II SA/GO 201/19

II SA/Go 201/19 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2019-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Jarosław Piątek
Sławomir Pauter /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 2441/19 - Wyrok NSA z 2022-12-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2019 r. sprawy ze skargi P.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] Starosta Powiatu [...], działając m.in. na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 uraz ust. 1c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.; dalej jako u.k.p.), orzekł o zatrzymaniu P.K. prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E na okres 3 miesięcy od [...]czerwca 2018 r. do [...] września 2018 r. włącznie. Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji podał, że Komendant Powiatowy Policji, działając na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.; dalej jako p.r.d.) zatrzymał stronie dokument prawa jazdy z uwagi na kierowanie przez stronę pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1c u.k.p. nakłada zaś na starostę obowiązek wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy na okres
3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności i w związku z tym organ orzekł jak na wstępie.
Następnie decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...] Starosta Powiatu, działając m.in. na podstawie art. 102 ust. 1d u.k.p., orzekł o przedłużeniu okresu zatrzymania P.K. prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E na okres od dnia [...] czerwca 2018 r. do dnia [...] grudnia 2018 r. Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że pismem Komendy Powiatowej Policji organ został poinformowany, że strona w dniu [...] czerwca 2018 r. kierowała z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym. Decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy nie została wydana. Kolejnym pismem Komendy Policji organ został poinformowany, że strona w dniu [...] sierpnia 2018 r. ponownie kierowała
z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym. Zgodnie z art. 102 jeżeli osoba kierowała pojazdem silnikowym pomimo wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu jej prawa jazdy na podstawie ust. 1 pkt 4 lub 5 albo zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d., starosta wydaje decyzję administracyjną o przedłużeniu okresu, na który zatrzymano prawo jazdy, do 6 miesięcy. Wobec tego organ orzekł o przedłużeniu okresu zatrzymania prawa jazdy.
Pismem z dnia [...] października 2018 r. P.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...]. Jednocześnie złożył odwołanie od obu wskazanych wyżej decyzji Starosty, wnosząc o ich uchylenie.
W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie doręczono mu żadnego zawiadomienia o toczącym się postępowaniu. Organ nie spełnił obowiązku informacyjnego i nie zapewnił czynnego udziału strony w tym postępowaniu. Pomimo odebrania w dniu
[...] czerwca 2018 r. dokumentu prawa jazdy strona nie otrzymała żadnych informacji
w zakresie przysługujących jej praw. W dniu [...] sierpnia 2018 r. P.K. został ponownie zatrzymany kierując pojazdem mimo odebrania mu dokumentu prawa jazdy. W związku z tym wszczęto kolejne postępowanie, o którym powziął wiedzę dopiero 19 września 2018 r., gdy zgłosił się do Starostwa po odbiór dokumentu prawa jazdy. Następnie podniósł, iż decyzje nigdy nie zostały mu doręczone. O decyzji z dnia
[...] września 2018 r. dowiedział się 4 października 2018 r. na skutek wykonania przez pełnomocnika fotokopii akt sprawy. Choć już wcześniej zwracał się z prośbą
o udostępnienie akt sprawy, takiej zgody nie otrzymał. Podkreślił przy tym, iż aktualnie jest w trakcie rozwodu i możliwe jest, że w sprawie doszło do nieuprawnionego przejęcia awiz przez żonę. Wszczęte jest postępowanie reklamacyjne wskutek niewłaściwego doręczenia przez pocztę przesyłek. Złożył też zawiadomienie o możliwości popełnienia przez żonę przestępstwa tj. o czyn z art. 267 § 1 k.k.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając m.in. na podstawie art. 17 pkt 1, art. 58 § 1 i 2, art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej jako k.p.a.), odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...].
Odrębnym postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], wydanym na podstawie m.in. art. 134 k.p.a., SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania P.K. prawa jazdy kategorii B, C, B+E, C+E na okres 3 miesięcy.
W uzasadnieniu organ wskazał, że pierwsza próba doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] sierpnia 2018 r. miała miejsce 16 sierpnia
2018 r. We wskazanym dniu pracownik poczty doręczającej pismo nie zastał adresata, wobec czego pozostawił zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata
z adnotacją o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej w [...]. Wobec braku odbioru przesyłki, pozostawiono powtórne zawiadomienie, jednak strona również nie odebrała przesyłki w terminie do dnia 30 sierpnia 2018 r. Odwołanie złożone przez pełnomocnika strony zostało nadane w dniu 11 października 2018 r. (data ustalona na podstawie stempla pocztowego), a zatem po upływie czternastu dni od dnia uznania decyzji za doręczoną, co miało miejsce 30 sierpnia 2018 r. Dalej organ podkreślił, że przekroczenie ustawowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a.
Pismem z dnia [...] marca 2019 r P.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie:
- art. 134 k.p.a. poprzez uznanie, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy decyzja nie została skarżącemu skutecznie doręczona, wobec czego termin do wniesienia odwołania od tej decyzji nie zaczął biegu,
- art. 80 k.p.a. poprzez nie odniesienie się w żaden sposób do twierdzeń skarżącego jak i załączonych dowodów na okoliczności braku skutecznego doręczenia przesyłki skarżącemu,
- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnianie sprawy w sposób wszechstronny polegające na ustaleniu, iż skarżący nie odebrał przesyłki z własnej winy, podczas gdy odbyło się to z winy osób trzecich, a więc z przyczyn od niego niezależnych,
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy,
- naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnianie sprawy w sposób wszechstronny polegające na ustaleniu, iż odwołanie zostało wniesione po terminie, podczas gdy wniesione ono zostało w ciągu 7 dni od momentu zaznajomienia się skarżącego z decyzją,
- art. 80 k.p.a. poprzez złamanie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie ich oceny w sposób dowolny, skutkujący niezasadnym uznaniem, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy termin ten nie zaczął swojego biegu, gdyż decyzja nie została skarżącemu skutecznie doręczona.
Mając to wszystko na uwadze skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez rozpoznanie i uwzględnienie odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności
(art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie natomiast z art. 134 zdanie pierwsze k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowany pogląd, że uchybienie terminowi jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi, przewidzianego w art. 134 k.p.a. Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia
14 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 40/19, Lex nr 2636082). W niniejszej sprawie decyzja Starosty z dnia [...] sierpnia 2018 r. o zatrzymaniu P.K. prawa jazdy kategorii B, C, B+E i C+E na okres 3 miesięcy od [...] czerwca 2018 r. do [...] września 2018 r. włącznie, została przesłana na adres skarżącego ustalony na podstawie akt administracyjnych sprawy, tj. [...]. Adres ten nie został zakwestionowany przez skarżącego. Z akt wynika, że przesyłka zawierająca decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2018 r. – po dwukrotnym awizowaniu – wróciła do organu jako nie podjęta w terminie. Zgodnie z treścią art. 44 k.p.a., który reguluje jeden ze sposobów doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie,
o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
W orzecznictwie wskazuje się, że adresat pisma może obalić domniemanie doręczenia mu pisma w trybie art. 44 k.p.a., jeżeli udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo to nie zostało doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Nie jest w tym zakresie jednak wystarczające samo tylko zaprzeczenie adresata pisma, że nie powziął wiadomości o złożeniu korespondencji w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, lecz konieczne jest poparcie tego twierdzenia przekonywującymi dowodami (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt
II OSK 1158/18, CBOSA). W ocenie Sądu dla obalenia domniemania skuteczności doręczania przesyłki nie wystarcza fakt złożenia reklamacji pocztowej, czy podniesiony na rozprawie fakt prowadzenia postępowania przygotowawczego w sprawie utrudnienia odbioru korespondencji przez byłą żonę skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia
4 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2361/15, CBOSA).
Zdaniem Sądu, decyzja Starosty z dnia [...] sierpnia 2018 r. została słusznie uznana za doręczoną z dniem 30 sierpnia 2019 r., zatem od dnia następnego rozpoczął bieg czternastodniowy termin do złożenia odwołania. Odwołanie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, zostało nadane na poczcie dopiero w dniu 11 października 2018 r., a więc z naruszeniem ustawowo oznaczonego terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został rozpoznany negatywnie postanowieniem organu II instancji z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]. Wskazane okoliczności obligowały zatem organ odwoławczy do zastosowania art. 134 k.p.a. i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wskazać nadto należy, że wyrokiem z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Go 200/19, WSA w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę P.K. na postanowienie SKO z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2018 r.
Z tych względów skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a
Na marginesie Sąd zauważa, iż dopuszczalne jest, aby w jednym postanowieniu rozstrzygnąć wniosek o przywrócenie terminu i, w przypadku odmowy, stwierdzić uchybienie tego terminu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1402/16, CBOSA). Nie było więc prawnych przeszkód, aby zamiast wydawać dwa odrębne postanowienia, tj. z dnia [...] lutego 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz z dnia [...] lutego 2018 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, organ zawarł oba rozstrzygnięcia
w jednym postanowieniu.
-----------------------
#
2