II SA/GO 234/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką K.M. Skarżący argumentował, że przepis art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, dotyczący momentu powstania niepełnosprawności, został uznany za niekonstytucyjny. Organy administracji oraz sąd uznały, że choć wyrok Trybunału Konstytucyjnego unieważnił ograniczenie dotyczące momentu powstania niepełnosprawności, to kluczową przesłanką do przyznania świadczenia jest istnienie bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką. W ocenie sądu, zakres opieki sprawowanej przez skarżącego nad matką (pomoc w codziennych czynnościach, zakupy, wizyty lekarskie) nie był na tyle absorbujący, aby uniemożliwić mu podjęcie zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Matka skarżącego jest osobą chodzącą, samodzielną w pewnym zakresie i nie wymaga opieki ciągłej. Opiekę sprawuje również siostra skarżącego. W związku z tym, sąd oddalił skargę, uznając, że nie została spełniona trzecia przesłanka warunkująca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności wymogu istnienia bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką, a także kwestia wpływu wyroku TK na stosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie zakres opieki nie był wystarczająco intensywny, aby uniemożliwić podjęcie pracy. Interpretacja dotycząca niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest ogólna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi dorosłej osoby niepełnosprawnej, jeśli niepełnosprawność powstała po ukończeniu 25. roku życia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisu różnicującego prawo do świadczenia w zależności od momentu powstania niepełnosprawności u osoby dorosłej.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny w wyroku K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
Czy zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny uniemożliwia podjęcie zatrudnienia przez opiekuna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli opieka nie jest na tyle absorbująca, aby uniemożliwić podjęcie zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy, nie można mówić o bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym między rezygnacją z pracy a opieką.
Uzasadnienie
Świadczenie pielęgnacyjne jest rekompensatą za rezygnację z pracy z powodu konieczności sprawowania opieki. Opieka musi mieć charakter stały i długoterminowy, wykluczający możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. W tym przypadku zakres opieki nad matką nie był na tyle intensywny, aby uniemożliwić skarżącemu podjęcie zatrudnienia.
Przepisy (8)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1 pkt 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 1b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Przepis uznany za niekonstytucyjny w zakresie różnicującym prawo do świadczenia ze względu na moment powstania niepełnosprawności u osoby dorosłej.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zakres sprawowanej opieki nad matką nie uniemożliwia skarżącemu podjęcia zatrudnienia. • Brak bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę • warunkiem sine qua non przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest istnienie związku między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką • opieka musi być 'stała' lub 'długoterminowa' co oznacza, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby • pozostawanie w gotowości do zapewnienia wsparcia, opieki i pomocy potrzebującym tego rodzicom jest powinnością dorosłych dzieci
Skład orzekający
Grażyna Staniszewska
przewodniczący sprawozdawca
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
sędzia
Kamila Karwatowicz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w szczególności wymogu istnienia bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką, a także kwestia wpływu wyroku TK na stosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie zakres opieki nie był wystarczająco intensywny, aby uniemożliwić podjęcie pracy. Interpretacja dotycząca niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest ogólna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i jego interpretacji przez sądy, z odwołaniem do wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Pokazuje, jak ważne są szczegółowe przesłanki formalne przy ubieganiu się o świadczenia.
“Świadczenie pielęgnacyjne: czy wystarczy sama opieka nad matką, by zrezygnować z pracy?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.