II SA/Go 169/24

II SA/Go 169/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jarosław Piątek
Kamila Karwatowicz
Michał Ruszyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 2283/24 - Wyrok NSA z 2025-09-18
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 119 PKT 2, ART 120, ART 145 PAR 1 PKT 1 LIT C, ART 200, ART 205 PAR 2, ART225
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. N. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. zwraca ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skarżącemu M. N. kwotę 300 zł, tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
W dniu [...] grudnia 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB, organ I instancji) wydał decyzję znak: [...], którą powołując się na art. 49i ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej: Prawo budowane) zalegalizował T.B. garaż o wymiarach 5,4 x 3m (oznaczony nr 1 w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2023 r.) zlokalizowany na działce nr [...]. Jednocześnie w sentencji decyzji organ wskazał, że decyzja stanowi podstawę użytkowania budynku garażowego. W uzasadnieniu decyzji PINB zrelacjonował działania organu związane z przedmiotowym obiektem budowlanym. Wskazał mianowicie, że w dniu 5 września 2023 r. właściciel obiektu złożył wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Spełnione zostały zatem przesłanki wynikające z art. 49f ust. 2 Prawa budowlanego uprawniające do wdrożenia uproszczonej procedury legalizacyjnej. Natomiast w trakcie czynności kontrolnych udokumentowane zostały wymiary, konstrukcja i lokalizacja obiektu.
Dalej organ I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia [...] września 2023 r. nałożył na właściciela garażu obowiązek dostarczenia dokumentów legalizacyjnych, tj. ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane z aktualną przynależnością do Izby Samorządu Zawodowego; geodezyjną inwentaryzację powykonawczą; oświadczenie właściciela obiektu, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu 24 listopada 2023 r. inwestor złożył komplet dokumentów legalizacyjnych. W wyniku weryfikacji przedłożonych dokumentów PINB uznał, że zachodzi możliwość zalegalizowania przedmiotowego garażu. Jednocześnie wskazał, że decyzja stanowi podstawę użytkowania obiektu budowlanego.
Pismem z dnia [...] grudnia 2023 r. odwołanie od powyższej decyzji wniósł M.N. (dalej: skarżący), reprezentowany przez adwokata W.B., wskazując, że decyzja PINB została skierowana do A.G., pomimo iż nie jest ona współwłaścicielką nieruchomości położonej przy ul. [...] ani też członkiem wspólnoty mieszkaniowej tej nieruchomości, natomiast nie została skierowana do niego. Skarżący wskazał także na naruszenie art. 49i ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane poprzez wydanie pozytywnej decyzji o legalizacji obiektu, podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki zezwalające na wydanie tej decyzji, tj. Pan B. nie wykazał się dokumentem potwierdzającym przysługujące mu prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zdaniem skarżącego w sprawie naruszone zostały także przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) poprzez błędne dokonanie przez organ oceny materiału dowodowego, bowiem dokumenty przedłożone przez Pana B., tj. oświadczenie oraz uchwała wspólnoty mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. nie potwierdzają prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z uwagi na fakt, iż uchwała jest nieprawomocna. Jednocześnie wskazał, że ww. uchwała nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. w sprawie udzielenia zgody na garaż właściciela lokalu nr 2 została przez niego zaskarżona do Sądu, a postępowanie w tej sprawie pozostaje aktualnie w toku.
W toku postępowania odwoławczego, pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ II instancji) wezwał Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej sp. z o.o. do udzielenia wyjaśnień w poniższych kwestiach: 1) czy jest aktualna i pozostaje w obrocie prawnym uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] nr [...] z dnia [...].03.2023 r. w sprawie wyboru Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...]; 2) czy uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] nr [...] z dnia [...].08.2023 r. w sprawie udzielenia zgody na garaż właściciela lokalu nr 2 rzeczywiście została zaskarżona do Sądu - w takim przypadku organ odwoławczy zwrócił się również o udzielenie informacji, czy zostało wstrzymane wykonanie tej uchwały przez Sąd stosownie do art. 25 ustawy o własności lokali.
Jednocześnie organ odwoławczy zwrócił się o przekazanie umowy o zarządzanie nieruchomością Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...]. W odpowiedzi, pismem z dnia [...].01.2024 r. Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. wyjaśniło, że uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] nr [...] z dnia [...].03.2023 r. w sprawie wyboru Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej jest aktualna i pozostaje w obrocie prawnym. Ponadto Spółka poinformowała, że nie posiada dokumentacji od organu sądowego, która nakazywałaby wstrzymanie uchwały nr [...] z dnia [...].08.2023 r. w sprawie udzielenia zgody na garaż właściciela lokalu nr 2. Do pisma dołączono kopię umowy o zarządzanie nieruchomością.
WINB decyzją z dnia [...] lutego 2024 r., nr [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. – umorzył postępowanie odwoławcze.
Uzasadniając decyzję organ II instancji wskazał, że Prawo budowlane nie używa pojęcia "strona". O ile w art. 28 ust. 2 tej ustawy określono podmioty, które mogą posiadać przymiot strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, to akt ten nie przewiduje odrębnych zasad określających stronę postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowlanej. Zastosowanie w takim przypadku mają więc przepisy ogólne określające pojęcie strony postępowania stanowione w przepisie art. 28 k.p.a. Artykuł ten – jak wskazał WINB - ustanawia generalną zasadę, w myśl której stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Posiadanie interesu prawnego jest zatem, zgodnie z ww. przepisem, podstawą do zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony w postępowaniu administracyjnym.
Organ II instancji zaznaczył, że przedmiotem postępowania zakończonego decyzją PINB z dnia [...] grudnia 2023 r., znak: [...] była kwestia oceny zgodności z prawem budowy garażu o wymiarach 5,4 x 3m (oznaczonego nr 1 w protokole kontroli z dnia [...].07.2023r.) zlokalizowanego na działce nr [...]. Ewentualne samowolne wykonanie robót w ww. zakresie wymagałoby przeprowadzenia postępowania naprawczego w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym regulowanym przepisami art. 49f-49i Prawa budowlanego. Natomiast z treści art. 52 tej ustawy wynika, że obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w rozdziale 5a Prawa budowlanego - Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Ww. podmiotom przysługuje zatem przymiot strony w postępowaniu dotyczącym samowolnych robót budowlanych. Ponadto za strony takiego postępowania należy uznać podmioty, które posiadają w tej sprawie interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.
WINB wskazał, że w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] funkcjonuje Wspólnota Mieszkaniowa. Natomiast inwestorem budowy przedmiotowego budynku garażowego na działce nr [...] jest T.B. - właściciel lokalu mieszkalnego nr 2 w tym budynku. Powyższe wynika ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...].06.2023 r. oraz uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] nr [...] z dnia [...].03.2023r. dotyczącej składu zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Z pisma z dnia [...].01.2G24r. Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. wynika, że uchwała Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] nr [...] z dnia [...].03.2023 r. w sprawie wyboru Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej jest aktualna i pozostaje w obrocie prawnym.
W ocenie organu II instancji wyłącznie ww. podmioty (inwestor oraz wspólnota mieszkaniowa), ze względów wskazanych poniżej, posiadają przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji. Przy czym jeśli chodzi o inwestora - kwestia ta nie wymaga szczegółowego wyjaśniania, bowiem podmiot ten wymieniony został wprost w art. 52 Prawa budowlanego jako zobowiązany do zlikwidowania stanu niezgodnego z prawem poprzez wykonanie nakazów i zakazów, określonych w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w rozdziale 5a Prawa budowlanego - Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy. Natomiast omówienia wymaga kwestia posiadania przymiotu strony przez wspólnotę mieszkaniową przedmiotowego budynku wielorodzinnego.
Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048) "ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana". Wspólnota posiada zdolność do czynności prawnych i w związku z tym, w świetle art. 28 k.p.a. jest ona stroną w postępowaniach dotyczących budynku, w którym działa. Skoro w przedmiotowym budynku wielorodzinnym przy ul. [...] działa wspólnota mieszkaniowa, to właśnie ten pomiot reprezentuje interesy wszystkich swoich członków - właścicieli poszczególnych lokali mieszkalnych.
WINB wskazał, że stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali kierowanie sprawami wspólnoty mieszkaniowej oraz reprezentowanie wspólnoty na zewnątrz a także w stosunkach między wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali należy do zarządu. Przy czym zgodnie z art. 20 ust. 1 tej ustawy jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych jest większa niż trzy (jak to ma miejsce w niniejszej sprawie), właściciele lokali są obowiązani podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu (ustanowienie zarządu przez właścicieli lokali jest obligatoryjne). Z kolei w wybranym zarządzie wspólnoty może również zasiadać osoba spoza grona współwłaścicieli nieruchomości (patrz: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16.02.2012 r. sygn. akt III CZP 96/11 - www.sn.pl/sprowy/), co dotyczy Pani A.G..
Zatem w niniejszym postępowaniu administracyjnym podmiotem uprawnionym do występowania w imieniu strony postępowania ul. [...], jest zarząd tej wspólnoty, który za tą wspólnotę składa oświadczenia woli. Natomiast członek wspólnoty (każdy właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość) może być stroną postępowania administracyjnego, niemniej jednak wyłącznie, gdy wykaże własny, zindywidualizowany interes prawny, znajdujący oparcie w przepisie prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Z dokumentów sprawy wynika, że skarżący jest właścicielem jednego z lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku (lokal mieszkalny nr [...]). Z treści odwołania skarżącego nie wynika, aby w sprawie dotyczącej garażu o wymiarach 5,4 X 3m (oznaczonego nr 1 w protokole kontroli z dnia [...].07.2023 r.) zlokalizowanego na działce nr [...], posiadał on indywidualny interes prawny. Zważyć bowiem należy, że garaż został wybudowany na nieruchomości wspólnej - działce nr [...]. Natomiast interes prawny w sprawie robót budowlanych zrealizowanych na nieruchomości wspólnej posiada wspólnota mieszkaniowa budynku. Rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej odnoszą się bowiem do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. W szczególności wspólnota mieszkaniowa ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym robót budowlanych realizowanych na nieruchomości wspólnej. Interesu prawnego w tym postępowaniu nie posiada właściciel lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość.
W ocenie WINB w okolicznościach przedmiotowej sprawy skarżący posiada w niniejszej sprawie jedynie interes faktyczny - jako właściciel jednego z lokali mieszkalnych jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał do żądania stosownych czynności organu administracji. Podobny interes faktyczny posiadają w omawianym przypadku również właściciele pozostałych lokali w przedmiotowym budynku.
Mając na względzie powyższe okoliczności WINB stwierdził, że skarżący nie posiada interesu prawnego w sprawie dotyczącej legalizacji przedmiotowego garażu. W konsekwencji należało stwierdzić, że wniesione przez skarżącego odwołanie od decyzji PINB pochodzi od podmiotu nieuprawnionego. Natomiast stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący środek zaskarżenia nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez skarżącego. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 28 k.p.a. poprzez jego nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że dla wykazania istnienia interesu prawnego przez podmiot ubiegający się o status strony postępowania niezbędne jest wykazanie konkretnego, zaistniałego naruszenia przepisu prawa materialnego, podczas gdy w kontekście badania legitymacji wystarczające jest ustalenie jedynie "potencjalnej" i "hipotetycznej" możliwości wystąpienia naruszenia (negatywnego wpływu na sytuację prawną podmiotu);
2) art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie posiada przymiotu strony, pomimo istnienia interesu prawnego wynikającego z oczywistego naruszenia przysługującego skarżącemu prawa własności (art. 140 k.c. i nast., 199 k.c., 206 k.c.);
3) art. 7, 77 §1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zaniechanie dążenia do załatwienia sprawy zgodnie z interesem stron postępowania i niepodjęcie z urzędu pełnej analizy okoliczności faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności zaniechanie obiektywnej i rzetelnej analizy stopnia naruszenia praw innych osób (poszczególnych współwłaścicieli lokali i współwłaścicieli gruntu) przez zaistniałą samowolę, przemilczenie szeregu okoliczności przeczących tezie o możliwości legalizacji samowoli w trybie art. 50 Prawa budowlanego;
4) naruszenie art. 49i ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. poprzez brak zmiany wydanej pozytywnej decyzji o legalizacji obiektu budowlanego w postaci garażu o wymiarach 5,4 x 3,0 m, na nieruchomości przy ul. [...], działka nr [...], podczas gdy nie zostały spełnione przesłanki zezwalające na wydanie przedmiotowej decyzji, tj. uczestnik T.B. nie przedłożył kompletnych dokumentów, w szczególności dokumentu potwierdzającego przysługujące mu prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
5) naruszenie art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i uznanie okoliczności za udowodnioną, w szczególności oświadczenia T.B. oraz uchwały wspólnoty mieszkaniowej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r., które to dokumenty nie potwierdzają prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez T.B., bowiem uchwała jest nieprawomocna i nie stanowi dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością;
6) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes uczestników postępowania;
7) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa;
8) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez bezzasadne umorzenie postępowania odwoławczego podczas gdy z prawidłowego rozpoznania materiału dowodowego w sprawie wynika, że skarżący ma status strony postępowania a zaskarżona decyzja PINB została wydana niezgodnie z przepisami.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzję PINB oraz wskazanie sposobu załatwienia sprawy poprzez uznanie skarżącego za stronę i odmówienie legalizacji obiektu budowlanego w postaci garażu o wymiarach 5,4 x 3,0 m. położonego na nieruchomości przy ul. [...], działka [...]. Skarżący wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W oparciu o przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w § 2 tego przepisu sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Przedmiot skargi stanowi decyzja WINB, umarzająca postępowanie odwoławcze, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Decyzja ta zapadła na skutek odwołania skarżącego od decyzji PINB, którą to decyzją organ I instancji zalegalizował garaż o wymiarach 5,4 x 3m, zlokalizowany na działce nr [...].
Niewątpliwie rację na WINB, przyjmując, że w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego określono podmioty, które mogą posiadać przymiot strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. W przypadku natomiast postępowania legalizującego, prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, stronami tego postępowania są podmioty, których interes prawny jest ustalany na zasadach ogólnych stosownie do treści art. 28 k.p.a. Interes prawny do uczestniczenia w postępowaniu budowlanym legalizacyjnym posiadają zatem podmioty które są w stanie wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, będącej przedmiotem postępowania. Co do zasady - jak przejmuje się w orzecznictwie sądowym (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2024 r., II SA/Sz 974/23, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA) - w postępowaniu tym uczestniczą także właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji jako osoby trzecie. Tym samym w postepowaniu legalizującym nie znajduje bezpośrednio zastosowania art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.
Z art. 28 k.p.a. wynika, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego w rozumieniu tego przepisu wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją konkretnego podmiotu, polegające na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.
W odniesieniu do art. 28 k.p.a. akcentuje się w orzecznictwie, że źródłem interesu prawnego może być prawo cywilne, w tym przepis art. 140 k.c. gwarantujący właścicielowi korzystanie z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa oraz art. 144 k.c., zgodnie z którym właściciel rzeczy powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2013 r., II OSK 1450/12, CBOSA).
Przepis art. 28 k.p.a. nie wymaga dla przyznania przymiotu strony postępowania administracyjnego wykazania naruszenia interesu prawnego przez wnioskodawcę, lecz tylko jego istnienia, przy czym dla ustalenia kręgu stron znaczenie ma fakt, że istnienie i funkcjonowanie danego obiektu będzie potencjalnie negatywne oddziaływać na nieruchomość sąsiednią, prowadząc do ograniczenia sposobu jego użytkowania i zagospodarowania, np. przez hałas, wibracje, czy zanieczyszczenie powietrza (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2020 r., II OSK 1283/18, CBOSA). Warto również w tym miejscu przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2019 r., II OSK 514/17, w którym wskazano, że celem art. 28 k.p.a. jest umożliwienie udziału w postępowaniu administracyjnym tym wszystkim, których interesu prawnego lub obowiązku to postępowania dotyczy, po to, aby mieli oni możliwość obrony swoich praw przed ewentualnym ich naruszeniem przez wydanie decyzji niezgodnej z prawem.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należało dostrzec, że przedmiotem postępowania przed PINB była legalizacja garażu zlokalizowanego na działce nr [...]. Garaż ten, którego właścicielem jest T.B., wybudowano w 1982 r., przy czym inwestycji nie poprzedzono pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem robót dokonanym w organie administracji architektoniczno-budowanej. Skarżący jest zaś członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej, którego udział w nieruchomości wspólnej wynosi - jak wynika z informacji o działce [...] z dnia [...].06.2023 r. - 160/1000.
Analiza wykonanego obiektu budowlanego – garażu, w kontekście położenia lokalu mieszkalnego skarżącego wskazuje, że nieprawidłowo WINB nie uznał skarżącego za stronę tego postępowania administracyjnego, w konsekwencji nieprawidłowo umorzył postępowanie wywołane jego odwołaniem, stosownie do art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Podkreślić należy bowiem, że skarżący jako właściciel lokalu wchodzącego w skład wspólnoty mieszkaniowej (współwłaściciel nieruchomości przy ul. [...], z udziałem w nieruchomości wspólnej wynoszącym 160/1000), może wykazywać własny, odrębny od wspólnoty interes prawny (por. wyroki NSA: z dnia 13 kwietnia 2016 r., II OSK 1325/15 i II OSK 892/15, z dnia 25 listopada 2011 r., II OSK 1693/10). Z wykonania garażu na nieruchomości wspólnej, może zatem dla skarżącego wynikać ograniczenie jego praw - zakłócenie korzystania z nieruchomości, chociażby potencjalnie. Wystarczy bowiem potencjalność oddziaływania inwestycji, aby uznać współwłaściciela nieruchomości za stronę postępowania administracyjnego. Skarżący nie był zatem zobligowany do wykazywania, że wszystkie wspomniane przez niego prawa, których źródłem są przepisy prawa materialnego, zostały w sposób definitywny naruszone i wywołały szkodę, skoro, jak już wyżej wskazano, nie jest konieczne (dla przyjęcia przymiotu strony) wykazanie naruszenia interesu prawnego lecz tylko jego istnienie, co z kolei jest związane z potencjalnym negatywnym oddziaływaniem na prawo własności skarżącego. Rację ma zatem skarżący stwierdzając w uzasadnieniu skargi, że postawienie na nieruchomości wspólnej garażu, może uniemożliwiać posiadanie garażu przez skarżącego w ewentualnej przeszłości.
Mając na względzie powyższe za wystarczające Sąd uznał uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Rozpoznając ponownie sprawę, organ, stosownie do art. 153 p.p.s.a., uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku. Swoje stanowisko w sprawie organ uzasadni zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., odnosząc się do oceny i wskazań zawartych w tym wyroku.
Jako że skarga została uwzględniona Sąd - na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz strony skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania, które sprowadzają się do: należnego wpisu od skargi (200 zł), wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł), ustalonego zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) oraz opłaty od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.
W związku z treścią art. 225 p.p.s.a., należało z urzędu zwrócić nadpłacony wpis od skargi w kwocie 300 zł, albowiem z uwagi na przedmiot sprawy strona skarżąca nie miała obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w kwocie 500 zł., które uiściła, lecz w kwocie 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym - Dz. U. nr 2021, poz. 535.).
Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył WIND a skarżący oraz uczestnicy postępowania nie wnieśli o przeprowadzenie rozprawy.