II SA/Go 237/24

II SA/Go 237/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jarosław Piątek
Kamila Karwatowicz /sprawozdawca/
Michał Ruszyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1752
art. 24 ust. 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi D.L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r., znak sprawy: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2024 r. D. L., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zwróciła się do Starostwa Powiatowego w [...] o wszczęcie postępowania celem spowodowania ujawnienia w dokumentacji geodezyjnej działki nr [...] stanowiącej drogę, położonej w gminie [...], obręb [...]. W uzasadnieniu wniosku podano, że wnioskodawczyni dokonała w 2006 r. zakupu nieruchomości oznaczonej działką nr [...] o pow. 3,05 ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], informując, iż w tym czasie przedmiotowa działka miała dostęp do drogi publicznej przez działkę nr [...], stanowiącą drogę, co wynika z dokumentacji geodezyjnej. Dalej wskazano, że początkowo działka nr [...] była położona w obrębie [...], tak jak działka nr [...] i prawdopodobnie w 2009 r. działka skarżącej przeszła do obrębu [...], a droga pozostała w dotychczasowym obrębie i obecnie brak jest na mapach geodezyjnych działki drogowej przylegającej do działki wnioskodawczyni. W ocenie wnioskodawczyni nastąpiły nieprawidłowości w toku prowadzonych różnych postępowań, w wyniku których działka skarżącej nie posiada dostępu do drogi publicznej, co jest niezgodne z przepisami prawa.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r., nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm,., dalej jako k.p.a.) odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie do niej w jednostce ewidencyjnej [...] – gmina, obręb [...], działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej drogę.
W uzasadnieniu organ opisał materiały dowodowe znajdujące się w państwowym zasobie geodezyjnym, w tym szczegółowo przedstawił m.in. dokumentację z rozgraniczenia nieruchomości w 1987 r. Informacje zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące obszaru gruntu stanowiącego wcześniej działkę nr [...], położonej w obrębie [...], zdaniem organu, są zgodne z posiadanymi dokumentami. Natomiast w ramach uzasadnienia prawnego Starosta przedstawił i częściowo wyjaśnił regulacje prawne wskazane jako podstawy wydanego postanowienia, a także odniósł się do zakresu żądania i argumentów przedmiotowego wniosku, stwierdzając, iż wobec powyższych okoliczności postępowanie objęte wnioskiem D. L. nie może być wszczęte.
Na powyższe postanowienie D. L. złożyła zażalenie, nie zgadzając się z oceną organu i podnosząc zarzut naruszenia prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia w sprawie.
Postanowienie z [...] marca 2024 r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako WINGK), działając zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., a także na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1752 ze zm., dalej jako P.g.k.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Według ustaleń organu działka nr [...] o powierzchni 0,13 ha, opisana użytkiem "drogi", została zapisana w ewidencji gruntów w 1962 r. do Rejestru gruntów wsi [...], gromady [...], sporządzonego w dniu [...] stycznia 1963r. W tym Rejestrze jako jej właściciel figurował Skarb Państwa, a jako władający Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...], następnie zmieniony na Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w [...]. Granice tej działki były przedstawione na mapie wsi [...] sporządzonej w 1962 r.arkusz 1. Działka ta na wskazanej mapie położona była między gruntami opisanymi jako "PGL Nadleśnictwo [...]" a działkami nr [...],[...] i [...]. Działki nr [...],[...] i [...] w ww. Rejestrze również od 1962 r. były zapisane jako własność Skarbu Państwa we władaniu Nadleśnictwa [...], z czasem zmienionego na Nadleśnictwo [...]. W tym samym czasie na arkuszu Nr 15 mapy Nadleśnictwa Państwowego [...], opracowanej na podstawie umowy z 1962r., obszar obejmujący ww. działkę nr [...] wchodził w skład oddziałów leśnych nr [...] i [...],a wg wersji tej mapy z 1967 r., jako Mapy ewidencyjnej, jej obszar wchodził w skład działki nr [...]. Natomiast na ostatniej wersji ww. arkusza 15, już jako Mapy Nadleśnictwa [...], obszar ww. działki nr [...] wykazano jako wchodzący w skład gruntów leśnych - działki nr [...] i nr [...]. Wykazanie na tej mapie obszaru działki nr [...] jako części oddziałów Nadleśnictwa potwierdza Szkic graniczny nr [...] zdnia [...] sierpnia 1962 r., na którym zasygnalizowany jest jako użytek "dr 4 m". Wskazane działki oraz pozostałe grunty Nadleśnictwa [...] zostały objęte Rejestrem gruntów tom III założonym dla obrębu [...] w 1974 r.
Jak wskazał WINGK z powyższych dokumentów jednoznacznie wynika, że obszar działki drogowej nr [...] w obrębie [...] od początku prowadzenia ewidencji gruntów był podwójnie, czyli błędnie, wykazany na odrębnych mapach i w różnych Rejestrach gruntów, prowadzonych osobno dla obrębów [...] i [...], jako stanowiący własność Skarbu Państwa, znajdujący się we władaniu jednocześnie dwóch różnych osób prawnych:w obrębie [...] - Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] (następnie DODP w [...]),w Obrębie [...] - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Nadleśnictwa [...] (następnie Nadleśnictwa [...]).W 1980 r. założono Mapę ewidencji gruntów obrębu [...] - arkusz 1, na której nadal wykazano ww. działkę nr [...], przy czym w części obszaru poprzednich dziatek nr [...],[...] i [...], na ostatniej wersji tej Mapy, wykazano obszar oznaczony działką nr [...]. W 1982 r. dla gruntów Lasów Państwowych została założona Mapa zasadnicza nr [...], a wynika z niej, że obszar ww. działki nr [...] nadal pozostawał w składzie gruntów oddziałów leśnych oznaczonych działkami nr [...] i nr [...].W ramach operatu technicznego z 1982r., wprowadzonego do operatu ewidencji gruntów w dniu [...] marca 1983r. (Id. nr [...]), powstał m.in. szkic z "pomiaru dz. PGL", na którym wykazano granice działki opisanej numerem [...], na którym część obszaru odpowiadającego działce nr [...] ponownie została przedstawiona jako użytek "dr 4m" w gruntach PGL. Ponadto w tym operacie zostały przygotowane m.in. Opis i mapadla działki opisanej numerem [...], jako położonej na arkuszu 1 w obrębie [...] i stanowiącej własność Skarbu Państwa - PFZ, a na zawartym w nim wyrysie z mapy ewidencyjnej (niezgodnie z ww. szkicem) wykazano, że działka ta sąsiaduje m.in. z działką drogową nr [...]. Z kolei z innego przygotowanego Opisu i mapy wynika, że działce nr [...] przewidywano zmienić oznaczenie na nr [...] na arkuszu 15, wskazując jednocześnie, że działka ta należy do Nadleśnictwa [...]. W ramach tej samej pracy geodezyjnej w dniu [...] marca 1983 r. został sporządzony Wykaz zmian gruntowych, w którym wykazano działkę nr [...] jako powstałą z podziału działki nr [...] na działki nr [...] i [...].W treści ostatniej wersji ww. Mapy zasadniczej z1982 r. (sekcja nr [...]) w miejscu numeru działki [...] widnieje nr [...], a w Rejestrze gruntów obrębu [...] działka ta w 1985 r. została wpisana jako stanowiąca własność osoby fizycznej.
Z kolei działka nr [...] w nowym Rejestrze gruntów obrębu [...], sporządzonym w 1983 r., ponownie została zapisana jako własność Skarbu Państwa w zarządzie Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w [...].W wyniku postępowania rozgraniczeniowego, w drodze postanowienia Urzędu Miejskiego w [...] znak [...] z dnia [...] czerwca 1987r., którego stroną była m.in.Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w [...], jak wynika z operatu technicznego Id. nr [...] z 1988 r., ustalono granice gruntów Nadleśnictwa [...] m.in. z ówczesnymi gruntami PFZ wsi [...] - odpowiadającymi działce nr [...] ([...]), jako gruntów otaczających tę działkę bez wykazania przedmiotowej działki drogowej nr [...]. W wyniku rozgraniczenia (Protokół graniczny nr [...] z dnia [...] sierpnia 1987 r., szkic graniczny nr 4) dotychczasowa działka drogowa nr [...] formalnie została zaliczona do gruntów Nadleśnictwa [...] - oddziałów nr [...] i [...].Przedmiotowa działka nr [...] w obr. [...], pomimo powyższego rozgraniczenia, z niewyjaśnionych przyczyn pozostała na mapie ewidencji gruntów wsi [...] oraz nie wykreślono jej z Rejestru gruntów obrębu [...].Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1992r. Nr [...] stwierdził, że m.in. działka nr [...] w obrębie [...] została nieodpłatnie nabyta z mocy prawa przez Gminę [...]. W dniu [...] maja 1993r., w oparciu o wskazaną decyzję, wprowadzono zmiany w operacie ewidencji gruntów.W 1995 r. zastała założona kolejna wersja mapy ewidencji gruntów dla obrębu [...] - arkusz 1 (1), w którego treści nadal wykazano działkę nr [...], jako sąsiadującą z działką nr [...], przy czym cała działka nr [...] (w ostatniej dostępnejwersji tej archiwalnej mapy) jest przekreślona oraz zawiera odręczną adnotację, że stanowi działkę nr [...] w obrębie [...].
Zgodnie z treścią Wypisu z rejestru gruntów sporządzonego wg stanu na dzień [...] maja 2009r. przedmiotowa działka nr [...] stanowiła własność Gminy[...], we władaniu Burmistrza [...], przy czym nie miała założonej księgi wieczystej.W dniu [...] maja 2009r. dokonano zmiany nr [...] (znak [...]) w obrębie [...], opisaną jako ,,działka nr [...] usunięta z ewidencji. Weszła do obrębu [...], do działek leśnych [...],[...]".Podstawą tej zmiany był Wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...] z dnia [...] marca 2009r. z adnotacją Geodety Powiatowego o konieczności usunięcia jej ewidencji z powodu "podwójnego pokrycia".
W tym miejscu organ zauważył, że powyższą zmianą Starosta dokonał aktualizacji ewidencji, która powinna była nastąpić już w 1987 r. w związku z przeprowadzonym postępowaniem rozgraniczeniowym gruntów Lasów Państwowych. W zakresie działek Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] w obrębie [...], w tym m.in. nr [...] i [...], na podstawie zawiadomienia Sądu Rejonowego z dnia [...] lutego 2006 r., w drodze zmiany nr [...], w dniu [...] czerwca 2009 r. ujawniono w ewidencji gruntów zapis o założeniu dla nich księgi wieczystej KW nr [...].W 2010 r. mapy ewidencji gruntów m.in. dla obrębu [...] oraz dla obrębu [...], a także mapa zasadnicza dla obszaru Lasów Państwowych, prowadzone dotychczas w postaci analogowej, zostały wycofane z aktualizacji i zastąpiono je numeryczną mapą ewidencyjną opracowaną w 2008 r., którą Starosta do dnia obecnego prowadzi w systemie GEO-INFO. Zgodnie z wydrukiem tej mapy, wg jej pierwotnego stanu z lat 2008-2010, w żadnym z ww. obrębów nie ma już wykazanej działki drogowej nr [...], a działka nr [...] przylega bezpośrednio m.in. do działek nr [...] i [...] w obrębie [...]. Prowadzona obecnie mapa ewidencyjna, wydrukowana wg stanu na [...] lutego 2024r., nie zmieniła się w zakresie wykazania na niej granic ww. działek nr [...],[...] i [...].
Następnie organ wskazał, iż właścicielem działek nr [...] i [...] w obrębie [...], zgodnie z treścią uproszczonych wypisów z rejestru gruntów wg stanu na dzień [...] stycznia 2024r. (wydania zaskarżonego postanowienia), jest Skarb Państwa, ich zarządcą jest Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], a D. L. jest właścicielem działki nr [...] w obrębie [...].
Powyższe prawo Nadleśnictwa [...] do gruntu ww. działek nr [...] i [...] potwierdza zapis uwidoczniony w systemie Elektronicznych Ksiąg Wieczystych. Dział III księgi wieczystej nie zawiera żadnych wpisów prawa, roszczeń lub ograniczeń na rzecz właścicieli działki nr [...].
WIGK wskazał, iż zgodnie z art. 20 ust. 1 P.g.k. ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:
1. gruntów - ich położenia granic, powierzchni rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;
2. budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;
3. lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
W art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.k. ustawodawca dodał, że w ewidencja tej wykazuje się także właścicieli nieruchomości, a w przypadku;
a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty,w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,
b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami nazasadach samoistnego posiadania.
Informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 2, zgodnie z art. 24 ust. 1 P.g.k., zawiera operat ewidencyjny, który składa się z: 1) bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1 a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego, 2) zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.
Istotą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków (katastru), jak wskazano w art. 7 ust. 1 pkt 2 P.g.k., jest rejestracja stanów prawnych i faktycznych nieruchomości. Natomiast w sposób szczegółowy zawartość ewidencji gruntów i budynków określono w przepisach rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 27 lipca 2021 r. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 219) - § 11 i § 16.
Jak zauważył organ, z w/w regulacji wynika jednoznacznie, że danymi ewidencji gruntów i budynków o nieruchomościach gruntowych opisywanych za pomocą działek ewidencyjnych, które stanowią treść operatu ewidencyjnego (art. 24 ust. 1) jest zarówno opis ich granic wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych, a także jej pole powierzchni, jak też dane o jej właścicielu, opis praw własności i oznaczenie dokumentu potwierdzającego to prawo, a także numer księgi wieczystej oraz oznaczenie dokumentów określających inne niż własność uprawnienia do działki ewidencyjnej.
Natomiast w kolejnych przepisach P.g.k., a mianowicie w art. 23 ust. 1 wskazano, że sądy przekazują staroście, jako organowi ewidencyjnemu, m.in. odpisy prawomocnych orzeczeń sądu w sprawach o własność nieruchomości lub jej części., a także przekazują zawiadomienia o nowych wpisach w działach I i II księgi wieczystej.Z kolej notariusze, zgodnie z art. 23 ust. 2, przekazują właściwemu staroście m.in. odpisy aktów notarialnych, które w swojej treści zawierają przeniesienie, zmianę, zrzeczenie się albo ustanowienie praw do nieruchomości, które podlegają ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków, bądź obejmują czynności przenoszące własność nieruchomości lubprawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej. Ponadto w art. 23 ust. 3 określono, że organy administracji publicznej przekazują właściwemu staroście odpisy ostatecznych decyzji administracyjnych, wraz z załącznikami oraz innymi dokumentami stanowiącymi integralną ich część w sprawie o: a) nabyciu, zmianie lub utracie prawa własności do nieruchomości a w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego także o nabyciu, zmianie lub utracie prawa użytkowania wieczystego, trwałego zarządu lub innej formy władania tą nieruchomością, b) podziale nieruchomości, c) scaleniu i podziale nieruchomości, d) scaleniu gruntów, e) wymianie gruntów, f) rozgraniczeniu nieruchomości, g) zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntu, h) ustaleniu linii brzegu, i) (uchylona), j) pozwoleniu na użytkowanie budynku, drogi lub linii kolejowej, k) rozbiórce budynku, l) zmianie sposobu użytkowania gruntu.
W art. 24 ust. 2a pkt 1 P.g.k. ustawodawca określił, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji.
Z kolei art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k. stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Natomiast tryby aktualizacji informacji zawartych w ewidencji zostały określone w art. 24 ust. 2b poprzez wskazanie w pkt 1, że następuje ona w drodze czynności materialno- technicznej (tzn. bez wydawania decyzji o aktualizacji) na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych,ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b,a w pozostałych przypadkach, zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 2, w drodze decyzji administracyjnej.
Zdaniem WIGK z powyższych regulacji wynika, że wnioski o aktualizację informacji zawartych w ewidencji mogą skutecznie składać wyłącznie właściciele nieruchomości (odpowiednio gruntowych, budynkowych i lokalowych) oraz odpowiednie podmioty w przypadku własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, ewentualnie posiadacze samoistni. Aktualizacja dokonywana na taki wniosek następuje w drodze decyzji administracyjnej starosty jako organu ewidencyjnego. Z kolei aktualizacja informacji zawartych w ewidencji, gdy wynikają one z takich dokumentów jak prawomocne orzeczenia sądów, wpisy w działach I i II ksiąg wieczystych, akty notarialne i ostateczne decyzje administracyjne, jest dokonywana z urzędu i następuje w trybie czynności materialno-technicznej.
Przechodząc na grunt regulacji zawartych w przepisach k.p.a. organ wskazał, że postępowanie administracyjne, zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną postępowania, zgodnie z art. 28, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Tymczasem, jak stanowi zdanie pierwsze art. 61 a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art.61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Odnosząc przedstawione powyżej regulacje prawne do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, WIGK stwierdził, że wniosek D. L. nie może być rozpoznany, jako wniosek o którym mowa w art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k. Wnioskodawczyni, jako aktualny właściciel wykazanej obecnie w ewidencji działki nr [...] w obrębie [...], żąda od organu ewidencyjnego przywrócenia w operacie ewidencyjnym obrębu [...], gm. [...], działki drogowej nr [...], ale w odniesieniu do nieruchomości gruntowej stanowiącej historyczną działkę nr [...] nie jest i nigdy nie była podmiotem wskazanym w art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz w art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k.
Mając na uwadze, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji następuje na wniosek tylko wtedy, gdy taki wniosek złożą podmioty wskazane w art. 24 ust. 2a pkt 2, tzn. przede wszystkim właściciele nieruchomości (odpowiednio gruntowych, budynkowych, lokalowych), których ta informacja dotyczy, oznacza, że inne osoby nie mogą takich wniosków składać, a więc D. L. nie może skutecznie żądać zmian informacji zawartych w ewidencji dotyczących działki nr [...] w obrębie [...], gdyż nie jest a nawet nigdy nie była jej właścicielem, a jednocześnie nie może oczekiwać, że jej żądanie ponownego wpisania (przywrócenia) tej działki do ewidencji zostanie rozpatrzone w drodze decyzji administracyjnej.
Na podstawie powyższych ustaleń wynikających z przepisów P.g.k., jako przepisów szczególnych m.in. względem przepisów ustawy k.p.a., WIGK stwierdził, że wnioskodawczyni nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu ewidencyjnym. Dodał przy tym, iż art. 28 k.p.a. nie ma zastosowania w postępowaniu, o którego wszczęcie wnioskodawczyni wystąpiła, gdyż że prawa i obowiązki podmiotów ewidencyjnych, określone są w przepisach szczególnych jakimi są przepisy P.g.k.
Powyższe prowadzi do wniosku, że w przedmiotowej sprawie występuje sytuacja w której, żądanie skierowała osoba nie będąca stroną, co było wystarczającym powodem do wydania przez starostę postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w myśl art. 61 a § 1 k.p.a.
Od powyższego postanowienia D. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], podnosząc zarzut naruszenia:
1. art. 28 k.p.a. i nieuznanie, że skarżąca ma interes prawny i może żądać dokonania czynności przez organ ze względu na swój ważny interes prawny związany z dostępem nieruchomości do drogi publicznej,
2. art. 61 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania z urzędu ze względu na szczególnie ważny interes strony,
3. art. 61a § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że nie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania w sprawie dostępu do drogi publicznej,
4. art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. a, c i d P.g.k. i nieuznanie, że organy powinny z urzędu lub na wniosek wszcząć postępowanie w sprawach co do, których naruszono prawo lub co do których wykryto błędy, a tym samym naruszone zostało prawo strony skarżącej do dostępu do drogi publicznej,
5. art. 140 k.c przez ograniczenie możliwości korzystania ze swojej własności podczas braku dostępu do drogi publicznej.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podała, iż uważa się za osobę pokrzywdzoną, gdyż w czasie, gdy zakupiła nieruchomość posiadała dostęp do drogi publicznej na dz. nr [...], który został utracony, bo działka nr [...] została usunięta z ewidencji i weszła do obrębu [...], do działek leśnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione. Podkreślił, iż skarżąca nie jest i nigdy nie była właścicielem działki nr [...], ani żaden jej inne prawa do tej nieruchomości nie były nigdy ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, zaznaczając, iż ewidencja nie obejmuje żadnych informacji o dostępie konkretnych nieruchomości do drogi publicznej. Do tego obecne zapisy w ewidencji, w których nie występuje już działka nr [...], nie są wynikiem błędnych informacji zobowiązujących organ do wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji, a wykreślenie uzasadniały przyjęte do zasobu dokumenty geodezyjne dot. m.in. postępowania rozgraniczeniowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiło w rozpoznawanej sprawie postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] marca 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2024 r. o odmowie wszczęcia na wniosek skarżącej postępowania w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków poprzez wprowadzenie do tej ewidencji w jednostce ewidencyjnej [...] – gmina, obręb [...], działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej drogę.
Podstawę prawną kontrolowanego postanowienia stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Wyjaśnić należy, iż samo złożenie wniosku nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wykorzystania wspomnianej instytucji procesowej. Istnieje zatem obowiązek przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku (zgłoszonego żądania) pod kątem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne jego rozpatrzenie (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Po 457/23). W sytuacji negatywnego wyniku takiej wstępnej analizy wniosku (z powodów podmiotowych, bądź przedmiotowych) organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a§ 1 k.p.a.
W orzecznictwie podkreśla się, że postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ma charakter proceduralny, co oznacza, że organ wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, nie może odnosić się do meritum sprawy będącej przedmiotem wniosku (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1356/11, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 893/11, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 618/14). Z treści art. 61a § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod kątem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza więc badanie istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność. W sytuacji więc gdy spełnione zostaną przesłanki o jakich mowa w tym przepisie, organ administracji nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, ograniczając się do formalnej odmowy wszczęcia postępowania.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w kontekście zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., wskazuje się, że żądanie osoby nie wszczyna postępowania administracyjnego wówczas, gdy żądanie wszczęcia zostało zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony, tzn. gdy z podania w sposób oczywisty wynika, że nie może być stroną postępowania. Natomiast w przypadku, kiedy brak interesu prawnego wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania nie jest tak oczywisty, budzi wątpliwości, bądź wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania, ale je kontynuować i w jego trakcie ustalić status prawny żądającego wszczęcia postępowania (por. wyroki NSA: z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2980/12, z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2945/12, z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2872/12, z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1573/11, dostępne j.w.).
W niniejszej sprawie skarżąca, której przysługuje prawo własności do nieruchomości nr działki [...] obręb [...] (dawniej stanowiącej dz. nr [...] k. [...] i k. [...] akt administracyjnych), zwróciła się do Starosty [...] z wnioskiem o ,,wszczęcie postępowania celem spowodowania ujawnienia w dokumentacji geodezyjnej działki nr [...] stanowiącej drogę położonej w gminie [...], obręb [...]" (obecnie działka ta wchodzi w skład działek nr [...] i [...] – k. [...] akt administracyjnych). Wnioskodawczyni wskazała, iż uprzednio działka stanowiąca jej własność - nr [...] miała dostęp do drogi publicznej przez działkę nr [...]. W tym miejscu należy podkreślić, iż pomimo sporządzenia w/w wniosku przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosek ten nie zawierał wskazanej podstawy prawnej, określenia trybu w jakim wniosek został złożony. W tych okolicznościach zdaniem Sądu organ prawidłowo zakwalifikował w/w pismo z [...] stycznia 2024 r. jako wniosek w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, o którym mowa w art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k. Po pierwsze bowiem najlepiej odpowiada to treści żądania zawartego we wniosku, gdzie skarżąca domaga się zmiany informacji w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej określonej nieruchomości, a po drugie reprezentujący skarżącą pełnomocnik nie zakwestionował w/w kwalifikacji.
Wskazać należy, iż zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 27 lipca 2021 r. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 219) ewidencja obejmuje dane dotyczące: 1) działek ewidencyjnych; 2) użytków gruntowych; 3) klas bonitacyjnych; 4) punktów granicznych; 5) budynków; 6) lokali; 7) właścicieli albo samoistnych posiadaczy, opisu prawa własności lub stanu posiadania tych osób oraz przysługujących im wielkości udziałów w prawie własności, daty nabycia tego prawa oraz informacji o dokumentach, które stanowiły podstawę opisu prawa własności albo stanu posiadania.
W myśl § 12 rozporządzenia W ewidencji oprócz danych, o których mowa w § 11 pkt 7, wykazuje się także: 1) dane dotyczące:
a) użytkowników wieczystych gruntów,
b) jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd albo trwały zarząd nieruchomościami,
c) państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych,
d) organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości,
e) użytkowników gruntów państwowych i samorządowych;
2) opis prawa podmiotów, o których mowa w pkt 1, do działek ewidencyjnych, budynków i lokali oraz datę uzyskania lub ustanowienia tego prawa;
3) wielkość udziałów podmiotów, o których mowa w pkt 1, w przysługujących im i ujawnianych w ewidencji uprawnieniach do nieruchomości;
4) informacje o dokumentach, które stanowiły podstawę ujawnienia w ewidencji prawa podmiotów, o których mowa w pkt 1, do gruntów, budynków i lokali.
Z kolei według § 16 cyt. rozporządzenia danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej (gruntu), są m.in.: 1) identyfikator działki ewidencyjnej; 2) numeryczny opis granic wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych; 3) pole powierzchni ewidencyjnej; 4) pola powierzchni użytków gruntowych i klas bonitacyjnych w obszarze działki ewidencyjnej; 5) oznaczenie dokumentów potwierdzających własność; 6) numer księgi wieczystej; 7) oznaczenie dokumentów określających inne niż własność uprawnienia do działki ewidencyjnej.
Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.k. stanowi, iż w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości (lit. a), gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania (lit. b).
Stosownie więc do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków legitymację procesową w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych, oprócz właścicieli nieruchomości lub samoistnych posiadaczy (zgodnie § 11 pkt 7 ww. rozporządzenia) posiadają także (w oparciu o § 12 pkt 1 ww. rozporządzenia) użytkownicy wieczyści gruntów, jednostki organizacyjne sprawujące zarząd albo trwały zarząd nieruchomościami, państwowe osoby prawne, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organy administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, użytkownicy gruntów państwowych i samorządowych. Tym samym, przymiot strony w sprawie wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów i budynków mają podmioty, których prawa do nieruchomości podlegają ujawnieniu w tejże ewidencji – przy czym prawa te muszą jasno wynikać z dokumentów stanowiących o własności. Taka treść cyt. przepisów oznacza, że wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków wymaga należytego udokumentowania.
W świetle powyższego zatem tylko wymienione w art. 20 ust. 2 pkt 1 P.g.k. podmioty - a więc co do zasady właściciele nieruchomości lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania - mogą się skutecznie ubiegać o wszczęcie i prowadzenie postępowania dotyczącego wprowadzenia żądanych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Wynikający z art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k. krąg podmiotów uprawnionych do złożenia żądania jest zamknięty i nie może zostać poszerzony o inne podmioty powołujące się na posiadanie interesu prawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2022 r. I OSK 1698/19 - LEX nr 3398721). W tym zakresie przepis art. 24 ust. 2a pkt 2 p.g.k. stanowi normę lex specialis wobec
art. 28 k.p.a., wyłączając ten ostatni jako podstawę wyznaczającą zakres podmiotowy postępowania aktualizacyjnego (wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 stycznia 2022 r., II SA/Ke 10/22).
Skarżony organ odmawiając wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie stwierdził, że skarżąca nie posiada przymiotu strony, gdyż nie jest żadną z kategorii podmiotów wymienionych w przepisach art. 20 ust. 2 pkt 1 oraz art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k.
Jak wynika z ewidencji gruntów skarżąca jest właścicielem nieruchomości nr [...] obręb [...] (dawniej dz. nr [...] k. [...] i k. [...] akt administracyjnych), zaś działka nr [...] obecnie wchodzi w skład działek nr [...] i [...] – k. [...] akt administracyjnych). Zgromadzona przez organ dokumentacja, służąca dokonaniu wstępnej analizy w zakresie przysługującego skarżącej uprawnienia do skutecznego zainicjowania postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji, potwierdza, iż skarżącej nie przysługuje ani nigdy nie przysługiwał tytuł prawny do działki o historycznym numerze [...], objętej jej wnioskiem z [...] stycznia 2024 r. Działka ta nie znajdowała także we władaniu skarżącej na zasadach samoistnego posiadania (zob. m.in. treść księgi wieczystej nr [...]). Powyższym ustaleniom skarżąca nie zaprzeczyła, nie przedstawiła też organom dowodów pozwalających na odmienną ocenę w tym względzie.
Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie wniosek pochodzi od podmiotu, który nie może zainicjować postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków (ponieważ nie jest wykazany jako właściciel/władający w ewidencji gruntów i budynków, jak również nie przedstawił dokumentu, z którego wynikałoby prawo własności do nieruchomości objętej wnioskiem), zaszły przesłanki uniemożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie aktualizacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...] w odniesieniu do działki oznaczonej historycznym numerem [...]. Z tych względów ocena prawna organów obu instancji jest zdaniem Sądu prawidłowa, podobnie jak wydane na podstawie art. 61a§ 1 k.p.a. postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przy czym dodać należy, iż według wyroku NSA z 17 lutego 2022 r., I OSK 803/21, dokumenty określające wcześniejszy stan prawny działek gruntu nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków. Nie ma bowiem możliwości "cofania się" w ewidencji po przyjęciu kolejnych dokumentów dotyczących zmiany właściciela jako podstawy kolejnych (nowych) wpisów.
Ubocznie wskazać trzeba, że organy, rozstrzygając (po dokonaniu czynności wstępnych) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania, nie miały obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ustosunkowywania się do merytorycznych zarzutów podnoszonych przez skarżącą. Dopiero bowiem ustalenie, że wnioskodawca posiada interes prawny do wszczęcia postępowania rodzi po stronie organu obowiązek rozpoznania sprawy co do istoty. Skoro prawidłowo ustalono, że skarżąca nie jest uprawiona do złożenia wniosku o dokonanie aktualizacji informacji dotyczących zawartych w ewidencji gruntów i budynków danych dotyczących działki nr [...], uzasadniało to wydanie zakwestionowanego postanowienia.
Sąd dodatkowo wyjaśnia, iż w świetle art. 24 ust. 2a pkt 1 P.g.k. ustawodawca co prawda określił, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, ale wówczas jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji. W takiej sytuacji nawet zgłoszenie ewentualnych nieprawidłowości w danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie stanowi wprost o obowiązku działania organu ewidencyjnego z urzędu w myśl
art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d) P.g.k., a co najwyżej mogłyby stanowić jedynie sygnalizację do podjęcia takich działań.
Podkreślić przy tym należy, iż przepis art. 61 § 1 k.p.a. nie daje stronie samoistnie prawa do żądania wszczęcia postępowania w każdej sprawie, tak jak nie ma charakteru normy kompetencyjnej, upoważniającej organ administracji publicznej do wszczęcia postępowania z urzędu w każdej sprawie, ponieważ takie prawo, czy też w przypadku organu upoważnienie (zobowiązanie), może wynikać jedynie z przepisów szczegółowych. Tylko w postępowaniu opartym na zasadzie skargowości podanie wniesione przez uprawnioną stronę wszczyna postępowanie w sprawie zakreślonej treścią wniosku. Natomiast w sytuacji, gdy norma prawa materialnego precyzuje, że organ dokonuje określonej czynności działając z urzędu, wówczas podanie osoby zainteresowanej rozstrzygnięciem, czy też podjęte w związku z tym podaniem czynności kontrolne, stanowią dla organu jedynie źródło informacji co do możliwości podjęcia postępowania administracyjnego z urzędu. Złożony w takim przypadku wniosek strony, chociażby powołującej się na swój interes prawny, nie może stanowić prawnie skutecznej inicjatywy wszczęcia takiego postępowania, z uwagi na brak podstaw prawnych do skutecznego złożenia podania. Reasumując, w przypadku gdy norma prawa ustanawia zasadę oficjalności, wyłączając zasadę skargowości, jednostka nie może skutecznie domagać się wszczęcia postępowania i organ nie ma obowiązku w takim przypadku wydawać postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 23 stycznia 2024 r., II SAB/Ol 153/23).
W tym miejscu należy jedynie na marginesie zauważyć, choć nie ma to znaczenia z punktu widzenia oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, iż organ odnosząc się do twierdzeń skarżącej o nieprawidłowościach odnośnie zmian w ewidencji dotyczących działki nr [...] podał, iż według jego ustaleń nie doszło do wpisu błędnej informacji, ponieważ wpis uzasadniały przyjęte do zasobu geodezyjnego dokumenty (w sprawie rozgraniczenia).
Końcowo Sąd wyjaśnia, mając na uwadze stanowisko skarżącej wyrażane w sprawie, iż ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Przepisy ustawy P.g.k. oraz cyt. wcześniej rozporządzenia nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków.
W świetle powyższych rozważań Sąd za bezzasadne uznał zarzuty podniesione w skardze. Odnośnie naruszenia art. 28 k.p.a. Sąd wyjaśnił, iż na gruncie postępowania w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków na wniosek strony zastosowanie znajduje przepis szczególny art. 24 ust. 2a pkt 2 P.g.k., który niejako ,,wypiera" przepis ogólny art. 28 k.p.a. Także odnośnie ewentualnego żądania skarżącej dotyczącego wszczęcia przez organ postępowania z urzędu (jak należy domyślać się na podstawie art. 24 ust. 2a pkt 1 P.g.k.), Sąd wyjaśnił powyżej, iż w przypadku postępowania wszczynanego przez organ z urzędu, brak podstaw do skutecznego prawnie inicjowania takiego postępowania przez jakikolwiek podmiot i żądania wszczęcia takiego postępowania.
Za nieuzasadniony uznać należy także zarzut skarżącej naruszenia art. 61a § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie zachodzą przesłanki do wszczęcia postępowania w sprawie dostępu do drogi publicznej. Sąd podkreśla, iż nawet jeżeli we wniosku z dnia [...] stycznia 2024 r. skierowanym do organu, skarżąca wskazała na kwestię dostępu do drogi, to organ prawidłowo wniosek potraktował jako wniosek o aktualizację ewidencji gruntów i budynków, gdyż w tym zakresie istnieje podstawa prawna do zainicjowania przed organem postępowania w takim właśnie przedmiocie (oczywiście przez podmioty do tego uprawnione). Sąd przy tym wyjaśnił powyżej charakter i znaczenie ewidencji gruntów i budynków, które nie może stanowić narzędzia do regulacji prawa własności czy też innych praw rzeczowych. Kwestia ewentualnego dostępu do drogi nie jest elementem wpisu w ewidencji gruntów i budynków, nie też przedmiotem regulacji objętych przepisami P.g.k. i rozporządzenia wykonawczego do P.g.k.
Brak także było podstaw do uwzględnienia zarzutu skargi naruszenia art. 140 k.c. poprzez ograniczenie zdaniem skarżącej możliwości korzystania z własności poprzez brak dostępu do drogi, w wyniku działania skarżonych organów, gdyż organy nie orzekały w kwestii dostępu do drogi.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
-----------------------
4
1