II SA/Go 236/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę spółki [...] Sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla farmy fotowoltaicznej. Postępowanie zostało zawieszone z powodu śmierci T. Z., współwłaściciela sąsiedniej działki, który zmarł przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Organy administracji uznały ustalenie jego następców prawnych za zagadnienie wstępne, wymagające rozstrzygnięcia przez sąd cywilny, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący zarzucał organom, że to one powinny podjąć wszelkie niezbędne kroki do ustalenia spadkobierców, a nie przerzucać ten obowiązek na stronę. Kwestionował również zasadność zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy zmarły nie był stroną postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Podkreślił, że ustalenie następców prawnych zmarłego, który był współwłaścicielem nieruchomości sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji, stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie leży w gestii sądów powszechnych. Brak prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia uniemożliwia ustalenie stron postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że organy administracji nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania kręgu spadkobierców ani do występowania do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. W sytuacji, gdy strona nie wykazała, że sama zwróciła się o ustalenie spadkobierców, organ prawidłowo wezwał ją do podjęcia takich kroków.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku śmierci strony przed jego wszczęciem, gdy ustalenie następców prawnych jest zagadnieniem wstępnym rozstrzyganym przez sąd cywilny.
Dotyczy spraw, w których śmierć potencjalnej strony postępowania nastąpiła przed jego wszczęciem, a ustalenie jej następców prawnych jest niezbędne do prawidłowego prowadzenia postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy śmierć współwłaściciela nieruchomości sąsiedniej, który zmarł przed wszczęciem postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy, stanowi zagadnienie wstępne wymagające rozstrzygnięcia przez sąd cywilny, uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie następców prawnych zmarłego współwłaściciela nieruchomości sąsiedniej, który zmarł przed wszczęciem postępowania administracyjnego, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a jego rozstrzygnięcie należy do kompetencji sądów powszechnych, co uzasadnia zawieszenie postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak możliwości ustalenia wszystkich stron postępowania administracyjnego z powodu śmierci osoby, która powinna w nim uczestniczyć (współwłaściciel sąsiedniej działki), a która zmarła przed wszczęciem postępowania, jest zagadnieniem wstępnym. Rozstrzygnięcie tej kwestii, czyli ustalenie następców prawnych, należy do sądów cywilnych, a nie organów administracji. Dopiero prawomocne postanowienie sądu lub akt poświadczenia dziedziczenia przez notariusza pozwala na ustalenie legitymacji do udziału w postępowaniu.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek samodzielnie ustalać krąg spadkobierców zmarłego współwłaściciela nieruchomości sąsiedniej, czy też może wezwać stronę postępowania do wystąpienia do sądu o stwierdzenie nabycia spadku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ administracji publicznej nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania kręgu spadkobierców ani do występowania do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. W sytuacji, gdy strona nie wykazała, że sama zwróciła się o ustalenie spadkobierców, organ prawidłowo wezwał ją do podjęcia takich kroków.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że ustalenie następców prawnych zmarłego jest sprawą cywilną, należącą do kognicji sądów powszechnych. Organy administracji nie posiadają zdolności sądowej ani uprawnienia do samodzielnego wszczynania postępowań o stwierdzenie nabycia spadku. Zgodnie z art. 100 § 1 k.p.a., w przypadku zawieszenia postępowania z powodu zagadnienia wstępnego, organ powinien wezwać stronę do wystąpienia o jego rozstrzygnięcie, jeśli sam nie jest legitymowany do złożenia takiego wniosku.
Czy śmierć strony przed wszczęciem postępowania administracyjnego może stanowić podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.?
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy śmierć strony następuje w toku postępowania (po jego wszczęciu), a nie przed jego rozpoczęciem.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie jedynie do sytuacji, gdy śmierć strony następuje w trakcie trwającego postępowania. W przypadku śmierci osoby przed wszczęciem postępowania, kwestia ta jest rozpatrywana w kontekście zagadnienia wstępnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Przepisy (31)
Główne
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 101 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 101 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 30 § § 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 49
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 61 § § 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 100 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 28
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 1025 § § 2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 1027
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 64
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 506
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 510 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.p.c. art. 64
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego
u.p.z.p. art. 59 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53 § ust. 1 c
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie następców prawnych zmarłego współwłaściciela sąsiedniej nieruchomości, który zmarł przed wszczęciem postępowania administracyjnego, stanowi zagadnienie wstępne wymagające rozstrzygnięcia przez sąd cywilny. • Organ administracji nie ma kompetencji do samodzielnego ustalania kręgu spadkobierców ani do występowania do sądu z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. • Brak prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia uniemożliwia ustalenie stron postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Organy administracji powinny samodzielnie ustalić krąg spadkobierców zmarłego współwłaściciela. • Śmierć współwłaściciela przed wszczęciem postępowania nie stanowi zagadnienia wstępnego i nie uzasadnia zawieszenia postępowania. • Organ powinien podjąć wszelkie niezbędne kroki do usunięcia przeszkody do dalszego prowadzenia postępowania, zamiast wzywać stronę do wystąpienia do sądu.
Godne uwagi sformułowania
Ustalenie następstwa prawnego po dawnych właścicielach, którzy zmarli przed wszczęciem postępowania administracyjnego ma charakter zagadnienia wstępnego, które stanowi podstawę do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. • Ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie może samodzielnie orzekać w materii należącej do kognicji sądów powszechnych lub notariusza. • Dopiero wykazanie następstwa prawnego prawomocnym postanowieniem sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia przez notariusza jest podstawą dla przyjęcia istnienia legitymacji do bycia stroną postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Jaśkiewicz
członek
Krzysztof Rogalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w przypadku śmierci strony przed jego wszczęciem, gdy ustalenie następców prawnych jest zagadnieniem wstępnym rozstrzyganym przez sąd cywilny."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których śmierć potencjalnej strony postępowania nastąpiła przed jego wszczęciem, a ustalenie jej następców prawnych jest niezbędne do prawidłowego prowadzenia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie administracyjnym – zawieszenia postępowania z powodu śmierci strony. Jest to problematyka istotna dla praktyków, choć nie zawiera nietypowych faktów.
“Śmierć współwłaściciela blokuje budowę farmy fotowoltaicznej? Sąd wyjaśnia, kto ustala spadkobierców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.