II SA/Go 117/22

II SA/Go 117/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-05-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /sprawozdawca/
Krzysztof Rogalski
Sławomir Pauter /przewodniczący/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I GSK 1524/22 - Wyrok NSA z 2025-10-09
Skarżony organ
Zarząd Powiatu
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności.
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, 77 § 1, 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2020 poz 17
art. 2 pkt 25, art. 33, 47
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant st. sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na czynność Zarządu Powiatu z dnia [...]r., nr. [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dotacji I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, II. zasądza od Powiatu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 25 maja 2020 r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek Stowarzyszenia Oświatowego "D." o dokonanie wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych: Niepublicznej Szkoły [...] wraz z załącznikami. Powyższa szkoła została wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Starostę Powiatu pod numerem [...] dniu [...] czerwca 2020 r.
Pismem z dnia [...] maja 2020 r. Stowarzyszenie Oświatowe wnioskowało
o przekazanie subwencji zabezpieczonej na rok 2020/2021 dla uczniów Niepublicznej Szkoły [...], argumentując, że Terenowy Oddział Stowarzyszenia OHP zamierza z dniem [...] sierpnia 2020 r. zlikwidować Niepubliczną Szkołę [...].
Zarząd Powiatu na posiedzeniu w dniu [...] czerwca 2020 r. zapoznał się z wnioskiem w sprawie udzielenia dotacji na rok 2020/2021 i podjęcie decyzji w tej sprawie przełożył na wrzesień 2020 roku. W dniu 13 lipca 2020 r. do Starostwa Powiatowego ponownie wpłynęła prośba o udzielenie subwencji za m-ce IX-XII 2020 r. dla zarejestrowanej Niepublicznej Szkoły [...]. Na posiedzeniu Zarządu Powiatu w dniu [...] lipca 2020 r. postanowiono po raz kolejny decyzję w tej sprawie podjąć we wrześniu 2020 roku. W dniu 26 sierpnia 2020 r. do Starostwa Powiatowego wpłynęło pismo z OHP informujące o stanie uczniów na dzień [...] września 2020 r. (46 osób) oraz o trwającej nadal rekrutacji, a także o zasadności przekazania subwencji dla wyżej wymienionego podmiotu. Dnia 27 sierpnia 2020 r. Niepubliczna Szkoła [...] przesłała wniosek o udzielenie dotacji na rok 2020 wraz z załączonym nr konta bankowego, na które należy tą subwencję przekazać.
W dniu 9 września 2020 r. Zarząd Powiatu nie wyraził zgody na przekazanie subwencji w 2020 roku uzasadniając to tym, że zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jedn. Dz.U z 2020 r., poz. 17, aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1930; dalej jako u.f.z.o.), jednym z warunków otrzymania dotacji przez niepubliczną szkołę jest przekazanie organowi dotującemu przez organ prowadzący szkołę informacji o planowanej liczbie uczniów, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego. W związku z powyższym szkoła utworzona we wrześniu danego roku nie będzie mogła otrzymać dotacji od dnia jej utworzenia do końca roku, w którym została utworzona. Z uwagi na brak zaplanowanych środków finansowych, Zarząd Powiatu podjął decyzję o nieprzekazywaniu dotacji w 2020 roku, co możliwe byłoby od stycznia 2021 roku.
W dniu 22 września 2020 r. Niepubliczna Szkoła [...]
przekazała do Starostwa Powiatowego informacje o liczbie uczniów na dzień [...] września 2020 r. i frekwencji uczniów na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych w miesiącu wrześniu 2020 r. Pismem z dnia [...] września 2020 r. ponownie przekazano informację o podtrzymaniu decyzji Zarządu Powiatu z dnia [...] września 2020 r. w przedmiotowej sprawie.
Na dokonaną odmowę przyznania dotacji Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia
5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Go 765/20, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż w świetle art. 33 ust.1 pkt 1 u.f.z.o. co do zasady odmowa przyznania dotacji była trafna. Zwrócił jednak uwagę na treść art. 33 ust. 4 u.f.z.o., zgodnie z którym na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji,
o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji i danych, o których mowa
w ust. 1 pkt 1 i 2. Uprawnienie organu do wyrażenia zgody na odstąpienie od terminu lub udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym ustawodawca pozostawił uznaniu organu właściwego do udzielenia dotacji. Nie oznacza to jednak, że działanie organu administracji publicznej w ramach uznania administracyjnego może być dowolne. Organ powinien ujawnić stronie przesłanki, jakimi kierował się, w szczególności odmawiając przyznania dotacji oraz odnieść się do argumentacji strony przedstawionej w złożonym w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. wniosku. Zobowiązuje go do tego m.in. zawarta w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.), zasada praworządności oraz w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli, a także wynikająca z art. 11 k.p.a. zasada przekonywania. Obowiązkiem zaś Sądu w tego rodzaju sprawach jest dokonanie oceny, czy organ przy wydaniu zaskarżonej czynności nie przekroczył granic uznania administracyjnego, co przede wszystkim polega na sprawdzeniu tego, czy organ uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie wystarczająco zindywidualizowanymi przesłankami.
W dalszej części uzasadnienia Sąd stwierdził, że organ nie dochował wskazanych powyżej standardów podejmując zaskarżoną czynność. Powołał się bowiem jedynie na przepis art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o., całkowicie pomijając treść przytoczonego art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Pismo informujące o podjętej czynności nie zawiera praktycznie żadnego uzasadnienia, w szczególności nie odnosi się do okoliczności podnoszonych zarówno przez skarżące Stowarzyszenie, Dyrektora Niepublicznej Szkoły [...], jak i okoliczności znanych mu z urzędu w związku z likwidacją Zespołu Szkół prowadzonego przez Terenowy Oddział Stowarzyszenia OHP. Przede wszystkim organ nie rozważył i nie odniósł się we wspomnianym piśmie do ważnych w sprawie argumentów, iż szkoła prowadzona przez skarżące Stowarzyszenie, mimo, że ze względów formalno-prawnych należy ją traktować jako nową szkołę, jednakże w istocie kontynuuje ona działalność Niepublicznego Zespołu Szkół w zakresie szkoły branżowej I stopnia, przejmując zarówno budynek, jak i uczniów.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy pismem z dnia [...] lipca 2021 r. organ ponownie odmówił Stowarzyszeniu udzielenia dotacji na 2020 rok. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że skarżące Stowarzyszenie nie tylko nie złożyło wniosku o przyznanie dotacji, o którym mowa w uchwale Rady Miasta nr XXXI.3.2018 z dnia 12 lutego 2018 r., ale także nie spełniło przesłanki określonej
w art. 33 ust. 1 u.f.z.o., albowiem w terminie do dnia 30 września roku bazowego nie przekazało organowi dotującemu informacji o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Podobnie w pismach z [...] maja 2020 r. ani w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. nie podało planowanej liczby uczniów, na którą dotacja miałaby być przekazana. Dane o tej liczbie złożono dopiero od miesiąca września 2020 r., składając pismo o liczbie uczniów, na podstawie której uruchamia się dotację.
Analizując natomiast przesłanki w zakresie dopuszczenia wyrażenia przez organ wykonawczy zgody na odstąpienie od niektórych wymagań prawnych przekazania dotacji, to znaczy istnienia możliwości zarówno odstąpienia w trybie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. od terminów, o których mowa w ust. 1, jak i udzielenia dotacji
w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego, w ocenie organu brak było takiej możliwości, ponieważ decyzja o likwidacji poprzedniej szkoły została wydana dopiero [...] grudnia 2020 r. Powiat musiał zabezpieczyć środki finansowe dla poprzedniej szkoły do momentu skreślenia jej z ewidencji, gdyż szkoła ta mogła jeszcze funkcjonować. Jednocześnie w interesie społeczności Powiatu zasadnym byłoby kontynuowanie kształcenia uczniów poprzedniej niepublicznej szkoły w Zespole Szkół Technicznych i Branżowych, która nie tylko dysponuje nowoczesnymi warsztatami szkolnymi, ale również wysoko wykwalifikowaną kadrą pedagogiczną. Takie rozwiązanie pozwala też w sposób celowy i zasadny budować i rozwijać bazę dydaktyczną w jednym miejscu.
Skargę na powyższą czynność Zarządu Powiatu złożyło do WSA w Gorzowie Wlkp. Stowarzyszenie Oświatowe, wskutek której wyrokiem z dnia 28 października 2021 r., sygn. akt II SA/Go 775/21, Sąd ponownie stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ rozpatrując sprawę ponownie, związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Sądu z dnia 5 maja 2021 r., zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U.
z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej jako p.p.s.a.). W związku z tym Sąd kontrolował, czy Zarząd Powiatu rozpatrując ponownie wniosek Stowarzyszenia o przyznanie dotacji uwzględnił ocenę prawną wynikającą z wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Go 765/20.
Następnie podkreślił, że w wyroku z dnia 5 maja 2021 r. nie zostało przesądzone w sposób ostateczny, iż organ winien przyznać Stowarzyszeniu sporną dotację za okres od września do grudnia 2020 roku. Sąd stwierdził jedynie, że organ nie rozpatrzył w sposób należyty przesłanek określonych w art. 33 ust. 4 u.f.z.o. Procedując w sferze uznania administracyjnego organ nie ujawnił stronie przesłanek, jakimi się kierował odmawiając przyznania dotacji.
Dalej Sąd stwierdził, że organ z tych wskazań się nie wywiązał w sposób należyty, nie zrealizował ich w sposób pozwalający dokonać merytorycznej oceny zasadności odmowy przyznania dotacji wobec braku spełnienia przesłanek określonych w art. 33 ust. 4 u.f.z.o. W szczególności organ nie odniósł się do podnoszonej przez stronę argumentacji dotyczącej faktycznego przejęcia formalnie zlikwidowanej szkoły wraz z uczniami, uprzednio prowadzonej przez Terenowy Oddział OHP. Pominął w swoich rozważaniach okoliczności związane z wystąpieniem przez poprzedni organ prowadzący szkołę o dotację, zaplanowaniem jej na rok budżetowy 2020 oraz podnoszoną przez stronę kwestię zmniejszenia dotacji uchwałą Rady Powiatu z dnia [...] września 2020 r. Organ nie tylko nie dokonał weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy w tym zakresie co do ich zgodności ze stanem rzeczywistym, ale także nie dokonał ich oceny pod kątem spełnienia przesłanki z art. 33 ust. 4 u.f.z.o. (w przypadku ich potwierdzenia). Skoro organ wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, że jego zdaniem interes społeczny przemawia za kontynuowaniem edukacji przez uczniów zlikwidowanej szkoły w Zespole Szkół Technicznych i Branżowych, to przesłanka ta winna zostać poddana dokładniejszej analizie, np. porównanie profili szkół, wykazania, że szkoła w [...] faktycznie lepiej jest przygotowana do kształcenia uczniów. Użyte zwroty "nowoczesne warsztaty", "wysoko wykwalifikowana kadra" są zwrotami zbyt ogólnymi bez poparcia ich określonymi danymi, umożliwiającymi taką ocenę, w szczególności gdy takich ustaleń nie przedstawiono co do szkoły, która ma być prowadzona przez skarżące Stowarzyszenie.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Zarząd Powiatu ponownie odmówił udzielenia Stowarzyszeniu dotacji na 2020 rok.
Uzasadniając swoje stanowisko organ przywołał treść art. 33 ust. 1 u.f.z.o.
w świetle którego dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że: organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1 ustawy.
Organ wskazał, że Stowarzyszenie oświatowe nie tylko nie złożyło stosownego wniosku określonego w Uchwale Rady Powiatu Nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w powyższym zakresie oraz w ustawowym terminie, ale również ani w piśmie z dnia [...] maja 2020 r. ani w piśmie z dnia [...] lipca 2020 r. nie podało planowanej liczby uczniów, na którą dotacja miałaby być przekazana. Dane o tej liczbie złożono dopiero od miesiąca września 2020 roku, składając pismo o liczbie uczniów, na podstawie której uruchamia się dotację. Stowarzyszenie podnosiło, że zasadne jest przekazanie subwencji nowo utworzonej szkole. Zdaniem organu, przepisy w tym zakresie mówią wyraźnie o obowiązku zgłoszenia nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji. Mimo braku zapewnienia o otrzymaniu dotacji nowa szkoła niepubliczna dokonywała rekrutacji uczniów do klasy I szkoły branżowej I stopnia na rok szkolny 2020/2021, nie posiadając przy tym wcześniejszego zapewnienia odnośnie finansowania działalności w tym roku szkolnym.
Zarząd Powiatu wskazał, że chcąc zapewnić ciągłość nauki uczniom poprzedniej szkoły, w porozumieniu z dyrektorem Zespołu Szkół Technicznych
i Branżowych, przygotował miejsce dla uczniów w tej placówce.
Analizując przesłanki w zakresie dopuszczenia wyrażenie przez organ wykonawczy zgody na odstąpienie od niektórych wymagań prawnych przekazania dotacji, to znaczy istnienia możliwości zarówno odstąpienia w trybie art. 33 ust. 4 od terminów, o których mowa w ust. 1, jak i udzielenia dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego, w ocenie Zarządu brak było takiej możliwości, ponieważ decyzja o likwidacji poprzedniej szkoły została wydana dopiero [...] grudnia 2020 r. Powiat musiał zabezpieczyć środki finansowe dla poprzedniej szkoły do momentu skreślenia jej z ewidencji, gdyż szkoła ta mogła jeszcze funkcjonować. Jednocześnie w interesie społeczności Powiatu zasadnym byłoby kontynuowanie kształcenia uczniów poprzedniej niepublicznej szkoły w Zespole Szkól Technicznych i Branżowych. Wskazana szkoła nie tylko dysponuje nowoczesnymi warsztatami szkolnymi, ale również wysoko wykwalifikowaną kadrą pedagogiczną. Nauka uczniów w szkole publicznej pozwoliłaby na szeroko rozumianą socjalizację oraz dałaby możliwość zafunkcjonowania w grupie rówieśników z podobnymi bądź innymi problemami. Takie rozwiązanie pozwala też w sposób celowy i zasadny budować oraz rozwijać bazę dydaktyczną w jednym miejscu.
Następnie organ szczegółowo opisał jakie posiada uprawnienia Zespół Szkół Technicznych i Branżowych w zakresie egzaminów. Podkreślił, że powyższa szkoła podejmuje aktywne działania prozdrowotne, wymieniając formy działania w tej sferze. Stwierdził również, że szkoła współpracuje ze szkołami wyższymi, między innymi przez organizację praktyk studenckich. Organizuje także kształcenie specjalne zgodnie z przepisami prawa oraz zaleceniami zawartymi w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego przez Poradnię Psychologiczno - Pedagogiczne. Ponadto zarząd Powiatu wskazał, że szkoła posiada 38 gabinetów, w tym pracownie komputerowe i pracownię ekonomiczną. Zatrudnionych jest w niej 36 nauczycieli. W oparciu o powyższe dane Zarząd uznał, że kształcenie młodzieży jest zabezpieczone w związku z funkcjonowaniem Zespołu Szkół, co uzasadnia podjętą decyzję o odmowie przyznania dotacji za rok 2020. Ponadto podkreślił, iż wnioskodawca zasadnie otrzymał dotację od stycznia 2021 r.
Stowarzyszenie Oświatowe, reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosło do WSA w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą czynność Zarządu Powiatu z dnia [...] stycznia 2022 r., w której zarzuciło naruszenie:
- art. 153 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w ten sposób, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokami Sądu z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Go 765/20 oraz z dnia 28 października 2021 r. sygn. II SA/Go 775/21, który orzekł
o bezskuteczności zaskarżonej czynności odmowy udzielenia dotacji, zaś organ nie zastosował się do zawartych w orzeczeniach wytycznych i zasady związania prawomocnym wyrokiem;
- art. 33 ust. 4 u.f.z.o., gdyż organ dotujący odmówił udzielenia dotacji
w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego, pomimo zabezpieczenia odpowiednich środków finansowych w subwencji oświatowej, udzielanej z budżetu państwa dla tej jednostki samorządowej na szkołę, objętą wnioskiem o udzielenie dotacji;
- art. 168 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe i art. 26 ust. 1 u.f.z.o., przez faktyczne dążenie organu dotującego do likwidacji szkoły niepublicznej, prowadzonej przez skarżącą przez zamiar pozbawienia szkoły dotacji, przeniesienia uczniów do szkoły prowadzonej przez Powiat oraz w konsekwencji pozbawienia uczniów tej szkoły prawa do wyboru miejsca nauczania, gwarantowanego ustawami i Konstytucją;
- art. 7, 8. 9, 10, 11 i 80 k.p.a., gdyż rozstrzygnięcie zostało wydane bez dokładnego zbadania stanu faktycznego i sprzecznie ze stanem faktycznym, wbrew ustalonym zasadom dotyczącym wydania decyzji w ramach uznania administracyjnego, to jest naruszenie tych przepisów przez przeprowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych (art. 6 k.p.a.)
i u.f.z.o., brak podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zmierzających do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i interesu uczniów szkoły (art. 7 k.p.a.), przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania strony do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.), brak odpowiedniego informowania oraz wyjaśnienia zasadności przesłanek wydanej decyzji (art. 10 i 11 k.p.a.); w szczególności niezgodne z prawem postępowanie organu wyraża się przesłankami zmierzającymi do likwidacji szkoły prowadzonej przez skarżącą oraz pozbawienia uczniów tej szkoły prawa do wyboru miejsca nauczania.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów, strona skarżąca wniosła
o stwierdzenie niezgodności z prawem i bezskuteczności zaskarżonej czynności administracyjnej oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według obowiązujących przepisów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej czynności.
Na rozprawie w dniu 5 maja 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł
o stwierdzenie uprawnienia do otrzymania przez Stowarzyszenie Oświatowe dotacji za okres od września do grudnia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest czynność Zarządu Powiatu odmawiająca skarżącemu Stowarzyszeniu udzielenia dotacji na podstawie art. 26 u.f.z.o. dla Szkoły Niepublicznej Szkoły [...] dla której skarżący jest organem prowadzącym. Dotacja ta jest przyznawana w wysokości równej kwocie przewidzianej na ucznia szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.
Zgodnie z art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący,
o którym mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32 i art. 40-41a, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Stąd skarga na opisaną powyżej czynność podlegała kognicji sądu administracyjnego i jako, iż została wniesiona z zachowaniem terminu
i spełniała wszystkie warunki formalne, podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. Podstawą odmowy przyznania dotacji było niespełnienie warunku określonego w art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o., zgodnie z którym dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1. Zgodnie z art. 2 pkt 25 u.f.z.o. przez rok bazowy należy rozumieć rok poprzedzający rok budżetowy. W kontrolowanej sprawie rokiem bazowym był 2019 r., zatem wspomniana w art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. informacja powinna była zostać złożona do 30 września 2019 r., co niewątpliwie nie nastąpiło. Należy bowiem zauważyć, że wpis prowadzonej przez skarżące Stowarzyszenie szkoły do ewidencji placówek niepublicznych miał miejsce w dniu [...] czerwca 2020 r. z datą rozpoczęcia od dnia 1 września 2020 r. to oczywistym jest, że brak było prawnej i faktycznej możliwości podania organowi dotującemu informacji o liczbie dzieci do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji (roku bazowego). Jednocześnie organ nie znalazł podstaw do tego, aby na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. wyrazić zgodę na odstąpienie od powyższego terminu. Stosownie do tego przepisu na wniosek organu prowadzącego odpowiednio przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do udzielenia dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, może wyrazić zgodę na odstąpienie od terminu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, lub na udzielenie dotacji w terminie wcześniejszym niż od początku następnego roku budżetowego w przypadku nie przekazania informacji
i danych, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2. Podkreślić należy, iż organ wydając zaskarżoną czynność działał w warunkach związania oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z powołanych powyższej wyroków WSA w Gorzowie Wlkp. wydanych w sprawach o sygn. akt II SA/Go 765/20 i II SA/Go 775/21. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a tym samym organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie. Kwestia, czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej stanowi główne kryterium kontroli poprawności nowowydanego aktu administracyjnego (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., II OSK 729/10). Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. A. Skoczylas, P. Szustakiewicz (red.), P.p.s.a. Komentarz, C.H. Beck 2016, t. 6 do art. 153 i powołane tamże orzecznictwo), co w kontrolowanej sprawie nie nastąpiło. Zdaniem Sądu ponownie rozpoznając sprawę organ nie zastosował się do ocen oraz wskazań zawartych w powyższych wyrokach w sposób należyty, nie realizując ich w stopniu pozwalającym dokonać merytorycznej oceny zasadności odmowy przyznania dotacji wobec braku wyrażenia zgody na podstawie art. 33 ust. 4 u.f.z.o. na odstąpienie od terminu, o którym mowa w 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. Podkreślić przede wszystkim należy, że uzasadnienie zaskarżonej w niniejszej sprawie czynności różni się w porównaniu z tym, które było przedmiotem oceny w sprawie o sygn. akt II SA/Go 775/21, w zasadzie jedynie fragmentem opisującym Zespół Szkół Technicznych i Branżowych. Jednakże nie wyczerpywało to wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 21 października 2021 r., gdyż nie nastąpiło zalecane porównanie szkoły w [...] i [...], a w konsekwencji wykazanie, że ta ostatnia szkoła jest faktycznie lepiej przygotowana do kształcenia uczniów niż ta, która jest prowadzona przez skarżące Stowarzyszenie. Kolejny bowiem raz zaniechano przedstawienia jakichkolwiek danych dotyczących szkoły w [...]. Ponadto - jako łatwo zauważyć - organ ponownie w końcowej części pisma z dnia [...] stycznia 2022 r. odwołuje się do zasady jednakowego traktowania wszystkich podmiotów, którą Sąd we wspomnianym wyroku wyraźnie zakwestionował, jako przesłankę odmowy przyznania skarżącemu Stowarzyszeniu dotacji (str. 12-13 uzasadnienia wyroku). Najważniejsze jednak jest to, że organ ponownie nie odniósł się do okoliczności podnoszonych zarówno przez skarżące Stowarzyszenie, dyrektora Niepublicznej Szkoły Branżowej, jak i okoliczności znanych mu z urzędu w związku z likwidacją szkoły prowadzonej przez Terenowy Oddział Stowarzyszenia OHP, w szczególności dotyczącej faktycznego przejęcia formalnie zlikwidowanej szkoły wraz z uczniami, uprzednio prowadzonej przez Terenowy Oddział Stowarzyszenia OHP. Pominął w swoich rozważaniach okoliczności związane z wystąpieniem przez poprzedni organ prowadzący szkołę o dotację, zaplanowaniem jej na rok budżetowy 2020 oraz podnoszoną przez stronę kwestię zmniejszenia dotacji uchwałą Rady Powiatu z dnia [...] września 2020 r. Organ nie tylko nie dokonał weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy w tym zakresie co do ich zgodności ze stanem rzeczywistym, ale także nie dokonał ich oceny pod kątem możliwości zastosowania instytucji z art. 33 ust. 4 u.f.z.o. (w przypadku ich potwierdzenia). W związku z tym należy jeszcze raz przypomnieć, iż w przypadku rozstrzygnięć opartych na zasadzie uznania administracyjnego, a z takim mamy do czynienia w przypadku zaskarżonej czynności, organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Jednak wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać
z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Organ działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie, ma obowiązek wyjaśnić dokładnie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie, wypełniając normę określoną w art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Ciąży na nim także obowiązek sporządzenia uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia w sprawie, wnikliwe i logiczne wyjaśnienie przesłanek, którymi się kierował przy podejmowaniu decyzji, zgodnie z treścią art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. z uwzględnieniem zasady wynikającej z art. 9 k.p.a., statuującego zasadę informowania strony. Organ, podejmując rozstrzygnięcie w sferze uznania administracyjnego, powinien ujawnić stronie nie tylko przesłanki, jakimi się kierował, w szczególności odmawiając przyznania dotacji, ale także powinien odnieść się do argumentacji przedstawionej przez stronę w toku postępowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia, w tym we wniosku. Działanie organu będzie zgodne z prawem tylko wtedy, gdy swoją odmowę przyznania dotacji należycie uzasadni i wyjaśni, w tym odniesie się do argumentacji wnioskodawcy i przedstawi kryteria, jakimi się kierował załatwiając odmownie wniosek strony, uwzględniając całokształt sprawy, a nie jedynie wybrane jego elementy. Uzasadnienie zaskarżonej czynności nie spełnia powyższych standardów,
w związku z tym sama czynność nosi znamiona dowolności, przy jednoczesnym naruszeniu przez organ zasady związania wynikającej z art. 153 p.p.s.a.
W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że naruszenie przez organ administracyjny zasady związania oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji bądź innego aktu czy czynności (por.
T. Woś (red.), P.p.s.a. Komentarz, wyd. VI., t. 27 do art. 153 i powołane tamże orzecznictwo). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż organ dopuścił się naruszenia
art. 33 ust. 4 u.f.z.o. oraz powołanych powyżej przepisów k.p.a., a także art. 153 p.p.s.a., co uzasadniało stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności organu dotującego, zgodnie z art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił wniosku o stwierdzenie uprawnienia skarżącego Stowarzyszenia do otrzymania dotacji za okres od września do grudnia 2020 r. Przepis art. 146 § 2 p.p.s.a. stanowi wyjątek od kasacyjnego charakteru kompetencji orzeczniczych sądu administracyjnego. Wyrok sądu uznający uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa zastępuje rozstrzygnięcie organu administracji. Dostrzeżone naruszenie prawa o charakterze procesowym uniemożliwia rozstrzygnięcie o zasadności wniosku skarżącego. To bowiem na organie spoczywa bowiem obowiązek uprzedniej oceny materiału dowodowego i jej wyrażenia w uzasadnieniu czynności, czego w kontrolowanej sprawie zabrakło. Trzeba również pamiętać, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z czynnością
o charakterze uznaniowym. Pozostaje ona wprawdzie pod kontrolą sądu administracyjnego, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, a w konsekwencji również możliwość ingerowania w sposób zakończenia postępowania na podstawie powołanego art. 146 § 2 p.p.s.a. W tego rodzaju sprawie sąd administracyjny jest zobowiązany do zbadania, czy podjęcie decyzji (czynności) zostało dokonane przez właściwy organ, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla spraw. Kontrola nie dotyczy samej treści podjętego przez organ rozstrzygnięcia, gdyż byłoby to ingerencją w powierzony luz decyzyjny (por. wyrok NSA z 26 listopada 2019 r., I OSK 1677/19). Ponownie rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić powyższe wskazania co do dalszego postępowania w sprawie, zarówno w zakresie konieczności dokonania ustaleń istotnych do rozstrzygnięcia sprawy z uwagi na treść art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w celu zastosowania lub odmowy skorzystania z instytucji z art. 33 ust. 4 u.f.z.o., jak i wymogów jakim winno odpowiadać uzasadnienie podjętego
w następstwie dokonanych ustaleń rozstrzygnięcia, wydanego w warunkach uznania. Jako, że skarga została uwzględniona Sąd - na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia poniesione przez niego koszty postępowania, które sprowadzają się do: - wpisu od skargi uiszczonego w wysokości 200 zł, wynikającej z § 2 ust. 1
pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 535); - wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł, ustalonego zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 265); - opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.