II SA/GO 243/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nieprzystąpieniu do egzekucji administracyjnej. Wierzyciel (ZUS) przekazał tytuł wykonawczy dotyczący należności w kwocie 77,60 zł (należność główna, koszt upomnienia, opłata manipulacyjna) z wnioskiem o zastosowanie środków egzekucyjnych, w tym egzekucji z udziału w nieruchomości. Organ egzekucyjny I instancji (Naczelnik Urzędu Skarbowego) zawiadomił o nieprzystąpieniu do egzekucji z nieruchomości, wskazując na wysokie szacowane koszty egzekucyjne (co najmniej 4.119,80 zł) w stosunku do dochodzonej kwoty, które w przypadku bezskuteczności obciążyłyby budżet Państwa. Organ II instancji (Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podkreślając, że wierzyciel nie wykazał, czy zastosował inne, tańsze środki egzekucyjne, oraz że właściwość miejscowa organu egzekucyjnego obejmuje jedynie egzekucję z nieruchomości. WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę ZUS. Sąd uznał, że organ egzekucyjny miał prawo odmówić przystąpienia do egzekucji na podstawie art. 29 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z zasadą celowości (art. 7 § 2 u.p.e.a.) i proporcjonalności. Sąd podzielił stanowisko organów, że dochodzenie kwoty 77,60 zł poprzez egzekucję z nieruchomości, która jest najbardziej sformalizowanym i kosztownym środkiem, jest rażąco nieproporcjonalne i narusza zasadę celowości, zwłaszcza gdy koszty egzekucji mogą wielokrotnie przewyższyć dochodzoną należność i obciążyć budżet Państwa. Sąd odrzucił argumentację skarżącego, że wysokość kosztów nie może być przeszkodą w egzekucji, wskazując na potrzebę racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy wszczęcia egzekucji administracyjnej z nieruchomości w przypadku nieproporcjonalnie wysokich kosztów egzekucyjnych w stosunku do dochodzonej należności, powołując się na zasadę celowości i proporcjonalności.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dochodzona kwota jest bardzo niska, a koszty egzekucji z nieruchomości są znacząco wyższe. Może być mniej istotne przy wyższych kwotach lub innych środkach egzekucyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ egzekucyjny może odmówić przystąpienia do egzekucji z nieruchomości, gdy dochodzona kwota jest nieznaczna, a szacowane koszty egzekucyjne znacznie ją przewyższają?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ egzekucyjny może odmówić przystąpienia do egzekucji z nieruchomości w takiej sytuacji, powołując się na naruszenie zasady celowości i proporcjonalności postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Dochodzenie niewielkiej kwoty (77,60 zł) poprzez egzekucję z nieruchomości, która jest najbardziej kosztownym i sformalizowanym środkiem, stanowi rażące naruszenie zasady celowości i proporcjonalności, zwłaszcza gdy koszty egzekucji (ponad 4000 zł) mogą obciążyć budżet Państwa.
Czy art. 29 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dotyczący bezskuteczności egzekucji z powodu braku majątku, może być podstawą do odmowy przystąpienia do egzekucji, gdy koszty egzekucji przewyższają dochodzoną należność?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w połączeniu z zasadą celowości, art. 29 § 2 pkt 2 u.p.e.a. może stanowić podstawę do odmowy przystąpienia do egzekucji, gdy jej koszty są nieproporcjonalne do dochodzonej kwoty.
Uzasadnienie
Chociaż przepis literalnie odnosi się do braku majątku, jego funkcjonalna i systemowa interpretacja, uwzględniająca zasadę celowości, pozwala na odmowę wszczęcia egzekucji, gdy jej koszty są rażąco nieproporcjonalne do dochodzonej należności, a ryzyko obciążenia budżetu państwa jest wysokie.
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 29 § § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § § 2a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 7 § § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.e.a. art. 19 § § 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.u.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady celowości i proporcjonalności poprzez prowadzenie kosztownej egzekucji z nieruchomości w celu wyegzekwowania niewielkiej kwoty. • Koszty egzekucji znacznie przewyższające dochodzoną należność i ryzyko ich pokrycia z budżetu Państwa. • Niecelowość i nieracjonalność gospodarcza wszczynania egzekucji z nieruchomości dla kwoty 77,60 zł.
Odrzucone argumenty
Argument ZUS, że art. 29 § 2 u.p.e.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek nieprzystąpienia do egzekucji i organy nie wykazały ich spełnienia. • Argument ZUS, że wysokość kosztów egzekucyjnych nie może uniemożliwić egzekucji z nieruchomości. • Argument ZUS, że wierzyciel nie ma obowiązku wskazywania, czy zastosował inne środki egzekucyjne.
Godne uwagi sformułowania
Dochodzenie kwoty 77,60 zł przez prowadzenie egzekucji z nieruchomości – najbardziej sformalizowanego i bodaj najbardziej kosztownego środka jest dla sądu oczywistym przypadkiem naruszenia zasady celowości. • Środek ten jest bowiem w odniesieniu do kwoty należności – rażąco nieproporcjonalny. • Potrzeba uruchamiania trybu z egzekucji z nieruchomości powinna podlegać ocenie w perspektywie społecznej racjonalności. • Sytuacja, w której organ ten forsuje egzekucję kilkudziesięciu złotych z bardzo prawdopodobnym ryzykiem poniesienia wielokrotnie tę kwotę przewyższających kosztów przez Skarb Państwa jest właśnie zaprzeczeniem tej właśnie odpowiedzialności.
Skład orzekający
Jacek Jaśkiewicz
sprawozdawca
Krzysztof Dziedzic
przewodniczący
Krzysztof Rogalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wszczęcia egzekucji administracyjnej z nieruchomości w przypadku nieproporcjonalnie wysokich kosztów egzekucyjnych w stosunku do dochodzonej należności, powołując się na zasadę celowości i proporcjonalności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy dochodzona kwota jest bardzo niska, a koszty egzekucji z nieruchomości są znacząco wyższe. Może być mniej istotne przy wyższych kwotach lub innych środkach egzekucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje praktyczne zastosowanie zasad celowości i proporcjonalności w postępowaniu egzekucyjnym, pokazując, że nawet niewielkie długi nie zawsze uzasadniają kosztowne procedury egzekucyjne, co może być ciekawe dla prawników i osób zainteresowanych efektywnością administracji publicznej.
“Czy warto wszczynać egzekucję z nieruchomości za 77 zł? Sąd mówi: nie, jeśli koszty przekroczą 4000 zł!”
Dane finansowe
WPS: 77,6 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.