II SA/Go 178/07

II SA/Go 178/07 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska
Joanna Brzezińska /sprawozdawca/
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 1272/07 - Postanowienie NSA z 2007-12-11
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska,, Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.),, Protokolant asystent sędziego Tomasz Modzelewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. przy udziale Prokuratora Okręgowego sprawy ze skargi K.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] kwietnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 i art. 52 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, wydał decyzję nr [...], którą nakazał H. i K.S. rozebrać parterową przybudówkę do budynku warsztatu od strony działki nr ewid. [...], usytuowaną na działce nr ewid. [...], uporządkować teren po rozbiórce oraz zawiadomić Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wykonaniu w/w obowiązków.
W uzasadnieniu podano, ze w dniu [...] lipca 2003 r. wszczęte zostało postępowanie administracyjne na wniosek I. i J.K. w sprawie legalności przybudówki przyległej do budynku warsztatu od strony działki nr ewid. [...] i usytuowanej na działce nr ewid. [...]. Po przeprowadzeniu wizji lokalnej ustalono m.in., że przybudówka została dobudowana po 1 stycznia 1995r. w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane – na co inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę. W świetle art. 48 ww. ustawy możliwa jest legalizacja samowolnie wykonanej przybudówki po spełnieniu obowiązków określonych w ust. 3 tego artykułu. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nakazano inwestorowi wypełnienie obowiązków z art. 48 ust. 3 ww. ustawy, w terminie do 1 kwietnia 2004r. W wyznaczonym terminie nie zostały spełnione obowiązki wobec czego zastosowano przepis art. 48 ust. 1 na podstawie art. 48 ust. 4. Organ wskazał także, iż zgodnie z art. 52 inwestor obiektu budowlanego jest zobowiązany dokonać nakazanej rozbiórki na swój koszt. Decyzja została doręczona skarżącemu 8 stycznia 2004r.
W odwołaniu od powyższej decyzji (22 kwietnia 2004r. data nadania) K.S. wniósł o jej uchylenie lub zmianę. Odwołujący się podniósł, że tzw. "przybudówka" stanowi dla niego "ekran ochronny, wyciszający przed uciążliwościami zakładu". Powstała pomiędzy szczytem warsztatu a murem ogrodzenia, a konstrukcja dachu została zawieszona pomiędzy tymi obiektami. Szczyt warsztatu, ani mur ogrodzeniowy nie podlega rozbiórce. Rozbiórce podlega tylko dach, który wycisza hałas i ścianki. Podano ponadto, że w przypadku rozbiórki dalsze prowadzenie działalności będzie utrudnione z uwagi na "złośliwych i uciążliwych sąsiadów". Jednocześnie podważona została wiarygodność zgromadzonych w sprawie dowodów w zakresie ustalenia daty powstania przybudówki.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że przy ocenie decyzji wzięto pod uwagę również postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2004 r. nakazujące wstrzymanie robót budowlanych i przedłożenie, w wyznaczonym terminie, wymaganych prawem dokumentów. Popełnione przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchybienia w postępowaniu dotyczącym powyższego postanowienia (tj. brak pouczenia o przysługującym zażaleniu, jak i zobowiązaniu do przedłożenia zaświadczenia właściwego organu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), nie miały w ocenie organu odwoławczego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. Inwestor pomimo, że w sprawie zachodziły przesłanki do legalizacji budowy nie spełnił nałożonych obowiązków, a tym samym nie skorzystał z przyznanego prawa do legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu – nie przedłożył żadnych dokumentów, natomiast złożył oświadczenie o zamiarze dokonania rozbiórki. Organ odwoławczy wskazał, że niedotrzymanie przez stronę terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, stanowi przesłankę do wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego. Przez niedotrzymanie terminu inwestor stracił możliwość legalizacji samowoli budowlanej. W odniesieniu do podniesionych przez stronę zarzutów dotyczących dowodów na okoliczność ustalenia daty wykonania przedmiotowej przybudówki do warsztatu - organ drugiej instancji podał, iż ustalenie tej daty dokonane zostało m.in. na podstawie porównania powierzchni zabudowy warsztatu ślusarskiego inwestora, określonej w zaświadczeniu Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] stycznia 1996 r. w wielkości 77 m2, z ustaloną w przedmiotowym postępowaniu powierzchnią zabudowy wynoszącą 126,63 m2. Ponadto ustalenia te poparte zostały zgłoszeniem przez inwestora w dniu [...] grudnia 2000 r. do opodatkowania powiększonej o 25,5 m2, w stosunku do wcześniej wykazywanej powierzchni użytkowej przeznaczonej do prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzja organu drugiej instancji doręczona została stronie [...] czerwca 2004 r.
K.S. 29 czerwca 2004 r. (data nadania) zaskarżył powyższą decyzję do sądu administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie lub zmianę, ewentualnie skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skarżący przytoczył ponownie argumenty z odwołania od decyzji dodając, że zgłoszenia do opodatkowania dokonano z chwilą wniesienia do przybudówki maszyn, wcześniej miejsce to służyło do suszenia prania. Podał również, że w czasie gdy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego kazał zebrać dowody i oświadczenia świadczące, że przybudówka powstała przed 1995r. (oświadczenia od sąsiadów, murarzy itd.) strona stwierdziła, że wystarczą jej dowody które posiada. Po wydaniu postanowienia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącego załatwienia formalności i legalności przybudówki na podstawie przepisów prawa budowlanego obowiązujących od 1995r. - ze względu na duże koszty legalizacji strona postanowiła przybudówkę rozebrać. Skarżący wskazał ponadto, że jest zainteresowany legalizacją obiektu ale na zasadach, które obowiązywały przed ustawą z dnia 7 lipca 1994 r. Podano ponadto, że obiekt pozwoli utrzymać zatrudnienie w ilości 5 osób.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podano, że zebrane w sprawie dowody pozwoliły jednoznacznie ustalić, iż obiekt wybudowany został bez pozwolenia na budowę, a inwestor nie skorzystał z prawa zalegalizowania budowy. Z uwagi na powyższe niezbędnym było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu. W dniu 11 sierpnia 2004 r. skarżący złożył dodatkowo "wyjaśnienia do skargi" podnosząc, że zgromadzone w sprawie dowody nie pozwoliły jednoznacznie określić daty wybudowania tzw. przybudówki. Wobec ustalenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że przybudówka powstała po 1 stycznia1995 r. nałożone zostały wysokie kary, a tym samym "zmuszeni zostali do napisania oświadczenia o rozebraniu przybudówki". Zakwestionowano także wiarygodność zgromadzonych w aktach zdjęć z powodu ręcznie wpisanej daty.
Postanowieniem z dnia 8 listopada 2004 r., sygn. akt II SA/Po631/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał, na wniosek skarżącego z dnia 3 listopada 2004 r., wykonanie zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw
z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz.1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
z dnia 13 sierpnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 r. – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Na mocy powyższych przepisów, Sąd ten z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Wyrokiem z dnia 7 września 2005 r. sygn. akt II SA/Go 223/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż organy obu instancji prawidłowo uznały, że w przypadku, gdy inwestor dopuści się samowoli budowlanej po dniu 1 stycznia 1995 r. i nie wykonał nałożonych przez organ nadzoru obowiązków, to tym samym pozbawił się możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej, a właściwy organ w takich okolicznościach zobowiązany jest do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Zanim organ wyda taką decyzję, zdaniem Sądu, obowiązany jest jednak przeprowadzić postępowanie na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Sąd zważył, iż wprawdzie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] stycznia 2004 r. wydał na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 postanowienie nakazujące inwestorowi przedłożenie określonych w nim dokumentów, jednakże zawarł w nim błędne pouczenie, że na postanowienie to nie służy zażalenie. Inwestor przed wydaniem decyzji złożył pismo datowane [...] lutego 2004 r., w którym "nie zgodził się z ustaleniami organu nadzoru budowlanego przedstawionymi w tym postanowieniu". Sad uznał zatem, że pismo to należało potraktować jako zażalenie, w związku z błędnym pouczeniem przywrócić termin do wniesienia zażalenia od powyższego postanowienia i rozpoznać je przed wydaniem merytorycznej decyzji w sprawie. W ocenie Sądu, wobec nierozpoznania owego zażalenia na postanowienie z dnia [...] stycznia 2004 r., nie stało się ono ostateczne. Z tego powodu brak było podstaw do przyjęcia, że zakończył się pierwszy etap postępowania w sprawie legalizacji obiektu, bez czego nie ma z kolei podstaw do przeprowadzenia postępowania dotyczącego ustalenia, czy nałożone obowiązki zostały przez stronę wykonane i do wydania w konsekwencji decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zarzucając, że zaskarżony wyrok wydany został z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, poprzez ustalenie, że od postanowienia wydanego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego przysługuje zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 4 stycznia 2007 r. sygnatura akt II OSK 120/06, uchylił zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji
w całości i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia z dnia
[...] stycznia 2004 r., nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia wydanego na tej podstawie prawnej do wniesienia zażalenia. Postanowienie to więc,
z woli ustawodawcy, ma charakter incydentalny, nie kończy postępowania w sprawie
i nie jest zaskarżalne w administracyjnym toku instancji. Możliwość ewentualnego kwestionowania treści tego postanowienia powstaje zatem dopiero wówczas gdy sprawa robót budowlanych, których dotyczy przepis art. 48 Prawa budowlanego zostanie rozstrzygnięta decyzją administracyjną nakazującą rozbiórkę (art. 142 Kpa). Sąd drugiej instancji zważył zatem, że skoro przepis art. 141 Kpa stanowi, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie tylko wówczas gdy kodeks (lub przepis szczególny) tak stanowi, a powołany art. 48 prawa budowlanego nie przewidział zaskarżalności postanowienia wydanego trybie ust. 2 tego przepisu, to stanowisko Sądu pierwszej instancji zawarte w motywach zaskarżonego wyroku
i wskazanie jako wytycznej co do dalszego postępowania w sprawie – obowiązku organu rozpatrzenia zażalenia na takie postanowienie, jest błędne i nie mogło uzasadniać uchylenia zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. ponownie rozpoznając sprawę Sąd, na wniosek strony skarżącej przeprowadził dowód uzupełniający z dokumentów tj. kopii wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2005 r. sygn. akt II K 834/04 orzekającego o uniewinnieniu oskarżonego K.S. od popełnienia zarzucanego mu czynu tj. przestępstwa z art. 90 ustawy Prawo budowlane, wraz z uzasadnieniem oraz wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2006 r. sygn. akt VII Ka 251/06, utrzymującego w mocy powyższy wyrok. W ocenie Sądu dowody te okazały się niezbędne dla wyjaśnienia kwestionowanej przez skarżącego istotnej dla sprawy okoliczności, a ich przeprowadzenie nie spowodowało przedłużenia postępowania w sprawie.
Ponadto na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. udział w sprawie zgłosił Prokurator Okręgowy, wnosząc o oddalenie skargi. Prokurator podniósł, że organy administracji publicznej dokonały samodzielnie prawidłowych ustaleń faktycznych, a ustalenia zawarte w wyroku Sądu Rejonowego nie wiążą sądu administracyjnego z uwagi na to, że wyrok jest uniewinniający.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie sprawę zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią przepisu art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.), przywoływanej dalej jako "prawo budowlane z 1994 r.", roboty budowlane można rozpocząć i prowadzić jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 -31 ww. ustawy. Gdy obiekt budowlany lub jego część jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, mamy do czynienia z tzw. samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, który stanowił materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Powyższy przepis, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie, w ust. 1 stanowi, że właściwy organ nakazuje,
z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Nakaz rozbiórki nie jest jednak orzekany w każdej sytuacji bezwzględnie, bowiem ustawodawca w ust. 2 ww. przepisu zobowiązał organy nadzoru budowlanego do badania czy budowa zrealizowana (realizowana) bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Jeżeli zachodzą przedstawione wyżej okoliczności, organ nadzoru budowlanego powinien w drodze postanowienia kierowanego do inwestora lub właściciela obiektu (na które nie służy zażalenie), wstrzymać w drodze postanowienia prowadzenie robót budowlanych, bez względu na stopień ich zaawansowania. W postanowieniu tym organ jest obowiązany ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nałożyć obowiązek przedłożenia w wyznaczonym przez siebie terminie, określonych dokumentów. Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 5 prawa budowlanego, przedłożenie
w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Z kolei w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, po myśli ust. 4, organ wydaje decyzję
o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie ugruntowane jest stanowisko, podzielane przez Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zgodnie z którym w obowiązującym obecnie stanie prawnym nakaz rozbiórki obiekt budowlanego wznoszonego lub wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, może być co do zasady orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji (vide Z. Niewiadomski Prawo budowlane. Komentarz. Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2006 r. art. 48, str. 494). Jednocześnie należy podkreślić, iż legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora, którego wola uruchomienia trybu legalizacyjnego jest dla organu wiążąca (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2005 r., OSK 1602/04 niepubl.).
Jednocześnie należy podkreślić, że zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania oraz orzekania przez organy administracji, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów ustawodawca nakazał stosowanie przepisów dotychczasowych, czyli przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.
W niniejszej sprawie przedmiot oceny Sądu stanowi legalność zaskarżonej przez K.S. decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2004 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazującą w trybie przepisów art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego z 1994 r., rozbiórkę parterowej przybudówki do budynku warsztatu od strony działki nr ewid. [...] usytuowanej na działce nr [...].
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu
[...] lipca 2003 r. Skarżący w toku postępowania administracyjnego, jak również sądowoadministracyjnego nie kwestionował, że przybudówka została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Okolicznością sporną pozostawała natomiast data wybudowania obiektu, a w konsekwencji legalność zastosowania przez organy administracji publicznej trybu dopuszczalnej legalizacji tzw. "samowoli budowlanej",
w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1994 r.
Na podstawie analizy akt sprawy Sąd zważył, iż organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie wyczerpująco zgromadziły materiał dowodowy, a na podstawie jego wszechstronnej oceny, ustaliły prawidłowy stan faktyczny. W ocenie Sądu zasadne i prawidłowo uzasadnione jest bowiem stanowisko organów, zgodnie z którym przedmiotowy obiekt budowlany, nie został wybudowany, tzn. jego budowa nie została zakończona w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, przed 1 stycznia 1995 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że data wykonania przedmiotowej dobudowy przypadająca na okres po 1 stycznia 1995 r. została ustalona przez organ nadzoru budowlanego między innymi na podstawie porównania powierzchni zabudowy warsztatu ślusarskiego skarżącego określonej w zaświadczeniu Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] stycznia 1996 r. w wielkości 77m2, a obecnie ustaloną powierzchnią zabudowy, wynosząca 126,63 m2, dokonania przez skarżącego i jego żonę zgłoszenia do opodatkowania powiększonej o 25,5 m2 powierzchni zabudowy wykorzystywanej do prowadzenia działalności gospodarczej w dniu [...] grudnia 2000 r. Nadto należy wskazać, iż skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających jednoznacznie faktyczną datę zakończenia budowy przedmiotowego obiektu budowlanego, a sam w postępowaniu kilkukrotnie określał tę datę rozbieżnie. W ocenie Sądu dowody zgromadzone przez organy, także abstrahując od treści rozbieżnych wzajemnie zeznań świadków - członków rodziny skarżącego oraz uczestnika postępowania, pozwalały na jednoznaczne i stanowcze ustalenie, że przybudówkę wybudowano (zakończono budowę) po 1 stycznia 1995 r.
Należy podkreślić, iż sąd administracyjny oceniając legalność zaskarżonej decyzji orzeka na podstawie akt administracyjnych sprawy i uwzględnia stan faktyczny i prawny w dacie orzekania przez organy. Zasadniczo zatem na treść rozstrzygnięcia nie mają wpływu okoliczności i dowody powstałe po dacie wydania zaskarżonej decyzji, chyba że mogą one stanowić podstawę weryfikacji okoliczności zaistniałych wcześniej. Na rozprawie w dniu 9 maja 2007 r. skarżący podniósł, iż o wadliwości ustalenia stanu faktycznego przez organy nadzoru budowlanego w zakresie daty wybudowania spornej przybudówki świadczy treść wyroków, które zapadły w sprawie karnej, w której został on uniewinniony od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 90 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r.
Podkreślić należy, że sąd administracyjny nie jest związany wyrokiem uniewinniającym w szczególności w zakresie dokonywanych przez sąd karny samodzielnie ustaleń. W przedmiotowej sprawie, po myśli art. 106 § 3 ustawy prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd dopuścił jednakże dowód
z przedłożonych przez skarżącego wyroków w jego sprawie karnej, związanej bezpośrednio z przedmiotem niniejszego postępowania.
K.S. w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, a uprzednio w postępowaniu administracyjnym, konsekwentnie wywodził, że wybudował sporny obiekt przed 1 stycznia 1995 r., dążąc do uzyskania w ten sposób prawa do zalegalizowania spornego obiektu po myśli przepisów uprzednio obowiązującego, a łagodniejszego w omawianym zakresie Prawa budowlanego z 1974 r. Jednakże należy jednoznacznie stwierdzić, iż analiza treści przedłożonych przez skarżącego wyroków wraz z uzasadnieniami, nie daje podstaw do potwierdzenia stawianej przez niego tezy, a wręcz przeciwnie wskazuje, że wybudowanie spornego obiektu miało jednak miejsce po 1 stycznia 1995 r.
Sąd w postępowaniu karnym nie ustalił także konkretnej daty zakończenia budowy, czy też faktycznego okresu, w którym budowa miała miejsce. Wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] grudnia 2005 r., sygn. akt II K 834/04 jedynie uniewinnia K.S. od popełnienia zarzucanego mu w akcie oskarżenia czynu, czyli od zarzutu, że w okresie od 1997 r. do 2000 r. w miejscowości [...] na terenie posesji nr [...] samowolnie dobudował przybudówkę warsztatu ślusarskiego o wymiarach 6* 4,25 m, nie mając wymaganego pozwolenia na budowę, tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Sąd uznał, że w oparciu o dowody którym dał wiarę i ustalenia, które w postępowaniu karnym poczynił, materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że oskarżony popełnił zarzucane mu przestępstwo.
Z kolei Sąd Okręgowy w wyroku z dnia [...] czerwca 2006 r. sygn. akt VII Ka 251/06, utrzymując w mocy zaskarżony apelacją prokuratora wyrok sądu pierwszej instancji przyjął, że wobec rozbieżności zeznań oskarżonego i świadków co do daty wybudowania przybudówki do warsztatu ślusarskiego, należało oprzeć się na opinii biegłego W.H., który wypowiedział się, że przedmiotowa przybudówka mogła powstać w latach 1996-1997, a nawet w 1998 r. Jednocześnie Sąd Okręgowy wskazał, że w sprawie z końcem 2003 r. ustała karalność zarzucanego skarżącemu czynu (upływ 5 lat od czasu jego popełnienia), a orzeczenie Sądu pierwszej instancji uniewinniające oskarżonego jest dla niego korzystniejsze, niż orzeczenie umarzające postępowanie z powodu przedawnienia karalności.
Mając zatem na uwadze także powyższe okoliczności, Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę uznał za prawidłowe ustalenia organów administracji publicznej, zgodnie z którymi sporna przybudówka została wybudowana po 1 stycznia 1995 r. W myśl przepisów art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 r., przy spełnieniu warunków określonych w ust. 2 i 3. skutkuje to zatem umożliwieniem inwestorowi legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, w trybie przepisów ww. ustawy. Na marginesie należy wskazać, iż proces legalizacyjny na podstawie przepisów art. 48 i 49 Prawa budowlanego z 1994 r. w związku z treścią przepisów art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888) i w szczególności wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05 OTK-A 2006 r., Nr 9, poz. 124, nie zawsze łączy się z obligatoryjnym wniesieniem opłaty legalizacyjnej.
W przypadku bowiem samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed 10 lipca 1998 r., a inwestor przed 11 lipca 2003 r. spełniał przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, mógł on pomimo niezakończenia sprawy do 11 lipca 2003 r. ubiegać się o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu bez uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Powyższe, w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy, traci jednakże na znaczeniu, gdyż inwestor oświadczył jednoznacznie (o potwierdził także w skardze do sądu), iż nie jest zainteresowany legalizacją samowolnie wybudowanego obiektu w trybie przepisów ustawy z 1994 r.. Ponadto po wydaniu postanowienia z dnia [...] stycznia 2004 r. nie podjął, we wskazanym przez organ terminie, żadnych działań zmierzających do zainicjowania postępowania w sprawie legalizacji.
W tych okolicznościach, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa
w stopniu skutkującym jej uchylenie, Sąd na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), oddalił skargę.
W zakresie zgłoszonego na rozprawie żądania przyznania skarżącemu zwrotu kosztów postępowania sądowego należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 199 P.p.s.a. zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest samodzielne ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje stronie od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji lub w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 P.p.s.a. (art. 200 i 201 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zachodzi, zatem brak było podstaw do orzeczenia o zwrocie skarżącemu kosztów postępowania.
asesor WSA sędzia WSA sędzia WSA
J. Brzezińska M.Linska-Wawrzon G.Staniszewska