III SA/Wr 33/25

III SA/Wr 33/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2025-08-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Anetta Chołuj /przewodniczący/
Anna Kuczyńska-Szczytkowska
Katarzyna Borońska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
*Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1836
par. 8 i par. 5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 28 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. w Z. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2024 r., nr HP.906.15.2024.AO w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi z dnia 19 grudnia 2024 r. wniesionej przez adw. K. T. działającą jako pełnomocnik L. sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: strona skarżąca, pracodawca, spółka) jest decyzja Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu (dalej: organ, organ II instancji, DPWIS) nr HP.906.15.2024.AO z dnia 27 listopada 2024 r. (dalej: decyzja II instancji), którą działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 416), art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1836 – dalej: rozporządzenie), jak również art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. nie wskazano), po uprzednim rozpatrzeniu odwołania pracodawcy z dnia 30 kwietnia 2024 r. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ząbkowicach Śląskich (dalej: organ I instancji, PPIS) nr 5/24 z dnia 12 kwietnia 2024 r. o stwierdzeniu u E. L. (dalej: pracownica, uczestniczka postępowania) choroby zawodowej: przewlekłe choroby [...] wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe [...] [...] (poz. 19, pkt 5 wykazu chorób zawodowych wymienionych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych – dalej: wykaz) – decyzję PPIS utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji DWPIS wskazał następujące okresy zatrudnienia uczestniczki postępowania na kolejnych stanowiskach pracy:
- od 24 sierpnia 1989 r. do 15 października 2000 r. jako [...] - [...],
- od 16 października 2000 r. do 12 listopada 2006 r. jako [...] - [...],
- od 13 listopada 2006 r. do 31 stycznia 2007 r. jako [...] - [...],
- od 01 lutego 2007 r. do 28 czerwca 2007 r. jako [...] - [...]
- od 29 czerwca 2007 r. do 31 marca 2017 r. jako [...] - [...]
- od 01 kwietnia 2017 r. do 31 marca 2021 r. jako [...] - [...]
- od 01 kwietnia 2021 r. do chwili obecnej, jako [...] - [...].
Organ II instancji przytoczył w uzasadnieniu decyzji dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego:
W następstwie zgłoszenia z dnia 29 lipca 2022 r. o podejrzeniu u pracownicy choroby zawodowej, dokonanego przez lekarza przychodni Przyzakładowej M. w Z. PPIS wszczął w dniu 17 sierpnia 2022 r. postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej: przewlekłe choroby [...] wywołanych sposobem wykonywania pracy - przewlekłe [...] [...] (poz. 19, pkt 5 wykazu) u pracownicy, o czym zawiadomił strony postępowania, zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.)
Po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego przez organ I instancji w środowisku pracy pracownicy, Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we Wrocławiu – Oddział w Wałbrzychu (dalej: DWOMP, placówka orzecznicza) w dniu 28 listopada 2023 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u pracownicy choroby zawodowej: przewlekłe choroby [...] wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe [...] [...] (poz. 19, pkt 5 ). Powyższe orzeczenie uzasadniono w następujący sposób: "z wywiadu zawodowego wynika, że pacjentka pracuje w zakładzie (...) od 24 sierpnia 1989 r. do nadal (w tym urlop wychowawczy i świadczenie rehabilitacyjne — łącznie 6 lat i 7 miesięcy przerwy) na stanowiskach [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...] [...], [...] w narażeniu na sposób wykonywania pracy związany z [...] w zakresie [...]. W dalszej części uzasadnienia orzeczenia DWOMP szczegółowo wskazał ustalony rodzaj, zakres, sposób i wpływ na zdrowie świadczonej przez pracownicę pracy na kolejnych stanowiskach w latach 1989-2022. Opisano również ustaloną ilość konkretnych, powtarzalnych ruchów, które uczestniczka postępowania wykonywała w związku z pracą. Jak w wskazano w orzeczeniu, pracownica jest przyuczona i wykonuje wszystkie wymienione powyżej operacje. Wydzielone jest również stanowisko sprawdzania [...], ale pracownica tego nie wykonuje. W zakładzie prace na powyższych stanowiskach mają przyjęty cel wykonania około [...]. Z analizy prezentacji wykonywanych czynności zawodowych wynika, że pracownica na zajmowanych stanowiskach pracy wykonywała wszystkie czynności [...]. Tego typu praca obciążała nadmiernie [...]. W ciągu zmiany roboczej podczas [...].
DWOMP ustalił ponadto współistniejące okoliczności mające wpływ na stan zdrowia pracownicy i opisał przeprowadzoną diagnostykę. Wskazano też przebieg dotychczasowego leczenia związanego z dolegliwościami [...]. Z orzeczenia wynika, że pracownica zgłaszała występujące od 2 lat [...]. Zgłosiła się do lekarza [...] który na podstawie badania rozpoznał [...]. Po powrocie do pracy od 06 czerwca 2021 r. dolegliwości nasiliły się ponownie i dołączyły się też [...] od lipca 2022 r. W dniu 05 lipca 2022 r. lekarz [...] rozpoznał [...]. Po konsultacji [...] wykluczono chorobę [...]. W badaniu [...], nasilenie bólów podczas [...]. Stwierdzono [...]. Dokonano oceny całości dokumentacji. [...] jest spowodowana zmianami w obrębie [...]. Stan zapalny w okolicy [...] może występować w następstwie przeciążenia [...]. Przyczyną dolegliwości są zmiany o charakterze [...] i nieprawidłowe [...] spowodowane [...]. Wielokrotne powtarzanie ruchów [...] powoduje zwiększone obciążenie [...], szczególnie obciążające w tym przypadku są czynności związane z [...]. Z oceny narażenia zawodowego wynika, że u pracownicy występowały ruchy [...] powodujące obciążenie [...] z wielokrotnymi ruchami [...] z występowaniem czynności polegających na [...]. Mając na uwadze powyższe istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej [...] (str. 2-4 zaskarżonej decyzji).
Dalej DWPIS wskazał, że organ I instancji przed wydaniem decyzji zawiadomieniem z dnia 4 grudnia 2023 r. poinformował strony biorące udział w przedmiotowym postępowaniu o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Z tego uprawnienia skorzystał pełnomocnik pracodawcy, który w dniu 19 grudnia 2023 r. po zapoznaniu się z aktami sprawy wniósł o przedłużenie terminu do wypowiedzenia się przez pracodawcę, a następnie w dniu 22 grudnia 2023 r. przedstawił stanowisko spółki wobec zebranego materiału dowodowego.
Po przeanalizowaniu stanowiska strony, PPIS zwrócił się pismem z dnia 29 grudnia 2023 r. do DWOMP z prośbą o dodatkowe uzasadnienie orzeczenia w kontekście zarzutów wniesionych przez pracodawcę.
Pismem z dnia 26 lutego 2024 r. DWOMP udzielił odpowiedzi wskazując, że [...] należy do chorób narządu [...] wywołanych sposobem wykonywania pracy będących wynikiem przeciążenia wywołanego pracą lub skumulowanych [...].[...]. Do rozwoju choroby przyczyniają się [...], gdy czynności powtarzają się w odstępach krótszych niż [...] minut, związane z [...]. Kombinacje wyżej wymienionych ruchów np. [...]. Powyższe czynności powinny zajmować co najmniej [...], przy czym im większy zakres ruchów na godzinę tym krótszy czas narażenia prowadzącego do wystąpienia choroby. Objawem choroby jest [...], nasilający się podczas badania palpacyjnego ból jest wyzwalany przy [...]. W publikacji IMP w Łodzi (Medycyna Pracy 2015 (66) 3) przyjmuje się, że [...] powyżej [...] mogą spowodować wystąpienie [...] już w ciągu 2 lat. [...] stwierdza się zarówno u mężczyzn jak i u kobiet. U mężczyzn częściej występuje [...]. Karty oceny narażenia sporządzone przez PPIS nie mają jedynie charakteru poglądowego i orientacyjnego, ale odnoszą się do konkretnego pracownicy, potwierdzają narażenie wraz z załączoną dokumentacją audiowizualną (CD) i stanowią podstawę do wydania orzeczenia lekarskiego. Z oceny narażenia zawodowego wynika, że pacjentka pracowała od 1989 r. w narażeniu na sposób wykonywania pracy na stanowiskach (...) Niektóre z tych stanowisk już nie istnieją inne zostały zmodyfikowane. W trakcie protokołu oględzin w dniu 30.08.2022 r. na którym obecna była też jako pełnomocnik zakładu pracy adwokat K. T. ustalono, że pacjentka wykonywała [...], natomiast w karcie oceny narażenia zawodowego w punkcie 14 ustalono zakres ruchów [...]. W praktyce przy tak dużej normie zadaniowej możliwe było wykonanie [...] co i tak stanowi bardzo duże obciążenie dla [...], gdyż zgodnie z wytycznymi narażenie powinno trwać ponad połowę zmiany roboczej. Zakres prac wykonywanych przez pracownicę w danym dniu ustalał mistrz na Wydziale i lider na danym stanowisku pracy, wobec czego pracownik nie mógł sam regulować rytmu pracy, gdyż praca była ustalona i nadzorowana co potwierdza liczba wykonanych ruchów na zmianę roboczą. Podkreślono również, że to lekarz medycyny pracy sprawujący opiekę profilaktyczną skierował pacjentkę w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, a lekarz [...] podczas badania również rozpoznał [...] w dniu 05 lipca 2022 r. DWOMP wskazał, że wykluczono pozazawodowe przyczyny choroby na podstawie wywiadu, badania lekarskiego, załączonej dokumentacji profilaktycznej oraz informacji z POZ. Uwzględniono przyjmowane leki, wykluczono [...]. Występująca u pacjentki [...] jest wyrównana. Pracownica [...], jednakże z piśmiennictwa wynika, że opinie w tej sprawie są niejednoznaczne, jedni autorzy uznają, że może to mieć związek z [...] w przeszłości [...], inni, że z [...] wobec czego nie można jednoznacznie uznać wpływu [...] na rozwój choroby. Z orzeczenia wynika, że pacjentka leczyła się [...] Z informacji uzyskanej od pacjentki podczas badania w dniu 06 października 2022 r. wynika, że często przebywała w ostatnich latach na zwolnieniu lekarskim z powodu dolegliwości [...]. Nie ma też znaczenia czy uczestniczka leczyła się prywatnie czy w POZ, gdyż w procesie orzeczniczym wyniki badań z obu jednostek mają jednakową wagę, a w razie potrzeby są weryfikowane w DWOMP. Brak dokumentacji dotyczył tylko liczby [...], ale w dostarczonej przez pracownicę dokumencie z konsultacji z dnia 20 maja 2021 r. znajduje się zapis potwierdzający zastosowanie [...]. Pracownica była też orzekana w kierunku [...], a brak podstaw do rozpoznania [...] wynikał z badania [...] w DWOMP. Podkreślono w orzeczeniu, że badanie to zawsze jest wykonywane w DWOMP zgodnie z przyjętą procedurą. Lekarz [...] wykluczył chorobę [...] zgodnie z przyjętą diagnostyką [...].
Z oceny narażenia zawodowego oraz dokumentacji audiowizualnej wynika, że pacjentka podczas pracy zawodowej narażona była na [...] - potwierdza to również dokumentacja audiowizualna (CD). Zgodnie z aktualną wiedzą medyczną przy takim charakterze pracy jaki miała pacjentka można uznać narażenie w przypadku wykonywania przynajmniej [...] bez użycia siły przez okres co najmniej 2 lat przez przynajmniej połowę zmiany roboczej. Z karty oceny narażenia zawodowego z dnia 14.09.2022 r. wynika, że pacjentka wykonywała od [...] co znacznie przewyższało wyżej wymienione normy. Minimalny czas rozwoju choroby [...] zgodnie z opracowaniami statystycznymi (Choroby Zawodowe w Polsce) wynosi 1-12 miesięcy. U pacjentki narażenie występowało od 1989 r., co mimo zwolnień lekarskich i urlopów wychowawczych (łącznie 6 lat i 7 miesięcy) miało istotny wpływ na rozwój choroby. [...] rozpoznano w okresie narażenia zawodowego, wykluczono przyczyny pozazawodowe co spełnia kryteria rozpoznanej choroby zawodowej."
Następnie organ I instancji ponownie zawiadomieniem z dnia 5 marca 2024 r. poinformował przed wydaniem decyzji strony biorące udział w przedmiotowym postępowaniu o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Po przeanalizowaniu całości materiału dowodowego PPIS w dniu 12 kwietnia 2024 r. wydał decyzję nr 5/24 o stwierdzeniu choroby zawodowej: przewlekłe choroby [...] wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe [...] (poz. 19.5 wykazu) u pracownicy.
Od powyższej decyzji odwołał się pracodawca, nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem. Strona odwołująca się wniosła zastrzeżenia w zakresie niekompletności oceny narażenia zawodowego uczestniczki podnosząc, że część stanowisk, na których pracowała pracownica zostało zlikwidowanych lub zmodyfikowanych.
W związku z wniesionym odwołaniem, organ I instancji przekazał akta sprawy do organu II instancji.
DPWIS po analizie odwołania i akt sprawy, dnia 21 maja 2024 r. zgodnie z art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 – dalej: k.p.a.), zlecił organowi I instancji uzupełnienie karty oceny narażenia zawodowego sporządzonej dnia 14 września 2022 r. w zakresie uwag wniesionych w odwołaniu przez pełnomocnika strony odwołującej się oraz w opinii uzupełniającej z dnia 26.02.2024 r. wydanej przez DWOMP, który również podniósł, iż niektóre z niżej wymienionych stanowisk pracy już nie istnieją, bądź zostały zmodyfikowane.
Następnie PPIS przeprowadził uzupełniającą ocenę narażenia zawodowego, którą przesłał pismem z dnia 05 sierpnia 2024 r.
Organ II instancji stwierdził, że nie jest właściwym do wypowiadania się w kwestiach medycznych opisanych w orzeczeniu lekarskim, w tym stwierdzenia istnienia lub braku związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem a pracą zawodową, dlatego w dniu 19 sierpnia 2024 r. zwrócił się do DWOMP z prośbą o wydanie wiążącej opinii uzupełniającej, tak by posiadała walor spójności i kompletności tj. spełniała prawne wymogi umożliwiające wykorzystanie jej w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji II instancji.
W odpowiedzi z dnia 27 września 2024 r. ww. placówka orzecznicza podtrzymała dotychczasowe ustalenia i rozpoznanie przewlekłego [...] wywołanego sposobem wykonywania pracy. Wskazano przy tym, że dostarczona dodatkowa dokumentacja doprowadziła do zweryfikowania okresów nieobecności uczestniczki postępowania w pracy. Ustalono, że od 24 sierpnia 1989 r. do chwili obecnej okres bez narażenia wynosił 10 lat. Niezależnie od tej zmiany uczestniczka postępowania pracowała [...] lata w narażeniu zawodowym (również na [...]) co stanowi istotnie długie narażenie.
Z posiadanej przez tut. DWOMP dokumentacji archiwalnej pracowników zakładu L. wynika, że na przestrzeni ostatnich 20 lat w zakładzie były wielokrotnie rozpoznawane choroby zawodowe wywołane sposobem wykonywania pracy takie jak [...], [...], [...], [...].
W 2008 r. do tut. DWOMP wpłynęło ponad [...] skierowań pracownic L. w związku z podejrzeniem wyżej wymienionych chorób zawodowych w większości kierowanych przez lekarza sprawującego opiekę profilaktyczną nad zakładem lek. med. B. R. Wśród wyżej wymienionych chorób dominowały zwłaszcza podejrzenia [...] i [...]. Dotyczyło to kobiet pracujących na różnych [...], dokonano więc ponownej analizy narażenia zwłaszcza kwestionowanego przez zakład pracy na zlikwidowanym [...]. Z kart oceny narażenia zawodowego od roku 1979 wynika, że na zlikwidowanym [...] przy montażu [...] występowało narażenie na [...] w okresie, kiedy była tam zatrudniona pracownica.
- Karta oceny narażenia zawodowego z dnia 13.03.2008 r. sporządzona przez L. Sp. z o. o. w sprawie pracownicy M.D. (podejrzenie [...]) wskazuje, że na [...] na stanowisku [...] występowała [...] - karta podpisana przez Inspektora BHP L. Pana M. S. i kierownika [...] Panią M. D. (okres 1985-1993)
- Karta oceny narażenia zawodowego z dnia 13.08.2008 r. sporządzona przez L. Sp. z o. o. w sprawie pracownicy M.W. (podejrzenie [...]) wskazuje, że przy [...] (potem zaprzestano jego [...]) występowało narażenie na [...] około [...] (okres 1987 - 1988, 1993-2000);
- Karta oceny narażenia zawodowego z dnia 17.09.2010 r. sporządzona przez L. Sp. z o. o. w sprawie pracownicy M.D. (podejrzenie [...]) wskazuje, że na [...] występowało narażenie na [...] około [...] (okres 1985 - 1994, 1996 - 2000). Powyższe karty oceny narażenia zawodowego potwierdzające [...].
DWOMP odnosząc się do uwag pracodawcy dot. likwidacji części stanowisk pracy uznał je za niezasadne i podtrzymał wyrażone wcześniej stanowisko o stwierdzeniu choroby zawodowej u pracownicy z uwagi na długoletnie narażenie zawodowe (potwierdzone dokumentacją audiowizualną) wystarczające do powstania [...]. Placówka orzecznicza wskazała ponadto, że z opracowań statystycznych dot. chorób zawodowych w Polsce wynika, że wystarczający do rozwoju choroby [...] wywołanej sposobem wykonywanej pracy jest już okres 1 - 4 lat).
DWOMP wyjaśniał dalej, że chorobę rozpoznano w okresie narażenia zawodowego. Wykluczono pozazawodowe przyczyny choroby na podstawie wywiadu, badania lekarskiego, dokumentacji DWOMP, dostarczonej przez pacjentkę zewnętrznej z POZ i poradni specjalistycznych. Potwierdzono [...], które znajduje się w wykazie chorób zawodowych. Wobec tego zostały spełnione kryteria rozpoznania choroby wynikające z rozporządzenia.
Zawiadomieniem z dnia 1 października 2024 r. organ II instancji poinformował strony biorące udział w postępowaniu o zakończeniu zbierania materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a.
Pełnomocnik strony skarżącej, pismem z dnia 22 października 2024 r. w dalszym ciągu kwestionował ustalenia DWOMP i wskazał, że pracodawca podtrzymuje wniosek o wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację medyczną.
Organ II instancji, po analizie odwołania i całości dokumentacji zgromadzonej w sprawie, wydał decyzję II instancji, utrzymującą w mocy decyzję PPIS Decyzję szczegółowo uzasadniono, wskazując, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art. 2351 i art. 2352 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia, trzy warunki:
1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,
2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy,
3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia.
Zdaniem organu II instancji, w przypadku pracownicy zostały spełnione wszystkie ww. warunki. DWPIS uznał, że w jego ocenie orzeczenie lekarskie DWOMP nr [...] wraz z opinią uzupełniającą znajdują oparcie w przedstawianym stanie faktycznym sprawy i odpowiadają prawu, gdyż spełniają warunki formalne tzn. trzy opinie medyczne są należycie i wyczerpująco uzasadnione. Ustalenia oparto na analizie pełnego stanu faktycznego (tj. na analizie narażenia zawodowego, dostępnej dokumentacji medycznej oraz przeprowadzonych badaniach specjalistycznych).
Dlatego też DWPIS kierując się oceną narażenia zawodowego oraz opinią medyczną zawartą w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia 28 listopada 2023 r. wydaną przez DWOMP wraz z dwiema opiniami uzupełniającymi z dnia 26 lutego 2024 r. i 27 września 2024 r., mając na uwadze cały materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie choroby zawodowej u pracownicy po wnikliwej analizie zgromadzonej dokumentacji orzekł jak w sentencji.
Skargę na powyższą decyzję wniósł pracodawca, zaskarżając ją w całości. Strona skarżąca zarzuciła decyzji:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia, poprzez:
a) wadliwe utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny oraz sprzeczny i niepełny materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w szczególności polegające na:
aa) nieprawidłowym przyjęciu, że pracownica pracowała w narażeniu zawodowym w latach od 1989 do 2000 na [...] na podstawie wyjaśnień pracownicy, odnośnie tego czym zajmowała się w pracy przeszło [...] lat temu i na postawie ustaleń faktycznych przyjętych z innych spraw, innych pracowników spółki o stwierdzenie innych chorób zawodowych, z innych okresów zatrudnienia podczas gdy ani PPIS ani DPWIS nie dysponowały w toku postępowania materiałem, który uzasadniałby takie przyjęcie,
aaa) przyjęciu wniosków przedstawionych w orzeczeniu lekarskim DWOMP z dnia 28 listopada 2023 roku nr [...] dalej jako orzeczenie lekarskie oraz w dodatkowych wyjaśnieniach z dnia 26 lutego 2024 roku i opinii uzupełniającej z 27 września 2024 roku, sprzecznych z pozostałym materiałem dowodowym i niepełnych w zakresie w jakim powinna być sporządzona opinia biegłego,
aaaa) niezweryfikowaniu orzeczenia DWOMP poprzez dodatkową konsultację z jednostką orzeczniczą II stopnia,
b) zaniechanie zebrania materiału dowodowego w zakresie występujących u pracownicy licznych, poważnych i długotrwałych pozazawodowych czynników dotyczących jej stanu zdrowia, które realnie mogły wywołać stwierdzoną u pracownicy chorobę i ich zbadania;
c) brak rozpatrzenia zgłoszonych przez stronę skarżącą twierdzeń i wniosków dowodowych oraz nieuwzględnienie jej praw i interesów, jako strony postępowania, w szczególności, niedokonanie weryfikacji stanowiska DWOMP poprzez dodatkową konsultacją z jednostką orzeczniczą II stopnia, a w jej miejsce dwukrotne zwrócenie się do DWOMP o wyjaśnienie i wydanie opinii uzupełniającej, podczas gdy spółka domagała się w istocie zweryfikowania prawidłowości prowadzenia badań przez DWOMP, a zatem przedmiotem zgłoszonego dowodu w istocie jest okoliczność mająca wręcz zasadnicze znaczenie dla sprawy;
d) zaniechanie uzasadnienia przyjęcia wniosków o braku wpływu czynników pozazawodowych na powstanie schorzenia u pracownicy, wbrew podnoszonym żądaniom strony skarżącej w tym zakresie;
e) zaniechanie, mimo wniosków skarżącej ustalenia czy pracownica jest [...] co w praktyce determinuje sposób wykonywania pracy i nierównomierne obciążenie [...], a co ma zasadnicze znaczenie dla określenia faktycznej liczby ruchów wykonywanych przez pracownicę [...], co nie zostało ustalone w karcie oceny narażenia zawodowego, a jest istotną okolicznością z punktu widzenia tego, że stwierdzona choroba zawodowa dotyczy wyłącznie [...];
2. naruszenie przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. poprzez wyjście poza granice swobodnej oceny dowodów polegające na:
a) stwierdzeniu choroby zawodowej na podstawie stanowiska DWOMP w dwóch orzeczeniach i jednych wyjaśnieniach, które wymagają zweryfikowania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia,
b) bezpodstawnym przyjęciu jako okoliczności faktycznych sprawy ustaleń z innych spraw o stwierdzenie innych chorób zawodowych, u innych pracowników spółki w zakresie oceny narażenia zawodowego, co stoi w rażącej sprzeczności z istotą postępowania administracyjnego, tj. podwójnej konkretności, tzn., że decyzja rozstrzyga sprawę indywidualną konkretnego adresata,
c) ustaleniu istnienia związku przyczynowego pomiędzy zdiagnozowaną u pracownicy chorobą i sposobem wykonywania pracy u strony skarżącej, a w konsekwencji przyjęcia błędnych ustaleń faktycznych, co doprowadziło do wydania Decyzji (a wcześniej: Decyzji Organu I instancji), która w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym nie powinna być wydana;
3. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 86 w zw. z art. 95 § 1 k.p.a. poprzez przydanie mocy dowodowej wyjaśnieniom strony, pracownicy w zakresie zakresu jej obowiązków j rodzaju wykonywanych czynności w pracy, którą wykonywała przeszło [...] lat temu, tj. w latach od 1989 do 2000 na zlikwidowanym [...], które to wyjaśnienia strony nie są środkiem dowodowym, ani nie jest nim nawet przesłuchanie strony na zasadzie art. 86 k.p.a., które stanowi dowód jedynie o charakterze posiłkowym; naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2351 Kodeksu pracy, dalej jako kp polegające na:
a) nieuprawnionym przyjęciu, że choroba pracownicy została spowodowana warunkami i sposobem wykonywania pracy u pracodawcy, podczas gdy nie doszło do należytego wykazania bezsporności bądź wysokiego prawdopodobieństwa w tym zakresie, m.in. wobec przyjęcia przez PPIS i DPWIS, że pracownica pracowała w narażeniu także w latach od 1989 do 2000 w [...] na podstawie jej wyjaśnień i okoliczności faktycznych z innych spraw o stwierdzenie innych chorób, innych pracowników spółki;
b) stwierdzeniu, że bezspornie bądź z wysokim prawdopodobieństwem brak jest wpływu czynników pozazawodowych na rozwój choroby pracownicy, na zasadzie art. 2351 kp, podczas gdy przepis ten odnosi się wyłącznie do środowiska pracy, w tym przypadku do sposobu wykonywania pracy i jego związku z powstaniem choroby, a nie do czynników pozazawodowych;
c) pominięciu wpływu licznych, poważnych i oddziaływujących wiele lat czynników pozazawodowych u pracownicy na powstanie jej schorzenia, tj.: innych chorób samoistnych pracownicy, bardzo złego ogólnego stanu zdrowia o czym świadczy m.in. fakt, że pracownica przebywała na zwolnieniach lekarskich przeszło 10 lat, co stanowi 1/3 całego okresu jej zatrudnienia u pracodawcy.
Strona skarżąca uzasadniła skargę oraz przedstawiła swoje stanowisko.
W odpowiedzi na skargę, DWPIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób niewadliwy, a zaskarżonej decyzji nie można zarzucić uchybień prawa, uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły bowiem okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mających zastosowanie norm prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również innego naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - dalej: p.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W myśl art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 13 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z obowiązującym prawem i na podstawie należycie ustalonych okoliczności faktycznych.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja DPWIS nr HP.906.15.2024.AO z dnia 27 listopada 2024 r. o utrzymaniu w mocy decyzji PPIS nr 5/24 z dnia 12 kwietnia 2024 r. Obie decyzje dotyczą stwierdzenia choroby zawodowej: przewlekłe choroby [...] wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe [...] [...] (poz. 19, pkt 5 wykazu) u pracownicy.
Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 2351 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 z późn. zm. – dalej: k.p.). Zgodnie z tym przepisem, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest więc zachowanie dwóch wymogów: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.
Zgodnie z treścią art. 2352 k.p., rozpoznanie choroby zawodowej u pracownicy lub byłego pracownicy może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Reasumując, choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną ją wywołującą jest sama praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. Z tego powodu choroby zawodowe są przewidywalne i zostały ujęte w wykazie chorób zawodowych.
Wspomniany już w art. 2352 k.p. wykaz chorób zawodowych umieszczony jest w wydanym na podstawie delegacji ustawowej z art. 237 § 1 k.p. rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1836 – dalej: rozporządzenie). Rozporządzenie ma charakter mieszany. Zawiera zarówno normy o charakterze materialnoprawnym, do jakich zaliczyć należy sam wykaz chorób zawodowych jak i przepisy procesowe regulujące tryb postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych.
W myśl § 6 ust. 1 rozporządzenia, lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1 (tj. spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3), wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownicy lub byłego pracownicy, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W przypadkach uznanych przez lekarza za uzasadnione stanem zdrowia pracownicy, byłego pracownicy albo w przypadku śmierci pracownicy albo byłego pracownicy lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie na podstawie dokumentacji medycznej, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownicy lub byłego pracownicy. (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. (§ 8 ust. 2 rozporządzenia).
W orzecznictwie podkreśla się, że orzeczenia lekarskie, o których mowa w § 5 i 6 rozporządzenia stanowią dowód w rozumieniu art. 75 k.p.a., w związku z art. 84 § 1 k.p.a., podlegający ocenie organu administracji właściwego do stwierdzenia choroby zawodowej. Okoliczność, że organ administracji nie może we własnym zakresie, bez uzyskania orzeczenia lekarskiego, dokonać rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia organu od oceny tego orzeczenia stosownie do art. 80 k.p.a. Organ ma bowiem obowiązek kontrolować, czy wydane orzeczenia wyjaśniły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych. Organ ma możliwość uzupełnienia materiału dowodowego, a w razie potrzeby może zwracać się do lekarzy jednostek orzeczniczych o wyjaśnienie wątpliwości, rozbieżności czy sprzeczności, które nie pozwalają mu na jednoznaczne rozstrzygnięcie i wydanie decyzji w sprawie. Nie są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy orzeczenia lekarskie, które nie odnoszą się w sposób szczegółowy do całości zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Orzeczenie lekarskie musi w sposób wszechstronny i przekonujący wyjaśniać wszystkie wątpliwości. Opinia jednostki uprawnionej do rozpoznawania chorób zawodowych powinna zawierać merytoryczne uzasadnienie stanowiska z odniesieniem się nie tylko do wyników badań tej jednostki, ale również do innych zebranych dowodów. Istotnym elementem orzeczenia lekarskiego jest określenie co było przyczyną powstania choroby, aby mogła zostać zakwalifikowana za chorobę zawodową, w szczególności, czy mogła być spowodowana przez narażenie zawodowe, czy wyłącznie przez okoliczności pozazawodowe [...] – określenie tego wymaga bowiem wiadomości specjalnych. Organ nie może więc samodzielnie kwestionować orzeczenia lekarskiego w tym zakresie, o ile spełnia ono określone w przepisach wymagania.
Podsumowując, słusznie zauważył organ II instancji w decyzji, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego muszą być spełnione łącznie, jak to wynika w art. 2351 i art. 2352 k.p. oraz § 5 ust. 1, ust, 2 i ust. 3 rozporządzenia, trzy warunki: 1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, 2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy, 3. wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych musi nastąpić w okresie ustalonym w załączniku do ww. rozporządzenia. W związku z tym, że wszystkie z nich zostały spełnione, organ, nie dysponując szerokim zakresem władztwa administracyjnego, jeśli wszystkie wymienione wyżej przesłanki pozostają spełnione, musiał wydać decyzję stwierdzającą chorobę zawodową.
W przedmiotowej sprawie podejrzenie wystąpienia choroby zawodowej u pracownicy zostało zgłoszone do PPIS przez lekarza przychodni przyzakładowej M. w Z. Następnie choroba zawodowa pracownicy została potwierdzona przez upoważnioną do tego jednostkę orzeczniczą tj. DWOMP z rozpoznaniem: przewlekłe choroby [...] wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe [...] (poz. 19, pkt 5 wykazu). Należy też stwierdzić, że rozpoznana choroba jest umieszczona w wykazie chorób zawodowych pod pozycją 19 pkt 5.
W związku z tym, że dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest wywołanie choroby czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy albo sposobem wykonywania pracy, organ przeprowadził poprawnie postępowanie dowodowe, a okoliczność ta została dostatecznie wyjaśniona. Zgromadzone w toku postępowania administracyjnego karta oceny narażenia zawodowego z dnia 14 września 2022 r. i protokół oględzin z dnia 30 sierpnia 2022 r. [...] jednoznacznie potwierdziła, że na stanowiskach pracy zajmowanych u pracodawcy pracownik była narażona na czynniki szkodliwe związane ze sposobem wykonywania pracy – czynnik niemierzalny. W karcie oceny narażenia zawodowego wskazano, że okoliczność narażenia pracownicy na czynniki szkodliwe wynika z faktu, że była to [...] – [...]. Rytm pracy regulowany przez samego pracownicy lub wymuszony, narzucany przez pierwszego pracownicy – praca w zespole. W czasie zmiany roboczej (8 godz.) pracownik wykonuje od 10 do 14 tys. tych samych powtarzalnych ruchów rąk".
Sporządzony protokół z oględzin z dnia 30 sierpnia 2022 r., do którego dołączona jest karta oceny narażenia zawodowego, został podpisany m.in. przez przedstawiciela pracodawcy (starszego specjalistę ds. BHP), pełnomocnika strony skarżącej, uczestnika oraz dwóch pracowników P w Z. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, ocena narażenia zawodowego – sporządzona w sposób określony przepisami – jest jednym z istotnych elementów, na podstawie których wydawane jest orzeczenie lekarskie. Ocena narażenia zawodowego służy określeniu przez podmiot uprawniony, m.in. warunków pracy, mogących spowodować chorobę zawodową. Karta oceny narażenia zawodowego stanowi więc jeden z podstawowych dowodów, wiążących zarówno lekarza orzecznika przy wydawaniu orzeczenia, jak i właściwy organ inspekcji sanitarnej przy wydawaniu decyzji w przedmiocie choroby zawodowej (§ 6 ust. 1, §. 8 ust. 1 rozporządzenia) [wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 października 2010 r., w innej sprawie, sygn. akt IV SA/Wr 208/10]. Między innymi w oparciu o kartę narażenia zawodowego lekarz orzecznik stwierdził, że powstanie choroby jest związane ze wykonywaniem przez pracownicę pracy w zakładzie pracodawcy w narażeniu na czynniki szkodliwe.
Ponadto aby stwierdzić chorobę zawodową udokumentowane objawy chorobowe muszą wystąpić w okresie ustalonym w załączniku do rozporządzenia, który dla choroby, na którą cierpiał pracownik oznaczony na 1 rok.
Mając na uwadze, że organy prowadzące sprawę ustaliły, że przed zapadnięciem na chorobę tj. przez ok. [...] lata pracownik był zatrudniony w zakładzie produkcyjnym strony skarżącej w warunkach narażenia na czynniki chorobotwórcze, tj. w latach 1989-2022. Wobec tego należy uznać, że powstanie choroby zawodowej, której dotyczy niniejsza sprawa, mogło mieć związek z pracą w zakładzie produkcyjnym spółki.
Należy odnieść się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w skardze. Strona skarżąca opiera skargę na zarzutach naruszenia przepisów postępowania jak też naruszenia przepisów prawa materialnego.
Zdaniem skarżącego organ naruszył przepisy k.p.a. tj. art. 7, art. 8 § 1., art 11, art. 77 § 1, art. 78 § 1 w związku z § 8 ust. 2 rozporządzenia, które doprowadziło do wadliwego utrzymania w mocy decyzji PPIS wydanej w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan faktyczny oraz sprzeczny i niepełny materiał dowodowy.
Sąd nie podziela wywiedzionych w skardze zarzutów spółki, że w toku postępowania nieprawidłowo przyjęto, że pracownik pracowała w narażeniu zawodowym. Organy prowadzące sprawę słusznie uznały, że ze znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że powstanie choroby zawodowej miało związek z pracą w zakładzie pracodawcy. W ocenie tut. Sądu zarówno dokumentacja medyczna, w tym orzeczenie oraz opinie lekarskie, jak też decyzje i inne dokumenty zebrane zostały do akt sprawy przez organy obu instancji zgodnie z prawem, jak też spełniają wymóg kompletności i jednoznaczności.
Strona skarżąca niesłusznie powołuje się na pominięcie w toku postępowania jej twierdzeń, wniosków dowodowych, a także jej praw i interesów jako strony postępowania. Zdaniem Spółki jej wnioski o dodatkową konsultację przez jednostkę orzeczniczą II stopnia zostały błędnie nieuwzględnione, a dwukrotne zwrócenie się do DWOMP o wyjaśnienie i opinię uzupełniającą jest niewystarczające.
Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia to pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia.
Z powyższego wynika, że pracodawca nie jest uprawniony do żądania przeprowadzenia ponownego badania w trybie § 7 ust. 1 rozporządzenia.
Próby kwestionowania orzeczenia przez pracodawcę opierały się na zasadzie § 8 ust. 2 rozporządzenia, który stanowi, że jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
Sąd podkreśla, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji prawidłowo odniesiono się do wniosku pracodawcy (np. wyrażonego w piśmie z dnia 21 marca 2024 r). PPIS wprost odniósł się do pism pracodawcy wskazując, że w ocenie PPIS orzeczenie nie budzi wątpliwości. Nie było przeszkód zatem by organ oparł swoje rozstrzygnięcie i uznał je za wystarczające do podjęcia decyzji. Organ zgodnie z procedurą stwierdził brak podstaw do wystąpienia o dodatkową konsultację do jednostki orzeczniczej II stopnia w trybie przewidzianym w § 8 ust. 2 rozporządzenia.
W ocenie Sądu postawione w tym zakresie zarzuty są nieuzasadnione, a organ prawidłowo dokonał ustaleń, które mają odzwierciedlenie w zgormadzonym materiale dowodowym.
Strona skarżąca zarzuca także organowi naruszenie art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy przez wyjście poza granice swobodnej oceny dowodów.
Zgodnie z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Jak już wyżej wyjaśniono, zarzut pominięcia wymogu zweryfikowania stanowiska DWOMP przez jednostkę orzeczniczą II jest nieuzasadniony i został dostatecznie opisany w zaskarżonej decyzji.
Zarzut pracodawcy dot. bezpodstawnego przyjęcia okoliczności faktycznych i ustaleń z innych spraw o stwierdzenie chorób zawodowych jest niesłuszny. Należy zauważyć, że organy obu instancji (PPIS i DWPIS) nie powoływały się samodzielnie na ustalenia z innych spraw. Takie informacje wskazał bowiem DWOMP w opinii uzupełniającej z dnia 27 września 2024 r. W ocenie Sądu jeżeli organ specjalizujący się w zakresie medycyny pracy uznaje za uzasadnione wskazanie takich danych w opinii zawierającej wiadomości specjalne to organ nie jest zobligowany do kwestionowania takiej opinii tylko z tego względu.
Zdaniem Sądu przywołanie przez DWOMP tej informacji nie miało istotnego wpływu na rozstrzygnięcia wydane w przedmiotowej sprawie przez organy administracji publicznej obu instancji.
Błędny jest też zarzut spółki, że nie wykazano związku przyczynowego między chorobą a sposobem wykonywania pracy. Na mocy § 5 rozporządzenia rozpoznanie chorób zawodowych, a także ustalenie związku przyczynowo–skutkowego między zdiagnozowanym schorzeniem a wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym, należy do właściwych jednostek organizacyjnych służb zdrowia. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju oceny dokonała właściwa jednostka medyczna, odwołując się do konkretnych danych dotyczących rodzajów wykonywanej pracy, charakterystyki czynności wykonywanych przez pracownicę na poszczególnych stanowiskach pracy oraz czasu trwania narażenia.
Należy też zauważyć, że orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, o którym mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia, jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. W tym zakresie Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela pogląd, że bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. (por. Wyrok NSA w Warszawie z 5 listopada 1998 r., I SA 1200/98, LEX nr 45833).
Sąd bowiem podziela w tym zakresie ocenę organów iż przedłożone sporządxzone w sprawie orzeczenie lekarskie spełniało wymogi stawiane opinii biegłego, tak co do autora, formy, jak i uzasadnienia. Szczegółowe i obszerne odniesienie się przez lekarza zarówno do danych zawartych w opisie narażenia zawodowego, podnoszonych w pismach skarżącej argumentów (dotyczących n,.in, likwidacji niektórych stanowisk), jak i do wyników aktualnych badań lekarskich oraz historii medycznej pracownicy i to w wielu aspektach, dowodzi że oceniając tak charakter schorzenia, jak i jego genezę. Sąd zgadza się z organem nie budzą wątpliwości orzeczenie lekarskie, jak też dalsze opinie uzupełniające DWOM, także co do tego, że pomiędzy powstaniem choroby u pracownicy a sposobem wykonywania pracy u pracodawcy wystąpił widoczny związek przyczynowo-skutkowy.
Jednakże organ nie może samodzielnie oceniać lub kontestować orzeczenia lekarskiego wydanego w przewidzianym prawem trybie w zakresie wystąpienia choroby zawodowej. Należy bowiem przyjąć, że lekarz właściwy do orzekania w tego typu spawach, spełniający wymagania stawiane w § 5 rozporządzenia, zna przepisy art. 2351 k.p. i art. 2352 k.p., co prowadzi do tego wniosku, że jako wyspecjalizowany w tej dziedzinie lekarz, wydając orzeczenie z zakresie istnienia choroby zawodowej posiada wiadomości specjalne, które nie mogą być kwestionowane przez organ lub strony postępowania na podstawie doświadczenia i wiedzy ogólnej. W tym stanie rzeczy, należy uznać, że przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby (tak wyrok NSA z 2.02.2024 r., II GSK 1288/23, LEX nr 3702778).
W ocenie Sądu zarzut polegający na naruszeniu art. 86 k.p.a. w zw. z 95 § 1 k.p.a. jest nieuzasadniony. Należy zauważyć, że okoliczności opisane w punkcie 3. petitum skargi zostały ustalone na podstawie karty oceny narażenia zawodowego i protokołu oględzin z dnia 30 sierpnia 2022 r. (który co warte podkreślenia został podpisany przez pełnomocnika strony skarżącej), a nie jak twierdzi pracodawca w skardze, na wyjaśnieniach lub przesłuchaniu strony.
Podniesione w skardze naruszenie prawa materialnego tj. art 2351 k.p. nie zasługuje w ocenie Sądu na uwzględnienie. Zdaniem pracodawcy DWPIS nie uwzględnił we właściwym stopniu okoliczności dot. pozazawodowych przyczyn powstania zmian chorobowych wywołanych tj. innych chorób samoistnych lub bardzo złego ogólnego stanu zdrowia pracownicy. Organ II instancji słusznie zauważył w decyzji, że dokumentem potwierdzającym zawodowe tło choroby jest orzeczenie lekarskie, które zapada w postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym, którego właśnie głównym celem jest ustalenie czy etiologia analizowanego schorzenia ma podłoże zawodowe, czy też pozazawodowe. Zatem z zasady lekarz orzecznik ocenia potencjalny udział czynników pozazawodowych w etiologii choroby i dopiero po uznaniu, że udział czynników zawodowych w rozwoju schorzenia jest przynajmniej wysoce prawdopodobny, wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej. Fakty na temat przyjmowanych leków, innych chorób czy też [...] przez pracownicę pomiędzy 30 a 40 rokiem życia (jako czynniki pozazawodowe) był znany DWOMP – co zostało wyartykułowane w orzeczeniu nr [...] i opinii uzupełniającej z dnia 27 września 2024 r. – jednak nie wpłynęły one na ustalenia w zakresie związku pomiędzy wykonywaniem pracy a wystąpieniem schorzenia. Fakt, iż mogły istnieć także inne pozazawodowe przyczyny mogące wpłynąć na powstanie objawów choroby może mieć znaczenie dopiero wówczas, gdyby ustalono na podstawie przebiegu zdarzeń lub na podstawie danych medycznych, że to niewątpliwie one spowodowały chorobę, a nie, że tylko współwystępowały w czasie z narażeniem zawodowym (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2022 r., w innej sprawie: sygn. akt II OSK 3498/19). Jak wskazał ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, "niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (sygn. akt II SA/Wr 1505/03).
Sąd wskazuje, że organ wydaje decyzję kierując się opiniami medycznymi zawartymi w orzeczeniach lekarskich, o których mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia i nie może samodzielnie dokonywać oceny odnośnie do czyjejś wrażliwości na czynniki szkodliwe dla zdrowia.
Reasumując, uznać należy, że organy wydające decyzję w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani procesowego. Tym samym skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.