II SA/Go 153/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania stypendium socjalnego studentce, uznając, że organy błędnie zaliczyły do jej dochodów zarobki matki mieszkającej za granicą i nie zbadały prawidłowo kwestii samodzielności finansowej studentki.
Studentka A.H. została pozbawiona stypendium socjalnego, ponieważ organy uznały, że dochód jej rodziny przekracza ustalony próg, uwzględniając w nim zarobki matki mieszkającej w Niemczech. Studentka odwołała się, argumentując brak wspólnego gospodarstwa domowego i samodzielność finansową. Sąd uchylił decyzje obu instancji, wskazując na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego przez organ, który nie powinien być przerzucany na stronę.
Sprawa dotyczyła skargi studentki A.H. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2005/2006. Organ I instancji odmówił przyznania stypendium, ponieważ miesięczny dochód rodziny studentki, wyliczony zgodnie z regulaminem uczelni, wyniósł 853,66 zł, przekraczając próg 569 zł. Kluczowym elementem sporu było zaliczenie do dochodu studentki zarobków jej matki, która od 15 lat mieszka w Niemczech i z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Odwoławcza Komisja Stypendialna podtrzymała tę decyzję, powołując się na § 3 pkt 6 Regulaminu, który nie przewidywał podstaw do uznania studentki za samodzielną finansowo, gdyż nie spełniała ona warunków z § 3 pkt 11 Regulaminu (brak stałego źródła dochodów w poprzednich latach). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał skargę za uzasadnioną. Sąd wskazał, że postępowanie w sprawach stypendialnych podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., ciężar dowodu spoczywa na organie administracji, a nie na stronie. Sąd podkreślił, że organy obu instancji nie dopełniły obowiązku zebrania materiału dowodowego. Nie wezwały studentki do wykazania, czy jej były mąż posiadał stałe źródło dochodów po rozwodzie (co jest warunkiem samodzielności finansowej), ani nie uwzględniły faktu, że studentka uzyskała wyrok zasądzający alimenty na dziecko oraz zawarła umowę o pracę na czas nieokreślony. Sąd uznał, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, ciężar dowodu w zakresie samodzielności finansowej studenta spoczywa na organie administracji, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że § 3 ust. 12 Regulaminu, przerzucający ciężar udowodnienia samodzielności finansowej na studenta, jest niezgodny z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), które nakładają na organy obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.s.w. art. 186 § 1
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
u.p.s.w. art. 207 § 4
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 64 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.s.w. art. 179 § 6
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących ciężaru dowodu. Brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego przez organy. Nieprawidłowe uwzględnienie dochodów matki studentki mieszkającej za granicą. Niewzięcie pod uwagę przez organy własnych dochodów studentki oraz faktu posiadania przez nią wyroku zasądzającego alimenty.
Godne uwagi sformułowania
Ciężar dowodu na mocy tych przepisów obciąża organ administracyjny. Nie może on być przerzucany na stroną postępowania. Organy obu instancji tego nie uczyniły. Uznać zatem należy, że naruszone zostały przepisy postępowania a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Ireneusz Fornalik
przewodniczący
Joanna Brzezińska
członek
Michał Ruszyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących ciężaru dowodu w sprawach świadczeń socjalnych oraz prawidłowego ustalania samodzielności finansowej studentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji studenta i regulaminu uczelni, ale zasady proceduralne są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli początkowo wydaje się, że student nie spełnia kryteriów.
“Sąd: Organy nie mogą przerzucać ciężaru dowodu na studenta w sprawie stypendium!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 153/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2006-07-26 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-03-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Ireneusz Fornalik /przewodniczący/ Joanna Brzezińska Michał Ruszyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant Ewa Siudek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. przy udziale —————— sprawy ze skargi A.H. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły z dnia [...]r.,nr [...], 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego W.T. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej. Uzasadnienie - 1 - Sygn. akt II SA/Go 153/06 U Z A S AD N I E N I E Decyzją administracyjną z [...] listopada 2005r. Nr [...] Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły odmówiła A.H. przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2005/2006. Organ odmówił przyznania stypendium socjalnego, albowiem miesięczna wysokość dochodu w rodzinie A.H. wyliczona zgodnie z przepisami Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Wyższej Szkoły z [...] października 2005r. wynosi 853,66 zł i przekracza miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta (określoną w Zarządzeniu Rektora z [...] października 2005r. nr [...]) uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, wynoszącą 569 zł. Z rozstrzygnięciem organu I instancji nie zgodziła się A.H. i złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku wskazała, że nie zgadza się z tym, aby do jej dochodu doliczać dochody matki, która od około 15 lat mieszka na terenie Niemiec i z którą nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły decyzją z [...] stycznia 2006r. Nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Odwoławcza Komisja Stypendialna wskazała, że Zarządzeniem nr [...] z [...] października 2005r. Rektor ustalił miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne w roku akademickim 2005/2006 na kwotę 569 zł. Komisja Stypendialna do wyliczenia dochodu na osobę w rodzinie studentki przyjęła jej dochody za 2004r. w wysokości 885,72 zł oraz dochody jej matki J.P. za 2004r. w wysokości 10.033,05 Euro netto, co w przeliczeniu na PLN według kursu podanego przez NBP na dzień 14.11.2005r. tj. dzień rozpatrzenia wniosku dało kwotę 40.090,061 zł. Tak więc miesięczna wysokość dochodu w rodzinie A.H. wyliczona zgodnie z przepisami Regulaminu wynosiła 853,66 zł netto i przekraczała wysokość dochodu uprawniającą studenta o ubieganie się o stypendium socjalne. W ocenie Odwoławczej Komisji Stypendialnej uwzględnienie w powyższym wyliczeniu dochodów matki studentki było zgodne z § 3 pkt 6 Regulaminu, gdyż brak było podstaw do przyjęcia, że studentka jest samodzielna finansowo. W myśl bowiem § 3 pkt 11 Regulaminu przyjmuje się, że student jest - 2 - samodzielny finansowo, jeżeli on lub jego małżonek spełnia łącznie następujące warunki: a) posiadał stałe źródło dochodów w ostatnim roku podatkowym, b) posiada stałe źródło dochodów w roku bieżącym, c) jego miesięczny dochód w okresach, o których mowa w pkt a i b, nie jest mniejszy od minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników ogłaszanego na podstawie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, obowiązującego w ostatnim miesiącu ostatniego roku podatkowego w przypadku dochodu studenta z ostatniego roku podatkowego i obowiązującego w miesiącu złożenia wniosku o przyznanie stypendium, d) nie złożył oświadczenia o prowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami bądź z jednym z nich. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż A.H. nie posiadała stałego źródła dochodów w 2004r. oraz w 2005r. Decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Wyższej Szkoły stała się przedmiotem skargi A.H. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. W skardze skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na trudną sytuację na rynku pracy postanowiła podnieść swoje kwalifikacje i rozpoczęła studia. W ocenie skarżącej ustawa w oparciu o którą działali urzędnicy i wydali krzywdzącą ją decyzję ma na celu eliminować osoby zatajające rzeczywiste dochody. Ponadto ustawa ta poprzez swoje twarde reguły odbiera prawo pomocy osobom faktycznie potrzebującym i jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Skarżąca wskazała ponadto, że w obecnej chwili jej przyszłość stoi pod znakiem zapytania. Zaległości w opłatach czesnego grożą jej skreśleniem z listy studentów a odebranie prawa do stypendium socjalnego uniemożliwia kontynuację studiów. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna Wyższej Szkoły wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga okazała się uzasadniona. W myśl art. 207 ust. 4 ustawy z 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym ( Dz.U. z 2005r. Nr 164, poz. 1365), do decyzji podjętych przez komisję stypendialną - 3 - i odwoławczą komisję stypendialną stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, oraz przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego. W sprawie niniejszej ma zatem zastosowanie kodeks postępowa- nia administracyjnego. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Wyższej Szkoły z [...] października 2005r. Zgodnie z art. 186 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, regulamin ten ustala rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. Określone powinny być w nim szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzór wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta. Biorąc zatem pod uwagę treść art. 207 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym w sprawach dotyczących przyznania stypendium socjalnego stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, oraz treść art. 186 ust. 1 ustawy, który stanowi, że w regulaminie określa się sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta, należy uznać, że treść § 3 ust. 12 Regulaminu z 19.10.2005r.,(zgodnie z którym ciężar udowodnienia posiadania samodzielności finansowej spoczywa na studencie), jest niezgodny z przepisami ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, którymi jest związany Sąd. Skoro więc postępowanie w sprawie przyznania stypendium socjalnego jest prowadzone na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, to oznacza to, że organy rozpoznające taką sprawę obowiązane są stosować w postępowaniu przepisy tego kodeksu, w tym zwłaszcza art. 7 i art. 77 § 1 kpa – nakładające na organy administracji obowiązek wyczerpującego zebrania całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu na mocy tych przepisów obciąża organ administracyjny. Nie może on być przerzucany na stroną postępowania – domagającą się przyznania stypendium socjalnego. Z akt administracyjnych przekazanych Sądowi wynika, że skarżąca do wniosku z [...] września 2005r. o przyznanie stypendium socjalnego dołączyła kopię wyroku rozwodowego z [...] marca 2005r. W wyroku tym Sąd zasądził od J.H. kwotę 300 zł na utrzymanie małoletniego syna skarżącej. Skoro zatem rozwiązanie małżeństwa nastąpiło w dniu [...] marca 2005r., organ I instancji w trybie art. 64 § 2 kpa powinien wezwać skarżącą do wykazania tego, czy w 2004r. - 4 - mąż skarżącej posiadał stałe źródło dochodów. Jest to bowiem zgodnie z art. 179 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, oraz § 3 pkt 11 Regulaminy, który stanowi powtórzenie obowiązujących w tym zakresie regulacji ustawowych, jeden z warunków do ustalenia, czy student jest samodzielny finansowo. Organy obu instancji tego nie uczyniły. Uznać zatem należy, że naruszone zostały przepisy postępowania a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uzyskanie przez skarżącą w 2005r. wyroku rozwodowego i alimentów na dziecko w kwocie 300 zł miesięcznie oznacza, że skarżąca posiadała stałe źródło dochodów w 2005r. Należy także wskazać, że w dniu [...] lutego 2005r. skarżąca zawarła umowę o pracę na czas nieokreślony ze spółką DCP z wynagrodzeniem 1800 zł. Tej okoliczności organy administracyjne w ogóle nie wzięły pod uwagę. Mając na uwadze te okoliczności, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. z 2002r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). M. Ruszyński I. Fornalik J. Brzezińska II SA/Go 153/06 Zarządzenie Dnia, 8 sierpnia 2006r. 1. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć : - pełnomocnikowi skarżącej, - pełnomocnikowi organu administracyjnego. 2. Za 30 dni. As. WSA Michał Ruszyński
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI