II SA/GO 160/21

II SA/Go 160/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2021-05-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1696/21 - Wyrok NSA z 2024-03-27
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 9, 35
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1065
§ 12
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 14 § 1, art. 39
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2021 r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Wojewody z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2020 r. znak: [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2020 r. poz. 1333) Starosta, zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. O-Ś. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na rozbudowie o część magazynową budynku handlowego położonego na działkach o nr ewid. [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak [...] Wojewoda uchylił decyzję Starosty z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą J. O-Ś. pozwolenia na budowę dla w.w. inwestycji na działkach o nr ewid. [...] oraz uchylił postanowienie Starosty z dnia [...] sierpnia 2020 r. o wyrażeniu zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych.
Rozpatrując ponownie sprawę postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak: [...] Starosta udzielił zgody na odstępstwo od przepisów techniczo – budowlanych określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim, powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. z 2019 r. poz. 1065, zwane dalej rozporządzeniem) w zakresie sytuowania budynku względem granicy działki budowlanej w ramach planowanej inwestycji polegającej na rozbudowie o część magazynową budynku handlowego położonego na działkach o nr ewid. [...] z wykonaniem ścian bez okien i drzwi w odległości 1,0 m od granicy tej działki budowlanej (od strony działek nr ewid. [...]) pod warunkiem wykonania w projektowanej rozbudowie budynku ścian oddzielenia przeciwpożarowego - w odległości 1,0 m od granicy tej działki budowlanej (od strony działek nr ewid. [...]).
Od powyższej decyzji Starosty J.L. wniósł odwołanie. Skarżący zarzucił, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 5 p.b., bowiem projektowany obiekt będzie oddziaływać na nieruchomość sąsiednią tj. działkę nr [...], która stanowi jego własność. Skarżący wyjaśnił, że planowana rozbudowa stanowi przedłużenie istniejącego budynku handlowego usytuowanego bezpośrednio na granicy z jego działką, którego dach skierowany jest w kierunku jego posesji, co powoduje odprowadzanie wód opadowych na teren posesji skarżącego. Rozbudowa obiektu uniemożliwi prawidłowe odprowadzanie wód opadowych z istniejącego budynku handlowego na terenie działki nr [...]. Wskazał, że projektem kanalizacji deszczowej objęto jedynie część budynku stojącego na działce nr [...] oraz planowanej rozbudowy. W pozwoleniu pominięto fakt, że rynny, okap, rury spustowe, a nawet ocieplenie części budynku znajduje się na terenie posesji skarżącego. Skarżący wskazał, że planowana rozbudowa faktycznie dotyczy budynku handlowego położonego na działkach o nr. ewid. [...], ponieważ budynek handlowy objęty projektem rozbudowy stanowi jedną całość. Ponadto zaskarżona decyzja nie rozwiązuje warunków parkingowych, a rozbudowa obiektu je pogorszy. Już obecnie klienci wykorzystują teren parkingu skarżącego, blokując w ten sposób miejsca przeznaczone dla klientów jego firmy, co utrudnia mu prowadzenie działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z projektu budowlanego wynika, iż projektowana rozbudowa budynku handlowego na działce nr [...] przewiduje lokalizację obiektu w odległości 1,0 m od północnej i wschodniej granicy działki nr [...]. W związku z tym, że takie usytuowanie nie spełnia warunków odległości budynku od granicy działki wynikających z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia inwestor uzyskał zgodę na odstępstwo od w.w. przepisów dotyczących sytuowania budynków. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Starosta, zgodnie z upoważnieniem Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 16 lipca 2019 r. udzielił zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 w.w. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., pod warunkiem wykonania w projektowanej rozbudowie budynku ścian oddzielenia przeciwpożarowego w odległości 1,0 m od granicy działki budowlanej. W ocenie Wojewody słusznie organ I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie ma miejsce szczególnie uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 p.b. Z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] sierpnia 2019 r. udzielającego zgodę na odstępstwo wynika, że organ wziął pod uwagę istniejące zagospodarowanie terenu inwestycji oraz działek przyległych i uznał, iż ze względów użytkowo - funkcjonalnych oraz występujących ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, rozbudowa obiektu jest możliwa jedynie w północno-wschodniej części terenu. Zamierzenie zaplanowano również z poszanowaniem występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, bowiem poprzez zastosowanie rozwiązania w postaci ściany oddzielenia przeciwpożarowego przy granicy z działkami sąsiednimi nie ograniczy ono w przyszłości możliwości ich zabudowy. Odnosząc się do kolejnego zarzutu odwołania Wojewoda wskazał, że z przedłożonej dokumentacji projektowej wynika, iż planowana inwestycja obejmuje również przebudowę instalacji deszczowej. Przebudowa ta, zgodnie z projektem zagospodarowania terenu oraz planem sytuacyjnym części sanitarnej polegać będzie jedynie na częściowej zmianie trasy instalacji deszczowej (poza projektowaną rozbudową, wzdłuż granic działki), pozostawiając bez zmian odprowadzenie wód deszczowych z budynków istniejących na dz. o nr ewid. [...]. Ponadto z rysunku przedstawiającego rzut dachu wynika, że wody opadowe z dachu planowanej rozbudowy odprowadzane będą wprost do kanalizacji deszczowej za pomocą rynien spustowych. Tym samym Wojewoda nie podzielił stanowiska skarżącego, że planowana rozbudowa narusza art. 5 p.b. w zakresie oddziaływania obiektu na działki sąsiednie. Inwestycja nie wpłynie również na odprowadzanie wód opadowych z istniejącego budynku handlowego na terenie działki nr [...], jej zakres nie przewiduje bowiem zmiany w sposobie ich odprowadzania. Z analizy akt sprawy nie wynika, aby planowana rozbudowa budynku pogorszyła warunki parkingowe. Planowana inwestycja będzie pełnić funkcję magazynową, co nie zmieni charakteru istniejącego budynku. Organ wskazał, że wniosek inwestora oraz projekt budowalny spełniają wymogi przewidziane w ustawie Prawo budowlane.
Od decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] J.L. wniósł skargę. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1) rażące naruszenie przepisów prawa procesowego art. 107 §1 kpa w zw. z art. 109 kpa w zw. z art. 110 kpa w zw. z art. 393 § 1 w zw. z art. 393 § 2 kpa, w zw. z art. 76 § 1 kpa w zw. z art. 14 § 1 kpa w zw. z art. 6 kpa, mające wpływ na treść decyzji, poprzez wydanie i doręczenie skarżącemu pisma, którego nie można uznać za decyzję w rozumieniu przepisów kpa, z uwagi na brak podpisu pracownika upoważnionego do wydania decyzji uczynionego in fine pisma, niespełnienia przez doręczone pismo jakichkolwiek przesłanek, o których stanowi dyspozycja art. 393§ kpa jak i niemożność zweryfikowania kwalifikowanego podpisu elektronicznego in fine pisma, co stanowi o tym, że decyzja nie może być uznana za dokument urzędowy, albowiem nie została sporządzona w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe; art. 10 kpa w zw. z art. 81 § 1 kpa w zw. z art. 6 kpa mające istotny wpływ na treść decyzji, a polegające na niezawiadomieniu strony o zebraniu całego materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z tymże materiałem, wypowiedzenia się i składania wniosków dowodowych, któremu to obowiązkowi organ uchybił,
2) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego: art. 9 ust. 1 p.b. w zw. z art. 7 p.b. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, mające wpływ na decyzję w wyniku wadliwego przyjęcia, ze zaistniały szczególnie uzasadnione przypadki dopuszczające odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych, o których mowa w art. 7 p.b., podczas gdy brak szczególnego uzasadnienia do zastosowania odstępstw w sytuacji gdy zamierzona inwestycja będzie miała negatywny wpływ na sąsiednie nieruchomości w tym skarżącego, a projektowane zamierzenie nie zostało zaplanowane z poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich, czego Starosta w ogóle nie wyjaśnił i nie uzasadnił w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2020 r.,
3) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 p.b. w zw. z art. 9 ust. 1 p.b. poprzez wadliwe przyjęcie, że organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy nie spełniono właściwych kryteriów opisanych w p.b., a zamierzona inwestycja będzie miała negatywny wpływ na użytkowników sąsiednich nieruchomości, w tym skarżącego, projektowane zamierzenie nie zostało zaplanowane z poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich (parking), co spowoduje (również) odprowadzanie wód opadowych na teren skarżącego, wpływając tym samym na bezpieczeństwo mienia skrzącego,
4) naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 84 kpa mające istotny wpływ na decyzję, polegające na wadliwym i niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, jak również niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego zebrania materiału dowodowego, wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym szczegółowego i poprawnego ustalenia przesłanek zaistnienia "przypadków szczególnie uzasadnionych", warunkujących odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych, czemu Starosta nie podołał nie przedstawiając jakiejkolwiek właściwej argumentacji faktycznej w tym zakresie, co zostało przyjęte przez Wojewodę bez zastrzeżeń,
5) naruszenie przepisów procesowego: art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa mające istotny wpływ na decyzję, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz jego dowolnej, a nie swobodnej ocenie,
6) naruszenie przepisów procesowego: art. 9 kpa w zw. z art. 11 kpa w zw. z art. 107 § 1 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 6 kpa mające istotny wpływ na decyzję, poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych twierdzeń, na których oparł się organ rozpoznający sprawę oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom i faktom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, bądź je pominął.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 180 z późn. zm.). Przepis ten zezwala wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu, w okresie obowiązywania stanu epidemii z powodu COVID - 19, na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, jeśli przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
O skierowaniu sprawy do rozpoznania w trybie powołanego wyżej przepisu oraz o terminie posiedzenia niejawnego strony zostały zawiadomione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwana dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art.134 § 1 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej sformułowanego zarzutu naruszenia prawa, czyli zarzutu nieistnienia decyzji administracyjnej. W ocenie skarżącego wobec braku jednego z konstytutywnych elementów decyzji administracyjnej, tj, podpisu pod decyzją osoby upoważnionej do załatwienia sprawy, doręczony mu drogą pocztową egzemplarz decyzji administracyjnej nie stanowi dokumentu urzędowego. Zdaniem skarżącego pismo organu II instancji (zaskarżona decyzja) z powodu braku podpisu osoby upoważnionej i niemożności zweryfikowania kwalifikowanego podpisu elektronicznego nie spełnia również wymogów z art. 393 kpa.
Zgodnie z art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a., decyzja zawiera podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny.
Wskazać należy, że jak wynika z akt administracyjnych sprawy, decyzja Wojewody z dnia [...] grudnia 2020 r. została wydana w formie elektronicznej i została opatrzona podpisem elektronicznym. Na znajdującym się w aktach sprawy egzemplarzu decyzji widnieje napis: "Z up. WOJEWODY [...] K. K. Dyrektor Wydziału Infrastruktury (podpisano podpisem elektronicznym)". Egzemplarz ten zawiera zatem informację o imieniu, nazwisku i stanowisku służbowym pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji oraz że decyzję tę podpisano podpisem elektronicznym.
W myśl art. 14 § 1 k.p.a., sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 700, 730, 848, 1590 i 2294), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej.
Jak trafnie wskazywano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, użycie spójnika "lub" w przepisie art. 14 § 1 k.p.a., powoduje, że dokument może być sporządzony równocześnie w dwóch prawnie równoważnych formach: dokumentu papierowego oraz dokumentu elektronicznego. Treść dokumentów w obu tych formach musi być identyczna, a ponadto dokumenty muszą być podpisane w tej samej dacie (wyrok NSA z 18 kwietnia 2018 r., I OSK 217/17, LEX nr 2522147).
Stosownie zaś do art. 14 § 2 k.p.a., sprawy mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2019 r. poz. 123 i 730) lub za pomocą innych środków łączności, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.
Zgodnie z powyższymi przepisami Wojewoda miał prawo wydać decyzję w formie dokumentu elektronicznego, podpisaną podpisem elektronicznym. Decyzja tak wydana nie musiała zawierać własnoręcznego podpisu osoby uprawnionej do wydania decyzji, a jej wydruk nie stanowił projektu decyzji, lecz stanowił jej egzemplarz sporządzony w formie zwykłej, na papierowym nośniku.
W myśl art. 391 § 1 kpa doręczenie pism następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, jeżeli strona lub inny uczestnik postępowania spełni jeden z następujących warunków: 1) złoży podanie w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej; 2) wystąpi do organu administracji publicznej o takie doręczenie i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny; 3) wyrazi zgodę na doręczanie pism w postępowaniu za pomocą tych środków i wskaże organowi administracji publicznej adres elektroniczny.
Fakt, że po myśli art. 391 § 1 kpa, w rozpatrywanej sprawie skarżący nie składał wniosku o doręczanie mu pism drogą elektroniczną, ani nie wyraził zgody na takie doręczanie i swoje odwołanie złożył w tradycyjnej formie papierowej spowodował, że organ zobligowany był do doręczenia mu decyzji w formie papierowej, co też uczynił. Jak już wyżej wskazano, tak sporządzony egzemplarz decyzji nie musiał zawierać własnoręcznego podpisu osoby uprawnionej do wydania decyzji, a umieszczona na nim informacja o jej podpisaniu podpisem elektronicznym wraz z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, zastępowała własnoręczny podpis osoby podejmującej decyzję. Wbrew twierdzeniom skargi, w aktach znajduje się potwierdzenie zgodności kopii wydruku decyzji z dokumentem elektronicznym, w którym wskazano następujące dane: identyfikator dokumentu, nazwa dokumentu, tytuł, sygnatura, data, skrót dokumentu, wersja, data podpisu, imię i nazwisko osoby, która podpisała dokument, rodzaj certyfikatu.
W tym stanie sprawy chybiony okazał się zarzut skargi podważający fakt istnienia zaskarżonej decyzji - jako dokumentu urzędowego, który winien spełniać wymogi z art. 107 § 1 kpa.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego zauważyć należy, że wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę jest następstwem nie tylko złożenia wymaganych przez prawo dokumentów, ale też stwierdzenia przez organ, na ich podstawie, że zachodzą wynikające z prawa materialnego przesłanki do uwzględnienia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1954/17, LEX nr 2687274). Ponieważ postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest ściśle określone przepisami Prawa budowlanego, decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany, a nie uznaniowy. W razie spełnienia wskazanych w niej przesłanek, organ ma więc obowiązek uwzględnić wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Na związany charakter decyzji o pozwoleniu na budowę wskazuje treść art. 35 ust 4 p.b., który stanowi, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W badanej sprawie projekt rozbudowy o część magazynową budynku handlowego położonego na działkach o nr ewid. [...] zakładał lokalizację planowanej inwestycji z naruszeniem przepisów techniczno – budowlanych w zakresie sytuowania budynku względem granicy z sąsiednią działką budowlaną, bowiem przewidywał lokalizację obiektu z wykonaniem ścian bez okien i drzwi zwróconej w stronę granicy z działką w odległości 1,0 m od granicy działek nr ewid. [...], a zatem z naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Przepisy prawa budowlanego przewidują możliwość odstępstwa od przepisów techniczno – budowlanych.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 i ust. 2 p.b. w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego - ograniczenia dostępności dla potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, oraz nie może powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych. Zgody na odstępstwo, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, udziela albo odmawia udzielenia, w drodze postanowienia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę albo decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., na podstawie upoważnienia Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 16 lipca 2017 r., Starosta udzielił zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych określonych w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w zakresie sytuowania przedmiotowego budynku względem granicy działki budowlanej w ramach planowanej inwestycji z wykonaniem ścian bez okiem i drzwi w odległości 1,0 m od granicy działki (od strony działek nr ewid. [...]), pod warunkiem wykonania w projektowanej rozbudowie budynku ścian oddzielenia przeciwpożarowego w odległości 1,0 m od granicy tej działki (od strony działek o nr ewid. [...]). W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że analizując materiał dowodowy organ zakwalifikował dany przypadek jako "szczególnie uzasadniony", ponieważ inwestor mimo, że jest właścicielem nieruchomości, ze względu na obowiązujące przepisy techniczno – budowlane, nie może realizować swego prawa podmiotowego do zabudowy nieruchomości gruntowej. Realizacja inwestycji będzie możliwa jedynie po otrzymaniu zgody na odstępstwo. Organ stwierdził, że ze względów użytkowo - funkcjonalnych rozbudowa obiektu jest możliwa jedynie w północno - wschodniej części terenu. Występująca w tej części terenu zabudowa ma charakter zwarty w postaci budynków zlokalizowanych bezpośrednio na granicy działek. Racjonalna jest wiec kontynuacja tej formy zabudowy. Dodatkowo, zdaniem organu, za takim rozwiązaniem przemawia zachowanie formy architektonicznej istniejącego budynku handlowego poprzez jego przedłużenie, dzięki czemu rozbudowa nie wprowadzi dysharmonii w istniejącym rozplanowaniu obiektów. Proponowane rozwiązanie zapewnia, że inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na użytkowników sąsiednich nieruchomości.
Zauważyć w tym miejscu jedynie należy, że postanowienie wydane na podstawie art. 9 ust. 2 p.b. nie podlega odrębnemu zaskarżeniu, natomiast może być kwestionowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze do sądu. Z powyższego wynika, że motywy jakimi kierował się organ wydając zgodę na odstępstwo winny być przede wszystkim wykazane w decyzji rozstrzygającej sprawę, gdyż to od tego rozstrzygnięcia stronie przysługuje środek zaskarżenia.
Wbrew zarzutom skargi w uzasadnieniu w.w. postanowienia oraz w decyzji organu II instancji uzasadniono motywy jakimi kierował się organ uznając, że w sprawie zachodzi szczególny przypadek, o jakim mowa w art. 9 ust. 1 p.b. Organ wskazał, że w danym przypadku realizacja prawa do zabudowy nieruchomości nie może być inaczej realizowana jak poprzez odstępstwo od przepisów techniczno - budowanych, a jednocześnie inwestycja nie pozostaje w dysharmonii z obiektami znajdującymi się na danym terenie i nie narusza uzasadnionych praw osób trzecich. Udzielając zgodę na odstępstwo organ uwzględnił istniejące zagospodarowanie terenu inwestycji i działek przyległych i uznał, że względy użytkowo - funkcjonalne powodują, iż rozbudowa obiektu jest możliwa jedynie w północno –wschodniej części działki. Ustalenia organu mają oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę strona dołączyła decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Z części tekstowej analizy urbanistycznej wynika, że w obszarze analizowanym znajdują się tereny zabudowy usługowej, mieszkaniowej, zieleni parkowej, dróg publicznych i wewnętrznych, a planowana inwestycja stanowi kontynuację występującej w obszarze analizowanym funkcji usługowej. Z części graficznej decyzji o warunkach zabudowy (mapy) wynika, że istniejące zagospodarowanie działki o nr ewid. [...] sprawia, iż rozbudowa obiektu handlowego położonego na działkach o nr. ewid. [...] jest możliwa jedynie w północno - wschodniej części działki o nr ewid. [...].
W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo odkodowały znaczenie normatywne unormowania zawartego w art. 9 ust. 1 p.b. Przesłanką udzielenia odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych jest bowiem istnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Rozważane odstępstwo nie może być bowiem udzielane powszechnie. Zgoda na odstępstwo przewidziane w art. 9 p.b., będąca częścią porządku prawnego, zastępuje przepis rozporządzenia w sprawie warunków technicznych normą indywidualnie dostosowaną do konkretnej sytuacji, umożliwiając modyfikację szczegółowych oraz bezwzględnie obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych w wyjątkowych stanach faktycznych, w których nie jest możliwe zastosowanie się do nich, z uwagi na różnego rodzaju okoliczności. W każdym indywidualnym przypadku organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien brać pod uwagę zarówno charakter przepisu, od którego ma być udzielone odstępstwo, jak również ukształtowanie nieruchomości, na której ma zostać zrealizowany obiekt budowlany, stan jej zagospodarowania, stan zagospodarowania nieruchomości sąsiednich oraz ocenę proponowanych rozwiązań projektowych w zakresie wiedzy technicznej. Organy powinny mieć na uwadze także prawo inwestora do zabudowy nieruchomości gruntowej, do której wykaże swoje prawo do dysponowania nią na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia z przepisami. Zgodność ta polega przede wszystkim na poszanowaniu występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. Innymi słowy, inwestor chcąc skorzystać z przewidzianej prawem możliwości winien wskazać na zaistniałe w sprawie względy natury faktycznej, technicznej czy użytkowej, które czynią zasadnym odstąpienie od wymagań wynikających z przepisów techniczno-budowlanych (np. wyroki NSA z: 4 grudnia 2019 r. II OSK 175/18, 19 listopada 2019 r. II OSK 2687/18 i II OSK 2749/18, 11 kwietnia 2019 r. II OSK 1353/17, 21 czerwca 2018 r. II OSK 1835/16, 13 października 2017 r. II OSK 2495/16). W orzecznictwie prezentowany jest pogląd zgodnie z którym, za przypadek szczególnie uzasadniony w rozumieniu art. 9 ust. 1 p.b. należy uznać sytuację, kiedy inwestor - pomimo wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i przeznaczenia terenu, na którym położona jest ta nieruchomość, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na takie cele - nie może zrealizować swego prawa podmiotowego, jakim jest prawo zabudowy nieruchomości gruntowej (art. 4 ustawy) ze względu na obowiązujące przepisy techniczno-budowlane (por. wyrok II OSK 381/06).
Wydając zgodę na odstępstwo na podstawie art. 9 ust. 1 p.b. organ architektoniczno –budowlany winien mieć na uwadze zarówno wynikające z art. 4 p.b. prawo podmiotowe właściciela do zabudowy nieruchomości, jak również konieczność uwzględnienia uzasadnionych interesów osób trzecich, których ochrona wynika z art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. W rozpatrywanej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że ze względu na charakter istniejącej zabudowy na danym terenie planowana inwestycja nie wpłynie negatywnie na podlegające ochronie interesy osób trzecich, w tym osób posiadających określone prawo podmiotowe do nieruchomości sąsiednich, brak jest również podstaw do przyjęcia, że planowana inwestycja wprowadzi ograniczenia w zabudowie nieruchomości sąsiednich (art. 3 pkt 20 p.b.).
Odnośnie podnoszonego w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze zarzutu pogorszenia warunków parkingowych na danym terenie, będących skutkiem przedmiotowej rozbudowy wskazać należy, że ochrona wynikają z art. 5 ust.1 pkt 9 nie dotyczy wszelkich niedogodności związanych z planowaną inwestycją. Fakt niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowania sąsiednich nieruchomości, może mieć miejsce tylko wtedy gdy planowany obiekt naruszałby w tej mierze konkretne przepisy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w literaturze prawniczej wielokrotnie podkreślano, że z treści przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. wynika, iż poszanowaniu podlegają nie wszystkie, lecz tylko uzasadnione (kwalifikowane) interesy osób trzecich. Uzasadnione interesy osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b., to interesy mające umocowanie w przepisach prawa. Nie chodzi zatem o wszelkie utrudnienia, jakie może spowodować planowana inwestycja, lecz jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, nie zaś interesów faktycznych innych osób (wyrok NSA z 28 kwietnia 2017 r., II OSK 2184/15, LEX nr 2315648). Z reguły każda inwestycja powoduje uciążliwości dla sąsiednich nieruchomości (np. ogranicza światło, widok). Ale jeśli nie można mówić o naruszeniu konkretnych przepisów prawa (w tym norm warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie), to organ architektoniczno-budowlany nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1643/19). Zauważyć przyjdzie, że podnosząc zarzut w tym zakresie skarżący nie wskazał przepisu prawa, który został naruszony. Nadto, jak wynika z motywów uzasadnienia decyzji, które mają oparcie w materiale dowodowym sprawy, ze względu na rodzaj zabudowy na danym na danym terenie, gdzie dominuje zabudowa o charakterze handlowo - usługowym, przedmiotowa rozbudowa budynku handlowego nie wpłynie na sposób wykorzystania nieruchomości sąsiedniej oraz jej zagospodarowanie.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza zasadności zarzutu opartego na twierdzeniu, że realizacja inwestycji spowoduje odprowadzanie wód opadowych na nieruchomość skarżącego tj. działkę o nr ewid. [...]. Zgodnie z projektem budowlanym wody opadowe z rozbudowanego budynku będą odprowadzane wprost do kanalizacji deszczowej za pomocą rynien spustowych. Projekt zakłada przebudowę kanalizacji deszczowej, która ma przebiegać wzdłuż granicy z działką sąsiednią (ze względu na rozbudowę budynku), natomiast odprowadzanie wód deszczowych z dachów istniejących budynków pozostanie bez zmian.
Nie znalazły potwierdzenia pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego. W toku postępowania organ informował skarżącego o przysługujących mu prawach jako stronie postępowania oraz o istotnych okolicznościach danej sprawy. Z przysługujących stronie praw procesowych skarżący korzystał składając wnioski dowodowe oraz środki zaskarżenia. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa wskazać należy, że zebrany w toku postępowania materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia i nie zachodziła potrzeba i jego uzupełnienia. Zauważyć przy tym należy, że po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit, "c" p.p.s.a nie każde uchybienie przepisom prawa procesowego prowadzi do uchylenia decyzji administracyjnej, skutek taki odnosi jedynie naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W badanej sprawie skarżący nie wykazał, aby taka sytuacja miała miejsce, a Sąd działając z urzędu, na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., nie stwierdził tego rodzaju naruszeń przepisów prawa procesowego.
Mając powyższe na uwadze skarga, na podstawie art. 151 p.p.s.a., została oddalona.