II SA/Go 221/24

II SA/Go 221/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /sprawozdawca/
Krzysztof Rogalski
Sławomir Pauter /przewodniczący/
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
6393 Skargi na uchwały sejmiku województwa, zawierającej przepisy prawa miejscowego w przedmiocie ... (art. 90 i 91 ustawy o
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Sejmik Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.151, art.3§1 i 2 pkt 6, art.200, art.147§1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 900
art.29 ust.1 pkt 2, art.63 ust.1 i 13
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na uchwałę Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków Dyrektora Centrum "M." w [...] oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] r. Zarząd Województwa [...], powołując się na art. 41 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2094 ze zm.; dalej u.s.w.) oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 63 ust. 1 i 13 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900 z późn. zm.; dalej "u.p.o."), podjął uchwałę nr [...] w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...]. Aktem tym uchwalono, że z dniem [...] r. powierza się J. M. pełnienie obowiązków dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...] (§ 1.1). Pełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1 będzie realizowane do końca roku szkolnego [...] (§ 1.2). Wykonanie uchwały powierza się Marszałkowi Województwa [...] (§ 2). Uchwała weszła w życie z dniem podjęcia z mocą obowiązującą od [...] r. ( § 3).
Skargę na powyższą uchwałę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – J. M., zaskarżając ją w całości.
Powyższej uchwale zarzucono rażące naruszenie prawa, tj. art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 63 ust. 1 i 13 u.p.o. polegające na powierzeniu J. M. pełnienie obowiązków dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...], podczas gdy w dniu [...] r. roku uchwałą nr [...] powierzono J. M. stanowisko dyrektora
w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...], a następnie w dniu [...] r. podjęto uchwałę [...] w której odwołano J. M. ze stanowiska dyrektora powyższej placówki, która to uchwała została wyeliminowana w toku instancyjnej kontroli z obrotu prawnego, albowiem stwierdzono jej nieważność, co w konsekwencji oznacza, iż nie ma w obrocie prawnym uchwały odwołującej skarżącego ze stanowiska dyrektora w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...], a tym samym, nie ma możliwości powierzenia obowiązków w wyżej wymienionej placówce skarżącemu, albowiem do dnia dzisiejszego skarżący pełni funkcję dyrektora w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...].
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie nieważności uchwały Zarządu Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] r.
2) zasądzenie od Województwa [...] na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych
Strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z:
1) uchwały Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...];
2) rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] z dnia [...] r. [...];
3) wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z [...] r., [...];
4) wyroku NSA z dnia [...]r., [...];
5) uchwały Zarządu Województwa nr [...] z dnia [...] r.
6) uchwały Zarządu Województwa z dnia [...]r. nr [...]
- w celu wykazania faktów: podjęcia uchwały w sprawie odwołana skarżącego
z funkcji dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]", stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej uchwały, podjęcia nowej uchwały
w przedmiocie powołania skarżącego na stanowisko pełniącego obowiązki Dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]", pomimo funkcjonującej w obrocie uchwały w sprawie w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" od dnia [...] r. do dnia [...] r. skarżącemu.
W uzasadnieniu skarżący podał, iż w dniu [...] r. Zarząd Województwa [...] podjął uchwałę, w której powierzył stanowisko dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w okresie od dnia [...] r. do dnia [...]r. W dniu [...] r. Zarząd Województwa [...] podjął uchwałę, w której odwołał Skarżącego ze stanowiska dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]". Wojewoda [...],. rozstrzygnięciem nadzorczym z [...]r, stwierdził nieważność powyższej uchwały. Rozstrzygnięcie Wojewody zostało zaskarżone przez Województwo [...] do WSA w Gorzowie Wielkopolskim, który wyrokiem dnia [...] r. sygn. akt [...] uchylił to rozstrzygnięcie. NSA wyrokiem z dnia [...] r. sygn. akt [...] uchylił powyższy wyrok i oddalił skargę Województwa [...]. W dniu [...]r. Zarząd Województwa [...] podjął opisaną na wstępie uchwałę, z którą w ocenie skarżącego nie sposób się zgodzić. W pierwszej kolejności skarżący wskazał że uchwała z dnia [...]r. w sprawie powołania skarżącego na stanowisko dyrektora w placówce "[...]" w [...], dalej pozostaje w mocy. Wynika to z faktu, że stwierdzono nieważność uchwały z dnia [...]r. odwołującej skarżącego ze stanowiska, a to oznacza, że nie ma w obrocie prawnym żadnej innej uchwały, która odwoływałaby go ze stanowiska dyrektora. Skutek nieważności działa ex tunc, co w okolicznościach niniejszej sprawy oznacza, że uchwała [...]r. jest nieważna z mocy prawa od chwili jej podjęcia. W związku z powyższym skarżący wskazał, że podjęcie nieważnej z mocy prawa uchwały o odwołaniu skarżącego ze stanowiska dyrektora, nie wywołuje nawet na moment skutku w postaci odwołania go z piastowanego stanowiska. W konsekwencji wobec powzięcia nieważnej uchwały odwołującej skarżącego ze stanowiska, nie można mówić o jego skutecznym odwołaniu, a w dalszej kolejności, o powołaniu skarżącego na stanowisko pełniącego funkcję dyrektora w Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...]. W okolicznościach niniejszej sprawy, nie można skarżącemu powierzyć obowiązków dyrektora, albowiem w świetle przedstawionego materiału dowodowego, skarżący wciąż pełni funkcję dyrektora, albowiem nie został z niej skutecznie odwołany. W konsekwencji powzięta przez Zarząd Województwa [...] uchwała, została wydana z rażącym naruszeniem prawa i nie może ostać się w obrocie, albowiem nie można powierzyć funkcji pełniącego obowiązki dyrektora osobie, która faktycznie jest dyrektorem danej placówki oświatowej i korzysta w pełni z przysługującej jej uprawnień.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Ponadto organ wniósł o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów:
a) uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] r. w sprawie utworzenia zespołu zwanego Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...], w celu wykazania treści dokumentu; podstawy prawnej uchwały; statusu prawnego zespołu szkół; organu prowadzącego zespół szkół;
b) uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...]r. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...], w celu wykazania faktów: treści dokumentu; podstawy prawnej uchwały; powierzenia skarżącemu stanowiska dyrektora placówki; okresu powierzenia;
c) uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...], w celu wykazania faktów: treści dokumentu; podstawy prawnej uchwały; odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora szkoły przed upływem kadencji;
d) rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] nr [...] z dnia [...]r., w celu wykazania faktów: treści dokumentu; podstawy prawnej rozstrzygnięcia nadzorczego; stwierdzenia przez Wojewodę [...] o nieważności uchwały w sprawie odwołania J. M.; daty wpływu rozstrzygnięcia nadzorczego do organu;
e) wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] r. sygn. akt [...], w celu wykazania faktów: treści wyroku; zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] przez Województwo [...]; kontroli prawidłowości odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora przez sąd administracyjny;
f) wyroku NSA z dnia [...] r. sygn. akt [...], w celu wykazania faktów: treści wyroku; zaskarżenia wyroku sądu I instancji przez Wojewodę [...]; kontroli prawidłowości odwołania skarżącego ze stanowiska dyrektora przez Naczelny Sąd Administracyjny; daty uzyskania prawomocności przez rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] o stwierdzeniu nieważności uchwały w sprawie odwołania J. M. ze stanowiska dyrektora;
g) odwołania J.M. z dnia [...] r., w celu wykazania faktów: treści dokumentu; kwestionowania przez skarżącego zasadności odwołania przed sądem pracy; roszczeń dochodzonych przez Skarżącego przed sądem pracy;
h) wyroku Sądu Rejonowego w [...], Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r. sygn. akt [...];
i) wyroku Sądu Okręgowego w [...], Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt [...]; wszystkich wymienionych wyżej w celu wykazania faktów: treści wyroków; kwestionowania przez skarżącego zasadności odwołania przed sądem pracy; roszczeń dochodzonych przez skarżącego przed sądem pracy; orzeczenia przez sądy pracy o bezzasadności powództwa skarżącego; wskazania przez sądy pracy, że odwołanemu dyrektorowi nie przysługuje roszczenie o przywrócenie na stanowisko;
j) uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...]r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...], w celu wykazania faktów: treści uchwały; podstawy prawnej uchwały; daty powzięcia uchwały; podjęcia uchwały przed doręczeniem organowi rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] o nieważności uchwały odwołującej Skarżącego ze stanowiska dyrektora szkoły; niezwłocznego podjęcia przez organ czynności w celu zapewnienia placówce ciągłości kierownictwa po odwołaniu skarżącego ze stanowiska dyrektora;
k) uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...], w celu wykazania faktów: treści dokumentu; podstawy prawnej uchwały; powierzenia J.M. pełnienia obowiązków dyrektora szkoły;
l) zarządzenia nr [...] dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...] z dnia [...] r. w sprawie powierzenia stanowiska wicedyrektora, w celu wykazania faktów: treści dokumentu; powierzenia J. M. stanowiska wicedyrektora szkoły przez pełniącą obowiązki dyrektora; daty powierzenia; pełnienia przez skarżącego funkcji wicedyrektora szkoły w chwili powzięcia uchwały będącej przedmiotem skargi;
m) uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...], wraz z uzasadnieniem, w celu wykazania faktów: treści dokumentu; podstawy prawnej i faktycznej uchwały; motywów powierzenia J. M. okresowego pełnienia obowiązków dyrektora szkoły;
n) uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...], w celu wykazania faktów: treści dokumentu; podstawy prawnej i faktycznej uchwały; podjęcia przez organ niezbędnych czynności mających na celu wyłonienie kandydata na dyrektora placówki niezwłocznie po ustaniu obowiązkowego wstrzymania się od podejmowania czynności w tym zakresie.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz stwierdził, że nie można podzielić argumentacji skargi, że prawomocność rozstrzygnięcia nadzorczego stanowiła przeszkodę prawną dla wydania uchwały w sprawie powierzenia J. M. pełnienia obowiązków dyrektora szkoły, w trybie art. 63 ust. 13 u.p.o., z uwagi na dalsze pełnienie przez skarżącego funkcji dyrektora Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego "[...]" w [...].(CKZiU). Rozstrzygnięcie przez Wojewodę [...] o nieważności uchwały w sprawie odwołania, determinowało zastosowanie w sprawie art. 82a ust. 1 u.s.w. Wedle przepisu, stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały organu samorządu województwa wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Innymi słowy, wstrzymanie wykonania aktu na podstawie powyższego przepisu należy rozumieć jako tymczasowe pozbawienie wynikających z niego bezpośrednio i pośrednio skutków prawnych. Stan wstrzymania wykonania uchwały trwa aż do czasu uprawomocnienia się zapadłego rozstrzygnięcia nadzorczego, bądź do momentu wzruszenia go przez sąd administracyjny. Wobec powyższego, od daty doręczenia organowi rozstrzygnięcia nadzorczego, stwierdzającego nieważność uchwały w sprawie odwołania (tj. od dnia [...]r.), nastąpiło wstrzymanie z mocy prawa wykonania uchwały w sprawie odwołania, jak również skuteczne uniemożliwienie organowi podejmowania czynności w ramach procedury konkursowej, mającej na celu wyłonienie kandydata na nowego dyrektora CKZiU. Z chwilą doręczenia organowi rozstrzygnięcia nadzorczego wstrzymanie konkursu na stanowisko dyrektora stało się obligatoryjne. Zatem konsekwencją wadliwego odwołania dyrektora szkoły, jest brak możliwości powołania na jego miejsce nowego dyrektora do czasu ostatecznego i prawomocnego załatwienia sprawy prawidłowości uchwały odwołującej dyrektora szkoły (ewentualnie upływu kadencji odwołanego dyrektora). Obowiązek wstrzymania się przez organ od wyżej wymienionych czynności (m. in. powołania komisji konkursowej, przeprowadzenia konkursu, powierzenia stanowiska dyrektora) ustał dopiero w momencie uzyskania przez rozstrzygnięcie nadzorcze przymiotu prawomocności, tj. wydania przez NSA w dniu [...] r. wyroku w sprawie o sygn. akt [...].
O ile więc istnieje więc związek prawny między odwołaniem ze stanowiska dyrektora i czynnościami zmierzającymi do obsadzenia tego stanowiska, o tyle zagadnienie ciągłości kierowania szkołą to zagadnienie czysto organizacyjne, na które nie rzutuje realizowana przez organ nadzoru i sądy administracyjne kontrola prawidłowości aktu odwołania dyrektora. Uchwała, która stanowi przedmiot skargi, miała zaś na celu właśnie zapewnienie ciągłości kierownictwa i prawidłowego funkcjonowania CKZiU, do czasu, aż organ zorganizuje i przeprowadzi konkurs oraz wyłoni kandydata na nowego dyrektora placówki. Doręczenie rozstrzygnięcia nadzorczego wstrzymuje skutki uchwały właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego i powoduje, że stanowisko nie może być uważane za wakujące. Nie oznacza to jednak, że nauczyciel odwołany ze stanowiska kierowniczego w sposób sprzeczny z prawem w dalszym ciągu powinien pełnić tę funkcję. Zgodnie bowiem
z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych, generalne stwierdzenie, że zarządzenie, co do którego stwierdzono jego nieważność, od początku nie wywołuje żadnych skutków, doznaje ograniczenia w sytuacji, gdy taki akt pociąga za sobą nie tylko skutki w sferze prawa administracyjnego, ale także w innych sferach, w szczególności w stosunkach cywilnych i pracowniczych. Skutki orzeczeń organu nadzoru i sądów administracyjnych o nieważności zarządzenia o odwołaniu nauczyciela z funkcji dyrektora szkoły, nie rozciągają się na sferę jego pracowniczego zatrudnienia na kierowniczym stanowisku pracy i nie wywołują skutku nieważności odwołania ani reaktywowania zatrudnienia na stanowisku dyrektora. Co więcej, w razie odwołania ze stanowiska kierowniczego, na płaszczyźnie prawa pracy, odwołanemu ze stanowiska kierowniczego nauczycielowi nie przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na stanowisku.
W tym stanie, działając z poszanowaniem rozstrzygnięcia nadzorczego, po odwołaniu J. M. ze stanowiska dyrektora organ podejmował czynności mające na celu zapewnienie CKZiU ciągłości kierownictwa. Podstawę prawną takich działań stwarza art. 63 ust. 13 u.p.o., według którego do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z ust. 10 lub 12 organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy. Wprawdzie z dniem [...] r. ustał obowiązek wstrzymania się przez organ z czynnościami prowadzącymi do obsadzenia stanowiska dyrektora, jednak organizacja konkursu i wyłonienie kandydata na nowego dyrektora wymagają czasu. W celu zapewnienia placówce prawidłowego funkcjonowania i ciągłości kierownictwa do czasu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora w konkursie. uchwałą powierzono dalsze pełnienie obowiązków dyrektora CKZiU J.M. Organ podkreśli, że ustawodawca nie zastrzegł terminu, w jakim organ prowadzący powinien doprowadzić do wyłonienia nowego kandydata w konkursie. Niemniej, organ podjął już niezbędne działania w tym zakresie, w dniu [...]r. podjął bowiem uchwałę nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora CKZiU. Zatem na dzień odpowiedzi na skargę, konkurs został już ogłoszony. Powierzenie uchwałą pełnienia obowiązków dyrektora właśnie na rzecz J. M., podyktowane było wspomnianym wcześniej bezwzględnym pierwszeństwem wicedyrektora w procedurze powierzenia w ramach art. 63 ust. 13 u.p.o. W dacie uchwały J. M. był jedynym wicedyrektorem placówki, do czego został powołany
w dniu [...]r. na mocy decyzji ówczesnej pełniącej obowiązki wicedyrektora J. J-I.
W świetle powyższego stawiany uchwale zarzut rażącego naruszenia art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 63 ust. 1 i 13 u.p.o. organ uznał za bezzasadny. Uchwała odpowiada wyżej wymienionym przepisom prawa. Uchwałę podjął ZWL, który na mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.o. miał legitymację do skorzystania z możliwości okresowego powierzenia wicedyrektorowi pełnienia obowiązków dyrektora szkoły. W dacie uchwały, skarżący nie był faktycznym dyrektorem CKZiU. Powierzenie obowiązków dyrektora nie jest też równoznaczne z obsadzeniem stanowiska dyrektora szkoły.
Pismem z dnia [...] r. skarżący odpowiedział na stanowisko organu, podtrzymując stanowisko zawarte w skardze.
Na rozprawie sądowej, która odbyła się [...] r. pełnomocnik strony skarżącej wnosił i wywodził jak w skardze, a pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 – dalej p.p.s.a."), przeprowadził dowód z dokumentów wskazanych w pkt 3 lit. a, g, h, i oraz n odpowiedzi na skargę. W pozostałym zakresie Sąd oddalił wnioski dowodowe organu oraz wnioski dowodowe zgłoszone przez stronę skarżącą, mając na względzie, że dokumenty te znajdowały się już w aktach sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego – inne niż akty prawa miejscowego – podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności ( art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest opisana na wstępie uchwała Zarządu Województwa [...] nr [...] w sprawie powierzenia skarżącemu pełnienia obowiązków dyrektora CKZiU "[...]" w [...].
Niewątpliwie powyższa uchwała jest aktem organu samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej. Ponadto uchwała ta bezpośrednio kształtuje sytuację prawną skarżącego. Niesporne jest zatem, że był on legitymowany do jej zaskarżenia.
Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy jest bezsporny. Wynika z niego, że uchwałą z dnia [...] r. nr [...] Zarządu Województwa [...] powierzono skarżącemu stanowisko dyrektora CKZiU na okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. Następnie Zarząd Województwa [...] uchwałą nr [...] z dnia [...]r. odwołał skarżącego ze stanowiska dyrektora Centrum. Wojewoda [...] rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...]r. stwierdził nieważność uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora Centrum. WSA w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt. [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, a następnie NSA wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt: [...] uchylił powyższy wyrok WSA i oddalił skargę Województwa [...]. Dodatkowo wskazać należy, że Sąd Rejonowy w [...] IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt: [...] oddalił powództwo skarżącego o przywrócenie do pracy na "zajmowanym dotąd stanowisku". Apelacja od tegoż wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., sygn. akt: [...].
Podstawą materialną zaskarżonej uchwały był art. 63 ust. 13 u.p.o. stanowiący, że do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z ust. 10 lub 12 organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy.
CKZiU "[...]" w [...] zgodnie z uchwałą Sejmiku Województwa nr [....] z dnia [...] r. (k.47-56) jest zespołem szkół prowadzonym przez Województwo [...], jako jednostkę samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.o. kompetencję wynikające min. z art. 63 ust. 13 u.p.o. wykonuje zarząd województwa.
Powyższy przepis może być stosowany jedynie w sytuacji wakatu na stanowisku dyrektora (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2018 r., I OSK 2109/17 – wydany na tle tożsamego art. 36a ust. 5 ustawy o systemie oświaty).
Zasadniczą kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest zatem ustalenie, czy w dniu wydania zaskarżonej uchwały stanowisko dyrektora CKZiU "[...]"
w [...]" nie było obsadzone. Do tego w istocie sprowadza się spór w niniejszej sprawie. Skarżący twierdzi, iż brak było podstaw do powierzenia mu stanowiska w powyższym Centrum, gdyż nadal do [...]r. pozostaje w obrocie prawnym zarządzenie o powierzeniu mu stanowiska dyrektora na podstawie uchwały Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...], wydane stosownie do art. 63 ust. 1 u.p.o. Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] stwierdzające nieważność uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora CKZiU "[...]" w [...] jest bowiem prawomocne w następstwie, powołanego powyżej wyroku NSA z dnia [...] r. Zatem powyższa uchwała Zarządu Województwa [...] w sprawie odwołania dyrektora CKZiU została wyeliminowana z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu powyżej opisane zdarzenie prawne nie powoduje, że w dniu wydania zaskarżonej uchwały stanowisko dyrektora CKZiU "[...]" było obsadzone.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela wyrażony w orzecznictwie
i powoływany w odpowiedzi na skargę pogląd, że słuszne co do zasady stanowisko, że akt, co do którego stwierdzono nieważność, od początku nie wywołuje żadnych skutków. Doznaje jednak ograniczenia w sytuacji, gdy taki akt pociąga za sobą nie tylko skutki w sferze prawa administracyjnego, ale także w innych sferach,
w szczególności w stosunkach cywilnych i pracowniczych. Odwołanie dyrektora ze stanowiska jest właśnie takim aktem administracyjnym o dwoistym charakterze, mającym oparcie w przepisach administracyjnych oraz w przepisach prawa pracy.
Z jednej strony dotyczy sprawowania funkcji publicznej w placówce oświatowej realizującej zadania publiczne, a z drugiej strony jest czynnością z zakresu prawa pracy, dotyczącą sfery indywidualnej, ingerując w sytuację prawną osoby odwołanej (por. wyrok NSA z 19 marca 2013 r., I OSK 2475/12, wyrok NSA z 8 lutego 2013 r.,
I OSK 2641/12, wyrok NSA z dnia 11 lipca 2017 r., II OSK 1449/17, CBOSA). Jak przekonywująco wyjaśnił Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z 12 lutego 2015 r. I PK 155/14, odwołując się do wyroku SN z 9 grudnia 2004 r. w sprawie I PK 100/04 (wyroki pub. w SIP LEX) "przepisy prawa pracy nie dają postaw do stwierdzenia nieważności czynności rozwiązujących lub modyfikujących stosunek pracy. (...) Weryfikujące sferę publicznoprawną skutki orzeczenia administracyjnosądowego nie przenoszą się na pracowniczy stosunek powierzenia nauczycielowi okresowego sprawowania funkcji kierownika szkoły oraz odwołania go z kierowniczego stanowiska zatrudnienia. Wyrok sądu administracyjnego w sferze administracji publicznej nie może rozstrzygać o istnieniu pracowniczego stosunku zatrudnienia na kierowniczym stanowisku w szkolnictwie. (...) Akceptacja koncepcji nieważności odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły na podstawie orzeczenia sądu administracyjnego jako sankcji wywołującej skutek również w sferze prawa pracy prowadziłaby do skutków niemożliwych do zaakceptowania. Tego samego kierowniczego stanowiska zatrudnienia w tym samym okresie nie powinny bowiem zajmować dwie osoby, ponieważ wszystkie czynności podejmowane przez kolejną osobę powołaną na to samo kierownicze stanowisko zatrudnienia byłyby wadliwe, a nawet obarczone ryzykiem nieważności. W konsekwencji skutki orzeczenia administracyjnosądowego o nieważności uchwały o odwołaniu skarżącego z funkcji dyrektora centrum nie rozciągały się na sferę jego pracowniczego zatrudnienia na kierowniczym stanowisku pracy i nie wywołały skutku nieważności odwołania ani reaktywowania zatrudnienia na stanowisku dyrektora centrum.
Zatem stwierdzenie nieważności zarządzenia (uchwały) o odwołaniu dyrektora szkoły lub placówki oświatowej w trybie administracyjnym lub sądowoadministracyjnym, nie reaktywuje zatrudnienia na tym stanowisku. Takim rozstrzygnięciom organu nadzoru lub sądu przysługuje kasatoryjny walor i skutek prawny w sferze oświatowej administracji publicznej, który nie przekłada się ani wiążąco nie oddziałuje na pracowniczą sferę zatrudnienia nauczyciela odwołanego ze stanowiska dyrektora szkoły. Skutki orzeczeń organu nadzoru
i administracyjnosądowych o nieważności zarządzenia (uchwały) o odwołaniu nauczyciela z funkcji dyrektora szkoły nie rozciągają się na sferę jego pracowniczego zatrudnienia na kierowniczym stanowisku pracy i nie wywołują skutku nieważności odwołania ani reaktywowania zatrudnienia na stanowisku dyrektora zespołu szkół (por. wyroki SN z 17 stycznia 2019 r., III PK 124/17, z 12 lutego 2015 r. I PK 155/14, z 9 grudnia 2004 r., I PK 100/04, z 9 maja 1997 r., I PKN 138/97).
Przedstawione stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2024 r., III OSK 1070/22, wyrok NSA z dnia 21 lutego 2023 r, III OSK 1098/22, wyrok WSA w Białymstoku
z dnia 29 lutego 2024 r., II SA/Bk 882/23,).
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że stwierdzenie nieważności uchwały o odwołaniu J. M. ze stanowiska dyrektora CKZiU nie spowodowało automatycznie przywrócenia skarżącego na to stanowisko. Skutek rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody [...] z dnia [...] r. stwierdzającego nieważność uchwały nr Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora Centrum, nie oznacza bowiem nieważności odwołania dyrektora Centrum, ale tylko nieważność uchwały (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2024 r., III OSK 1070/22, CBOSA).
W konsekwencji należy stwierdzić, że w chwili wydania zaskarżonej uchwały
w przedmiocie powierzenia obowiązków dyrektora CKZiU istniał wakat na powyższym stanowisku i dlatego organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów, powierzając obowiązki dyrektora skarżącemu jako wicedyrektorowi tej szkoły.
Oczywiście mając na względzie, iż regulacja zawarta w art. 63 ust. 13 u.o.p. ma charakter wyjątkowy, nie powinno dochodzić do sytuacji wielokrotnego powierzania obowiązków dyrektora, prowadzącej w konsekwencji do przekroczenia wspomnianego w tym przepisie terminu 10 miesięcy. W niniejszej sprawie mieliśmy jednak ze specyficzną sytuacją prawną będącą następstwem stwierdzenia nieważności zarządzenia o odwołaniu dyrektora przez organ nadzoru i wdrożonej przez jednostkę samorządu województwa kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięcia nadzorczego, która zakończyła się wydaniem wspomnianego wyroku przez NSA w dniu [...]r. W takim układzie trudno ocenić działania organu jako obejście prawa, tym bardziej, iż zachodziła konieczność zapewniania ciągłości w zarządzeniu szkołą. Ponadto organ ogłosił konkurs na stanowiska dyrektora zarządzeniem Zarządu Województwa [...] z [...] r., będącego przedmiotem zaskarżenia w sprawie II SA/Go [...].
Z powyższych względów Sąd - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.
Mimo oddalenia skargi brak było podstaw do uwzględnienia wniosku organu
o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od skarżącego. W postępowaniu przed sądem I instancji przysługuje bowiem - zgodnie z art. 200 i art. 201§1 p.p.s.a. – zwrot kosztów postępowania jedynie skarżącemu od organu w sytuacji uwzględnienia skargi albo umorzenia postepowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a.