II SA/Go 180/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2021-03-31
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęwstrzymanie wykonania decyzjiplan zagospodarowania przestrzennegoprawo budowlanesąsiedztwopostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniazasada czynnego udziału

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając brak prawdopodobieństwa uchylenia decyzji.

Skarga dotyczyła postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku handlowego. Skarżąca, sąsiadka inwestora, zarzucała niezgodność decyzji z planem miejscowym oraz naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie wykazano prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, a stwierdzenie nieważności planu miejscowego nie stanowiło podstawy do wznowienia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi J.K. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty odmawiające wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę budynku handlowego. Skarżąca, współwłaścicielka sąsiedniej działki, podnosiła, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza jedynie zabudowę jednorodzinną lub usługową realizowaną w części budynku mieszkalnego, a nie budynek handlowy jako samodzielny obiekt. Zarzucała również naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu. Wojewoda i Starosta uznali, że brak jest prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, co jest warunkiem wstrzymania jej wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę. Sąd podkreślił, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji wymaga wykazania prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a samo wszczęcie postępowania wznowieniowego lub stwierdzenie nieważności planu miejscowego nie przesądza o uchyleniu decyzji. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż na tym etapie postępowania nie istniały podstawy do wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie powinien zostać uwzględniony, ponieważ na etapie oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie wykazano prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że samo wszczęcie postępowania wznowieniowego lub podniesienie zarzutów nie przesądza o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji jest środkiem ostatecznym, wymagającym udokumentowanych dowodów wskazujących na takie prawdopodobieństwo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 152 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 35 § 1

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 3 § 20

Ustawa Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

rozp. ws. warunków technicznych art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. ws. warunków technicznych art. 57

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. ws. warunków technicznych art. 60

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę na etapie wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Stwierdzenie nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest samoistną podstawą do wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Decyzja o pozwoleniu na budowę jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Niewłaściwe zastosowanie art. 152 § 1 k.p.a. przez organy.

Godne uwagi sformułowania

wstrzymanie wykonania decyzji powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych Samo wszczęcie postępowania wznowieniowego nie jest tożsame z prawdopodobieństwem uchylenia decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania w przypadku zainicjowania postępowania sądowego w drodze wywiedzenia skargi na akt administracyjny sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu

Skład orzekający

Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

przewodniczący

Jarosław Piątek

sprawozdawca

Michał Ruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej (art. 152 k.p.a.) oraz przesłanek wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.), w szczególności w kontekście budownictwa i planowania przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w toku postępowania wznowieniowego, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy pozwolenia na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego i administracyjnego – możliwości wstrzymania wykonania decyzji. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów proceduralnych.

Kiedy można wstrzymać budowę? Sąd wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Go 180/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2021-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący/
Jarosław Piątek /sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 145 § 1, art. 145a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 marca 2021 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Starosta decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił spółce T. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku handlowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą i zagospodarowaniem terenu w mieście [...] na działce ewidencyjnej nr [...].
Pismem z [...] września 2020 r. J.K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła wniosek o wznowienie postępowania wraz z wnioskiem o zawieszenie wykonania decyzji. W treści uzasadnienia przedłożonego wniosku pełnomocnik strony wskazała, że skarżąca jest współwłaścicielem działki nr [...] – bezpośrednio sąsiadującej z działką o numerze ewidencyjnym [...] w mieście [...], zatem rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, dalej jako: u.p.b.) przedmiotowa działka należąca do J.K. znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, będącego przedmiotem decyzji Starosty .
Następnie strona wyjaśniła, że powyższa decyzja została wydana niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...], który dopuszcza na działce o numerze ewidencyjnym [...] zabudowę jednorodzinną, usługową oraz nieuciążliwą działalność usługową realizowaną na zasadzie wykorzystania części budynku mieszkalnego. Pełnomocnik w przedłożonym wniosku podkreśliła, że na powyższym terenie nie jest przewidziane posadowienie budynków handlowych. Pełnomocnik wskazała, że celem skarżącej jest uzyskanie wglądu do akt sprawy, w tym do projektu budowlanego, celem sprawdzenia czy zostały zachowane warunki posadowienia budynku określone w § 13, § 57, § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. r. w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065) w zakresie spełnienia przez projektowana zabudowę wymogów dotyczących oświetlenia i nasłonecznienia działki sąsiedniej.
Starosta postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], na skutek wznowienia postępowania, odmówił wstrzymania wykonania decyzji z [...] sierpnia 2020 r.
Organ I instancji wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku inwestora (T. Sp. z o.o.) stwierdził zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z art. 35 ust. 1 u.p.b. Przedmiotowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki o numerze ewidencyjnym [...] przewiduje następujące przeznaczenie terenów: pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, pod zabudowę usługową, pod nieuciążliwą działalność usługową (usługi towarzyszące), realizowaną na zasadzie wykorzystania części budynku mieszkalnego, zajmującego maksymalnie 40% powierzchni całkowitej budynku, pod warunkiem zagwarantowania właściwej obsługi w zakresie: dojazdów, dostaw, miejsc parkingowych, składowania odpadów.
W ocenie organu powyższy plan jednoznacznie przewiduje, że podstawowym przeznaczeniem dla analizowanego terenu jest zabudowa usługowa, do której zaliczane są także budynki handlowe (kategoria obiektu XVII zgodnie z załącznikiem do u.p.b.). Zdaniem organu z planu wynika, że dopuszczona z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego na terenie będącym przedmiotem postępowania jest także realizacja budynku handlowego jako budynku samodzielnego. Starosta uznał więc, w oparciu o art. 152 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej jako k.p.a.), że okoliczności niniejszej sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji z [...] sierpnia 2020 r. o pozwoleniu na budowę.
Od powyższego postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji pismem z [...] listopada 2020 r. J.K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła zażalenie. Strona zaskarżonemu postanowienia zarzuciła naruszenie przepisów:
1) prawa procesowego:
– art. 152 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez organ, iż w niniejszej sprawie brak jest okoliczności wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę,
– art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nierozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ I instancji, co skutkowało niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności leżących u podstaw wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę.
2) prawa materialnego:
– art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.b., poprzez błędne uznanie przez organ I instancji, że decyzja nr [...] jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W ocenie pełnomocnika organ I instancji nie rozważył skutków materialnych w przypadku ewentualnego uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, w szczególności możliwości dochodzenia przez inwestora odszkodowania. Strona, powołując się na orzeczenia NSA, wskazała, że organ wydając postanowienie odmowne, bądź wstrzymujące wykonanie decyzji obowiązany jest rozważyć zarówno prawdopodobieństwo możliwości uchylenia decyzji, jak i uwzględnić skutki prawne i materialne jakie się z tym wiążą. Zdaniem skarżącej organ powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne, bowiem w ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej (wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę) organ powinien w szczególności rozważyć, czy jej wykonanie jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających dobrom stron. Przede wszystkim będzie to niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody znacznych rozmiarów oraz brak możliwości powrotu do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały, lub konieczność poniesienia znacznych nakładów sił i środków, by móc przywrócić taki stan poprzedni (wyrok NSA z 22 czerwca 2016 r., II OZ 643/16).
Ponadto strona skarżąca wskazała, że wbrew twierdzeniom organu, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje możliwości powstania budynku handlowego w zakresie przewidzianym w decyzji z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], bowiem z niniejszego aktu nie wynika, by tego typu budynek mógł być realizowany jako budynek samodzielny. Strona zaznaczyła, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu przewiduje jedynie istnienie usług towarzyszących – z wykorzystaniem części budynku mieszkalnego.
Postanowieniem z [...] stycznia 2021 r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty z [...] listopada 2020 r. Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że zgodnie z art. 152 § 1 k.p.a. właściwy w sprawie wznowienia postępowania organ wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Dalej organ II instancji podał, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu zakończenia wznowionego postępowania, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom powstałym w wyniku wydania decyzji. Wobec czego wstrzymanie wykonania decyzji powinno nastąpić przed wydaniem przez organ decyzji kończącej wznowione postępowanie. Aby dokonać oceny w tym zakresie organ winien oprzeć się na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zdaniem organu zbyt pochopna, niepoparta niczym ocena, może prowadzić do błędnych wniosków z bardzo istotnymi skutkami zarówno dla inwestora, jak i dla osób trzecich oraz na zasadę ogólnej trwałości decyzji mimo tego, że postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie przesądza o wyniku merytorycznym postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Wojewoda podkreślił, że dopiero na dalszym etapie postępowania może zadecydować o ewentualnym uchyleniu decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Dlatego dokonana ocena prawdopodobieństwa, że decyzja może zostać uchylona w wyniku wznowienia postępowania winna być przekonywująca i wyczerpująca oraz oparta na materiale dowodowym.
Mając na uwadze powyższe organ II instancji, po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy uznał, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania są niewystarczające do przyjęcia prawdopodobieństwa, iż decyzja o pozwoleniu na budowę zostanie w wyniku tego postępowania uchylona. Dopiero w wyniku przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia możliwe będzie stwierdzenie, czy zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę czy też nie.
Wojewoda zauważył, że na obecnym etapie postępowania okoliczności podnoszone przez skarżącą, mające stanowić podstawę do wznowienia postępowania decyzji ( art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), nie uzasadniają, że istnieje prawdopodobieństwo uchylenia dotychczasowej decyzji we wznowionym postępowaniu. W pierwszym etapie postępowania wznowieniowego organ obowiązany jest ustalić czy skarżącej przysługuje przymiot strony postępowania zakończonego powyższą decyzją o pozwoleniu na budowę. Ponadto czy brak czynnego udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją jest przez stronę skarżącą niezawiniony. Dopiero wówczas organ przechodzi do rozpatrzenia sprawy co do jej istoty. Zatem w ocenie organu II instancji brak jest podstaw do wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę na obecnym etapie wznowionego postępowania.
Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że w przypadku potwierdzenia w postępowaniu wznowieniowym okoliczności uprawdopodobniających uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę, organ winien wstrzymać wykonanie tej decyzji z urzędu, bez konieczności złożenia wniosku przez którąkolwiek ze stron.
J.K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z [...] lutego 2021 r. zaskarżyła powyższe postanowienie Wojewody, zarzucając naruszenie:
1) art. 152 § 1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przez organ I instancji, że w niniejszej sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w toku wznowieniowego postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem została naruszona przez organ zasada czynnego udziału stron w postępowaniu, przez niedopuszczenie skarżącej do postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy jej działka bezpośrednio graniczy z działką, na którą prowadzona jest inwestycja budowy budynku handlowego,
2) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez błędne przyjęcie przez organ I instancji, że przepis ten nie jest przesłanką stanowiącą podstawę do uchylenia dotychczasowej decyzji,
3) art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, polegające na nieuwzględnieniu okoliczności faktycznych dotyczących możliwości powstania szkody zarówno po stronie skarżącej oraz inwestora w przypadku niewstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę,
4) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie oraz dokonanie przez organ błędnej oceny dowodów oraz pominięcie wskazanych przez stronę faktów, w szczególności:
a) błędne uznanie, przez organ, że decyzja nr [...] Starosty jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
b) nieuwzględnienie braku uczestnictwa skarżącej w toku postępowania w sprawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz faktu wznowienia postępowania na tej podstawie, co może skutkować na dalszym etapie postępowania uchyleniem decyzji w całości.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty z [...] listopada 2020 r., nr [...] oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu przedłożonej skargi strona w pierwszej kolejności wyjaśniła, że w jej ocenie uprawdopodobniła okoliczności, które mogą spowodować uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę. Następnie skarżąca wskazała, że organ I instancji naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu wynikającą z art. 10 k.p.a., poprzez niedopuszczenie jej do postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy jej działka bezpośrednio graniczy z działką, na której prowadzona jest inwestycja budowy budynku handlowego. Zdaniem skarżącej uniemożliwiło jej to ochronę swoich praw. Wznowienie postępowania przez organ I instancji jest według skarżącej dowodem na okoliczność, że skarżąca jest stroną w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skarżąca wskazała także, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji nie zbadały wnikliwie żadnych konsekwencji niewstrzymania wykonania decyzji. Organ I instancji zdaniem strony pominął jej interes prawny, natomiast organ odwoławczy nie uwzględnił podniesionego przez skarżącą zarzutu, że decyzja z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], o pozwoleniu na budowę jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracji zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.),, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Taka konstrukcja wskazanego przepisu oznacza, że w przypadku zainicjowania postępowania sądowego w drodze wywiedzenia skargi na akt administracyjny sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu, a więc poddaje go ocenie pod względem zgodności z zastosowanym prawem materialnym, a także właściwymi przepisami postępowania administracyjnego. W sytuacji stwierdzenia w kontrolowanym akcie uchybień, których katalog został określony w art. 145 § 1 p.p.s.a. dochodzi do uwzględnienia skargi. Stosownie z kolei do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd zatem bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, aczkolwiek pozostaje związany granicami sprawy, która była przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżona decyzja.
Ponadto, jak wynika z treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie zaś do brzmienia art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty z dnia [...] listopada 2020 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie tego przepisu może nastąpić zarówno przed wydaniem postanowienia o wznowieniu, w fazie wszczęcia, jak i w fazie postępowania rozpoznawczego. Przepisy nie wymagają bowiem, aby czynność ta poprzedzona była postanowieniem o wznowieniu postępowania (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2011 r., II SA/Łd 619/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 października 2016 r., II SA/Kr 973/16 - orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA).
Zgodnie z art. 152 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wszczyna z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Obowiązkiem organu jest zatem dokonanie oceny, czy w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku postępowania wznowieniowego, przy czym dla wstrzymania wykonania decyzji wystarczające jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji. Wydając postanowienie na podstawie art. 152 § 1 k.p.a., organ winien wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją i na tej podstawie wstępnie ocenić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, że decyzja zostanie uchylona (por. wyroki NSA: z dnia 10 lutego 2011 r., II OSK 295/10, z dnia 23 lutego 2012 r., II OSK 2353/10, CBOSA).
Przede wszystkim podkreślić należy, że okoliczność, iż skarżąca nie uczestniczyła w postępowaniu, w którym wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę nie przesądza o tym, że decyzja ta zostanie uchylona. Z art. 146 § 2 k.p.a. wynika bowiem, że nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Z kolei w uzasadnieniu postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji muszą zostać przedstawione okoliczności sprawy uprawdopodabniające uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania, a więc organ musi być wstępnie przekonany o tym, że nastąpi skuteczne wznowienie postępowania, a w jego wyniku dojść może do uchylenia decyzji. Norma wynikająca z art. 152 § 1 k.p.a. powinna być oceniana w zestawieniu z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., ale także z art. 146 k.p.a., bowiem nie będzie podstaw dla wydania postanowienia w oparciu o art. 152 § 1 k.p.a. w przypadku zaistnienia sytuacji uniemożliwiającej wznowienie postępowania czy uchylenie decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego (vide: wyrok NSA z dnia 15 lutego 2018 r., II OSK 1000/16, wyrok NSA z dnia 20 listopada 2020 r., II OSK 1966/20, CBOSA). W konsekwencji nawet ustalenie istnienia przesłanki wznowieniowej nie przesądza o wstrzymaniu wykonania decyzji, ale dopiero uprawdopodobnienie, że przesłanka wznowieniowa doprowadzi do uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Samo wszczęcie postępowania wznowieniowego nie jest tożsame z prawdopodobieństwem uchylenia decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania (wyrok NSA z dnia 15 września 2016 r., II OSK 3060/14, CBOSA).
Wskazać również trzeba, że w postępowaniu dotyczącym wstrzymania wykonania decyzji nie bada się merytorycznie zgodności z prawem decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego oraz konieczności ewentualnego jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Nie podlegają ocenie w takim wypadku zarzuty naruszenia tych norm prawa materialnego, które będą przedmiotem analizy dopiero w trakcie postępowania wznowieniowego (wyrok NSA z dnia 18 maja 2016 r., II OSK 2178/14, CBOSA).
Ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji niewątpliwie dokonywana jest z uwzględnieniem zarzutów podniesionych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżąca wskazywała, że decyzja Starosty z dnia [...] sierpnia 2020 r. została wydana niezgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (uchwała Miasta Rady Miasta [...] z dnia 29 stycznia 2019 r. nr V/26/19), który dopuszcza na działce o numerze ewidencyjnym [...] zabudowę jednorodzinną, usługową oraz nieuciążliwą działalność usługową realizowaną na zasadzie wykorzystania części budynku mieszkalnego. Skarżąca podkreśliła, że na powyższym terenie nie jest przewidziane posadowienie budynków handlowych. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z § 29 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podstawowym przeznaczeniem dla analizowanego terenu jest zabudowa usługowa, do której zaliczane są także budynki handlowe. Z kolei organ odwoławczy stwierdził, że ocena materiału dowodowego w kontekście okoliczności powołanych przez skarżącą jest niewystarczająca do przyjęcia prawdopodobieństwa, że decyzja o pozwoleniu na budowę zostanie w wyniku tego postępowania uchylona. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia możliwe będzie stwierdzenie, czy zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę czy też nie.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko jest prawidłowe. Należy również zauważyć, że skarżąca nie przedstawiła żadnej argumentacji i dowodów świadczących o naruszeniu § 13, § 57, § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wskazać trzeba, że wstrzymanie wykonania decyzji w tym trybie powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych, bowiem korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2018 r., II OSK 1987/16).
Jednocześnie należy podkreślić, że organ oceniając zaistnienie, bądź nie, przesłanek z art. 152 § 1 k.p.a. nie musi w tym celu prowadzić postępowania wyjaśniającego na zasadach określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a., a więc nie musi podejmować wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wystarczy, że w wyniku dokonania wstępnej oceny uzna, że nie zachodzą okoliczności obligujące go do zastosowania ww. przepisu. O dużym prawdopodobieństwie uchylenia decyzji w rozumieniu art. 152 § 1 k.p.a. można mówić bowiem wówczas, gdy bez konieczności przeprowadzania szczegółowej analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz dowodów i argumentów przedstawionych przez stronę postępowania, jak również bez konieczności dokonywania szczegółowej analizy przepisów prawa, mających zastosowanie w sprawie, możliwe jest stwierdzenie, że decyzja zostanie uchylona (wyrok NSA z dnia 18 maja 2016 r., II OSK 2178/14, CBOSA). Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że zbyt szybkie wstrzymanie decyzji dotychczasowej, nie poparte jednoznacznymi i przekonywującymi argumentami oraz materiałami wskazującymi na prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji, a więc na istnienie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych.
Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu stanowisko organów, że w sprawie takie prawdopodobieństwo nie występuje było na tym etapie postępowania prawidłowe. Należy dodać, że skarżąca podniosła, że Wojewoda złożył skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 29 stycznia 2019 r., nr V/26/19, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] na podstawie którego została wydana decyzja Starosty z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], o pozwoleniu na budowę. Sąd ustalił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 17 grudnia 2020 r., (II SA/Go 622/20, CBOSA) stwierdził nieważność ww. uchwały w całości. Powyższe orzeczenie nie zmienia jednak oceny zaskarżonego postanowienia wydanego na podstawie art. 152 k.p.a. Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 145 i art. 145a k.p.a. nie wskazał jako podstawy wznowienia postępowania wydania decyzji administracyjnej na podstawie aktu prawa miejscowego, którego nieważność stwierdził sąd administracyjny (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 czerwca 2016 r., II SA/Kr 367/16, CBOSA, B. Adamiak, Nieważność aktu prawa miejscowego a wadliwość decyzji administracyjnej, Państwo i Prawo 2002, nr 9).
W tym stanie rzeczy skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę