VIII SA/Wa 307/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-07-09
NSAAdministracyjneNiskawsa
ochrona zwierzątuchwała rady gminyprogram opieki nad zwierzętamizwierzęta bezdomnesądownictwo administracyjnekontrola legalnościzasady techniki prawodawczejzadania własne gminy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia na uchwałę Rady Miejskiej w Z. dotyczącą programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, uznając, że uchwała nie narusza istotnie przepisów prawa.

Stowarzyszenie zaskarżyło uchwałę Rady Miejskiej w Z. w sprawie programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi, zarzucając jej istotne naruszenie przepisów prawa, w tym Konstytucji RP i zasad techniki prawodawczej, poprzez m.in. powtarzanie treści przepisów, brak precyzji w określaniu sposobu wykonywania zadań oraz wykraczanie poza upoważnienie ustawowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Sąd wyjaśnił, że przepisy uchwały nie powtarzają definicji ustawowych, a jedynie odsyłają do nich, a sposób realizacji zadań, jak np. opieka nad zwierzętami czy sterylizacja, został uregulowany w sposób wystarczający i zgodny z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę Stowarzyszenia na uchwałę Rady Miejskiej w Z. dotyczącą programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło uchwale istotne naruszenie przepisów prawa, w tym Konstytucji RP, zasad techniki prawodawczej oraz ustawy o ochronie zwierząt. Główne zarzuty dotyczyły powtarzania treści przepisów ustawowych, braku precyzji w określaniu sposobu wykonywania zadań nałożonych na gminę, a także uregulowań wykraczających poza upoważnienie ustawowe. Sąd, po analizie zarzutów, oddalił skargę jako nieuzasadnioną. W uzasadnieniu podkreślono, że przepisy uchwały dotyczące definicji zwierząt bezdomnych i domowych stanowią jedynie odesłanie do odpowiednich przepisów ustawy, a nie ich dosłowne powtórzenie. Sąd uznał również, że sposób realizacji zadań, takich jak sterylizacja zwierząt w schronisku, opieka nad kotami wolno żyjącymi czy postępowanie w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt, został uregulowany w sposób wystarczający i zgodny z przepisami ustawy o ochronie zwierząt. Sąd wyjaśnił, że rada gminy nie ma obowiązku szczegółowego określania procedur wykonywanych przez specjalistów (np. lekarzy weterynarii) ani ingerowania w wewnętrzną działalność podmiotów realizujących zadania, takich jak schroniska. W konsekwencji, sąd stwierdził, że uchwała nie zawiera istotnych naruszeń prawa, które uzasadniałyby jej nieważność, i oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, odesłanie do definicji ustawowych jest dopuszczalne i czyni zapisy programu jasnymi i czytelnymi, nie stanowiąc powtórzenia naruszającego prawo.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wskazanie w uchwale, iż pod danym pojęciem należy rozumieć określone zwierzęta w myśl przepisów ustawy, jest wystarczające i nie stanowi naruszenia zasad techniki prawodawczej ani przepisów Konstytucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.o.z. art. 11a § 1

Ustawa o ochronie zwierząt

u.o.z. art. 11a § 2

Ustawa o ochronie zwierząt

Pomocnicze

u.o.z. art. 4 § 16

Ustawa o ochronie zwierząt

Definicja zwierząt bezdomnych

u.o.z. art. 4 § 17

Ustawa o ochronie zwierząt

Definicja zwierząt domowych

u.s.g. art. 91 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Nieważność uchwał sprzecznych z prawem

u.s.g. art. 91 § 4

Ustawa o samorządzie gminnym

Nieważność uchwał w przypadku nieistotnego naruszenia prawa

p.p.s.a. art. 1 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 1 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola aktów prawa miejscowego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada praworządności

Konstytucja RP art. 94

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Akty prawa miejscowego stanowione na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych

ZTP art. 115

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej

ZTP art. 118

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej

ZTP art. 137

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej

ZTP art. 146

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej

Dz. U. z 2023 r. poz. 154

Ustawa z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut powtórzenia definicji zwierząt bezdomnych i domowych w uchwale. Zarzut powtórzenia treści art. 11a ust. 2 u.o.z. z modyfikacją. Zarzut niewskazania podmiotu wykonującego zabiegi sterylizacji w schronisku. Zarzut niewskazania sposobu przyjmowania zgłoszeń dotyczących bezdomnych zwierząt poza godzinami pracy urzędu. Zarzut zbyt ogólnego uregulowania zadań związanych ze zdarzeniami drogowymi z udziałem zwierząt. Zarzut zbyt ogólnego uregulowania zadań związanych z opieką nad kotami wolno żyjącymi. Zarzut zbyt ogólnego uregulowania zadań związanych z usypianiem ślepych miotów.

Godne uwagi sformułowania

nie każde naruszenie prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności uchwały za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym nie powinno być traktowane jako istotne naruszenie prawa i przyczyna stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego nie mamy do czynienia z powtórzeniem definicji zwierząt bezdomnych oraz zwierząt domowych, a jedynie ze wskazaniem w jakim akcie normatywnym znajdują się definicje używanych w uchwale pojęć wskazywanie przez organ w uchwale kto w schronisku będzie wykonywał zabiegi sterylizacji i kastracji istotnie wykracza poza kompetencję rady gminy

Skład orzekający

Cezary Kosterna

przewodniczący

Leszek Kobylski

sprawozdawca

Sławomir Fularski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uchwał rady gminy w sprawie programów opieki nad zwierzętami, w szczególności w kontekście zasad techniki prawodawczej i zakresu kompetencji rady."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii programów opieki nad zwierzętami i nie ma szerokiego zastosowania do innych aktów prawa miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej społecznie kwestii ochrony zwierząt, ale rozstrzygnięcie opiera się głównie na analizie formalnoprawnej przepisów, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiej publiczności.

Sąd rozstrzygnął spór o uchwałę dotyczącą zwierząt bezdomnych: czy gmina musi szczegółowo opisywać procedury?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VIII SA/Wa 307/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Cezary Kosterna /przewodniczący/
Leszek Kobylski /sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1580
art. 11a ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), , Protokolant starszy specjalista Ilona Obara, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2025 r. w Radomiu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...]w [...] na uchwałę Rady Miejska w [...] z dnia 23 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobieganiu bezdomności zwierząt oddala skargę.
Uzasadnienie
Rada Miejska w Z. (dalej: organ), działając na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r., poz. 1580, dalej: u.o.z), podjęła w dniu 23 grudnia 2024 r. uchwałę nr [...] w sprawie przyjęcia "Programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta i gminy Z. w 2025 roku" (dalej: uchwała, program).
Pismem z 26 marca 2025 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w Z. (dalej: skarżący, Stowarzyszenie) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: Sąd) na powołaną wyżej uchwałę z 23 grudnia 2024 r. nr [...].
Autor skargi zaskarżonej uchwale zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa, rażące naruszenie art. 7 i art. 94 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997r. Nr 78 poz. 483) w związku z § 115, 118, 137, 146 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej z 20 czerwca 2002 r. (Dz.U nr 100, poz. 908 dalej: ZTP) w związku z art. 11 a u.o.z. poprzez zamieszczenie w niej, w opisanych przepisach uchwały, uregulowań wykraczających poza upoważnienie ustawowe, powtarzanie treści przepisów aktów prawnych oraz braku precyzyjnego dookreślenia sposobu wykonywania zadań nałożonych na gminę na podstawie u.o.z. w szczególności:
– w rozdziale 1 załącznika nr 1 w § 1 ust. 4 i 5 powtórzono definicję zwierząt bezdomnych oraz zwierząt domowych, co narusza art. 7 i 94 Konstytucji RP, § 115, 118, 137, 146 ZTP i art. 11a ust. 2 u.o.z.;
– w rozdziale 2 załącznika nr 1 w § 2 powtórzono treść przepisu art. 11a ust. 2 u.o.z. z niewielką modyfikacją, co narusza art. 7 i 94 Konstytucji RP, § 115, 118, 137, 146 ZTP i art. 11a u.o.z.;
– w rozdziale 3 załącznika nr 1 - "sterylizacja i kastracja zwierząt w schroniskach" nie wskazano jaki podmiot będzie wykonywał zabiegi w schronisku ograniczając się jedynie do wskazania kto będzie dokonywał tych czynności w przypadku sterylizacji kotów i psów właścicielskich, co uniemożliwia realizację zadań własnych gminy i narusza art. 11a ust. 2 pkt 4 u.o.z.;
– w rozdziale 4 załącznika nr 1 - "opieka nad zwierzętami bezdomnymi, odławianie bezdomnych zwierząt (miejsce w schronisku, poszukiwanie właścicieli, rola zwierząt bezdomnych" nie wskazano sposobu przyjmowania zgłoszeń dotyczących bezdomnych zwierząt ze szczególnym uwzględnieniem godzin poza godzinami pracy urzędu oraz w weekendy i święta, co uniemożliwia realizację zadań własnych gminy i narusza art. 11a ust. 2 pkt 1 u.o.z.;
– w rozdziale 6 załącznika nr 1 - "zdarzenia drogowe z udziałem zwierząt" poprzez uregulowanie zadania zbyt ogólnie, bez wskazania kto zajmuje się zwierzęciem na miejscu wypadku oraz bez wskazania dalszej procedury ze zwierzęciem, co uniemożliwia realizację zadań własnych gminy i narusza art. 11a ust. 2 pkt 8 u.o.z.;
– w rozdziale 7 załącznika nr 1 - "zapewnienie opieki nad kotami wolnożyjącymi" poprzez uregulowanie zadania w sposób ogólny i bez wskazania konkretnych podmiotów je wykonujących, co uniemożliwia realizację zadań własnych gminy i narusza art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z.;
– w rozdziale 8 załącznika nr 1 - "usypianie ślepych miotów" poprzez uregulowanie zadania w sposób ogólny i bez wskazania sposobu postępowania ze ślepymi miotami oraz samicą po uśpieniu ślepego miotu, co uniemożliwia realizację zadań własnych gminy i narusza art. 11a ust. 2 pkt 6 u.o.z.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz Gminy Z. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu organ szczegółowo odniósł się do stawianych przez skarżącego zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie z powołaną ustawą kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5, stwierdza nieważność aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W zakresie kontroli uchwał organów gmin kryterium zgodności z prawem zostało sprecyzowane w art. 91 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1465 , dalej "u.s.g.").
Zgodnie z art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, że nie każde naruszenie prawa stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy. Sankcję nieważności można zastosować jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenia mają charakter istotny. Ustawa nie zawiera wskazania, jakiego rodzaju uchybienia należy kwalifikować jako istotne, jednak w świetle jednolitych poglądów judykatury i doktryny, za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 1998 r., o sygn. akt II SA/Wr 1459/97; wyrok NSA z dnia 8 lutego 1996 r., o sygn. akt SA/Gd 327/95; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 kwietnia 2012 r., o sygn. akt IV SA/Wr 625/11). Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub podstawę prawną, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (vide: M. Stahl, Z. Kmieciak. Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny 2001, z.1-2).
Z powyższych uwag wynika, że stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić tylko wtedy, gdy pozostaje ona w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej podjęcia, przy czym naruszenie prawa musi mieć charakter istotny, przez co należy rozumieć wadę kwalifikowaną, która jest czymś więcej niż tylko nieistotnym naruszeniem prawa. Chodzi tu o uchybienia mieszczące się w kategorii ciężkich, rażących naruszeń prawa, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Wyjaśnić należy, że podstawową regułą działania administracji w demokratycznym państwie prawa jest zawarta w art. 7 Konstytucji RP zasada praworządności - czyli zasada działania organów administracji w granicach i na podstawie prawa. Zasada ta obejmuje również działanie organów uchwałodawczych gmin w zakresie stanowienia aktów prawa miejscowego. W tym względzie organy te związane są ramami stworzonymi przez ustawy. Również akty prawa miejscowego, jako akty podustawowe, stanowione są na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych (art. 94 Konstytucji RP). Nie mogą więc wykraczać poza jakiekolwiek unormowania ustawowe ani czynić wyjątków od ogólnie przyjętych rozwiązań ustawowych.
Jak wskazał WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 27 października 2009 r. (sygn. akt II SA/Bd 688/09) "Zasady techniki prawodawczej nie tworzą upoważnienia do tworzenia prawa, stanowią pewien zbiór zasad technicznych dotyczących sposobu tworzenia prawa. Naruszenie tych zasad nie stanowi o sprzeczności uregulowań z prawem. Stanowi tylko tyle, że przepisy zostały źle skonstruowane, co nie zawsze przekreśla ich wartość." Zdaniem Sądu naruszenie zasad techniki prawodawczej jednoznaczne z istotnym naruszeniem prawa występuje m.in. wówczas, kiedy w wyniku naruszenia zasad techniki prawodawczej dochodzi do sytuacji kiedy prawodawca lokalny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu (tekst jedn.: ustawami) ewentualnie wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego.
Naruszenie zasad techniki prawodawczej oceniać należy natomiast nie tyle formalistycznie, przez pryzmat samego odstępstwa od reguł prawidłowej legislacji, co przez skutki tych naruszeń dla możliwości stosowania obciążonego nimi aktu, ewentualnie jego zgodności z aktami wyższego rzędu. Naruszenie zasad techniki prawodawczej samo w sobie – jako odstępstwo od zasad redagowania tekstu prawnego nie powinno być traktowane jako istotne naruszenie prawa i przyczyna stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego. Dopiero gdy skutkiem naruszeń techniki prawodawczej jest błąd legislacyjny, sprzeczność aktu niższego z aktem wyższego rzędu, naruszenie granic delegacji ustawowej, wówczas mówić można o istotnym naruszeniu prawa.
Zatem podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa, których Sąd po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia nie stwierdził względem zaskarżonej uchwały.
Kontrolowana uchwała w sprawie przyjęcia programu opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt na terenie miasta i gminy Z. w 2025 roku jest aktem prawa miejscowego i została podjęta na podstawie upoważnienia zawartego w art. 11a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2023 r., poz. 1580 ze zm., dalej: "u.o.z.").
Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.o.z. stanowi, że zapobieganie bezdomności zwierząt i zapewnienie opieki bezdomnym zwierzętom oraz ich wyłapywanie należy do zadań własnych gmin. Zgodnie natomiast z art. 11a ust. 1 u.o.z. rada gminy wypełniając obowiązek, o którym mowa w art. 11 ust. 1, określa, w drodze uchwały, corocznie do dnia 31 marca, program opieki nad zwierzętami bezdomnymi oraz zapobiegania bezdomności zwierząt. Program ten stosownie od art. 11a ust. 2 u.o.z. obejmuje w szczególności:
1) zapewnienie bezdomnym zwierzętom miejsca w schronisku dla zwierząt;
2) opiekę nad wolno żyjącymi kotami, w tym ich dokarmianie;
3) odławianie bezdomnych zwierząt;
4) obligatoryjną sterylizację albo kastrację zwierząt w schroniskach dla zwierząt;
5) poszukiwanie właścicieli dla bezdomnych zwierząt;
6) usypianie ślepych miotów;
7) wskazanie gospodarstwa rolnego w celu zapewnienia miejsca dla zwierząt gospodarskich;
8) zapewnienie całodobowej opieki weterynaryjnej w przypadkach zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt.
Z kolei, art. 11a ust. 3 i 3a u.o.z. stanowią, że ww. program może obejmować plan znakowania zwierząt w gminie oraz plan sterylizacji lub kastracji zwierząt w gminie, przy pełnym poszanowaniu praw właścicieli zwierząt lub innych osób, pod których opieką zwierzęta pozostają. Zgodnie natomiast z art. 11a ust. 4 u.o.z. realizacja zadań, o których mowa w ust. 2 pkt 3-6, może zostać powierzona podmiotowi prowadzącemu schronisko dla zwierząt. Program, o którym mowa w ust. 1, zawiera wskazanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na jego realizację oraz sposób wydatkowania tych środków. Koszty realizacji programu ponosi gmina (art. 11a ust. 5 u.o.z.).
W ocenie Sądu, niezasadne okazały się zarzuty Stowarzyszenia dotyczące niezgodności z prawem przepisów zaskarżonej uchwały.
Za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 7 i 94 Konstytucji, § 115, 118, 137, 146 ZTP oraz art. 11a ust. 2 u.o.z. poprzez powtórzenie definicji zwierząt bezdomnych oraz zwierząt domowych w rozdziale 1 załącznika nr 1 w § 1 ust. 4 i 5 uchwały oraz powtórzenie treści art. 11a ust. 2 u.o.z. z modyfikacją w rozdziale 2 załącznika nr 1 w § 2 uchwały. Należy zauważyć, że w rozdziale 1 załącznika nr 1 w § 1 ust. 4 i 5 uchwały wynika, że nie mamy do czynienia z powtórzeniem definicji zwierząt bezdomnych oraz zwierząt domowych, a jedynie ze wskazaniem w jakim akcie normatywnym znajdują się definicje używanych w uchwale pojęć. I tak w ww. unormowaniach wskazano, że: "Ilekroć w Programie jest mowa o: 4) zwierzętach bezdomnych, należy przez to rozumieć zwierzęta bezdomne w rozumieniu art. 4 pkt 16 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 ze zm.), 5) zwierzętach domowych, należy przez to rozumieć zwierzęta domowe w rozumieniu art. 4 pkt 17 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580 ze zm.)". Sąd zauważa, iż wbrew twierdzeniom skarżącego ww. przepisy rozdziału 1 załącznika nr 1 w § 1 ust. 4 i 5 uchwały nie zawierają przywołania w całości (powtórzenia literalnie bądź z modyfikacjami) treść definicji zwierząt domowych lub zwierząt bezdomnych zawarty w przepisach ustawy o ochronie zwierząt, a jedynie wskazanie, że pod danym pojęciem należy rozumieć określone zwierzęta w myśl ww. przepisów. Powyższe odesłanie powoduje, że zapisy Programu są jasne i czytelne dla odbiorców, bez powtarzania ustawowych definicji. Również w rozdziale 2 załącznika nr 1 w § 2 uchwały nie doszło do powtórzenie treści art. 11a ust. 2 u.o.z. z modyfikacją. Porównanie regulacji ustawowej art. 11a ust. 2 u.o.z oraz zapisów uchwały ww. § 2 pozwala uznać, iż w uchwała nie definiuje zakresu programu, a jedynie wskazuje, co z perspektywy miejscowego prawodawcy, ma charakter ważny/priorytetowy dla osiągnięcia wyznaczonych programem celów. O powtórzeniu można by mówić, gdyby w § 2 uchwały wskazano, że gminny program obejmuje określone zadania, a następnie powtórzono zakres tych zadań z art. 11 ust. 2 u.o.z., co w kontrolowanej sprawie nie zachodzi.
Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 4) u.o.z. poprzez niewskazanie jaki podmiot będzie wykonywał zabiegi w schronisku ograniczając się jedynie do wskazania kto będzie dokonywał tych czynności w przypadku sterylizacji kotów i psów właścicielskich w rozdziale 3 załącznika nr 1 uchwały.
Sąd zauważa, iż w rozdziale 3 załącznika nr 1 uchwały, w § 3 wskazano, że "Ograniczenie populacji bezdomnych zwierząt w szczególności psów będzie realizowane przez sterylizacji i kastrację w Schronisku". Jednocześnie w § 1 ust. 3) uchwały wskazano, że przez Schronisko należy rozumieć "przedsiębiorstwo Usługowe R. P. z siedzibą w M. N. [...], gmina J.". Przepisy u.o.z. nie nakładają na gminę obowiązku wskazania w uchwale imiennie kto będzie dokonywał w schronisku działania, wymienionych w zapisach uchwały. Oczywistym jest, że musi tego dokonać podmiot mających fachową wiedzę w odpowiednich warunkach oraz humanitarnie, do czego zobowiązują przepisy u.o.z., m.in. art. 1, art. 5, art. 27 (zabiegi na zwierzętach), art. 33 (warunki uśmiercania zwierząt). Naruszenie art. 27 i art. 33 u.o.z. zagrożone jest sankcją karną na podstawie art. 35 i art. 37 u.o.z. W ocenie Sądu, uchwała realizuje w pełni obowiązki wynikające z przepisów u.o.z., zaś wskazywanie przez organ w uchwale kto w schronisku będzie wykonywał zabiegi sterylizacji i kastracji istotnie wykracza poza kompetencję rady gminy wynikające z przywołanego w uzasadnieniu art. 11a u.o.z. Kwestia tego kto może wykonywać zabiegi kastracji i sterylizacji zwierząt została bowiem uregulowana w ustawie z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 154). Wskazywanie w tym przypadku konkretnego lekarza weterynarii, który wykonywałby zabiegi sterylizacji i kastracji zwierząt, byłoby całkowicie niecelowe, mając na uwadze chociażby sytuacje losowe, gdzie wysoce prawdopodobna jest zmiana zajmujących się tym osób w ciągu okresu obowiązywania uchwały. W tym miejscu zaznaczyć należy, że szczegóły biologiczno-techniczne zabiegów i czynności, które składają się na "sterylizację i kastrację zwierząt w schroniskach" nie powinny być regulowane przez organ uchwałodawczy gminy, gdyż w tej mierze należy kierować się wskazaniami wiedzy weterynaryjnej, zasadami u.o.z. oraz przepisami szczególnymi stąd też zbędne jest szczegółowe opisywanie tych procedur w uchwale.
Zarzut naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 1) u.o.z. poprzez niewskazanie sposobu przyjmowania zgłoszeń dotyczących bezdomnych zwierząt ze szczególnym uwzględnieniem godzin poza godzinami pracy urzędu oraz w weekendy i święta, w rozdziale 4 załącznika nr 1 uchwały, co uniemożliwia realizację zadań własnych gminy należy uznać za nieuzasadniony. Zdaniem Sądu, Gmina Z. zastosowała się do regulacji art. 11a ust. 2 pkt 1) u.o.z. poprzez wskazanie w zaskarżonej uchwale konkretnego schroniska (jego nazwy oraz adresu), które realizuje obowiązki likwidowania bezdomności zwierząt. A zatem, w zakresie przyjmowania zgłoszeń dotyczących zwierząt bezdomnych i odławiania, zadanie to zostało zlecone konkretnemu schronisku, które zgodnie z uchwałą powinno je realizować w sposób stały, z częstotliwością wynikającą z potrzeb. Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę, że wskazywanie zaś przez Radę Miejską w jaki sposób (w jakich godzinach) schronisko powinno przyjmować zgłoszenia od mieszkańców stanowiłoby nieuzasadnioną i bezprawną ingerencję w działalność tego podmiotu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 8) u.o.z. poprzez zbyt ogólne uregulowanie, bez wskazania kto zajmuje się zwierzęciem na miejscu wypadku oraz bez wskazania dalszej procedury ze zwierzęciem, w rozdziale 6 załącznika nr 1, Sąd zauważa, iż w rozdziale 6 wskazano, że: "1. Zwierzęta poszkodowane w wypadkach komunikacyjnych będą podlegały całodobowej opiece weterynaryjnej. 2. Całodobową opiekę weterynaryjną w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt zapewni Gabinet Weterynaryjny. 3. Zdarzenia takie należy zgłaszać do Urzędu Miejskiego w Z. w dni powszednie, w godzinach pracy Urzędu, natomiast w dni wolne od pracy do Gabinetu Weterynaryjnego lub pod nr alarmowy 112 ". Jednocześnie w § 1 ust. 9) uchwały wskazano, że przez Gabinet Weterynaryjny należy rozumieć "Gabinet Weterynaryjny M/ M/ Ł/ [...], [...] Z.".
Powyższe zapisy, zadaniem Sądu, wskazują konkretny podmiot (nazwa lekarza, adres gabinetu), który świadczy całodobową opiekę weterynaryjną w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt. Uregulowanie dodatkowo w uchwale dalszej procedury ze zwierzęciem, jak podnosi skarżąca, wykracza poza kompetencje rady gminy określone w przepisach ustawy o ochronie zwierząt. Również zarzut niewskazania (bądź nieskutecznego wskazania) w uchwale numeru telefonu do dokonywania zgłoszeń w przypadku zdarzeń drogowych z udziałem zwierząt, w szczególności poza godzinami pracy urzędu jest bezzasadny. Stosownie bowiem do treści § 7 ust. 2 i ust. 3 uchwały, w przypadku konieczności dokonywania zgłoszeń poza godzinami pracy Urzędu Miejskiego w Z. zdarzenia takie mogą być zgłaszana do Gabinetu Weterynaryjnego lub (alternatywa łączna) pod numer alarmowy 112. Ponadto, Gabinet Weterynaryjny zapewnia całodobową opiekę weterynaryjną w przypadku zdarzeń z udziałem zwierząt.
W ocenie Sądu, obowiązki gminy wynikające z art. 11a ust. 2 pkt 2 u.o.z. zostały uregulowane w zaskarżonym akcie w sposób konkretny i zrozumiały poprzez wskazanie działań jakie zostaną podjęte dla osiągnięcia ustawowo określonego celu. Z konstrukcji § 8 rozdziału 7 załącznika nr 1 uchwały wynika, że w zakresie wszelkich zadań tam wskazanych (przyjmowanie zgłoszeń o wystąpieniu skupisk wolnożyjących kotów, ustalenie miejsc, w których przebywają wolno żyjące koty, podejmowanie interwencji w sprawach wolno żyjących kotów, zapewnienie dokarmiania oraz dostęp do wody pitnej czy zapewnienie bezpłatnej sterylizacji / kastracji) właściwym adresatem dla mieszkańców jest Gmina Z. (Urząd Miejski w Z.). A zatem zarzut nie wskazania konkretnych podmiotów zapewniających opiekę nad kotami wolnożyjącymi nie zasługuje na uwzględnienie.
Jako niezasadny należy także uznać zarzut naruszenia art. 11a ust. 2 pkt 6) u.o.z. poprzez zbyt ogólne uregulowanie, bez wskazania sposobu postępowania ze ślepymi miotami oraz samicą po uśpieniu ślepego miotu, w rozdziale 8 załącznika nr 1 uchwały. Wbrew argumentacji skarżącej, kwestia usypania ślepych miotów została uregulowana w zgodny z przepisami w § 9 załącznika nr 1 uchwały. Sąd nie znajduje podstaw prawnych do dodatkowego określenia w nim sposobu postępowania ze ślepymi miotami oraz samicą po uśpieniu ślepego miotu. Powyższe wykracza bowiem poza kompetencje rady, jak i ustawa nie przewiduje jakiegokolwiek upoważnienia w obowiązujący przepisach.
W świetle powyższego, skarga - jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji nie jest możliwe zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz organu, niezależnie od wyniku sprawy, bowiem brak ku temu podstawy prawnej. Zwrot kosztów przysługuje jedynie stronie skarżącej od organu administracji (art. 200 p.p.s.a.). Stąd wniosek organu zgłoszony w odpowiedzi na skargę w przedmiocie kosztów postępowania, nie zasługiwał na uwzględnienie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI