II SA/Go 172/25

II SA/Go 172/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-03-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący sprawozdawca/
Jacek Jaśkiewicz
Jarosław Piątek
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1151
art. 20-24
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par 1 pkt 1 lit a, 151, 200,202, 205 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi W. K. i A. K. na decyzję [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla pkt a zaskarżonej decyzji, II. oddala skargę w pozostałym zakresie, III. zasądza od organu [...] rzecz skarżących W. K. i A. K. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Starosta [...], po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu, decyzją z [...] listopada 2024 r., nr [...], powołując się na art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej jako k.p.a.) oraz art. 7d pkt 1 lit. a, art. 24 ust. 2b pkt 2ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz.1151 ze zm.; dalej jako u.p.g.k), orzekł o aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków, wynikającej z przyjętych do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wyników prac geodezyjnych o identyfikatorze ewidencyjnym [...], wykonanych w ramachzgłoszenia prac firmy G. A. W.,o identyfikatorze [...], polegającej na wprowadzeniu zmian utrwalonych w Wykazie zmian danych ewidencyjnych, wchodzącym w skład powyższej dokumentacji, przez wpisanie w jednostce rejestrowej gruntów [...] obrębu [...],[...], dla działki nr [...] o ogólnej powierzchni 0,1007 ha, w miejsceużytków "B - Tereny mieszkaniowe" o powierzchni 0,0801 ha i "N - Nieużytki"o powierzchni 0,0206 ha, nowego użytku "Bi - Inne tereny zabudowane" o powierzchni0,1007 ha oraz wpisanie wjednostce rejestrowej budynków [...],[...], dla budynku [...], w pozycji "Rodzaj wg KŚT", w miejsce "budynki mieszkalne(110)", nowe oznaczenie rodzaju wg KŚT "pozostałe budynki niemieszkalne (109)".
Po rozpoznaniu odwołań złożonych przez K.J. oraz W. i A. K., [...] (dalej jako organ odwoławczy, organ II instancji albo WINGK), powołując się na art. 134 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 7bust. 2 pkt 2 u.p.g.k., orzekł: a. w zakresie odwołania wniesionego przez A. K. oraz W. K., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków przez wpisanie w zakresie budynku o identyfikatorze [...], w pozycji "Rodzajwg KŚT", w miejsce "Budynki mieszkalne (110)", nowe oznaczenie rodzaju wg KŚT -"Budynki biurowe (105)", oraz wpisanie w zakresie działki nr [...] o ogólnej powierzchni0,1007 ha, w miejsce użytków "B -Tereny mieszkaniowe" o powierzchni 0,0801 ha i "N -Nieużytki" o powierzchni 0,0206 ha, nowego użytku "Bi - Inne tereny zabudowane" o powierzchni 0,1007 ha, b. w zakresie odwołania wniesionego przez K. J. stwierdził niedopuszczalność odwołania.
Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] lipca 2022 r. [...] wydał decyzję w sprawie nr [...]. Przedmiotem postępowania była aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, w związku z wykryciem błędnych informacji wynikających z dokumentacji operatu technicznego wykonanego w ramach zgłoszenia pracy geodezyjnej KERG: [...]. Praca geodezyjna dotyczyła zmiany sposobu użytkowania gruntów i związanej z tym funkcji użytkowej budynku na działce nr [...],położonej w obrębie ewidencyjnym [...],[...].Starosta orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego z uwagi na brak jednoznacznych dowodów potwierdzających błędne określenie zapisów
w powyższej dokumentacji.
[...] w dniu [...] marca 2024 r. wydał decyzję w sprawie nr [...].Przedmiot kolejnego postępowania wszczętego z urzędu organ określił analogicznie jakw poprzednim postępowaniu. Starosta w tej decyzji orzekł o aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków,polegającej na cofnięciu zmian wprowadzonych do operatu ewidencji gruntów i budynków zmianą nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., na podstawie Wykazów zmian danychewidencyjnych wykonanych w ramach zgłoszenia prac geodezyjnych KERG: [...], przez wpisanie w jednostce rejestrowej gruntów [...],[...], dla działki nr [...] o ogólnej powierzchni 0,1007ha, w miejsce użytków "B -Tereny mieszkaniowe" o powierzchni 0,0801 ha i "N - nieużytki"o powierzchni 0,206 ha, nowego użytku "Bi - Inne tereny zabudowane" o powierzchni0,1007 ha oraz wpisanie w jednostce rejestrowej budynków [...],[...], dla budynku o Identyfikatorze[...] w pozycji "Rodzaj wg KŚT", w miejsce "budynki mieszkalne(110)", nowe oznaczenie rodzaju wg KŚT - "pozostałe budynki niemieszkalne (109)".Jako podstawę prawną tej decyzji organ wskazał art. 104 k.p.a., a także art. 7d pkt 1 lit. a,art. 24 ust. 2b pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d u.p.g.k.
WINGK decyzją z [...] maja 2024 r. nr [...] orzekł o uchyleniu w całości decyzji [...] znak [...] i umorzył postępowanie pierwszej Instancji w całości.W uzasadnieniu organ wskazał, że ze względu na nieodwracalne zmiany stanuprawnego nie można dokonać aktualizacji wynikającej z ewentualnego wykryciabłędnej informacji na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. du.p.g.k.
Na powyższą decyzję wpłynęły do WINGIK skargi K.A. i M. A.,w których jedyny zarzut nie dotyczył jej orzeczenia, a tylko uznaniaskarżących za strony postępowania prowadzonego przed organem II instancji. Wyrokiem z 27 listopada 2024 r., sygn. akt II SA/Go 363/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił te skargi. W sprawie tej nie zostało sporządzone uzasadnienie wyroku.
W dniu [...] lipca 2024 r. firma pn. G. A.W. przekazała [...] zgłoszenie pracy geodezyjnej, dla obszaruokreślonego jako "[...] ".Starosta zgłoszeniu temu nadał identyfikator nr [...].Powyższy wykonawca [...] września 2024 r. złożył Staroście zawiadomienie o przekazaniuwyników zgłoszonych prac geodezyjnych.Pracownik Starosty [...] września 2024 r. spisał protokół nr 1, dokonując pozytywnej weryfikacji wyników zgłoszonychprac.W ramach wyników powyższej pracy geodezyjnej został przekazany operat techniczny, któryzawiera następujące informacje:
1/ Celem prac było wykonanie dokumentacji do aktualizacji bazy danych ewidencjigruntów i budynków w zakresie rodzaju budynku wg KŚT oraz rodzaju użytku gruntowegow granicach działki ewidencyjnej nr [...].
2/ Działka nr [...] powstaław 1998 r. w wyniku podziału działki [...], dla której na całej powierzchni działki byłwykazany użytek "Bi-Inne tereny zabudowane";
3/ W 2007 r. w ramach przeprowadzonych prac modernizacji egib na działce[...] zostały wykazane dwa budynki o funkcji użytkowej KOD 109 - pozostałe budynkiniemieszkalne. W zakresie powyższych prac nie zmieniono sposobu użytkowania działki[...] pozostawiono użytek "Bi - inne tereny zabudowane";
4/W 2013 r. w ramach zgłoszenia prac geodezyjnych KERG; [...] firma O. Sp. z o.o. zmieniła funkcję budynków i połączyła dwa budynki w jedeno funkcji użytkowej zmienionej na "B - budynek mieszkalny" oraz zmieniła użytki na "B -tereny mieszkaniowe" oraz "N – nieużytki".
5/ Z informacji pozyskanych ze Starostwa budynek w latach dziewięćdziesiątych XX w. byłbudynkiem administracyjno-biurowym P. i nigdy nie został przekształcony na budynek mieszkalnyani nigdy nie dostał zgody na zmianę użytkowania na mieszkalny;
6/ W wyniku porównania treści mapy zasadniczej ze stanem faktycznym na gruncieKierownik pracy stwierdził, że budynek nie jest budynkiem mieszkalnym, dlatego zmieniłjego funkcje na inny niemieszkalny, nie widać w żaden sposób zmiany sposobuużytkowania, z którego wynikałoby iż jest to budynek mieszkalny. Również podczaswywiadu w terenie stwierdzono, iż nie istnieje na gruncie użytek N-nieużytek.
8/ Treść sprawozdania, mapa porównania z terenem z [...] sierpnia 2024 r., szkic przedstawiający aktualne usytuowanie obiektów ewidencyjnych z [...] września 2024 r.,a także Wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczący działki o [...] oraz Wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynkuobydwa z [...] września 2024 r., zgodnie wskazują zmianę polegającą na tym, że budynek usytuowany na działce nr [...], o Id. nr [...], zostałzaliczony w zakresie rodzaju budynku wg KŚT do oznaczanego jako "109"; a użytek gruntowy tej działki został w całości zaliczony do oznaczanych jako "Bi", czyli "innetereny zabudowane",
Przy czym w ocenie organu odwoławczego w jednym miejscu sprawozdania geodeta przez omyłkę określił skrót "Bi" jako"inne tereny mieszkaniowe",
a dokumentacja powyższego operatu jest kompletna i zostałasporządzona zgodnie
z przepisami obowiązującymi w geodezji i kartografii. W operacie technicznym nie zostały przekazaneżadne ewentualne dokumenty, niepochodzące z zasobu,
a wykorzystane podczaswykonywania pracy geodezyjnej, np. pozyskane od właścicieli lub bezpośredniood administracji architektoniczno-budowlanej.Powyższy operat techniczny został przyjęty do powiatowej części państwowego zasobugeodezyjnego i kartograficznego [...] września 2024 roku. pod Id. nr [...] Starosta pismem z [...] września 2024 r. znak [...], powołując się na art. 61§ 1, § 4 i § 5 k.p.a. w zw. z art. 24 ust. 2b pkt 2 u.p.g.k. skierował do współużytkownikówwieczystych działki nr [...] zawiadomienie o wszczęciu
z urzędu postępowaniaadministracyjnego. Jako przedmiot sprawy wskazał aktualizację informacji zawartychw ewidencji gruntów i budynków, wynikających
z przyjętych do państwowego zasobugeodezyjnego i kartograficznego wyników prac geodezyjnych, wykonanych w ramachzgłoszenia pracy geodezyjnej firmy G. A.W.
W dniu [...] października 2024 r przeprowadzono oględziny nieruchomości, oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...]. W protokole z tej czynności wskazano, że "Na przedmiotowej działce posadowiony jest murowany budynek dwukondygnacyjny, w znacznej części zdewastowany (brak drzwi, w większości okien powybijane szyby).Obecny stan budynku wymaga kapitalnego remontu. Budynek nie jest w żaden sposóbu żytkowany, a zatem również zamieszkały. Jego konstrukcja jak też charakter pomieszczeń nie wskazują aby pełnił w przeszłości rolę budynku mieszkalnego. Obecny stan wskazuje natomiast, że budynek nie zmienił swojej funkcji odnośnie rodzajuużytkowania od czasu, gdy pełnił rolę budynku administracyjno-biurowego w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku i wchodził w skład majątku P. w [...]. Układ pomieszczeń znajdujących się wewnątrz budynku wskazuje, że nie został zmieniony jego sposóbu żytkowania na budynek mieszkalny. Przedstawiciele administracji architektoniczno budowlanej potwierdzają powyższy stan, co wynika również z faktu, iż w posiadanej ewidencjiwydawanych pozwoleń na budowę nie odnaleziono jakichkolwiek dokumentów odnośniezmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Do protokołu załączono 13 zdjęć, które przedstawiają różne ujęcia elewacjidwukondygnacyjnego budynku wraz z jego najbliższym otoczeniem, a także zdjęciaklatki schodowej, korytarzy oraz pomieszczeń, które potwierdzają opis budynku zawarty w tym protokole.
[...] w dniu [...] października 2024 r. postanowił dopuścić jako dowodyw sprawie dokumenty pozyskane przez organ w trakcie postępowania nr [...] tj.:
1/ Pismo [...] znak [...] z [...] lutego 2024r. w którym wskazano, że w archiwum zakładowym brak jest poszukiwanej dokumentacji",tj. dokumentacjiarchitektoniczno-budowlanej,dotyczącej wybudowanych budynków na działce [...] w [...], w tymprzede wszystkim decyzji o pozwoleniuna budowę tych budynków.
2/ Pismo [...] znak [...] z [...] stycznia 2024 r. z którego wynika, że w prowadzonych rejestrach nie figuruje wskazane w tympiśmie zamierzenie budowlane znajdujące się na działce nr [...], a tym samym nie dysponuje wnioskowaną dokumentacją. Ponadto zaznaczono w nim, że K. J. wnioskiem z [...] listopada 2022r.wystąpił o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokali mieszkalnych nr od 1 do 14położonych na parterze oraz lokali mieszkalnych nr od 1 do 9 położonych na piętrze w budynku przy [...]. Pozostawiony on został bez rozpatrzenia z powodu jego nieuzupełnienia w terminie,
3/ Pismo [...] znak [...] z [...] lutego 2024 r., udzielonego na wezwanie Starosty o przekazanie informacji dotyczącej wpłynięciawniosku w sprawie legalizacji zmiany sposobu użytkowania budynku bez jego zgłoszeniawłaściwemu organowi oraz o przekazanie jego kopii, wskazujące, że "na przedmiotowej działce przeprowadzone było postępowaniewyjaśniające z wniosku Burmistrza [...]
z dnia [...] lipca 2022 r.w sprawie możliwości bezpiecznego wejścia na teren posesji". Wskazał także, że [...] lipca2022 r. została wysłana w tej sprawie odpowiedź, która została załączona do pisma.W treści tej odpowiedzi widnieje zapis, że obiekt został poddany oględzinom, z którychwynika, że jest nieużytkowany, jednak jego stan techniczny nie wyklucza przeprowadzenia oględzin budynku".
Z "Wypisu z rejestru gruntów" oraz "Wypisu z rejestru budynków", sporządzonych odpowiednio wg stanu na [...] listopada i [...] listopada 2024 r., wynika, że działka nr[...] w obr. [...],stanowi własność Skarbu Państwa, a współużytkownikami wieczystymi gruntu tej działki oraz współwłaścicielami budynku na tejdziałce są:W. i A. K.,K. J., N. L., M. Ł. i D. S..Działka nr [...] opisana jest użytkami gruntowymi "B" - Tereny mieszkaniowe, o pow.0,0801 ha, oraz "N" - Nieużytki, o powierzchni 0,0206 ha. Położony na tej działce budyneko id. nr [...], ma rodzaj wg KŚT opisany jako "budynkimieszkalne (110)".
Następnie organ odwoławczy przestawił przepisy u.p.g.k oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2024r., poz. 219; dalej jako r.e.g.b.), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz.U. z 2016 r., poz. 1864; dalej jako r.KŚT), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB)(Dz.U. Nr 112, poz. 1316, zezm.; dalej jako r.PKOB)i rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych
i wysokościowych oraz opracowywaniai przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnegoi kartograficznego(tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 1670; r.s.t.), które w jego ocenie miały zastosowanie w sprawie.
W szczególności WINGK zwrócił uwagę, żeinformacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków, w myśl art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c u.p.g.k. podlegają aktualizacji
z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają m.in. z materiałów zasobu.Aktualizacja takich informacji, zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 u.p.g.k, dokonywana m.in.na podstawie; ostatecznych decyzji administracyjnych (pkt 1 lit. d), aktów notarialnych (pkt 1 lit. e), zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu (pkt 1 lit. f); dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b (pkt 1 lit. h),następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Z kolei w art. 24 ust. 2b pkt 2 u.p.g.k. ustawodawca określił, że gdy aktualizacja informacji zawartych w ewidencji nie wynika z przypadków wskazanych w pkt 1, wtedy aktualizacja następuje w drodze decyzji administracyjnej. Do oceny starosty, jako organu ewidencyjnego, należy ocena, czy dokument wskazany w art. 24 ust. 2b pkt 1 u.p.g.k. w konkretnym przypadku jest wystarczający do dokonaniaaktualizacji. Taka ocena może dotyczyć m.in. przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnegoi kartograficznego dokumentacji geodezyjnej.
Następnie organ odwoławczy przywołał przepisy art. 61 § 1 i 4, art. 67, art. 7, art. 77, art. 78 §1 , art. 79 § 1 i 2, art. 138 § 1 i 2 k.p.a.Odnosząc się do przywołanych okoliczności i przepisów WINGK stwierdził, co następuje:
Firma G. A. W. w wyniku zgłoszenia [...] lipca 2024 r. prac geodezyjnych (Id. nr [...]), zgodnie z wymogiem art. 12a ust. 1u.p.g.k., złożyła Staroście zawiadomienie
o przekazaniu wyników tych prac wraz z dokumentacją geodezyjną. Starosta
w zakresie tej dokumentacji m.in. w postaci operatu technicznego,w myśl art. 12b ust. 1 u.p.g.k., przeprowadził jej weryfikację w zakresie zgodności z przepisami obowiązującymi w dziedzinie geodezji i kartografii. Organ, zgodnie z art. 12b ust. 4
i ust. 5 u.p.g.k, stwierdził pozytywny wynik weryfikacji, po czym [...] września 2024 r. potwierdził przyjęcie tej dokumentacji do zasobu przez wpisanie operatu technicznego do ewidencji materiałów zasobu pod Id. nr [...].
Zakres wskazanej dokumentacjiodpowiada wymogom r.s.t. i wynika z nich potrzeba aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, o których mowa w art. 20 ust. 1 u.p.g.k. oraz r.e.g.b. w zakresie rodzajów użytków gruntowych przedmiotowej działki nr [...] oraz funkcji użytkowych (rodzaju wg KŚT) znajdującego się na nim budynku, położonego przy [...].
W przedmiotowej sprawie – w ocenie organu II instancji - w związku
z przyjęciem do zasobu powyższego operatu technicznego Id. nr [...], aktualizacja informacji zawartych w ewidencji, zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h
w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c u.p.g.k. formalnie mogła nastąpić z urzędu w trybie czynności materialno-technicznej.Wykonawca tej dokumentacji dał do zrozumienia, że nie ma wiedzy o istnieniu dokumentacji architektoniczno-budowlanej, takiej jak decyzje w sprawie o pozwolenie na użytkowanie budynku (art. 23 ust. 3 pkt 1 lit. ju.p.g.k), czy odpisy zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części (art. 23 ust. 3 pkt 2u.p.g.k). Z takiejdokumentacji mogło wynikać przeznaczenie budynku, które w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się poprzez rodzaj budynku wg KŚT. W powyższej sytuacji Starosta miał podstawy do uznania, że przyjęta do zasobu dokumentacja, wskazująca m.in. na zmianę rodzaju budynku wg KŚT, nie jest wystarczająca do dokonania aktualizacji. Organ miał więc prawo
i obowiązek, w myśl art. 24 ust. 2b pkt 2 u.p.g.k., wszcząć z urzędu postępowanie administracyjne, o czym zawiadomił strony pismem z dnia [...] września 2024r. [...], wypełniając w ten sposób wymóg z art. 61 § 4 k.p.a.
Zdaniem WINGK organ I instancji, działając na podstawie art. 123 w zw. z art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., prawidłowo dopuścił jako dowody pisma szczegółowo opisane na stronie 5-6 (pkt 1-3) niniejszego uzasadnienia. Wskazane pisma informują o braku jakiejkolwiek dokumentacji architektoniczno-budowlanej, w tym wskazanej w art. 23 ust. 3 u.p.g.k. Sytuacja ta nie pozwalała Staroście na dokonanie aktualizacji ewidencji wyłącznie w oparciu o przyjętą do zasobu dokumentację geodezyjną - bez weryfikacji określonego w niej rodzaju budynku wg KŚT. Taką weryfikację, organ miał prawo przeprowadzić z udziałem wyspecjalizowanych służby architektoniczno-budowlanych Starostwa. W tym zakresie organ odwołał się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 22 października 2014 r. IV SA/Wa 1424/14. Realizując powyższe prawo organ I instancji w prawidłowy sposób przeprowadził [...] października 2024 r. dowód z oględzin przedmiotowej nieruchomości, przewidziany w art. 75 § 1 k.p.a. Zawiadomił strony z zachowaniem terminu wymaganego w art. 79 § 1 k.p.a., a z oględzin spisał protokół, który spełnia wszystkie wymogi określone w art. 67 i art. 68 k.p.a. Oględziny zostały przeprowadzone przez przedstawiciela administracji geodezyjnej i kartograficznej - Geodetę Powiatowego, przy udziale przedstawicieli administracji architektoniczno-budowlanej Starosty - Naczelnika oraz Głównego Specjalisty Wydziału Architektury i Budownictwa.
Zapisy protokołu z oględzin– zdaniem WINGK - nie są w pełni zgodne
z ustaleniami wspomnianego kierownika powyższej pracy geodezyjnej. Ustalenia oględzin potwierdzają, że budynek na działce nr [...] nie jest wykorzystywany jako budynek mieszkalny, ale inaczej wskazują na jego obecny rodzaj wg KŚT. Mianowicie określono w nich, że "budynek nie zmienił swojej funkcji odnośnie rodzaju użytkowania od czasu gdy pełnił rolę budynku administracyjno-biurowego".Organ odwoławczy uznał ustalenia dotyczące aktualnego rodzaju budynku wg r. KŚT dokonane podczas oględzin [...] października 2024 r. wspólnie przez przedstawiciela organu administracji geodezyjnej i kartograficznej oraz wyspecjalizowane służby architektoniczno-budowlane są bardziej wiarygodne, niż dokonane przez kierownika prac geodezyjnych. Geodeta oparł swe ustalenia wyłącznie o porównanie mapy zasadniczej ze stanem na gruncie. Jego ocena nie wynikała z fachowych oględzin
w zakresie konstrukcji i wyposażenia pomieszczeń budynku, bezktórych jego zaliczenie do odpowiedniego rodzaju wg r. KŚT, a mianowicie rodzaju budynku
z podgrupy budynków niemieszkalnych, nie mogło być wiarygodne.
Organ odwoławczy podkreślił, że wskazany powyżej zapis protokołu nie odnosi się wprost do rodzaju budynku wg r.KŚT. Zawiera jednak określenie wskazujące, że przedmiotowy budynek pozostaje budynkiem administracyjno-biurowym. Systematyka obiektów budowlanych, zawarta w IV części r.PKOB, na której opiera się r.KŚT, wskazuje że klasa 1220 - Budynki biurowe obejmuje budynki wykorzystywane jako miejsce pracy dla działalności biura, sekretariatu lub innych o charakterze administracyjnym. W tej sytuacji nie ma wątpliwości, że ustalony podczas oględzin rodzaj budynku wg r.KŚT, to 105 - budynki biurowe, a nie 109 - inne budynki niemieszkalne.Jedyny budynek usytuowany na przedmiotowej działce nr [...] jest budynkiem biurowym, dlatego zgodnie z l.p. 15 tabeli w ust. 1 załącznika nr 1 do r.e.g.b, grunt zajęty przez ten budynek, a także w bezpośrednim jego sąsiedztwie, należało zaliczyć do rodzaju użytku gruntowego określanego jako "Bi - Inne tereny zabudowane". Skoro obecne zapisy informacji zawartych w ewidencji, w zakresie przedmiotowej działki nr [...], zawierają inne niż faktyczne określenie rodzaju budynku wg r.KŚT oraz inne oznaczenie rodzaju użytku gruntowego, to aktualizacja tych informacji jest konieczna. Wynika to z podstawowej roli organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków, jaką jest rejestracja stanów prawnych i faktycznych nieruchomości (art. 7 ust. 1 pkt 2 u.p.g.k.), a także z definicji ewidencji gruntów budynków, która jest systemem służącym m.in. do aktualizacji danych objętych tą ewidencją (art. 2 pkt 8 u.p.g.k.).
Zdaniem WINGK organ I instancji zrealizował wskazany w art. 10 §1 k.p.a. obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwił im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.Z tych możliwości żadna strona, w tym także odwołujący, nie skorzystali.
W przedstawionych powyżej okolicznościach sprawy organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji [...] z [...] listopada 2024r. nr [...] nie było w pełni właściwe. Orzeczenie to powołuje się wyłącznie na wyniki prac geodezyjnych o identyfikatorze ewidencyjnym [...]. Ponadto wskazuje nieprawidłowo, tzn. wbrew ustaleniom z przeprowadzonych oględzin nieruchomości, na zmianę funkcji budynku wg r.KŚT na "pozostałe budynki niemieszkalne (109)". Z tych powodów WINGK orzekł na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 o uchyleniu decyzji w całości i aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, jak w pkt. a sentencji decyzji.
Odnosząc się do wniosków o przeprowadzenie dowodów, wskazanych
w odwołaniu W. oraz A. K., a także w dodatkowym piśmie ich pełnomocnika, organ uznał część wskazanych dokumentów jako nieprzydatnych w postępowaniu, z następujących powodów:
1/ Decyzja [...] z [...] lipca 2022 r. znak [...], a także akta sprawy WINGiK nr [...], dotyczą innych merytorycznie spraw administracyjnych, niż rozpatrywana, a mianowicie aktualizacji ewidencji w związku z wykryciem błędnej informacji, w myśl art. 24 ust. 2b pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit d u.p.g.k.
2/Postępowanie prowadzone przez WSA w Gorzowie WIkp. w sprawie sygn. akt II SA/Go 363/24 dotyczyło merytorycznie innej sprawy administracyjnej, nie dotyczyło treści orzeczeń WINGiK ani Starosty, ale kwestii uznania skarżących za strony postępowania. Ponadto powyższy wyrok nie zawiera uzasadnienia, które mogłoby stanowić o jego przydatności w niniejszej sprawie.
3/ Decyzje podatkowe ani zaświadczenia o zameldowaniu nie zostały wskazane w tabeli zawartej w ust. 1 zał. nr 1 do r.e.g.b., jako mające znaczenie przy zaliczaniu gruntów do poszczególnych rodzajów użytków, w tym do oznaczanych jako "B" - terenów mieszkaniowych, ponadto z art. 21 ust. 1 u.p.g.k., że to dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią podstawę wymiaru podatków, a nie odwrotnie.
4/Akty notarialne zakupu udziałów w budynku mieszkalnym załączone do akt sprawy znak [...], jak wynika ze wskazanych powyżej art. 23 ust. 2 i ust. 7 u.p.g.k, nie stanowią dla organu ewidencyjnego źródła informacji o sposobie użytkowania gruntu ani budynku, a jedynie o prawach do nieruchomości (własność, wieczyste użytkowanie gruntu).
5/Brak przydatności powyższych aktów wynika także z art. 26 ust. 1 ustawy
z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz. U. z2023r., poz. 1984 ze zm.; dalej u.k.w.h)., który stanowi, że podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości"(ewidencji gruntów i budynków), czyli to aktualne dane zawartew ewidencji gruntów i budynków, a nie w aktach notarialnych, są podstawą ujawniania w księdze wieczystej m.in. informacji o rodzaju budynku wg r.KŚT oraz rodzaju użytku gruntowego.
6/Dodatkowo bezzasadność wykorzystania treści wskazanych aktów notarialnych w procesie aktualizacji ewidencji wynika z faktu, że w zakresie sposobu wykorzystania budynku są wewnętrznie sprzeczne, gdyż budynek wg oświadczenia sprzedającego jest budynkiem mieszkalnym, zaś w opisie załączonych do aktów rzutów kondygnacji wskazano, że wszystkie jego pomieszczenia są lokalami użytkowymi, a nie mieszkalnymi.
Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał:
Ad. 2) Sprawa objęta przedmiotowym postępowaniem, o którego wszczęciu Starosta zawiadomił pismem z [...] września 2024 r., nie ma żadnego związku
z prowadzonym przed WSA postępowaniem sygn. akt II SA /Go 363/24, wobec czego nie było formalnych przeszkód do jego wszczęcia.
Ad. 3) Żadne przepisy prawa nie wymagają, aby Starosta jako zleceniodawca prac geodezyjnych, który reprezentuje właściciela nieruchomości gruntowej (Skarb Państwa), informował potencjalnie zainteresowanych, np. współużytkowników wieczystych gruntów, o zleceniu takich prac, a tym bardziej, aby przedstawiał im takie zlecenie.
Ad. 5 i 6) Organ I instancji nie tylko w treści uzasadnienia, ale także
w decyzji wskazał, że dotychczas przedmiotowa nieruchomość była wykazywana
w ewidencji gruntów i budynków jako "mieszkalna". Nie miał powodów aby ustalać
i ujawniać w swej decyzji zapisów decyzji podatkowych lub zaświadczeń
o zameldowaniu, gdyż nie oparto na nich zasad zaliczania gruntów do poszczególnych rodzajów użytków ani budynków do odpowiednich rodzajów wg r.KŚT. Starosta dopuścił jako dowód w sprawie i przedstawił w uzasadnieniu decyzji otrzymaną od Wojewody [...] w piśmie znak [...] z[...] lutego 2024 r. informację o braku poszukiwanej dokumentacji, a przy tym słusznie tej informacji nie wykorzystał jako argumentu do stwierdzenia, że budynek należy zaliczyć do "pozostałe budynki niemieszkalne (109)".
Ad. 7) Organ I instancji, ze wskazanych już powyżej powodów, które wynikają
z art. 23 ust. 2 i ust. 7 u.p.g.k. oraz z art. 26 ust. 1u.k.w.h., nie miał podstaw prawnych ani powodów do poruszania w uzasadnieniu decyzji kwestii umów sprzedaży udziałów w przedmiotowym budynku.
Ad. 8) Starosta, wbrew twierdzeniu odwołujących, wskazał podstawę do zmiany oznaczenia rodzaju budynku wg r.KŚT, a mianowicie operat techniczny przyjęty do zasobu wpisany do ewidencji materiałów zasobu pod Id. nr [...]. Odrębną kwestią jest poprawność tego wskazania.
Ad. 9) Przeprowadzony przez organ I instancji dowód z oględzin nieruchomości w obecności K. J., dowodzi że budynek nie jest zamieszkały
w żadnym stopniu, a tym bardziej "w ponad połowie powierzchni", zaś wskazanie "pomieszkiwania" oraz zakupu udziału w budynku z zamiarem jego wyremontowania na potrzeby mieszkaniowe jedynie potwierdza, że aktualnie budynek nie może służyć celom mieszkaniowym.
Jeśli chodzi o rozstrzygnięcie zawarte w pkt. b sentencji decyzji WINGK wskazał, że r.pr. P. S. otrzymał od K. J. pełnomocnictwo z [...] października 2024 r. do "reprezentowania w postępowaniach administracyjnych przed Starostą [...] w sprawie o sygnaturze akt [...] dotyczącej aktualizacji państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w wyniku prac geodezyjnych wykonanych w ramach zgłoszenia firmy G. A. W. Decyzja Starosty została doręczona powyższemu pełnomocnikowi w dniu [...] listopada 2024r. W odwołaniu z [...] listopada 2024 r. wspomniany radca wskazał, że kieruje je w imieniu K. J. na podstawie pełnomocnictwa, którego odpis znajduje się w aktach sprawy. Wobec powyższego zakresu pełnomocnictwa organ odwoławczy stwierdził, że nie obejmuje prawa (nie legitymizuje) do kierowania odwołania, które ma być rozpatrzone przed organem II instancji, a jedynie przed Starostą [...] jako organem I instancji. W związku z tym pismem z [...] grudnia 2024 r., na podstawie art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2 i 3 oraz art. 32 i art. 33 k.p.a., wezwano r. pr. P. S. do uzupełnienia braku formalnego odwołania, przez przekazanie właściwego pełnomocnictwa w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma. Wezwanie zostało doręczone [...] grudnia 2024r., a więc odpowiedź należało przekazać do [...] grudnia 2024 r. Do dnia wydania decyzji nie wpłynęłaodpowiedź na to wezwanie. Wobec tego organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania.
Skargę (pełna treść k. 202- 210) na powyższą decyzję do WSA w Gorzowie Wlkp. złożyli K. J., W. i A. K. zarzucając naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawyart. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 23 ust. 2 i 3 oraz art. 23 ust. 3 u.p.g.k. "poprzez ich zastosowanie w przedmiotowej sprawie oraz błędneprzyjęcie, że na podstawie odpisów aktów notarialnych wpisuje się wyłącznie wynikające z nichinformacje dotyczące praw do nieruchomościpodczas co skutkuje błędnym przyjęciem, że aktynotarialne zakupu udziału w budynku mieszkalnym nie stanowią dla organu ewidencyjnegoźródła informacji o sposobie użytkowania gruntu ani budynku oraz ich zastosowanie, podczasgdy w niniejszej sprawie nie zaistniał błąd powodujący że budynek na działce [...] zostaniezakwalifikowany jako pozostały budynek niemieszkalny";
II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,tj.: art. 8 § 2 k.p.a. w zw. art. 16 § 1 k.p.a., przez wydanie decyzji merytorycznej w postępowaniu w którym nastąpiło już wydanie decyzji o umorzeniu postępowania oraz decyzji ostatecznej.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również poprzedzającej ją decyzję organu Iinstancji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztówpostępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący ponadto powołali się na to, iż nieruchomość objęta aktualizacją znajduje się na obszarze zdegradowanym oraz objętym procesem rewitalizacji, ustanowionym uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2022r. oraz zgodnie z ustawą z dnia 9 października 2015 r.
o rewitalizacji (tekst jedn. Dz.U. 2023 r., poz. 77 ; dalej jako u.r.).Zasadnym jest zatem podjęcie działań zmierzających doprzywrócenia budynku do stanu używalności, ze szczególnym uwzględnieniem pierwotnejfunkcji mieszkaniowej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ur. , rewitalizacja stanowiproces wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych, prowadzony wsposób kompleksowy, przez zintegrowane działania na rzecz lokalnej społeczności,przestrzeni oraz gospodarki. Na obszarach objętych rewitalizacją przewidziane są działaniamające na celu przeciwdziałanie degradacji infrastruktury technicznej oraz społecznej, przyjednoczesnym poszanowaniu zasady zrównoważonego rozwoju oraz zachowania lokalnychwartości kulturowych i historycznych. Na podstawie art. 3u.r., do zadańgminy w procesie rewitalizacji należy przywracanie i adaptacja budynków oraz terenów dofunkcji, które będą w sposób pozytywny oddziaływały na stan przestrzeni i warunki życialokalnej społeczności.Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 2 u.r. rewitalizacji, gmina powinna współpracować z właścicielami nieruchomości w celuwypracowania optymalnych rozwiązań w procesie rewitalizacji. Biorąc pod uwagę zapisyprzepisów regulujących ochronę prawa własności, działaniaorganów gminy powinny zmierzać do przywrócenia budynku do jego pierwotnej funkcjimieszkaniowej.
Skarżący ponadto powołali się na prawo własności, który ich zdaniem stanowi jeden z fundamentalnych filarów porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Jego gwarancje wynikają przede wszystkim z art. 21 i art. 64Konstytucji RP, które potwierdzają ochronę własności, praw majątkowych oraz wolności wdysponowaniu majątkiem.Kluczowy w tym zakresie art. 64 ust.3 Konstytucji zgodnie z którym własność może byćograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawawłasności. Przepisy międzynarodowe wprowadzają zasadę spokojnego korzystania zwłasności. Jej pozbawienie lub ograniczenie może odbywać się jedynie na określonych, wustawodawstwie krajowym, warunkach normujących obowiązki podatkowe lub inne formy ochrony interesu powszechnego oraz funkcjonując jako wyjątek,ponieważ zasadą pozostaje swobodne wykonywanie prawa własności. Treść prawa własnościzostała wyznaczona w art. 140 Kodeksu cywilnego, regulującym kwestie prawa własności. W granicach określonych przez przepisy ustawy oraz zasady współżyciaspołecznego, właściciel jest uprawniony do korzystania z rzeczy z wyłączeniem innych osób,zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem prawa. W szczególności przysługujemu prawo pobierania pożytków i innych dochodów z rzeczy oraz prawo rozporządzaniarzeczą. Analizując treść tej normy, można wyprowadzić zasadę zakazującą ingerencji osóbtrzecich w korzystanie przez właściciela z przedmiotu własności. Chroni ona zatem wolność właściciela w korzystaniu z rzeczy, obejmującą prawo posiadania i pobierania pożytków, a także możliwość dokonywania rozporządzeń prawnych. Sformułowanie zawarte w zdaniu drugim art. 140 Kodeksu cywilnego, dotyczące rozporządzania rzeczą, kształtuje normę prawną nakładającąna inne podmioty obowiązek poszanowania skutków prawnych czynności dokonanych przezwłaściciela.Niewątpliwie - zdaniem skarżących - wydana decyzji narusza wyżej wymienione prawa.
W odpowiedzi na skargę WINGK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji (k. 10-16).
W piśmie z [...] kwietnia 2025 r. działając w imieniu K. J. jego pełnomocnik wniósł o skierowanie sprawy na posiedzenie jawne (k. 97-98). Prawomocnym postanowieniem z [...] kwietnia 2025 r. tut. Sąd odrzucił skargę K. J. (k.123), w związku z tym w toku dalszego postępowania wyżej wymieniony brał udział w sprawie jako uczestnik. Natomiastzarządzeniem z [...] maja 2025 r. (k. 143)pozostawiono bez rozpoznania pismo K. J. z [...] kwietnia 2025 r. (k. 35-93).
W piśmie z [...] czerwca 2025 r. skarżący oraz uczestnik postępowania K. J. wnieśli o przeprowadzenie dowodu z opinii geodety R. P. z [...] czerwca 2025 r. na okoliczność wadliwości sporządzenia operatu przez A. W., a w konsekwencji błędności zaskarżonej decyzji (k. 170 -179).
Organ odwoławczy wniósł o niedopuszczenie powyższego dowodu (k. 195-198 i 261).Natomiast skarżący i uczestnik podtrzymali wniosek o przeprowadzenie tego dowodu (k. 226-229).
W piśmie z [...] lipca 2025 r. skarżący wskazali, że skarga wniesiona została co do całości decyzji, w której rozstrzygnięciu organ ujął kwestie merytoryczne
i procesowe. Podkreślili, że ich interes prawny wynika, po pierwsze z posiadania przedmiotu strony w całym postępowaniuadministracyjnym odwoławczym (skarżący są bowiem współudziałowcami nieruchomości wkonsekwencji posiadają interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.), po drugie objęciemzaskarżoną decyzją także rozstrzygnięcia w zakresie odwołania K.J. wraz zpouczeniem, że od tego rozstrzygnięcia służy stronom skarga (co wskazuje że organ uznał że powyższe rozstrzygnięcie jest decyzją administracyjną i jest immanentnie związane z rozstrzygnięciem merytorycznym), po trzecie brak zarzutów w tym zakresie nie dyskwalifikuje skargi z uwagi na zakres kognicji sądu administracyjnego (k. 200-201).
Postanowieniem z 5 listopada 2025 r. Sąd oddalił wniosek dowodowy zawarty w piśmie procesowym z [...] lipca 2025 r. (k. 274). Zarówno w orzecznictwie, jak
i judykaturze dominujący jest bowiem pogląd wykluczający możliwość przeprowadzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z opinii biegłego sporządzonej na prywatne zlecenie strony i przedłożonej w formie dokumentu prywatnego (por. B.Dauter, A.Kabat Andrzej, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, WKP 2024, t. 24 do art. 106, H. Knysiak-Molczyk, Glosa do wyroku NSA z 22.06.2012 r., II FSK 2466/10, OSP 2013/4, poz. 42).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności była decyzja WINGK z [...] stycznia 2025 r. uchylająca w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] opisaną na wstępie i orzekająca o aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków przez wpisanie
w zakresie budynku o identyfikatorze [...], w pozycji "Rodzaj wg KŚT", w miejsce "budynki mieszkalne (110)", nowe oznaczenie rodzaju wg KŚT -"Budynki biurowe (105)", oraz wpisanie w zakresie działki nr [...] o ogólnej powierzchni 0,1007 ha, w miejsce użytków "B -Tereny mieszkaniowe" o powierzchni 0,0801 ha i "N - Nieużytki" o powierzchni 0,0206 ha, nowego użytku "Bi - Inne tereny zabudowane" o powierzchni 0,1007 ha (pkt a). Ponadtotą samą decyzją organ stwierdził niedopuszczalność odwołaniawniesionego przez K. J. (pkt b).
Rozpoznając sprawę wskazać należy, że podstawę wprowadzania wpisów
w ewidencji gruntów i budynków stanowią przepisy u.p.g.k. Zgodnie z art. 2 pkt 8 u.p.g.k., ewidencja gruntów i budynków (kataster nieruchomości), to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją określa r.e.g.b., wydane na podstawie art. 26 ust. 2 u.p.g.k.
Stosownie do art. 20 ust. 1 u.p.g.k.ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.
Informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 2, zawiera operat ewidencyjny, który składa się z:
1)bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności:
a)odpowiednio zabezpieczone przechowywanie danych i ich aktualizację,
b)udostępnianie oraz wspólne korzystanie z danych na zasadach określonych w przepisach o infrastrukturze informacji przestrzennej,
c) wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej;
2)zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych(art. 24 ust. 1 u.p.g.k.)
W myśl art. 24 ust. 2a u.p.g.k aktualizacja operatu ewidencyjnego odbywa się: 1) - z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a/ przepisów prawa; b/ dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 -4; c/ materiałów zasobu; d/ wykrycia błędnych informacji; 2) - na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 u.p.g.k. lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Aktualizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej lub decyzji administracyjnej. W drodze czynności materialno-technicznej dokonywana jest na podstawie: a) przepisów prawa; b) wpisów w księgach wieczystych; c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu; d) ostatecznych decyzji administracyjnych; e) aktów notarialnych; e) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych; f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu; g) wpisów w innych rejestrach publicznych; h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b (art. 24 ust. 2b pkt 1 u.p.g.k.). W drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (24 ust. 2b pkt 2 u.p.g.k.). Również w drodze decyzji administracyjnej następuje odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków (art. 24 ust. 2c u.p.g.k.).
W piśmiennictwie podkreśla się, że w przypadku wszczęcia postępowania aktualizacyjnego z urzędu dane lub zmiany wynikające z przepisów prawa oraz
z dokumentów określonych w art. 23 ust. 1 – 3 u.p.g.k. wprowadzane są do ewidencji gruntów i budynków na podstawie czynności materialno-technicznej, natomiast dane wynikające z materiałów zasobów albo z wykrycia błędnych informacji wprowadzane są w formie decyzji (por. M. Wolanin, Wybrane problemy prawne praktyki geodezyjno-ewidencyjnej po nowelizacji prawa, Cz. IV postępowanie aktualizacyjne, Legalis – Nieruchomości 2016, nr 12, s. 12-20).
Z przywołanych przepisów wynika, że istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym
i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, nie nadając ani nie ujmując praw. Deklaratoryjny charakter wpisów w niej zawartych oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2015 r., I OSK 1718/13). Kompetencje organów ewidencyjnych sprowadzają się zatem do rejestracji stosownego dokumentu i naniesienia wynikających z niego zmian. Wynika to z istoty ewidencji gruntów i budynków, która mając charakter techniczno-deklaratoryjny rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy (por. wyroki NSA:
z 27 października 1998 r. , II SA 1094/98, z 18 marca 1999 r. , II SA 1728/98 oraz
z 19 kwietnia 2001 r. , II SA 862/00).
Sama procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter – przepisy wyraźnie precyzują, kiedy i pod jakimi warunkami aktualizacja operatu jest możliwa. Przede wszystkim jest to wymiana (uaktualnienie) danych ewidencyjnych, polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających
z dokumentów źródłowych.W postępowaniu aktualizacyjnym, toczącym się na podstawie art. 24 ust. 2a i 2b u.p.g.i.k. ustawodawca, z uwagi na specyfikę i cel postępowania aktualizacyjnego, odstąpił od zasady, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 77 § 1 k.p.a.), obowiązującym w ogólnym postępowaniu rozpoznawczym, na rzecz sformalizowanego katalogu dowodów, wymienionych w art. 24 ust. 2a i 2b u.p.g.i.k. (por. wyrok WSA w Lublinie z 25 września 2025 r., III SA/Lu 296/25).
W kontrolowanej sprawie organ odwoławczy dokonał aktualizacji funkcji budynku z "Budynek mieszkalny" na "Budynek biurowy", a w konsekwencji również aktualizacji rodzaju użytku gruntu z "Tereny zabudowy mieszkalnej" i "Nieużytek" na "Inne tereny zabudowane". Analiza zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że podstawę prawnej takiej aktualizacji, przeprowadzonej z urzędu w trybie decyzyjnym (art. 24 ust. 2a pkt 2 u.p.g.k.) był przepis art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. cu.p.g.k, stanowiący, że zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji jeśli zmiany te wynikają z materiałów zasobu. Takim materiałem w ocenie organu odwoławczego był wynik prac geodezyjnych
o identyfikatorze ewidencyjnym [...], wykonanych w ramach zgłoszenia prac firmy G. A. W., o identyfikatorze [...] przyjęty do zasobu (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h.), uzupełniony o protokół oględzin. Ponadto uwzględnionodokumenty zgromadzone
w uprzednio przeprowadzonym postępowaniu aktualizacyjnym wskazujące na brak zmiany funkcji budynku. W ocenie Sądu powyższe dokumenty nie mogły stanowić podstawy dokonania aktualizacji w powyższym trybie w zakresie funkcji budynku i rodzaju użytku gruntu
w powstałym układzie procesowym. Z operatu technicznego geodety A.W., przygotowanego na zlecenie organu, wynika, że nie chodzi o zmianę funkcji budynku, a w konsekwencji również rodzaju użytku grunt, która miała miejsce po dokonaniu ostatniej aktualizacji w dniu [...] lutego 2013 r. w odniesieniu do funkcji budynku, lecz o błędne wprowadzeniepodczas tej aktualizacji tej funkcji bez właściwego dokumentu pochodzącego od organu administracji architektoniczno-budowlanego. Potrzeba aktualizacji zatem nie wynikała z pojawienia się w zasobie nowego dokumentu, lecz w istocie braku właściwego dokumentu architektoniczno-budowlanego podczas aktualizacji dokonanej w 2013 r.Były to już okoliczności znane w poprzednio rozpoznanych sprawach w sprawie aktualizacji, zwłaszcza tej ostatniej, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.
Podkreślić należy, żezmiana sposobu użytkowania budynku w ewidencji nie powinna nastąpić w wyniku sporządzenia dokumentacji geodezyjnej (operatu technicznego) czy też przeprowadzonych przez organ ewidencyjny oględzin utrwalonych w protokole z tej czynności. Powyższe dokumenty mogą stanowić tylko element pomocniczy dla ustalenia czy stan w zakresie funkcji budynku się nie zmienił, czy nadal jest aktualny.
Organy prowadzące ewidencję obowiązane są prowadzić zapisy dotyczące budynków w oparciu o dokumentację architektoniczno-budowlaną z uwzględnieniem ewentualnych zmian, jakie zaszły w tej dokumentacji. Aby zatem dokonać zmian
w zakresie funkcji użytkowej budynku, organ ewidencji sam nie może być twórcą stanu prawnego, winien uczynić to na podstawie rozstrzygnięcia kompetentnego organu administracji budowlanej. W myśl art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowalnego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zatem podstawą do dokonania zmian w ewidencji, w sytuacji budynku już wybudowanego, może być zgłoszenie dotyczące zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 Prawo budowlanego, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Może to być również decyzja legalizacyjna wydana w trybie art. 71a Prawa budowlanego. W przypadku natomiast gdy zmiana funkcji budynku nastąpiła w związku z pracami budowlanymi wymagającymi pozwolenia na budowę, podstawą wprowadzenia takiej zmiany w ewidencji jest decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jeśli budynek należy do kategorii wymienionej w art. 55 Prawa budowlanego.
W związku z powyższym w takiej sytuacji jak w kontrolowanej sprawie,
a mianowicie, gdy funkcja budynku nie zmieniła się, a mimo to w ewidencji dokonano zmianyjej oznaczenia bez prawidłowej dokumentacji organu architektoniczno-budowlanego, mamy do czynienia z wykryciem błędnych informacji.Wówczas organpowinien prowadzić postępowanie w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d u.p.g.k. (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 12 marca 2025 r., II SA/Bd 18/25, wyrok WSA w Gliwicach z d 28 marca 2024 r., II SA/Gl 1966/23). Przemawia za tym treść § 29ar.e.g.b., który organ pominął wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. Przepis ten stanowi, że aktualizacja ewidencji następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celuwyeliminowania danych błędnych (ust. 1 pkt 3); przy czym przez dane błędne rozumie się takie dane zawarte w ewidencji, które nie mają potwierdzenia w zbiorze dokumentów, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 2 u.p.g.k.(ust. 2).Niewątpliwie takiego dokumentu organu architektoniczno-budowlanego nie ma w tym zbiorze. Wprowadzenie zatem zmian w funkcji budynku bez właściwego dokumentu źródłowego nastąpiło z winy organu. Podkreślenia wymaga, iż nie przedstawiły go również strony w toku żadnego z toczących się postępowań, ani nawet nie powoływały się na niego. Co więcej przeprowadzone postępowanie dowodowe wskazuje, że nie istnieje on.Zatem w ocenie Sądu właściwym trybem do usunięcia tej wadliwości było postępowania aktualizacyjne prowadzone w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d u.p.g.k.
Przy czym organy geodezyjne dwukrotnie umarzały już postępowanie prowadzone na podstawie powyższego przepisu. Szczególne znaczenie ma tu umorzenie postępowania dokonane przez WINGK decyzją z [...] maja 2024 r. nr [...], w którym powołano się na trwałą przeszkodę w prowadzaniu tego postępowania. Podkreślono bowiem w tej decyzji, że po ostatniej aktualizacji ([...] lutego 2013 r.)dokonywano kolejnych zmian informacji dotyczących przedmiotowej działki nr [...], gdyż na podstawie umów sprzedaży zawartych w formie aktów notarialnych ujawnionokolejnych współużytkowników wieczystych gruntu tej działki oraz współwłaścicieli budynkuposadowionego na tej działce, zaś z aktów notarialnych wynikało jednoznacznie, że ichprzedmiotem była nieruchomość gruntowa oraz budynkowa opisana danymiewidencyjnymi ujawnionymi w drodze zmiany dokonanej w dniu [...] lutego 2013r.Wobecczego"cofnięcie" tej zmiany podważałoby istotę wskazanych umów cywilno-prawnych. Powyższe okoliczności – z daniem WINGK - prowadzą do wniosku, że nawet w sytuacji, w której zostałbywykryty oczywisty błąd informacji wpisanej do ewidencji w dniu [...] lutego 2013r. w ramach zmiany nr [...], to ze względu na nieodwracalne zmiany stanu prawnego dotyczącegogruntu działki nr [...] oraz posadowionego na niej budynku, ujawnione w ewidencjigruntów i budynków przed dniem [...] grudnia 2023r., aktualizacji wynikającej z ewentualnego wykrycia błędnej informacji nie można by dokonać. Wobec tego wpostępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu, nie jest możliwe wydanie decyzji merytorycznej o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynkówna podstawie art. 24 ust. 2b pkt 2 w związku z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d u.p.g.k.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadę rei iudicatae zasadniczo odnosi się do skutków prawnych wywołanych wydaniem ostatecznej decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę co do istoty. Jednakże równoważne następstwa łączy się również z drugim rodzajem aktów wydawanych w ogólnym postępowaniu administracyjnym, tj. z aktami rozstrzygającymi sprawę formalnie - decyzją umarzającą postępowanie (art. 105 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 104 § 2 k.p.a., decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Przyjęta w procedurze administracyjna konstrukcja umorzenia postępowania w drodze decyzji powoduje, że stabilność decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania korzysta z tej samej ochrony, jak każda inna decyzja (art. 16 § 1 k.p.a.). Oznacza to, że art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowiący podstawę prawną do stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, może odnosić się również do wydania decyzji w sprawie zakończonej wcześniej decyzją umarzającą postępowanie, skoro powołany przepis nie wymaga, aby ta "inna decyzja ostateczna" była decyzją rozstrzygającą sprawę wyłącznie merytorycznie. Na takim stanowisku oparł się NSA w wyroku z 23 stycznia 1998 r., III SA 103/97, z glosą aprobującą B. Adamiak, OSP 1999/1/19 i zasadnie zostało ono podtrzymane w późniejszym orzecznictwie tego Sądu (por. wyrok NSA z 27 lipca 2022 r., II OSK 2366/19; wyrok NSA z 26 czerwca 2020 r., II OSK 36/20; wyrok NSA z 26 czerwca 2019 r., I OSK 279/19; wyrok NSA z 20 grudnia 2016 r., II OSK 761/15; wyrok NSA z 5 marca 2010 r., II OSK 367/09). Uzupełnić je tym niemniej trzeba o wskazanie, że powołanie się na zasadę stabilności decyzji ostatecznej o umorzeniu postępowania powinno zawsze mieć na uwadze potrzebę określenia charakteru sprawy i okoliczności skutkujących umorzeniem postępowania (por. wyrok NSA z 27 marca 2019 r., II OSK 1218/17; wyrok NSA z 1 czerwca 2016 r., I OSK 1031/15). Niewątpliwie także decyzja umarzająca postępowanie, poza skutkiem procesowym, może w określonym zakresie wywoływać skutek materialnoprawny wynikający z faktu, że wydane rozstrzygnięcie kreuje dla strony prawo nabyte odnoszące się do potwierdzenia, że określone uprawnienie powstało albo obowiązek, który mógłby na stronę zostać nałożony, nie zaistniał (por. wyrok NSA z 13 października 2022 r.,II OSK 2582/19). Taki właśnie charakter niewątpliwie miała decyzja WINGK z [...] maja 2024 r. wskazująca na trwałą przeszkodę w prowadzeniu postępowania aktualizacyjnego. Ze względu na zasady zaufania do władzy publicznej i nieuzasadnionego odstępowania od utrwalonej praktyki (art. 8 § 1 i 2 k.p.a.) oraztrwałości decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 k.p.a.),niedopuszczalna jest próba wykreowania przez organy geodezyjnie nowego postępowania formalnie prowadzonego na innej podstawie prawnej w oparciu o dokumenty, które nie mogły stanowić samodzielnej podstawy do dokonania aktualizacji, a które w istocie zmierzały do usunięcia wykrytych błędnych informacji. Stąd niezasadnie - z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. - organ odwoławczy pominął w swych rozważaniach okoliczność uprzedniego wydania decyzji umarzających postępowanie w przedmiocie aktualizacji ewidencji, uznając ją za nieistotną.
Niezasadne natomiast były zarzuty skarżących zawarte w pkt. I skargi wskazujące, iż akty notarialne mogą stanowić podstawę ujawnienia w ewidencji gruntów i budynku funkcji użytkowej budynku. W ocenie Sądu nie jest dopuszczalne aby samo oświadczenie złożone w akcie notarialnym przez strony umowy skutkowało zmianąfunkcji budynku, na podstawie której organy mogłyby dokonywać aktualizacji ewidencji gruntów. To bowiem może nastąpić – jak już wskazano powyżej - w sposób określony w Prawie budowalnym. Stąd też niezasadne było powoływanie się przez skarżących również w tym zakresie na prawo własności, z którego - stosownie do art. 140 Kodeksu cywilnego - można korzystać i rozporządzać w granicach określonych m.in. przez ustawę. Te granice wyznaczają również przepisy prawa administracyjnego, które nie pozwalają na dowolne kształtowanie przeznaczenia budynku przez właścicieli z pominięciem procedur wynikających z Prawa budowalnego.
Przemawia za tym również treść przepisów u.k.w.h. Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.k.w.h., podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Natomiast art. 27 ust. 1 u.k.w.h. stanowi, że w razie niezgodności danych ewidencji gruntów z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych ewidencji gruntów. Regulacja ta oznacza, że dane dotyczące nieruchomości - ich położenia, granic, powierzchni, nie mogą być ujawniane w ewidencji na podstawie danych zawartych w księdze wieczystej. Relacja jest odwrotna - to ewidencja stanowi kryterium poprawności oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej i podstawę wpisów danych dotyczących gruntu do księgi wieczystej.Relacja między dwoma systemami rejestrów - ewidencją gruntów i księgami wieczystymi jest taka, że wpisy dotyczące prawa własności do określonego gruntu ujawnione w księdze wieczystej, mogą stanowić podstawę do wpisania prawa własności w ewidencji, natomiast podstawą wpisów dotyczących gruntów księgi wieczyste być nie mogą (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2024 r., I OSK 1037/23).
Powyższe koreluje z treścią art. 21 ust. 1 u.p.g.k., który stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków
i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika również, iż decyzje w przedmiocie wymiaru podatku nie stanowią podstawy ujawnienia danych dotyczących oznaczenia nieruchomości w ewidencji gruntów, lecz odwrotnie to organ podatkowy związany jest danymi wynikającymi z tej ewidencji. Również zameldowanie w przedmiotowym budynku osób, nie wpływa na zmianę jego funkcji. Faktyczne wykorzystywanie budynku do celu, do którego nie jest przeznaczony, nie ma znaczenia dla określenia jego funkcji. Także żaden z przepisów u.r., ani też powołana przez skarżących uchwała Rady Miejskiej w [...] nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięć dotyczących aktualizacji ewidencji co do funkcji budynków i rodzaju użytku gruntu.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt. a została wydana z naruszeniemart. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c u.p.g.k. Właściwym do usunięcia wykrytych błędnych danych w ewidencji było postępowanie w trybie art. 24 ust. 2a pkt 2 w zw. z art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. d u.p.g.k., jednakże z uwagi na uprzednie wydanie decyzji umarzającej postępowanieprzez WINGK z dnia [...] maja 2024 r., niedopuszczalne było - mając na względzie art. 8 § 1 i 2 oraz art. 16 § k.p.a. - ponowne orzekanie w przedmiocie aktualizacjibez usunięcia z jej z obrotu prawnego, czego organ odwoławczy nie uwzględnił z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Wobec stwierdzenia powołanych naruszeń prawa materialnego i procesowego, Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako p.p.s.a.)- uchylił zaskarżoną decyzję.
Ponownie rozpoznając sprawę organuwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu stosownie do art. 153 p.p.s.a.
Jeśli chodzi o rozstrzygnięcie zawarte w pkt. b zaskarżonej decyzji
o niedopuszczalności odwołania złożonego przez K. J., to skarżący W. i A. K. nie mieli interesu prawnego w jego zaskarżeniu.Interes prawny w sprawie dotyczącej kontroli takiego rozstrzygnięcia posiada wyłącznie podmiot, które złożył to odwołanie. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie wywiera bowiem bezpośredni wpływ tylko na jego sytuację prawną. Interes prawny musi być osobisty, własny i indywidualny.Nie zmienia tej oceny okoliczność, że błędnie rozstrzygnięcie w tym zakresie zawarto w decyzji, a nie w odrębnym postanowieniu stosownie do art. 134 k.p.a.O tym czy wnoszący skargę ma interes prawny sąd może zdecydować dopiero w wyniku merytorycznego rozpoznania skargi. Stwierdzenie jego braku u skarżącego powoduje zatem oddalenie skargi w wyroku, nie zaś jej odrzucenie w postanowieniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. wyroki NSA: z 6 października 2006 r., II FSK 1250/05, z 20 maja 2025 r., II OSK 1828/24, z 7 maja 2025 r., II OSK 2632/24). Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w dyspozycji art. 200, art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie poniesione przez nich koszty postępowania, które sprowadzają się do:
- wpisu od skargi uiszczonego w wysokości 200 zł, wynikającego z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U nr 2021, poz. 535.);
- wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł, ustalone zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).