom nieruchomości położonych w tak wytyczonym okręgu przysługuje status stron prowadzonego postępowania. W oparciu o te wywodu organ II instancji uznał, że skoro nieruchomość skarżącego nie mieści się w tak wyznaczonym obszarze to nie ma on przymiotu strony.
W ocenie Sądu ustalenia organu I instancji, na których oparło się SKO noszą znamiona dowolności. Nie wiadomo bowiem jakie przesłanki i dlaczego skłoniły organ I instancji do przyjęcia wskazanych parametrów ( promienia odpowiadającego nie wiadomo zresztą jakiej przekątnej ) dla wytyczenia obszaru oddziaływania przedsięwzięcia. Zgodzić się natomiast należy z organem II instancji, iż z przedstawionego przez inwestora w toku postępowania administracyjnego raportu wynika, iż planowane przez niego przedsięwzięcie oddziaływać będzie jedynie w granicach działki. Wskazać należy, iż taki raport powinien być w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach szczególnie istotnym dowodem dla ustalenia obszaru oddziaływania inwestycji, a w konsekwencji i dla ustalenia stron tego postępowania tj. właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości położonych w takim obszarze. Jednakże raport taki, aby spełnił przypisaną mu funkcję, musi opierać się na rzetelnych założeniach "wyjściowych", pozwalających na określenie rzeczywistej skali oddziaływania inwestycji na środowisko w tym również na zdrowie ludzi. Te założenia wyjściowe powinny dotyczyć min. rodzaju i skali przedsięwzięcia. Informacje w tym przedmiocie powinny być zawarte we wniosku o wydanie decyzji (art. 50 ust. 2 Prawo ochrony środowiska ). We wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestor określił, że planowanym przedsięwzięciem jest budowa wytwórni mas bitumicznych. Opisując jego rodzaj i skalę wskazał, że wydajność wytwórni wynosić będzie 160 ton na godzinę ( T/h ) zaś praca odbywać będzie się w godzinach 6-22 . We wniosku nie zawarto innych danych o wielkości produkcji np. w skali roku. W aktach administracyjnych brak też innego dokumentu precyzującego dane w tym zakresie. Tymczasem w pkt 2.1 raportu – zatytułowanym "Charakterystyka przedsięwzięcia" czyni się założenie – będące podstawą dalszych analiz, ocen i wniosków, iż wytwórnia będzie wytwarzała około 30-50 tys. Mg ( megagramów czyli ton) masy bitumicznej rocznie, co pozwala przyjąć, iż przedsiębiorstwo pracować będzie 312 godzin w ciągu roku. Również w punkcie 2.4.5. raportu – pod tytułem "Emisja zanieczyszczeń powietrza" w ustępie analizującym wyznaczanie wielkości emisji gazów i pyłów do powietrza wytworzonych podczas procesu wytwarzania masy przyjmuje się założenie, że wytwórnia wytwarzać będzie około 30-50 tys Mg masy bitumicznej w ciągu roku i zakłada się że rzeczywisty czas pracy wynosić będzie 6 godzin w ciągu dnia, co przy wydajności 160 Mg na godzinę daje 52 dni robocze. Skoro z wniosku inwestora nie wynika wielkość rocznej produkcji planowanej wytwórni ani założenie o 6 godzinnej pracy dziennie, to nie wiadomo dlaczego takie założenie zostało przyjęte w raporcie. Założenia te przeniesione zostały do charakterystyki przedsięwzięcia, stanowiącej załącznik do decyzji organu I instancji. Jest oczywistym, że wielkość produkcji decyduje o ilości zużywanego surowca ( kruszywo, mączka wapienna ), o nasileniu transportu kołowego, czasie trwania procesu technologicznego produkcji masy i funkcjonowania urządzeń w nim zaangażowanych. Tym samym wielkość produkcji jest jedną z najistotniejszych okoliczności determinujących powstawanie czynników w postaci emisji hałasu, spalin, wyziewów, pyłów, odpadów i innych uciążliwości mogących oddziaływać negatywnie na środowisko naturalne i zdrowie ludzi. Z kolei wielkość i skala nasilenia powstających emisji i innych uciążliwości w sposób oczywisty decyduje o zakresie oddziaływania inwestycji. W ocenie Sądu w sprawie konieczne było wyjaśnienie - wobec braku we wniosku informacji inwestora o zamiarze ograniczenia produkcji rocznej do 30 -50 tys ton - czy raport opiera się na założeniach pozwalających przewidzieć rzeczywisty zakres oddziaływania inwestycji. Wyjaśnienia wymaga czy faktycznie zamiarem inwestora jest budowa wytwórni mas bitumicznych , której produkcja będzie limitowana do 30 – 50 tysięcy ton rocznie, czy też wielkość produkcji wynikać będzie z jej rzeczywistych możliwości produkcyjnych wyznaczonym rodzajem zastosowanej technologii . Dziwnym wydaje się bowiem – bez logicznego uzasadnienia - planowanie inwestycji w postaci przedsiębiorstwa, które ma być eksploatowane jedynie przez ok. 52 dni robocze w roku. Zdaniem Sądu, dopiero poczynienie dodatkowych ustaleń pozwalających na nie budzące wątpliwości ustalenie rzeczywistej skali przedsięwzięcia pozwoli na miarodajne określenie obszaru jego oddziaływania na środowisko i tym samym pozwalać będzie na ocenę czy w tym obszarze znajduje się działka nr [...], stanowiąca własność skarżącego, a w konsekwencji na rozstrzygnięcie czy skarżącemu przysługuje w postępowaniu status strony. Wskazać też dodatkowo należy, iż jednym ze szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko jest ocena jego powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich ( § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko ( Dz. U. z 2004 r. Nr. 257 poz. 2537 ze zm.). Ta regulacja pozostaje w związku z wymaganiami co do treści raportu sprecyzowanymi w art. 52 Prawa ochrony środowiska . Zgodnie z pkt 6 ust 1 tego przepisu w raporcie powinien znajdować się opis znaczących oddziaływań inwestycji, w tym o charakterze skumulowanym. Z odwołania skarżącego wynika, iż w pobliżu planowanej inwestycji funkcjonuje już od wielu lat inna wytwórnia masy bitumicznej o przestarzałej technologii produkcji, wysypisko śmieci i liczne fermy drobiu - czyli obiekty mogące również oddziaływać na środowisko. Sporządzony raport nie zawiera oceny kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć już znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich z oddziaływaniem planowanej inwestycji .
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego podlegała uchyleniu ze względu na naruszenie przepisów art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. Wobec braku wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia, organ odwoławczy powinien rozważyć zastosowanie art. 136 bądź art. 138 §2 Kpa.
W konsekwencji należało na podstawie art. 145 §1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylić zaskarżoną decyzję.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI