II SA/Go 204/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2005-08-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowyremont mieszkaniasytuacja materialnauznanie administracyjnemożliwości finansoweprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę D.B. na decyzję SKO odmawiającą przyznania zasiłku celowego na zakup farb, uznając decyzję organów niższych instancji za prawidłową.

Skarżąca D.B. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na zakup farb do remontu mieszkania, jednak zarówno organ I instancji (Dyrektor OPS), jak i organ II instancji (SKO) odmówiły przyznania świadczenia. Argumentowano, że skarżąca, mimo trudnej sytuacji materialnej, posiada 3-pokojowe mieszkanie i nie wykorzystuje w pełni możliwości poprawy swojej sytuacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem, podkreślając uznaniowy charakter przyznawania zasiłku celowego i możliwość uwzględnienia potrzeb jedynie w ramach możliwości pomocy społecznej.

Sprawa dotyczyła skargi D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą przyznania zasiłku celowego na zakup farb. Organ I instancji ustalił, że skarżąca jest osobą samotną, prowadzącą samodzielne gospodarstwo domowe, z miesięcznym dochodem 461,00 zł, a także posiada 3-pokojowe mieszkanie, które mogłaby zamienić na mniejsze. Dodatkowo, MOPS miał ograniczone możliwości finansowe. Skarżąca odwołała się, kwestionując ustalenia i podkreślając trudną sytuację materialną. SKO utrzymało decyzję w mocy, powołując się na przepisy ustawy o pomocy społecznej, wskazując, że zasiłek celowy jest świadczeniem fakultatywnym, a potrzeby powinny odpowiadać celom i mieścić się w możliwościach pomocy społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej, w tym nowe przepisy z 2004 roku, które weszły w życie w trakcie postępowania. Sąd podkreślił uznaniowy charakter przyznawania zasiłku celowego i stwierdził, że odmowa przyznania świadczenia była uzasadniona, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącej oraz możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa jest zgodna z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy i zależy od oceny organu administracyjnego, uwzględniającej sytuację materialną wnioskodawcy oraz możliwości finansowe pomocy społecznej. W przypadku skarżącej, posiadającej 3-pokojowe mieszkanie i otrzymującej inne świadczenia, odmowa była uzasadniona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.s. art. 3 § ust. 1, 3 i 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 39 § ust. 1 i 2

Ustawa o pomocy społecznej

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 43 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 32

Ustawa o pomocy społecznej

u.s.g. art. 39 § ust. 5

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.k.o. art. 1 i 2

Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej oparta na trudnej sytuacji materialnej i potrzebie remontu mieszkania, która nie została uwzględniona przez sąd. Argumentacja organów o możliwości poprawy sytuacji materialnej przez skarżącą (np. zamiana mieszkania) i uznaniowym charakterze przyznawania zasiłku celowego.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja podejmowana w kwestii przyznania zasiłku celowego przez organ administracyjny ma charakter uznaniowy i zależy od tzw. uznania administracyjnego. Organ administracyjny nie jest zobowiązany, ale może przyznać świadczenie w postaci zasiłku celowego. Organ II instancji powinien oceniać sprawy według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej.

Skład orzekający

Maria Bohdanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiłków celowych, uznaniowy charakter decyzji administracyjnych w sprawach pomocy społecznej oraz zasada stosowania prawa obowiązującego w dacie wydania decyzji odwoławczej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów o pomocy społecznej obowiązujących w 2004/2005 roku. Uznaniowy charakter decyzji ogranicza możliwość kwestionowania odmowy przyznania świadczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje praktyczne aspekty przyznawania świadczeń z pomocy społecznej i rolę uznania administracyjnego, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 204/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2005-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Maria Bohdanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego Oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].04.2004r. znak: [...], działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej na podstawie art. 43 ust 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r. Nr 64. poz. 414 ze zm.) odmówił przyznania Pani D.B. zasiłku celowego na zakup farb.
W toku postępowania organ I instancji ustalił, że skarżąca jest osobą samotną, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jej dochód miesięczny składa się z zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 144,25 zł oraz zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości 316,75 zł. Zatem łączny miesięczny dochód skarżącej równa się kwocie 461,00 zł. Skarżąca korzysta również z pomocy społecznej w postaci bezpłatnych dwudaniowych obiadów, natomiast w kwietniu 2004r. przyznany został jej zasiłek celowy w kwocie 50 zł. Ponadto organ podniósł, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.
Analiza posiadanej dokumentacji oraz ustalenia dokonane podczas wywiadu środowiskowego pozwoliły organowi I instancji na stwierdzenie, że skarżąca ma możliwość poprawy własnej sytuacji materialnej, której jednak nie wykorzystuje (możliwość zamiany 3-pokojowego mieszkania należącego do skarżącej na mniejsze).
Dodatkowym argumentem przemawiającym za nie udzieleniem przedmiotowego zasiłku celowego były niewystarczające możliwości finansowe Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Pismem z dnia [...].05.2004r. D.B. odwołała się od powyższej decyzji. W uzasadnieniu odwołania, powołując się na swoją trudną sytuację materialną. Zakwestionowała ustalenia organu I instancji i podniosła, że kwota na całość zakupu o jaki wnosi nie przekraczałaby sumy 160 zł.
Decyzją z dnia [...].06.2004r. znak: [...] organ odwoławczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 08.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 3 ust. 1. 3 i 4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu SKO powołało się na art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004r. pomocy społecznej, według którego w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego organ administracyjny powinien kierować się dyrektywami ogólnymi wypływającymi z ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie natomiast z treścią art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Organ administracyjny winien ponadto mieć na względzie, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4).
Ponadto skarżącej została już przyznana pomoc pieniężna w formie zasiłku celowego w wysokości 150.00 zł na okres od miesiąca maja 2004r. do miesiąca lipca 2004r.
W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podniósł, że zasiłek celowy jest fakultatywną formą wsparcia, co oznacza, że organ administracji publicznej może przyznać lub odmówić przyznania tej formy wsparcia z pomocy społecznej.
Według organu odwoławczego przytoczone wyżej okoliczności były wystarczającą podstawą do przyjęcia, że niezbędne potrzeby skarżącej zostały zaspokojone, w związku z czym organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Skargę na decyzję SKO z dnia [...].06.2004r. wniosła D.B..
W uzasadnieniu skargi powołuje się na swoją trudną sytuację materialną i mieszkaniową, chorobę oraz fakt. iż oba otrzymywane przez nią zasiłki przeznacza na opłaty mieszkaniowe. Pismem z dnia [...].03.2005r. skarżąca złożyła wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Dnia [...].07.2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze udzieliło odpowiedzi na skargę oraz wniosło o jej oddalenie.
W wyniku ponownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy organ II instancji nie znalazł podstaw do zmiany swojej decyzji.
Pouczony przez Sąd o możliwości zażądania przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie, organ odwoławczy nie wniósł sprzeciwu co do rozpatrzenia jej w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżona decyzja została wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 08.03.1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142. poz. 1591 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12.10.1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r.. Nr 98. poz. 1071 ze zm.). art. 3 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64. poz. 593).
Wyżej przywołana ustawa o pomocy społecznej z dnia 12.03.2004r. weszła w życie z dniem 01.05.2004r. (art. 161 ustawy). Dokonując oceny zgodności z prawem decyzji organu I instancji, która wydana została dnia [...].04.2004r.. czyli pod rządami ustawy z dnia 29.11.1990r. o pomocy społecznej, i rozpatrując sprawę w toku postępowania odwoławczego. SKO prawidłowo zastosowało przepisy nowej ustawy o pomocy społecznej z dnia 12.03.2004r.
Powyższe znajduje potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.03.2003r. sygn. akt II SA 2057/01: ..Organ II instancji powinien oceniać sprawy według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to. że jeżeli przepisy prawa materialnego ulegają zmianie w czasie między wydaniem decyzji w I instancji a rozpoznaniem odwołania, organ odwoławczy- zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego."
Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (art. 39 ust. 2). Stosownie do treści art. 3 ust. 4 potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Z brzmienia tego przepisu wynika, że decyzja podejmowana w kwestii przyznania zasiłku celowego przez organ administracyjny ma charakter uznaniowy i zależy od tzw. uznania administracyjnego. Pomimo tego, że uznanie to nie pozwala organowi na dowolność w załatwianiu sprawy, nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania wnioskodawcy. Zatem organ administracyjny nie jest zobowiązany, ale może przyznać świadczenie w postaci zasiłku celowego. Jeśli organ, oceniając sytuację materialną, rodzinną i potrzeby skarżącego z jednej strony, zaś z drugiej własne możliwości finansowe uznał, że przy posiadanych zasobach majątkowych rodziny skarżącego nie jest celowe kierowanie tam środków finansowych, to decyzji jego nie można zarzucić naruszenia prawa (wyrok NSA z 05.03.1998r.. I SA 984/97).
W związku z powyższym dokonane przez organ I instancji w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalenia, iż skarżąca jest osobą samotnie gospodarująca, nie posiadającą rodziny, otrzymującą co miesiąc łącznie 461,00 zł w ramach pomocy społecznej i zajmującą 3-pokojowe mieszkanie, w pełni uzasadnia odmowę przyznania jej zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup farb niezbędnych do wyremontowania mieszkania.
Mając na względzie powyższe. Sąd uznał za prawidłową również zaskarżoną decyzję SKO z dnia [...].06.2004r. i orzekł jak w sentencji.
Rozstrzygniecie zostało wydane w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r., Nr 153. poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI