II SA/Go 118/07

II SA/Go 118/07 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Aleksandra Wieczorek /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Staniszewska
Joanna Brzezińska
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II GSK 141/08 - Wyrok NSA z 2008-06-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
art. 103 ust. 1 i 2, art. 104, art. 105, art. 107, art. 108 ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 1, 3 i 4 lit b
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 31 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Joanna Brzezińska, Protokolant asystent sędziego Paweł Majka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2007 roku sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin w zakresie kategorii C, C+E uprawnień instruktora I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M.K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W okresie od [...] do [...] czerwca 2006 roku inspektor Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta przeprowadził, obejmującą okres od 1 stycznia do 19 czerwca 2006 roku, kontrolę kompleksową Ośrodka Szkolenia Kierowców, kierowanego przez M.K.. Zakres kontroli obejmował sprawdzenie warunków lokalowych i wyposażenia Ośrodka oraz prawidłowość szkolenia praktycznego i teoretycznego jak też poprawność prowadzenia wymaganej dokumentacji. W wyniku kontroli sporządzony został protokół z dnia [...] lipca 2007 roku. Wskazano w nim – w części dotyczącej wniosków i zaleceń - iż w wyniku kontroli stwierdzono brak aktualnych tekstów aktów prawnych, prowadzenie przez instruktora szkolenia praktycznego w ilości powyżej 8 godzin dziennie, prowadzenie szkolenia praktycznego w ilości mniejszej niż 2 godziny od zmierzchu do świtu, prowadzenie szkolenia praktycznego z więcej niż jedną osobą oraz "litery adresu na pojazdach mniejsze od 6 cm".
W części protokołu dotyczącej kadr ośrodka stwierdzono, iż w ośrodku szkolenie prowadzi dwóch instruktorów M.K. i A.P., w części dotyczącej wyposażenia dydaktycznego do zajęć teoretycznych wskazano na brak aktualnych tekstów aktów prawnych, w części dotyczącej pojazdów do nauki jazdy stwierdzono, iż litery adresu ośrodka umieszczone na pojazdach są mniejsze od 6 cm. W dziale IV dotyczącym ewidencji szkolenia stwierdzono, że z dokumentacji Ośrodka wynika, że instruktor K. w dniach [...] marca prowadził szkolenie praktyczne w ilości po 9 godzin, szkolenie praktyczne poza obszarem zabudowanym w zakresie kategorii C+E zrealizował w ilości 8 godzin zamiast wymaganych 10 ( cztery pozycje ), nie prowadził szkolenia praktycznego w okresie od zmierzchu do świtu ( 3 pozycje ) w dniach [...] lutego oraz [...] maja prowadził szkolenie praktyczne z więcej niż jedną osobą. Nadto brak jest oświadczenia instruktora o wykonywaniu pracy w innym miejscu .
Dnia [...] lipca 2006 roku do Wydziału Komunikacji wpłynęły wyjaśnienia M.K. z dnia [...] lipca odnoszące się do treści protokołu kontroli. Wskazał w nich, iż dostęp do aktów prawnych zapewniony jest przez stałe łącze internetu i sprzęt drukujący, zakres szkolenia jest realizowany, a jedynie dokumentacja zawiera błędy, będące wynikiem wprowadzenia stosunkowo niedawno nowych wzorów kart przeprowadzania zajęć i warunków w jakich się je wypełnia, co do wielkości liter wskazał na " błędy w pisowni języka polskiego." Pismem z dnia [...] lipca 2006 roku M.K. powiadomiony został przez organ o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania go na egzamin przed komisją powołaną przez wojewodę, z pouczeniem o przysługujących mu prawach strony .
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 roku [...] Naczelnik Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta – działając z upoważnienia Prezydenta Miasta – na podstawie przepisu art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym ( tekst jednolity: Dz.U. z 2005 roku, Nr 108, poz. 908 z późn. zm – dalej powoływanej jako Prd ) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity: Dz.U. z 2000 roku, Nr 98 poz. 1071 ze zm – dalej powoływanej jako Kpa ) skierował M.K. na egzamin przed komisją powołaną przez wojewodę w zakresie kategorii C, C+E uprawnień instruktora i wyznaczył termin złożenia egzaminu do [...] października 2006 roku.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniach [...] czerwca 2006 roku stosownie do przepisu art. 108 ust. 2 Prd w ramach nadzoru nad szkoleniem przeprowadzono w jednostce kierowanej przez M.K. kontrolę kompleksową, która objęła sprawdzenie warunków lokalowych, wyposażenia oraz prawidłowość: szkolenia praktycznego i teoretycznego oraz prowadzenia wymaganej dokumentacji. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości opisane w protokole, które potwierdziła też sama strona w swych wyjaśnieniach. Organ wskazał, iż z materiału dowodowego wynika, iż nieprawidłowości dotyczyły szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami kat. C oraz C i E. Zdaniem organu, charakter stwierdzonych nieprawidłowości stanowi rażące naruszenie wymogów prawa zawartych w § 3 ust. 1 pkt 4 litera d, w § 12 ust. 3 , w § 14 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 roku w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów ( Dz.U z 2005 roku, Nr 217, poz. 1834 z późn. zm ) oraz § 3 ust. 4 pkt 2 litera c, pkt 3 i 4 załącznik nr 3 wymienionego rozporządzenia . W ocenie organu ustalenia zawarte w protokole jak i przedłożone wyjaśnienia strony potwierdzają wątpliwości co do wiedzy i umiejętności instruktora .
W odwołaniu od tej decyzji M.K. podniósł, iż zaskarżona decyzja jest niesłuszna i w sposób oczywisty rażąco narusza przepisy prawa. Wywodził, że już w wyjaśnieniach do protokołu kontrali wskazał, iż poprzez wykupienie abonamentu na dostęp do internetu zapewniony jest stały dostęp do aktualnych tekstów prawnych. Podczas prowadzonych szkoleń nigdy nie zaistniała sytuacja, by prowadził zajęcia praktyczne z więcej niż z jedną osobą lub by prowadził takie zajęcia dłużej niż dopuszczalne 8 godzin dziennie czy nie przestrzegał wymogu prowadzenia szkolenia od zmierzchu do świtu w wymiarze powyżej dwóch godzin. Wynikające z prowadzonych kart zajęć odmienne zapisy są wynikiem błędnych wpisów spowodowanych faktem niedawnego wprowadzenia nowych wzorów tych kart. Zarzucał, iż w decyzji organ nie wskazał w żaden sposób w oparciu o co wysnuł tezę o konieczności skierowania go na ponowny egzamin dla instruktora. Wywodził, iż jego wiedzę i umiejętności w najlepszy sposób odzwierciedlają wyniki zdawalności egzaminów szkolonych przez niego osób ( 65-95 % ). Wskazywał, iż zgodnie z przepisem art. 108 ust. 3 Prd możliwość skierowania przez starostę na ponowny egzamin istnieje jedynie w przypadku "uzasadnionych wątpliwości co do wiedzy i umiejętności instruktora". Oznacza to, że decyzja w tym przedmiocie nie może być dowolna. Może być podjęta jedynie w razie wątpliwości czy instruktor posiada kwalifikacje fachowe do wykonywania stających przed nim zadań. Przesłankami powzięcia takich wątpliwości mogą być spostrzeżenia podjęte w toku hospitacji zajęć prowadzonych przez instruktora, świadczące o braku wiedzy teoretycznej czy np. duża ilość punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zdaniem strony, w niniejszej sprawie organ nie miał żadnych podstaw do przyjęcia, iż istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego wiedzy i umiejętności bo takimi podstawami nie może być ustalenie, iż "litery na samochodzie są mniejsze niż 6 cm". W przekonaniu skarżącego, przedmiotowa decyzja ma charakter całkowicie dowolny, co uzasadnia żądanie jej uchylenia i umorzenia postępowania .
Przekazując odwołanie do rozpoznania przez organ odwoławczy organ I instancji wskazał dodatkowo, iż na szczególną uwagę zasługuje wielokrotne naruszenie przepisów przywołanych w zaskarżonej decyzji.
W wyniku rozpoznania odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku znak [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancji wywiódł, iż z jedyną przesłanką skierowania na egzamin o którym mowa w art. 105 ust 2 pkt 5 Prd są uzasadnione wątpliwości. Ustawodawca nie nałożył na organ konieczności wykazania, że instruktor nie posiada wiedzy i umiejętności, ale posługuje się konstrukcją uzasadnionych wątpliwości. Pojęcie to, wobec braku ustawowej definicji, rozumiane być musi w znaczeniu potocznym. Za uzasadnione może być zatem uznane to, co zostało oparte na obiektywnych, usprawiedliwionych podstawach. Wskazał, iż z zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego wynika, że kompleksowa kontrola ośrodka wykazała nieprawidłowości opisane w protokole, który podpisał M.K.. Stwierdzone nieprawidłowości mają odzwierciedlenie w dokumentach kontrolowanego ośrodka, a odwołujący się, mimo pouczenia o takiej możliwości, nie przedstawił w toku postępowania ani w odwołaniu innych dowodów stwierdzających co innego niż protokół pokontrolny. Przedłożone statystyki zdawalności, w ocenie Kolegium, nie mogą stanowić wystarczającego dowodu świadczącego o braku " uzasadnionych wątpliwości ". Zdaniem Kolegium, organ I instancji w zaskarżonej decyzji jak i w piśmie przekazującym odwołanie wprost wskazał, że odwołujący wielokrotnie naruszał przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 roku, co niewątpliwie świadczy o wątpliwościach co do znajomości przepisów z zakresu prowadzonej przez odwołującego działalności. W ocenie organu II instancji, brak znajomości przepisów stanowi wystarczającą podstawę do powzięcia przez organ uzasadnionych wątpliwości co do wiedzy i umiejętności instruktora.
W skardze na tę decyzję M.K. domagał się jej uchylenia i umorzenia postępowania. Wywodził, iż również decyzja organu II instancji jest całkowicie niesłuszna i w sposób oczywisty rażąco narusza prawo. Podtrzymując argumentację zawartą już w odwołaniu podnosił, iż Kolegium nie wypowiedziało się czy stwierdzone w wyniku kontroli uchybienia mogą stanowić uzasadnione wątpliwości co do wiedzy i umiejętności instruktora. Zarzucał, że organ ten pominął funkcję jaką spełnia instruktor – na pewno nie jest jego rolą wpajanie osobom szkolonym wiedzy o wielkości liter na pojazdach ośrodka szkolenia kierowców. Instruktor ma obowiązek przygotować osobę szkoloną do bezpiecznego uczestniczenia w ruchu drogowym po pozytywnie zdanym egzaminie. Niewątpliwie zatem sprawdzianem wiedzy i umiejętności instruktora jest poziom zdawalności egzaminów przez osoby szkolone przez niego, a przedłożone przez niego statystyki mówią same za siebie. Zarzucał też, iż organ II instancji oparł się na piśmie przekazującym odwołanie, w którym wskazano, iż skarżący wielokrotnie naruszał przepisy powołanego rozporządzenia. Okoliczność ta w żaden sposób nie została udowodniona. A nadto w wyniku kontroli przeprowadzonych w okresie do [...] lipca 2006 roku udzielono jedynie dwóch zaleceń: o dostosowaniu wzoru tablicy "L" do obowiązującego wzoru oraz zainstalowania oświetlenia takiej tablicy na jednym z pojazdów. Zatem brak podstaw do twierdzenia o wielokrotnym naruszaniu przepisów przez skarżącego. Skarżący wskazywał, iż w sprawie nie zaistniały podstawy do wydania kwestionowanej decyzji, która ma charakter całkowicie dowolny.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji domagał się jej oddalenia, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wywodził dodatkowo , że decyzja podjęta w trybie przepisu art. 108 ust. 3 pkt 1 Prd wydawana jest w ramach uznania administracyjnego
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga okazała się uzasadniona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w prowadzonym postępowaniu lub ze względu na naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z przepisem art. 103 ust. 1 Prd prowadzenie ośrodka szkolenia kierowców jest działalnością gospodarczą regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej i wymaga wpisu do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców. Ośrodek szkolenia kierowców może – w myśl ust. 2 art. 103 Prd – prowadzić przedsiębiorca :
1) który posiada siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) w stosunku do którego nie została otwarta likwidacja lub nie ogłoszono upadłości;
3) który nie był prawomocnie skazany za przestępstwo popełnione w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub przestępstwo przeciwko dokumentom – co dotyczy osoby fizycznej lub członków organów osoby prawnej;
4) który posiada warunki lokalowe, wyposażenie dydaktyczne, plac do wykonywania manewrów oraz co najmniej jeden pojazd przystosowany do nauki jazdy;
5) który gwarantuje przeprowadzenie szkolenia zgodnie z jego szczegółowymi warunkami;
6) który zatrudnia co najmniej jednego instruktora lub sam jest instruktorem.
Organem właściwym do prowadzenia rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców jest starosta właściwy ze względu na miejsce wykonywania działalności objętej wpisem.
Z przytoczonych uregulowań wynika, że jednym z warunków koniecznych dla prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców jest by przedsiębiorca zatrudniał do szkolenia osób ubiegających się o nabycie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi co najmniej jednego instruktora nauki jazdy lub sam miał kwalifikacje takiego instruktora. Zgodnie bowiem z art. 105 Prd szkolenie takich osób może być prowadzone wyłącznie przez osoby mające uprawnienia instruktora. Instruktorem zaś może być osoba, która ( ust. 2 ) :
1) ma co najmniej wykształcenie średnie,
2) posiada, przez okres co najmniej 3 lat, uprawnienie do kierowania pojazdami rodzaju objętego szkoleniem,
3) przedstawiła orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oraz orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem,
4) ukończyła kurs kwalifikacyjny,
5) zdała egzamin przed komisją powołaną przez wojewodę,
6) nie była karana wyrokiem sądu lub orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń za przestępstwo lub wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym;
7) została wpisana do ewidencji instruktorów, którą prowadzi starosta.
Stosownie do przepisu art. 108 ust. 1 pkt 1 Prd nadzór nad szkoleniem osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, organizowanym w ośrodkach szkolenia kierowców, prowadzonych przez przedsiębiorców sprawuje starosta. Starosta jako organ sprawujący nadzór może ( ust. 2 ) w szczególności kontrolować dokumentację i działalność związaną ze szkoleniem oraz wyznaczyć termin usunięcia naruszeń warunków wykonywania działalności. Natomiast w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do wiedzy i umiejętności instruktora, starosta może skierować go na egzamin, o którym mowa w art. 105 ust. 2 pkt 5 Prd. Staroście przysługuje ponadto w stosunku do instruktora prawo skreślenia go z ewidencji jeżeli instruktor ( art. 107 Prd ) :
1) nie spełnia warunków określonych w art. 105 ust. 2 pkt 1-6,
2) nie przedstawił orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem lub orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem,
3) nie zdał egzaminu, o którym mowa w art. 108 ust. 2 pkt 2 w wyznaczonym
terminie,
4) dopuścił się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia.
Natomiast w stosunku do przedsiębiorcy prowadzącego ośrodek szkolenia kierowców starosta uprawniony jest ( art. 104 ust 1 Prd ) do wydania decyzji o zakazie prowadzenia takiego ośrodka, skreślając go z rejestru działalności regulowanej jeżeli przedsiębiorca :
1) złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 103 ust. 6, niezgodne ze stanem faktycznym,
2) nie usunął naruszeń warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców w wyznaczonym przez starostę terminie,
3) rażąco naruszył warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców.
Ustawodawca definiuje przy tym pojęcie rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców stanowiąc w ust. 2 art. 104 Prd , że jest nim :
1) szkolenie niezgodnie z obowiązującym programem szkolenia,
2) wydanie niezgodnie ze stanem faktycznym zaświadczenia o ukończeniu szkolenia.
Wskazać też należy na delegację ustawową zawartą w przepisie art. 115 ust 1 pkt 1 , 3 i 4 lit b Prd, stosownie do której Minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z Ministrem właściwym do spraw wewnętrznych oraz Ministrem Obrony Narodowej, uwzględniając konieczność właściwego przygotowania osób ubiegających się o wydanie uprawnień do kierowania pojazdami oraz zapewnienie obiektywnego sprawdzenia ich kwalifikacji, określi, w drodze rozporządzenia:
1) wymagania w stosunku do podmiotów prowadzących szkolenie w zakresie wyposażenia dydaktycznego, warunków lokalowych, placu manewrowego, pojazdów przeznaczonych do szkolenia ;
(... )
3) program szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, tramwajami oraz kandydatów na instruktorów i egzaminatorów;
4) warunki i tryb:
a) (...)
b) szkolenia i egzaminowania kandydatów na instruktorów i egzaminatorów, pracy komisji egzaminacyjnych oraz wzory dokumentów z tym związanych.
Realizacją tej delegacji jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów ( Dz.U. z 2005 roku, Nr 217, poz. 1834 ze zm ). Z tego Rozporządzenia konieczne jest, zdaniem Sądu, zacytowanie treści przepisów, które powołał organ I instancji w uzasadnieniu swej decyzji z dnia 30 sierpnia 2006 roku, jako "rażąco naruszonych" przez skarżącego, a których treści ( z naruszeniem przepisów art. 107 § 3 Kpa ) nie przytoczył. Zgodnie z przepisem § 3 ust. 1 pkt 4 Rozporządzenia szkolenie osób ubiegających się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami może prowadzić przedsiębiorca, który min. posiada wyposażenie dydaktyczne odpowiadające obowiązującemu stanowi prawnemu i poziomowi techniki, zawierające co najmniej (...) - lit. d - obowiązujące teksty aktów prawnych z zakresu ruchu drogowego i warunków używania pojazdów. Stosownie zaś ust. 5 § 3 pkt 2 Rozporządzenia pojazdy wykorzystywane do prowadzenia szkolenia być oznaczone nazwą i adresem ośrodka szkolenia kierowców umieszczonymi na zewnątrz pojazdu na jego prawej i lewej stronie - z wyjątkiem motocykli, przyczep i tramwajów; litery i cyfry występujące w napisie powinny mieć wysokość co najmniej 6 cm. Wskazane regulacje zawarte są w rozdziale 2 Rozporządzenia pt. Ośrodek szkolenia kierowców. Stosownie zaś do § 12 ust. 3 oraz § 14 ust. 3 i 4 Rozporządzenia zawartych w rozdziale 3 – Szkolenie osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami – instruktor w trakcie zajęć praktycznych może szkolić tylko jedna osobę, łączny czas zajęć praktycznych instruktora w ciągu doby nie może przekroczyć 8 godzin; nadto instruktor obowiązany jest złożyć pracodawcy oświadczenie na piśmie czy wykonuje pracę w innym miejscu, zawierające informację i ilości godzin pracy w ciągu doby. Stosownie zaś do - również powołanych w decyzji organu I instancji - regulacji załącznika nr 3 do Rozporządzenia pt. Program szkolenia kandydatów na kierowców lub motorniczych - zajęcia praktyczne obejmują zajęcia prowadzone na placu manewrowym i w ruchu drogowym, przy czym muszą uwzględniać jazdę poza obszarem zabudowanym lub na drogach o dopuszczalnej prędkości poruszania się powyżej 70 km/h o łącznym czasie nie krótszym niż 10 godzin, przy kategorii D1, C+E oraz D+E ( § 3 ust. 4 pkt 2 lit. c 4 załącznika nr 3 ), powinny być prowadzone łącznie na odcinku nie mniejszym niż 50 km ( z wyjątkiem kategorii T) w czasie jednych zajęć, jeżeli dotyczą jazdy, o której mowa w pkt 2 oraz powinny uwzględniać co najmniej 2 godziny jazdy w ruchu drogowym w okresie od zmierzchu do świtu dla wszystkich kategorii prawa jazdy ( § 3 ust. 4 pkt 3 i 4 załącznika nr 3 ).
Z przytoczonych regulacji ustawy - Prawo o ruchu drogowym jak i wskazanego rozporządzenia wykonawczego wynika jednoznacznie, że należy odróżnić sytuację prawną przedsiębiorcy prowadzącego ośrodek szkolenia kierowców i będącego - stosownie do § 2 pkt 3 Rozporządzenia - jego kierownikiem, od sytuacji prawnej instruktora. To rozróżnienie sytuacji prawnej i związane z tym zróżnicowanie wynikających z przepisów prawa obowiązków musi być zachowane zarówno, gdy przedsiębiorca zatrudnia w ośrodku instruktorów nauki jazdy jak i wtedy gdy, posiadając stosowne uprawnienia, jest jednocześnie instruktorem w tym ośrodku jak i jego kierownikiem. Mając na uwadze zakres delegacji ustawowej zawartej w przepisie art. 115 Prd i regulacje wydanego na jej podstawie Rozporządzenia nie może budzić wątpliwości, iż wymogi co do wyposażenia dydaktycznego ośrodka min. wymóg wyposażenia w teksty aktów prawnych z zakresu ruchu drogowego i warunków używania pojazdów ( § 3 ust.1 pkt 4 lit. d ) adresowany jest do przedsiębiorcy – kierownika ośrodka szkolenia kierowców, a nie instruktora takiego ośrodka. Podobnie adresatem wymogów co do sposobu oznaczenia pojazdów wykorzystywanych do prowadzenia szkolenia ( § 3 ust.5 ) jest przedsiębiorca – kierownik ośrodka, a nie instruktor.
Niewątpliwie również na kierowniku ośrodka ciąży obowiązek nadzoru by zatrudniani w nim instruktorzy w trakcie zajęć praktycznych szkolili wyłącznie jedną osobę ( § 12 ust. 3 ), by przestrzegali dopuszczalnego łącznego wymiaru dobowego zajęć praktycznych ( § 14 ust 3 ), jak też, by szkolenia odpowiadały wymogom planu nauczania zawartym m.in. w § 3 ust. 4 pkt 2 lit. c oraz w pkt 3 i 4 załącznika nr 3. Obowiązek przestrzegania wskazanych zasad szkolenia obciąża również w sposób oczywisty instruktorów nauki jazdy. Jeżeli więc sam kierownik ośrodka jest jednocześnie instruktorem, to wskazane wymogi obciążają również jego przy wykonywaniu obowiązków instruktora. To samo dotyczy wymogu rzetelnego prowadzenia dokumentacji, która powinna wiernie odzwierciedlać ilość i rodzaj odbywanych szkoleń przez osoby ubiegające się o uprawnienia do kierowania pojazdami. Natomiast nadzór nad prowadzeniem dokumentacji szkolenia obciąża kierownika ośrodka. Jeżeli chodzi o wymóg § 14 ust. 4 Rozporządzenia, dotyczący obowiązku złożenia przez instruktora swemu pracodawcy - kierownikowi ośrodka oświadczenia co do faktu wykonywania pracy ( w innym podmiocie niż ośrodek ) i jej wymiaru, to aktualizuje się on w sytuacji, gdy instruktor pozostaje w stosunku pracy z ośrodkiem. Przedsiębiorcę – kierownika ośrodka obciąża natomiast obowiązek wyegzekwowania takiego oświadczenia od zatrudnianego przez ośrodek instruktora. Wymóg taki ( w stosunku do samego siebie ) nie spoczywa natomiast na przedsiębiorcy – kierowniku ośrodka, który jednocześnie wykonuje w nim czynności instruktora, a to ze względu tożsamość stron i niedopuszczalność zawierania stosunku pracy z samym sobą.
Staroście ( a w przypadku miast na prawach powiatu – prezydentowi miasta ) w ramach nadzoru sprawowanego nad ośrodkami szkolenia prowadzonymi przez przedsiębiorców przysługuje w szczególności prawo kontrolowania dokumentacji i działalności związanej ze szkoleniem oraz podejmowania stosownych decyzji, których rodzaj uzależniony jest od wyników działań kontrolnych. Wyniki te mogą uprawniać do wydania, skierowanych do właściwych podmiotów, decyzji : o zakazie prowadzenia przez przedsiębiorcę ośrodka szkolenia kierowców ( art. 104 Prd ), o skreśleniu instruktora z ewidencji ( art. 107 Prd ), o skierowaniu instruktora na egzamin o jakim mowa w art. 105 ust. 2 pkt 5 Prd ( art. 108 ust. 3 Prd ).
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, iż z akt administracyjnych - na podstawie których orzeka Sąd - wynika, że skarżący jest przedsiębiorcą prowadzącym Ośrodek Szkolenia Kierowców i jednocześnie ma uprawnienia instruktora nauki jazdy, a także, że w ośrodku tym zatrudnia jednego instruktora. Z decyzji organu I instancji wynika natomiast, iż organ ten analizując wyniki protokołu kontroli Ośrodka Szkolenia Kierowców nie poddał ocenie czy wskazane w nim nieprawidłowości są wynikiem naruszenia przepisów regulujących obowiązki przedsiębiorcy – kierownika ośrodka szkolenia kierowców czy instruktora. Przedmiotem decyzji organu I instancji jest skierowanie M.K. – jako instruktora na ponowny egzamin dla instruktorów. Zgodnie z przepisem art. 108 ust. 3 Prd przesłanką skierowania na taki egzamin jest powstanie uzasadnionych wątpliwości co do wiedzy i umiejętności instruktora. Tymczasem organ I instancji nie wskazał uzasadnieniu swej decyzji z czego wywodzi fakt powzięcia uzasadnionych wątpliwości. Uznał natomiast, że charakter stwierdzonych protokołem nieprawidłowości stanowi rażące naruszenie wymogów prawa zawartych w § 3 ust. 1 pkt 4 litera d, w § 12 ust. 3 , w § 14 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 roku w sprawie szkolenia , egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami , instruktorów i egzaminatorów oraz § 3 ust. 4 pkt 2 litera c, pkt 3 i 4 załącznika nr 3 wymienionego rozporządzenia . Tymczasem dopuszczenie się rażącego naruszenia przepisów w zakresie szkolenia jest przesłanką do wydania decyzji w przedmiocie skreślenia instruktora z ewidencji ( art. 107 Prd ), a nie decyzji o skierowaniu instruktora na ponowny egzamin. Organ I instancji nakładając na M.K. obowiązek poddania się ponownemu egzaminowi uczynił, to bez analizy i rozróżnienia czy wykazane w protokole naruszenia, mające być źródłem "uzasadnionych wątpliwości co do wiedzy i umiejętności instruktora " są wynikiem uchybień w obowiązkach instruktora czy przedsiębiorcy - kierownika ośrodka szkolenia. Wskazanych wad decyzji organu I instancji nie usunął organ odwoławczy rozpoznając odwołanie skarżącego, naruszając tym samym przepis art. art. 138 Kpa. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego wskazuje, iż również ten organ, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, utożsamił status prawny przedsiębiorcy – kierownika ośrodka szkolenia ze statusem instruktora o czym świadczy stwierdzenie w uzasadnieniu, że " niewątpliwym jest, iż naruszenie przepisów ( tj . Rozporządzenia z dnia 27 października 2005 roku ) świadczy o wątpliwościach co do znajomości przez odwołującego się przepisów z zakresu prowadzonej działalności " .
Zdaniem Sądu, przesłanka powzięcia przez organ "uzasadnionych wątpliwości co do wiedzy i umiejętności instruktora" jest spełniona w sytuacjach wskazujących na zaistnienie konkretnych okoliczności podważających jego wiedzę i umiejętności np. zaistnienie wypadku drogowego w czasie jazdy szkoleniowej pod nadzorem instruktora, będącego wynikiem nieprawidłowego wykonywania przez niego obowiązków, zgromadzenie dużej ilości punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, spostrzeżenia poczynione w toku hospitacji zajęć prowadzonych przez inspektora, wskazujące np. na istotne braki w wiedzy teoretycznej czy praktycznej instruktora. Przy czym punktem odniesienia dla oceny zaistnienia uzasadnionych wątpliwości co do wiedzy i umiejętności powinien być zakres takiej wiedzy i umiejętności, objęty programem szkolenia instruktorów nauki jazdy ( Załącznik nr 6 do w/w rozporządzenia ). Okoliczność, iż wskazany zakres wiedzy, wynikający z programu szkolenia, obejmuje również zasady prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców oraz sporządzania wymaganej dokumentacji ( § 2 pkt 1 lit. d ) nie oznacza automatycznie, iż np. stwierdzenie jego nienależytego wyposażenia ( co jak wyżej wskazano należy do kierownika ośrodka ) oznacza brak wiedzy instruktora w zakresie takich wymogów i może być podstawą do powzięcia uzasadnionych wątpliwości .
Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa procesowego ( art.138 Kpa ) oraz z naruszeniem przepisu art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 roku w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami, instruktorów i egzaminatorów – w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn decyzja ta podlegała uchyleniu stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powołanej jako ppsa. Stosownie do przepisu art. 152 ppsa stwierdzono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ppsa.
Uchylenie przez Sąd decyzji organu II instancji skutkować będzie powinnością ponownego rozpoznania przez ten organ odwołania skarżącego, co zgodnie z przepisem art. 138 Kpa oznacza obowiązek ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ II instancji będzie miał obowiązek nie tylko wyczerpująco odnieść się do zarzutów odwołania, ale też ocenić prawidłowość decyzji organu I instancji pod kątem przepisów prawa materialnego, uwzględniając regulacje dotyczące instruktora nauki jazdy i w ich kontekście poddać analizie wyniki kontroli Ośrodka Szkolenia Kierowców. W przypadku uznania, iż ocena wyników kontroli prowadzi do powzięcia "uzasadnionych wątpliwości, co do wiedzy i umiejętności instruktora" rzeczą organu będzie w sposób wyczerpujący uzasadnić zajęte stanowisko, z dochowaniem wymogów jakie uzasadnieniu decyzji stawia przepis art. 107 § 3 Kpa . W sytuacji gdyby organ uznał, iż zaistniały przesłanki z art. 108 § 3 Prd, to jego obowiązkiem będzie zweryfikowanie terminu do poddania się egzaminowi , wynikającego z decyzji organu I instancji.