II SA/Go 216/22

II SA/Go 216/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-06-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący/
Kamila Karwatowicz
Michał Ruszyński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 2158/22 - Wyrok NSA z 2023-10-11
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 39 ust. 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi S.S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji (dalej: KPP) przedłużył st. asp. S.S. zawieszenie w czynnościach służbowych na okres od [...] lutego 2022 r. do czasu ukończenia postępowania karnego z zachowaniem 50% ostatnio należnego uposażenia zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm., dalej: ustawa o Policji). Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowił art. 39 ust. 3, art. 39a ust. 1 pkt 6, art. 39b ust 1 i 2 oraz art. 124 ust. 1 ustawy o Policji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że dnia [...] listopada 2021 r. Prokurator Rejonowy poinformował o wszczęciu postępowania karnego przeciwko st. asp. S.S. - funkcjonariuszowi Komendy Powiatowej Policji, podejrzanej o czyn z art. 212 § 1 kk i z art. 271 § 1 kk. Wobec powyższego, w myśl art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, mając na uwadze fakt, że przestępstwo określone w art. 271 § 1 kk ścigane jest z oskarżenia publicznego, rozkazem personalnym nr [...] KPP z dnia [...] listopada 2021 r. st. asp. S.S. została zawieszona w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] listopada 2021 r. do dnia [...] lutego 2022 r., a zawieszenie w czynnościach służbowych miało charakter obligatoryjny.
Wyjaśniając brak ustania przyczyn uzasadniających zawieszenie policjantki w czynnościach służbowych, KPP wyjaśnił, że z pisma sygn. akt [...] Prokuratury Rejonowej z dnia [...] lutego 2022 r. wynika, że śledztwo prowadzone przeciwko policjantce, a które było przyczyną zawieszenia jej w czynnościach służbowych, nie zastało zakończone i nadal jest w toku, a do sprawy dołączone zostało kolejne zawiadomienie dotyczące innych zarzutów poświadczenia nieprawdy, celem łącznego rozpoznania.
Wskazując na charakter zarzucanych policjantce czynów, powołując się na art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego, KPP podjął decyzję o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. W ocenie KPP szczególny przypadek uzasadniający zastosowanie wobec takiego funkcjonariusza instytucji, o której mowa w art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, w tych okolicznościach wynika z faktu, że w sprawie karnej zgromadzone dowody pozwoliły na przedstawienie policjantce zarzutu popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy, czyli przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, a sprawa karna w tym zakresie nadal jest w toku.
Wyjaśniając podjęcie decyzji w obronie interesu służby, o dalszym odsunięciu st. asp. S.S. od zajęć wykonywanych w imieniu organu władzy publicznej, który jest powołany do ochrony praworządności, wskazano że poświadczenie nieprawdy to czyn, który uznaje się za szczególnie naganny w przypadku funkcjonariusza Policji, charakteryzujący sprawcę jako osobę w dużym stopniu lekceważącą podstawowe i fundamentalne przymioty formacji jaką jest Policja. Charakter zarzucanego policjantce czynu w rozpatrywanym przypadku jest bardzo ważny ponieważ poświadczenie nieprawdy jest istotną przeszkodą w realizacji zadań służbowych funkcjonariusza Policji. Dodano też, że służbę w Policji może pełnić tylko obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, a Policja jest instytucją zaufania publicznego, tym samym wykonywanie obowiązków służbowych przez policjanta, wobec którego toczy się postępowanie karne, pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym oraz prowadzi do naruszenia dobrego imienia służby. Funkcjonariusze podejrzani o popełnienie przestępstw osłabiają autorytet formacji i pozbawiają ją wiarygodności w oczach opinii publicznej, co uzasadnia celowość natychmiastowego odsunięcia ich od wykonywania czynności służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Wymienione okoliczności wskazują na zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu powołanego przepisu.
Uzasadniając nadanie zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygoru natychmiastowej wykonalności wskazano na interes społeczny tożsamy z interesem służby, wynikający z potrzeby zapewnienia właściwego funkcjonowania Policji i wykonywania jej ustawowych zadań, mających wpływ na zapewnienie warunków bezpieczeństwa obywateli, a który polega na konieczności zapewnienia realizowania zadań nałożonych na Policję przez osoby dające rękojmię przestrzegania obowiązującego porządku prawnego oraz natychmiastowym odsunięciu od służby funkcjonariusza narażającego jej dobre imię.
S.S. złożyła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia do Komendanta Wojewódzkiego Policji (dalej: KWP) i wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego ze względu na brak podstaw faktycznych.
W uzasadnieniu odwołania S.S. wskazała na fakt zawieszenia jej w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] listopada 2021 r. do dnia [...] lutego 2022 r. z uwagi na obligatoryjność do zawieszenia w czynnościach służbowych wyrażoną w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Kwestionując podjęcie decyzji przez KPP o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego, zwróciła uwagę, że przepis stanowiący podstawę prawną przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego obwarowany jest koniecznością zaistnienia przesłanki polegającej na stwierdzeniu zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, co też wymaga bardzo szczegółowego uzasadnienia w wydanym na tej podstawie akcie administracyjnym. Odwołująca analizując uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazała na trudność dopatrzenia się takiego uzasadnienia podnosząc, że znaleźć tam można bardzo ogólne stwierdzenia, ale uzasadnienia szczególności jej przypadku w uzasadnieniu dopatrzyć się nie można.
Dalej wyjaśniła, że bardzo ważnym aspektem w realizacji uprawnienia wynikającego z dyspozycji art. 39 ust 3 ustawy o Policji jest fakt, że decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. Dlatego też istotą jest uznanie, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy, wskazując, że niezwykle istotne jest w takich przypadkach zapewnienie prawidłowości procesu wydania decyzji tj. spełnienia przez organ wymogów proceduralnych oraz ustalenia stanu faktycznego, jako elementu tego procesu przy zapewnieniu oceny faktów, które z punktu widzenia obowiązujących przepisów mogą mieć w danej sprawie istotne znaczenie prawne. Zatem upływ trzy miesięcznego okresu pozostawania w zawieszeniu stanowi asumpt do podjęcia decyzji o przedłużeniu tego okresu do czasu zakończenia postępowania karnego. Odwołująca wskazała, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że najczęściej to właśnie waga stawianych funkcjonariuszowi zarzutów w postępowaniu karnym determinuje rozstrzygnięcie organu w przedmiocie przedłużenia okresu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Dlatego też mając na uwadze uznaniowy charakter decyzji, oprócz wykazania, iż minął okres trzymiesięcznego zawieszenia w czynnościach służbowych i postępowanie karne, będące przyczyną zastosowania tej instytucji nadal trwa, organ obowiązany jest także uzasadnić, w czym przejawia się interes społeczny i słuszny interes strony, a nadto z jakich względów nie mogła zostać załatwiona w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela. Ustalenia te w ocenie odwołującej nie mogą być dokonywane w wyniku abstrakcyjnej wykładni obu pojęć - interesu społecznego i słusznego interesu strony, lecz powinny przede wszystkim uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy.
Odwołująca, powołując się na wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA 2486/01, SIP Lex nr 149543 wskazała, że ograniczenia w stosowaniu tego uprawnienia stanowią dla obywateli gwarancję bezstronności i nienadużywania uprawnień przez organy władzy publicznej, o ile rozstrzygnięcia dokonywane w ramach tych uprawnień są logicznie uzasadnione i zapadają w wyniku wyczerpującego rozważenia zebranego materiału dowodowego. Ograniczenia pozwalają na kwestionowanie podjętych w ramach uznania rozstrzygnięć na drodze sądowej, z powołaniem właśnie na ograniczenia, którymi organy powinny się kierować. Podejmując uznaniową decyzję organ administracji stosownie do art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.) ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych.
S.S. podkreśliła, że zawieszenie w czynnościach służbowych, pełniące rolę podobną do środka zapobiegawczego w postępowaniu karnym, ze swej istoty jest szczególnym uprawnieniem przełożonych, wyrażającym się w uniemożliwieniu funkcjonariuszowi wykonywania zadań i czynności właściwych nie tylko dla zajmowanego stanowiska służbowego, ale i w Policji w ogóle. Dobra służby należy wszelako upatrywać w uzasadnionej obawie o należyte wykonywanie obowiązków służbowych przez policjanta. Jest to więc w sumie odpowiedź na pytanie o to, czy rodzaj stawianych zarzutów pozwoli funkcjonariuszowi na prawidłowe wykonywanie zadań służbowych. Dalej odwołująca wskazała, że w jej przypadku nie budzi żadnej wątpliwości fakt, że stawiane jej zarzuty nie dotyczą wykonywania przez nią zadań na zajmowanym stanowisku służbowym, ani przekroczeniu uprawnień bądź niedopełnieniu obowiązków w zakresie realizacji ustawowych zadań Policji. W zakresie dobra służby należy zauważyć, że zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych nie powinno trwać zbyt długo, biorąc pod uwagę czasochłonność czynności podejmowanych przez organy ścigania i charakter zarzutów. Nie bez znaczenia, jak podkreśliła odwołująca, są też względy wynikające z konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki wskazując na długi okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych i dezorganizację z tego powodu służby, jak i najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom przełożonych w zakresie ochrony interesu służby.
Mając na uwadze powyższe, wskazując na to, iż uprawniony organ nie może kierować się dowolnością i swobodą rozstrzygnięć, ponieważ wymagają one precyzyjnego uzasadnienia, czego w ocenie odwołującej zabrakło w zaskarżonym rozkazie personalnym, S.S. stwierdziła, że zawieszenie jej w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego budzi wiele wątpliwości w zakresie zasadności przyjęcia takiego rozwiązania, a przedstawione uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego jest krótkie, tym samym nie wskazuje jakimi przesłankami kierował się przełożony podejmując takie rozstrzygnięcie.
Polemizując dalej z zasadnością podjęcia przez KPP zaskarżonego rozstrzygnięcia, odwołująca wskazała, że w tej konkretnej sytuacji organ nie wziął pod uwagę bardzo istotnych okoliczności charakteryzujących jej sprawę tj. pominął wagę dokumentów w jakich to odwołująca miała poświadczyć nieprawdę, wskazując że oczywistą rzeczą jest, iż dokumenty te są dokumentami sporządzonymi w związku z funkcjonowaniem NSZZP i przez osobę piastującą funkcje z wyboru w strukturach tych związków zawodowych. Podkreśliła też, że ogromne znaczenie w tej sprawie ma okoliczność wskazująca na fakt, że jej działania nie wyrządziły żadnych negatywnych skutków prawnych, zarówno dla interesu publicznego, jak też prywatnego. Za przesadzone odwołująca uznała wskazywanie na szczególność jej przypadku, a przytoczone w zaskarżonym rozkazie personalnym uzasadnienie uznała za wyjątkowo ogólne i tendencyjne.
S.S. w swoim odwołaniu zwróciła też uwagę na przytoczenie ustaleń poczynionych w ramach postępowań dyscyplinarnych, gdzie jak wskazuje, " ... w jednym z zarzutów uznano, że wybór na funkcję przewodniczącej jest osiągnięciem przeze mnie korzyści osobistych, to co na to Prezydent RP. Posłowie do Sejmu i Senatu, prezydenci miast itp. To oni też skalają swoje kandydatury w celu osiągnięcia korzyści osobistych - wyjątkowa teza".
Kończąc uzasadnienie odwołująca wskazała, że w okresie obligatoryjnego zawieszenia w czynnościach służbowych w trybie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji zawiesiła swoją działalność związkową, ale w tej sytuacji jest zmuszona do podjęcia działań zmierzających do kontynuowania sprawowania funkcji Przewodniczącej Zarządu Terenowego NSZZP w Komendzie Powiatowej Policji, bowiem jak dalej informuje "...przecież jest oczywistym, że jest to funkcja z wyboru i działania przełożonych nie mogą mieć wpływu na to, kto tą funkcję wypełniać będzie".
Odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego nie tylko dla dobra służby, ale również dla dobra jej rodziny.
KWP - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. - rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2022 r., nr [...] uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej nadania decyzji, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., rygoru natychmiastowej wykonalności a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Uzasadniając decyzję KWP wskazał, że zawieszenie w czynnościach służbowych jest instytucją służącą szybkiemu odseparowaniu policjanta od bieżącego wypełniania zadań w organach Policji na wypadek gdyby okazało się, że przestał on spełniać wymogi stawiane charakterowi policjanta i przyjął naganną postawę względem obowiązującego prawa, uzasadniającą wykluczenie go z ram organizacyjnych służby publicznej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16.11.2006 r., II SA/Wa 1249/06, Lex nr 328591 - zob. Postępowanie w sprawach osobowych w Policji, W. Maciejko, A. Korcz-Maciejko, Gaskór, Wrocław 2010, s. 237-238).
Rozpatrując w postępowaniu odwoławczym sprawę S.S. zdaniem KWP należy wskazać, że odwołująca ostatecznym rozkazem personalnym nr [...] KPP z dnia [...] listopada 2021 r. została na podstawie art. 39 ust. 1, art. 39a ust. 1 pkt 6, art. 39b ust. 1 i 2 ustawy o Policji zawieszona w czynnościach służbowych na okres od [...] listopada 2021 r. do dnia [...] lutego 2022 r. oraz zachowano odwołującej 50 % ostatnio należnego uposażenia na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o Policji.
Kolejno rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] lutego 2022 roku na podstawie art. 39 ust. 3, art. 39a ust 1 pkt 6, art. 39b ust. 1 i 2 ustawy o Policji przedłużono odwołującej zawieszenie w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] lutego 2022 r. do czasu ukończenia postępowania karnego z zachowaniem 50 % ostatnio należnego uposażenia zgodnie z art 124 ust. 1 ustawy o Policji.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Zgodnie z powołanym uregulowaniem, w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego, podstawą faktyczną do przedłużenia na zasadzie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji zawieszenia w czynnościach służbowych S.S. stanowił fakt, że śledztwo prowadzone przez Prokuraturę Rejonową przeciwko st. asp. S.S. o sygn. akt [...], które było przyczyną zawieszenia jej w czynnościach służbowych, nie zostało zakończone i nadal jest w toku. Ponadto do sprawy celem łącznego rozpoznania dołączone zostało kolejne zawiadomienie, które dotyczy innych zarzutów poświadczenia nieprawdy.
W ocenie KWP organ pierwszej instancji, wbrew zarzutom stawianym przez odwołującą, iż w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia trudno jest dopatrzyć się przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku, szczegółowo wyjaśnił podjęcie decyzji o przedłużeniu na zasadzie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. W ocenie organu szczególny przypadek wynika z faktu, że w sprawie karnej zgromadzone dowody pozwoliły na przedstawienie odwołującej zarzutu popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy, czyli przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, a śledztwo prowadzone przez Prokuraturę Rejonową przeciwko odwołującej o sygn. akt [...], które było przyczyną zawieszenia jej w czynnościach służbowych, nie zostało zakończone i nadal jest w toku. Ponadto organ pierwszej instancji wskazał, że do sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową, celem łącznego rozpoznania, dołączone zostało kolejne zawiadomienie, które dotyczy innych zarzutów poświadczenia nieprawdy przez odwołującą. Wyjaśnił też, że poświadczenie nieprawdy to czyn, który uznaje się za szczególnie naganny w przypadku funkcjonariusza Policji, charakteryzujący sprawcę jako osobę w dużym stopniu lekceważącą podstawowe i fundamentalne przymioty formacji jaką jest Policja. Dalej wskazał, że charakter zarzucanego policjantce czynu jest bardzo ważny ponieważ poświadczenie nieprawdy jest istotną przeszkodą w realizacji zadań służbowych funkcjonariusza Policji wskazując, że służbę w Policji może pełnić tylko obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, a Policja jest instytucją zaufania publicznego, tym samym wykonywanie obowiązków służbowych przez policjanta, wobec którego toczy się postępowanie karne, pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym oraz prowadzi do naruszenia dobrego imienia służby. Funkcjonariusze podejrzani o popełnienie przestępstw osłabiają autorytet formacji i pozbawiają ją wiarygodności w oczach opinii publicznej, co uzasadnia celowość natychmiastowego odsunięcia ich od wykonywania czynności służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Kończąc uzasadnienie KPP wyjaśnił, że wymienione okoliczności wskazują na zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu powołanego przepisu.
W dalszej części uzasadnienia KWP wyjaśnił, że KPP przed podjęciem decyzji o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych odwołującej do czasu zakończenia postępowania karnego, zwrócił się z pismem do Prokuratury Rejonowej o wskazanie na jakim etapie jest śledztwo o sygn. akt [...] oraz w jaki sposób rozpatrzone zostało zawiadomienie z dnia [...] listopada 2021 r. W odpowiedzi z dnia [...] lutego 2022 r. KPP otrzymał informację, że śledztwo [...] prowadzone przeciwko policjantce, nadal jest w toku.
Ponadto, z uwagi na łączność podmiotową w dniu [...].12.2021 r. sprawa [...] została połączona do śledztwa [...], celem łącznego rozpoznania. Natomiast zawiadomienie Wojewódzkiej Komisji Rewizyjnej NSZZP zostało zarejestrowane w Prokuraturze Rejonowej pod sygnaturą [...].
Zatem dołączenie do sprawy kolejnego zawiadomienia dotyczącego innych zarzutów poświadczenia nieprawdy stanowi o nowych, obciążających dowodach, które zostały przedstawione po dniu wydania decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych.
Wobec powyższego - zdaniem KWP - zgodzić się trzeba z organem pierwszej instancji, że brak ustania przyczyn uzasadniających zawieszenie policjantki w czynnościach służbowych oraz dołączenie do sprawy kolejnego zawiadomienia dotyczącego innych zarzutów poświadczenia nieprawdy celem łącznego rozpoznania, stanowią szczególny przypadek opisany w art. 39 ust 3 ustawy o Policji, umożliwiający właściwemu przełożonemu podjęcie decyzji o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego. Tym samym, w myśl art. 39a ust. 3 ustawy o Policji, KPP jako właściwy przełożony do przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych, był uprawniony do podjęcia decyzji o przedłużeniu S.S. zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.
KWP podkreślił, że przepisy art. 25 ust. 1 i art, 27 ust. 1 ustawy o Policji wprowadzają wobec funkcjonariusza Policji, niezwykle wysokie wymagania w zakresie postawy względem porządku prawnego. Zatem osoba pełniąca służbę w Policji obowiązana jest legitymować się nieposzlakowaną opinią oraz pilnie przestrzegać prawa, strzec godności i dobrego imienia służby. Już samo podejrzenie popełnienia czynu karalnego musi prowadzić do odsunięcia go od zajęć wykonywanych w imieniu organu władzy publicznej.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie KWP, dalsze odsunięcie S.S. od zajęć wykonywanych w imieniu organu władzy publicznej jest w pełni uzasadnione. Policja jako organ powołany do ochrony praworządności, nie może realizować tej ochrony przez funkcjonariusza, który jest podejrzany o sprzeniewierzenie tej wartości. Policja jest instytucją zaufania publicznego, tym samym wykonywanie obowiązków służbowych przez policjanta, wobec którego toczy się postępowanie karne, pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym tożsamym z interesem służby oraz prowadzi do naruszenia dobrego imienia służby. Charakter zarzucanego policjantce czynu jest bardzo ważny ponieważ poświadczenie nieprawdy jest istotną przeszkodą w realizacji zadań służbowych funkcjonariusza Policji.
Powołany interes społeczny wymaga, aby zadania nałożone na Policję były realizowane przez osoby dające rękojmię przestrzegania obowiązującego porządku prawnego. W interesie społecznym tożsamym z interesem służby jest, aby zadania stawiane Policji były realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o działanie sprzeczne z prawem. Policjant, który jest podejrzany o popełnienie czynu karalnego bezspornie pogarsza obraz służby publicznej.
Nie można zgodzić się z zarzutem, iż KPP w ocenie stanu faktycznego nie wziął pod uwagę bardzo istotnych z punktu widzenia odwołującej okoliczności charakteryzujących sprawę tj. pominął wagę dokumentów w jakich miała ona poświadczyć nieprawdę. W tym miejscu należy wskazać, że waga stawianych S.S. zarzutów w postępowaniu karnym tj. poświadczenie nieprawdy, bez względu na to, czy zarzuty dotyczą realizacji zadań na zajmowanym stanowisku, czy też dotyczą sporządzenia dokumentacji w związku funkcjonowaniem [...] Związku Zawodowego Policjantów w Komendzie Powiatowej Policji jest tożsama. Jak wskazał KPP "Poświadczenie nieprawdy to czyn, który uznaje się za szczególnie naganny w przypadku funkcjonariusza Policji, charakteryzujący sprawcę jako osobę w dużym stopniu lekceważącą podstawowe i fundamentalne przymioty formacji jaką jest Policja". Zatem policjant powinien legitymować się nieposzlakowaną opinią oraz pilnie przestrzegać szczególnie rygorystycznych wymagań w zakresie przestrzegania prawa zarówno w sferze służby jak też poza nią. Zarzucany odwołującej czyn z art. 271 § 1 kk jest szczególnie naganny.
Należy przy tym dodać, że skorzystanie przez organ z instytucji zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, nie przesądza o winie policjanta w żadnym toczącym się postępowaniu karnym. Po zakończeniu postępowania karnego lub dyscyplinarnego, będącego przyczyną zawieszenia w czynnościach służbowych, policjant otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki wprowadzone w okresie zawieszenia, jeżeli nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu lub ukarany karą dyscyplinarną wydalenia ze służby (por. wyrok WSA w Warszawie sygn. akt. II SA/Wa 1318/16).
Zatem przedłużenie zawieszenia w czynnościach służbowych S.S. do czasu zakończenia postępowania karnego wynika z charakteru i stopnia szkodliwości zarzucanego jej czynu i jest niezbędne ze względu na konieczność ochrony interesu publicznego przed ewentualną szkodą, jaką mogą wyrządzić działania policjantki, której zarzucono naruszenie wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym.
Jak wskazał KWP należy podkreślić, że KPP podejmując decyzję o przedłużeniu wobec S.S. zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego, wskazał na charakter zarzucanych policjantce czynów oraz kierując się ważnym interesem służby dał prymat interesowi społecznemu tożsamemu z interesem służby, nad interesem funkcjonariusza, który przejawia się koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji przez osoby dające rękojmię przestrzegania obowiązującego porządku prawnego, a także ochrony godności i dobrego imienia służby. Zatem realizacja przez S.S. obowiązków wynikających ze stosunku służbowego w przedmiotowej sytuacji niewątpliwie naruszałaby dobre imię formacji jaką jest Policja i wywierałaby demoralizujący wpływ na współpracowników.
W ocenie KWP, organ pierwszej instancji dostatecznie wyjaśnił okoliczności jakie zdeterminowały podjęcie zaskarżonej decyzji i uznał, że spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, uzasadniająca przedłużenie okresu zawieszenia funkcjonariuszki w czynnościach służbowych. Jak bowiem wynika ze zgromadzonego materiału, Prokurator Rejonowy wszczął śledztwo przeciwko S.S. i przedstawił zarzut między innymi o czyn z art. 271 § 1 kk. Ponadto organ pierwszej instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji ustalił, że postępowanie karne jest kontynuowane oraz, że zostało połączone z uwagi na łączność podmiotową z inną sprawą.
Na zakończenie KWP wskazał, że uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w części dotyczącej nadania na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. rygoru natychmiastowej wykonalności nastąpiło ze względu na art. 39c ust. 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych lub decyzja o jego przedłużeniu podlega natychmiastowemu wykonaniu. Zatem nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. było bezzasadne, albowiem z mocy ustawy decyzja tego rodzaju podlega natychmiastowemu wykonaniu.
Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi S.S. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, poprzez jego błędne zastosowanie uznając, że w tej sprawie zaistniał szczególnie uzasadniony przypadek umożliwiający zawieszenie w czynnościach służbowych do ukończenia postępowania karnego,
2. naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 854, dalej: u.z.z.), poprzez odstąpienie od jego stosowania uznając, że skarżąca nie jest członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej, wskazaną uchwałą tego zarządu zakładowej organizacji związkowej,
3. naruszenie art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. poprzez odstąpienie od jego stosowania uznając, że skarżąca nie jest członkiem zarządu zakładowej organizacji związkowej, wskazaną uchwałą tego zarządu zakładowej organizacji związkowej,
4. naruszenie przepisów prawa, tj. art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, co przejawiło się w niepodjęciu przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji poskutkowało nieuwzględnieniem przez organ słusznego interesu skarżącej,
5. naruszenie przepisów prawa, tj. art. 9 K.p.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, co przejawiło się w niezawiadomieniu skarżącej o wszczęciu postępowania administracyjnego, a tym samym o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, co poskutkowało pozbawieniem strony możliwości wzięcia czynnego udziału w sprawie na każdym etapie postępowania oraz uniemożliwiło podjęcie czynności o istotnym znaczeniu dla ostatecznego rozstrzygnięcia w tej sprawie.
6. przekroczenie zakresu uznania administracyjnego poprzez rezygnację z ustalenia i rozważenia okoliczności istotnych dla sprawy w szczególności dotyczących działalności związkowej skarżącej w zakresie postawionych zarzutów w postępowaniu karnym,
7. art. 61 § 1 K.p.a. poprzez odstąpienie od wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w celu rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej i drugiej instancji, mimo istnienia takiego obowiązku.
Stawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu KPP.
Odpowiadając na skargę KWP wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia KPP stanowił przepis art. 39 ust. 3 ustawy o Policji. Zgodnie z jego treścią w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia w czynnościach służbowych można przedłużyć do czasu ukończenia postępowania karnego. Użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" oznacza, że decyzję w tym zakresie (rozkaz personalny) organ Policji podejmuje w ramach tzw. uznania administracyjnego. Właściwy organ Policji może zatem przedłużyć okres zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych lecz nie jest do tego zobligowany. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że w przypadku skarg na decyzję podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego, sąd administracyjny bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnika natomiast w jego celowość. Innymi słowy sąd bada czy organ wydając taką decyzję nie naruszył granic uznania administracyjnego. W judykaturze przyjmuje się, iż granice uznania administracyjnego wyznacza art. 7 K.p.a., co oznacza, że organ administracyjny podejmując rozstrzygnięcie powinien uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywatela (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 1998 r., sygn. akt II SA 506/98, Lex nr 41383 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt II SA/Ol 742/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.). W przypadku rozstrzygnięcia zawierającego elementy uznania administracyjnego kontrola sądowa sprowadza się do oceny, czy organ przed wydaniem decyzji prawidłowo przeprowadził postępowanie, czy podjął wszystkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy właściwie skorzystał z przysługującego mu uprawnienia i nie przekroczył granic swobodnego uznania administracyjnego, a także czy rozstrzygnięcia takie nie posiadają cech dowolności oraz, czy w sposób należyty zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy stron postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 303/99, Lex nr 46768; wyrok NSA z dnia 22 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 2135/00, Lex nr 50156).
W ocenie Sądu, organy obu instancji, podejmując decyzję w sprawie przedłużenia zawieszenia skarżącej w czynnościach służbowych, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Organy oceniły całokształt okoliczności sprawy w aspekcie przywołanej wyżej regulacji prawnej.
W świetle art. 39 ust. 3 ustawy o Policji warunkiem przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza Policji w wykonywaniu obowiązków służbowych jest wystąpienie dwóch przesłanek, tj. "szczególnie uzasadnionego przypadku" oraz faktu prowadzenia wobec funkcjonariusza postępowania karnego - ukończenie bowiem tego postępowania jest zdarzeniem z którym ustawodawca wiąże ostateczny upływ terminu, do którego może nastąpić przedłużenie okresu zawieszenia.
Fakt toczenia się przeciwko skarżącej postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego jest bezsporny w niniejszej sprawie, spór natomiast dotyczy tego, czy w sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek". Należy wskazać, że choć ustawodawca nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", to jednak, nawiązując w treści tego przepisu do prowadzonego postępowania karnego, wskazał pośrednio na przesłankę do dalszego trwania zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych, określając tym samym, że okres ten może zostać przedłużony do czasu jego zakończenia.
W ocenie Sądu rację mają organy Policji, wskazując, że w sprawie niniejszej spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, uzasadniająca przedłużenie okresu zawieszenia skarżącej w czynnościach służbowych. Jak wynika bowiem z akt sprawy Prokurator Prokuratury Rejonowej przedstawił skarżącej zarzut z art. 271 § 1 K.k. (przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego). Ponadto, w toku postępowania przed KPP ustalono, że postępowanie karne jest kontynuowane, przy czym zarzuty i podstawy do wszczęcia postępowania karnego nie uległy zmianie, a nadto dołączono do sprawy kolejne zawiadomienie dotyczące innych zarzutów poświadczenia nieprawdy celem łącznego rozpoznania.
Uzasadniając podjęte w sprawie rozstrzygnięcie, organy orzekające prawidłowo wskazały, iż charakter przestępstwa określonego w art. 271 § 1 K.k. postrzegane jest jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości. Rację ma KWP stwierdzając, że przepisy art. 25 ust. 1 i art. 27 ust. 1 ustawy o Policji wprowadzają wobec funkcjonariusza Policji niezwykle wysokie wymagania w zakresie postawy względem porządku prawnego. Zatem osoba pełniąca służbę w Policji obowiązana jest legitymować się nieposzlakowaną opinią oraz pilnie przestrzegać prawa, strzec godności i dobrego imienia służby. Już samo podejrzenie popełnienia czynu karalnego musi prowadzić do odsunięcia go od zajęć wykonywanych w imieniu organu władzy publicznej. Zasadnie zatem organy uznały, że dalsze odsunięcie skarżącej od zajęć wykonywanych w imieniu organu władzy publicznej jest w pełni uzasadnione. Policja jako organ powołany do ochrony praworządności, nie może realizować tej ochrony przez funkcjonariusza, który jest podejrzany o sprzeniewierzenie tej wartości. Policja jest instytucją zaufania publicznego, tym samym wykonywanie obowiązków służbowych przez policjanta, wobec którego toczy się postępowanie karne, pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym tożsamym z interesem służby oraz prowadzi do naruszenia dobrego imienia służby. Charakter zarzucanego policjantce czynu jest bardzo ważny ponieważ poświadczenie nieprawdy jest istotną przeszkodą w realizacji zadań służbowych funkcjonariusza Policji.
Zachowanie skarżącej należało zatem uznać za niedopuszczalne i sprzeczne z rotą ślubowania. Z tych względów organy prawidłowo uznały, że postawienie skarżącej zarzutu popełnienia nagannych czynów powinno skutkować podjęciem określonych działań, mających na celu odsunięcie skarżącej od wykonywania czynności służbowych.
Zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 39 ust. 3 ustawy o Policji jak zarzuty naruszenia postępowania administracyjnego - art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., okazały się zatem nieuzasadnione.
Nieuzasadniony okazał się także zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 u.z.z. Przepis ten stanowi, że pracodawca bez zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej nie może: wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku prawnego ze wskazanym uchwałą zarządu jego członkiem lub z inną osobą wykonującą pracę zarobkową będącą członkiem danej zakładowej organizacji związkowej, upoważnioną do reprezentowania tej organizacji wobec pracodawcy albo organu lub osoby dokonującej za pracodawcę czynności w sprawach z zakresu prawa pracy (pkt 1), zmienić jednostronnie warunków pracy lub wynagrodzenia na niekorzyść osoby wykonującej pracę zarobkową, o której mowa w pkt 1 (pkt 2) - z wyjątkiem przypadku ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy, a także jeżeli dopuszczają to przepisy odrębne.
Zgodnie z treścią art. 67 ust. 2 ustawy o Policji, przepisy u.z.z. stosuje się odpowiednio, z tym że: 1) określone w przepisach prawa uprawnienia w sprawach indywidualnych przysługują zakładowej organizacji związkowej, jeżeli jej członkiem jest co najmniej jeden policjant inny niż ten, którego w danej sprawie reprezentuje zakładowa organizacja związkowa; 2) uprawnienie, o którym mowa w art. 19 u.z.z, przysługuje związkowi zawodowemu, którego terytorialny zakres działania obejmuje co najmniej obszar terytorialnego działania komendanta wojewódzkiego Policji; 3) policjant może być członkiem międzyzakładowej organizacji związkowej, której zakresem działania objęte są wyłącznie jednostki organizacyjne Policji.
W ocenie Sądu odpowiednie stosowanie w stosunku do policjantów zrzeszonych, tak jak skarżąca, czego wbrew jej stanowisku organy nie zakwestionowały, w związkach zawodowych, oznacza że w odniesieniu do funkcjonariuszy Policji u.z.z., w tym jej art. 32, znajdzie zastosowanie w sprawach, w których z powodu niezgodnego z prawem działania organu doszło do naruszenia obiektywnego interesu funkcjonariusza np. zmiany wynagrodzenia funkcjonariusza Policji na jego niekorzyść. Dotyczy to więc spraw w których uzasadniona jest obrona funkcjonariusza przez związek zawodowy. W przeciwnym wypadku, a więc w sytuacji kiedy to funkcjonariusz swoim zachowaniem godzi w interesy służby (w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z takim przypadkiem), nieuzasadnione jest powoływanie się na ochronę wynikającą z art. 32 u.z.z. Ochrony tej nie można odczytywać jako przywilej członka związku zawodowego, lecz instrument do realizacji celów u.z.z.
Uzasadniony okazał się natomiast zarzut naruszenia art. 9 K.p.a. i 10 K.p.a. Istotnie przed wydaniem decyzji organy nie poinformowały skarżącej o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Zarzut ten nie mógł jednak odnieść zamierzonego skutku. Na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym należy bowiem patrzeć z perspektywy istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w sprawie nie miało wpływu na jej wynik. Zresztą sama skarżąca w skardze nie wskazała jakie czynności podjęłaby gdyby organy zachowały się zgodnie z treścią art. 10 K.p.a.
Zgodnie z art. 39c ust. 3 ustawy o Policji decyzja o zawieszeniu w czynnościach służbowych lub decyzja o jego przedłużeniu podlega natychmiastowemu wykonaniu. Prawidłowo zatem KWP uchylił rozkaz personalny KPP w części dotyczącej nadania rozstrzygnięciu, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., rygoru natychmiastowej wykonalności.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.