II SA/WA 296/04

II SA/Wa 296/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Iwona Dąbrowska /przewodniczący/
Joanna Kube /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska Sędzia WSA - Ewa Kwiecińska Asesor WSA - Joanna Kube (spr.) Protokolant - Arkadiusz Koziarski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. umarza postępowanie w części dotyczącej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] przedmiocie wymeldowania P.K. 2. w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję uchyla 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 100.- (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego 4. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Prezydenta W. z [...] października 2003 r. nr [...], orzekającej o wymeldowaniu P. i M.K. z synem R.K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W dniu 5 marca 2003 r. z wniosku E.G. właściciela budynku wielorodzinnego przy ul. [...] wszczęto postępowanie o wymeldowanie wymienionych z lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku.
Prezydent W. decyzją z dnia[...] czerwca 2003 r. [...] wymeldował wymienionych z pobytu stałego. W wyniku złożonego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., na podst. art. 138 § 2 kpa uchylił tę decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Następnie Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2003 r. ponownie wymeldował P. i M. K. z synem R. z pobytu stałego. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że wymienieni nie posiadają tytułu prawnego do lokalu w związku z wypowiedzeniem im stosunku najmu. Organ przyjął na podstawie kontroli meldunkowej, informacji uzyskanych od Policji oraz lokatorów w/w budynku, że zarówno P.K. jak i M. K. z dzieckiem nie zamieszkują w przedmiotowym lokalu. Organ nie dał natomiast wiary zgłoszonym przez M. K. świadkom mieszkającym w innej części T. , którzy potwierdzili jej pobyt w lokalu.
W wyniku złożonego odwołania Wojewoda[...] uchylił tę decyzję zarzucając jej brak wskazania faktów, dowodów, na których organ się oparł oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co naruszyło art. 107 § 3 kpa. Zdaniem organu odwoławczego, zebrany materiał dowodowy w dalszym ciągu nie stanowi wystarczającej podstawy do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia. Mimo przeprowadzenia w spornym lokalu kontroli meldunkowej, przesłuchania świadków to nadal nie zostało jednoznacznie wyjaśnione gdzie znajduje się centrum życiowe M. i P.K.. W decyzji zobligowano także organ I instancji do przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem stron i świadków.
W skardze do Sądu E. G. wniosła o utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji orzekającej o wymeldowaniu rodziny K. z przedmiotowego lokalu. Podała, że M i P.K. nie mieszkają w przedmiotowym lokalu od chwili przejęcia przez nią tego budynku i pozbawienia wymienionych tytułu prawnego do tego lokalu. Zdaniem skarżącej materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że wymienieni trwale opuścili ten lokal.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc argumenty zbieżne z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpatrywanej przez Sąd sprawy jest kasacyjna decyzja Wojewody [...] wydana na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylająca decyzję Prezydenta. W. z [...] października 2003 r. o wymeldowaniu P. i M.., i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ odwoławczy. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje, więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest dopuszczone wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Zatem nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 kpa (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2003 r. sygn. akt IV SA 1496/02 (M. Praw. 2004, Nr 2, poz. 60). Organ odwoławczy może wydać taką decyzję, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części zachodzi wówczas, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, zaś przeprowadzenie go w znacznej części konieczne jest, gdy organ I instancji nie przeprowadził przeważającej części postępowania wyjaśniającego (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2001 r. sygn. akt IV SA 208/99 (LEX 54745). Należy podkreślić, że nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia konieczność ponownego dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, czy też konieczność dokonania oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, z czym może się wiązać ewentualne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów przez organ odwoławczy - art. 136 kpa (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 1680/01, LEX nr 109328).
W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] uchylił na podstawie art. 138 § 2 kpa już po raz drugi decyzję o wymeldowaniu P.K. i M.K. z przedmiotowego lokalu. Prezydent W. .przed wydaniem uchylonej decyzji uzupełnił materiał dowodowy uzyskując m. in. dowód z pisma Komisariatu Policji W. z dnia [...] września 2003 r. (k.47), notatkę służbową z kontroli meldunkowej przeprowadzonej w dniu [...] września 2003 r. (k.43) oświadczenie świadków z dnia [...] i [...] września 2003 r. przedstawione przez stronę na okoliczność zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu (k[...]), protokół przesłuchania świadków: C. R. zamieszkałej przy ul. [...] (k. [...]), A. T. zamieszkałej przy ul. [...] babci P. K.(k. [...]) oraz W. S. zamieszkałej przy ul. [...] znajomej A.T.(k. [...]). Ponadto w aktach sprawy znajduje się także m. in. przeprowadzony przez organ I instancji przed wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. dowód z przesłuchania sąsiada zamieszkałego przy ul. [...] (k. [...]), pismo Komisariatu Policji W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. oraz [...] maja 2003 r. (k.21, 22).
W świetle zgromadzonego materiału sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia, winien zastosować instytucję reformacji i orzec, co do istoty sprawy. Należy podkreślić, że samo uzupełnienie dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Istota sprawy sprowadza się więc do oceny na podstawie zgromadzonego materiału sprawy spełnienia przesłanki do wymeldowania M. K. z synem R. z miejsca pobytu stałego. W związku z tym, należy przypomnieć, że pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - wyrok z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt V SA 1496/00 - LEX nr 54454). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 LEX nr 50123). Dla ustalenia miejsca pobytu stałego w sytuacjach wątpliwych, istotne jest zbadanie zamiaru pobytu danej osoby, w szczególności czy zamiar ten obejmuje wolę koncentracji w tym miejscu życiowych (osobistych i majątkowych) interesów, czy też nie. Jakkolwiek zamiar jest pojęciem subiektywnym, to jednak jego istnienie bądź brak mogą być w postępowaniu administracyjnym ustalane na podstawie okoliczności o charakterze obiektywnym. Samo werbalne deklarowanie takiego zamiaru nie ma decydującego znaczenia, jeżeli nie jest poparte żadnymi konkretnymi działaniami, wolę taką urzeczywistniającymi.
Wobec wskazanego naruszenia przez organ odwoławczy art. 138 § 2 kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 2 na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej ustawy. Natomiast o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 tej ustawy. Mając na uwadze, że skarżąca na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. cofnęła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania P.K., na mocy art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 powołanej ustawy orzeczono jak w punkcie 1 sentencji.