II SA/Go 237/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D.L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ujawnienia w dokumentacji geodezyjnej działki drogowej nr [...]. Skarżąca twierdziła, że w wyniku błędów w ewidencji gruntów utraciła dostęp do drogi publicznej ze swojej nieruchomości. Organy administracji uznały, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ nie jest właścicielem ani posiadaczem spornej działki drogowej, a zatem nie posiada legitymacji do żądania jej ujawnienia w ewidencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego (P.g.k.) precyzyjnie określają krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o aktualizację ewidencji gruntów, a skarżąca do nich nie należy. Sąd zaznaczył, że ewidencja gruntów ma charakter techniczno-informacyjny i nie rozstrzyga sporów o prawa do nieruchomości ani nie nadaje tych praw. W związku z tym, że skarżąca nie wykazała swojego prawa do działki drogowej, a organy prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 k.p.a. odmawiając wszczęcia postępowania, sąd oddalił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania aktualizacji ewidencji gruntów oraz charakteru prawnego samej ewidencji.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej w postępowaniu ewidencyjnym.
Zagadnienia prawne (3)
Czy osoba niebędąca właścicielem lub posiadaczem nieruchomości ma legitymację do żądania wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów dotyczącej tej nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba niebędąca właścicielem lub posiadaczem nieruchomości, ani innym podmiotem wskazanym w przepisach Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie ma legitymacji do żądania wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego (art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 24 ust. 2a pkt 2) precyzyjnie określają krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o aktualizację ewidencji gruntów. Są to przede wszystkim właściciele lub samoistni posiadacze nieruchomości. Skarżąca nie wykazała, aby posiadała takie uprawnienia do spornej działki drogowej, dlatego organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania.
Czy ewidencja gruntów i budynków rozstrzyga spory o prawa do nieruchomości lub nadaje te prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ewidencja gruntów i budynków pełni funkcje informacyjno-techniczne i nie rozstrzyga sporów o prawa do nieruchomości ani ich nie nadaje.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia wykonawczego nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych poprzez ewidencję gruntów. Ewidencja odzwierciedla stan prawny wynikający z innych dokumentów, a nie go tworzy.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wszcząć postępowanie z urzędu na wniosek osoby niebędącej stroną, powołującej się na swój interes prawny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku gdy postępowanie może być wszczęte tylko na wniosek określonych podmiotów (zasada skargowości), wniosek złożony przez osobę nieuprawnioną nie może skutecznie zainicjować postępowania, nawet jeśli powołuje się ona na interes prawny. Obowiązek działania z urzędu wynika z przepisów szczególnych.
Uzasadnienie
Zasada skargowości w postępowaniu administracyjnym oznacza, że postępowanie wszczyna się na żądanie strony. Jeśli żądanie pochodzi od osoby nieuprawnionej, organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Obowiązek wszczęcia postępowania z urzędu wynika z przepisów szczególnych, a nie z samego wniosku strony.
Przepisy (18)
Główne
P.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 2
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
P.g.k. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
P.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
P.g.k. art. 24 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
P.g.k. art. 24 § ust. 2a pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
P.g.k. art. 24 § ust. 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
k.p.a. art. 61 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie jest właścicielem ani posiadaczem spornej działki drogowej, co pozbawia ją legitymacji do żądania jej ujawnienia w ewidencji gruntów. • Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-informacyjny i nie służy do kształtowania praw do nieruchomości. • Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego precyzyjnie określają krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o aktualizację ewidencji.
Odrzucone argumenty
Skarżąca posiada interes prawny związany z dostępem do drogi publicznej i powinna być uznana za stronę postępowania. • Organ powinien był wszcząć postępowanie z urzędu ze względu na naruszenie prawa i wykrycie błędów w ewidencji. • Naruszenie art. 140 k.c. poprzez ograniczenie możliwości korzystania z własności z powodu braku dostępu do drogi publicznej.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. • Przepis art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.k. stanowi normę lex specialis wobec art. 28 k.p.a., wyłączając ten ostatni jako podstawę wyznaczającą zakres podmiotowy postępowania aktualizacyjnego.
Skład orzekający
Michał Ruszyński
przewodniczący
Jarosław Piątek
sędzia
Kamila Karwatowicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów uprawnionych do żądania aktualizacji ewidencji gruntów oraz charakteru prawnego samej ewidencji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji procesowej w postępowaniu ewidencyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących ewidencji gruntów i budynków oraz znaczenie posiadania odpowiedniej legitymacji procesowej. Choć nie dotyczy przełomowych kwestii prawnych, jest ważna dla praktyków prawa administracyjnego i geodezyjnego.
“Kto może żądać zmian w ewidencji gruntów? Kluczowa rola właściciela i posiadacza.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.