II SA/GO 113/23

II SA/Go 113/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący/
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Krzysztof Rogalski
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 2625
art. 240 ust 3, art 258 ust 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1029
art. 63, art 64 ust 1b-1c
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 par 1, art 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...].07.2022 r., uzupełnionym w dniu 24.08.2022 r., P.M. wystąpił do Burmistrza o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na: "Budowie małej elektrowni wodnej na istniejącym jazie kanału [...] w [...]". Do wniosku dołączono Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia wraz z płytą CD, mapę ewidencyjną, kserokopię mapy z zaznaczonym obszarem na którym będzie realizowana inwestycja wraz z obszarem, na który przedsięwzięcie będzie oddziaływać oraz potwierdzenie wniesienia opłaty skarbowej.
Pismem z dnia [...].08.2022 r. i obwieszczeniem umieszczonym na stronie internetowej Urzędu, Burmistrz (dalej również jako - organ) zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie wydania środowiskowych uwarunkowań dla w.w. przedsięwzięcia oraz o możliwości zapoznania się z dokumentami sprawy, wypowiedzenia się i wniesienia uwag. Na podstawie art. 64 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (DZ.U. z 2022 r. poz. 1029, dalej jako - ustawa ooś), pismami z dnia [...].08.2022 r. organ zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w, Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej oraz do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o wydanie opinii dotyczącej potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w piśmie z dnia [...].09.2022 r. znak [...] poinformował, że planowane przedsięwzięcie dotyczy wykonania urządzenia wodnego, tj. budowy małej elektrowni wodnej na realizację którego wymagane będzie pozwolenie wodnoprawne, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy ooś, a w art 64 ust. 1 pkt. 1 i pkt 2 tej ustawy wymienione zostały przypadki przedsięwzięć w których organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnione są do wydawania opinii, a wśród nich nie jest wymienione pozwolenie wodnoprawne i w związku z tym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie jest uprawniony do wydania opinii, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia wymagającego decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt. 6 cytowanej ustawy.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...].09.2022 r. znak: [...] wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie postanowieniem z dnia [...].09.2022 r. znak [...] uzgodnił konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i zgodnie z art. 66 ustawy ooś, określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wskazując szczególnie na potrzebę uwzględnieniem zagadnień z zakresu ochrony środowiska gruntowo - wodnego w aspekcie oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na stan jednolitych części wód oraz realizację celów środowiskowych.
Decyzją z dnia [...] października 2022 r. znak [...] Burmistrz ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie małej elektrowni wodnej na istniejącym jazie kanału [...], bez wskazania potrzeby przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że planowane przedsięwzięcie polegać będzie na budowie małej elektrowni wodnej na istniejącym już jazie kanału [...]. Turbina zamontowana będzie na zastawce z możliwością wynoszenia jej do góry, by nie blokowała przepływu wody jazu w przypadku wystąpienia wód powodziowych i wezbraniowych. Mała elektrownia wodna (dalej MEW ) będzie stanowiła zwarty zespół, dla którego nie przewiduje się pomieszczeń przeznaczonych dla obsługi. Powierzchnia zabudowy wyniesie 6 m2. Przedsięwzięcie zlokalizowane będzie poza obszarami głównych zbiorników wód podziemnych, ale na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, na którym prawdopodobieństwo wystąpienia powodzi wynosi 1 % (raz na 100 lat). Przedsięwzięcie zlokalizowane będzie na terenie Jednolitej Części Wód Podziemnych nr [...] (kod: - [...]), której stan ilościowy i chemiczny oceniono jako dobry. Osiągnięcie celów środowiskowych oceniono jako niezagrożone. Ponadto, przedsięwzięcie zlokalizowane będzie na terenie Jednolitych Części Wód Powierzchniowych: [...] od [...] do [...]. Jest to monitorowana, silnie zmieniona część wód, której stan ogólny oceniono jako zły, a osiągnięcie celów środowiskowych jako zagrożone. Celem środowiskowym jest osiągnięcie dobrego potencjału ekologicznego i dobrego stanu chemicznego wód. W ramach inwestycji zostaną wykonane roboty budowlane z branży energetyki wodnej. Zgodnie z kartą informacyjną, zakres robót obejmować będzie montaż hydrozespołu typu wirowego (Vortex), przy prawym przyczółku jazu, bez ingerencji w jego konstrukcję. Wlot zostanie zabezpieczony kratą, wykonaną ze stalowych płaskowników o prześwicie 40 mm. Planowana MEW będzie bezobsługowa, wyposażona w automatykę sterującą jej pracą oraz sprzężoną z zasuwą jazu na kanale [...]. Turbina montowana będzie z możliwością jej podnoszenia dla przepływu wód ponadnormatywnych (powodziowych, wezbraniowych). Wody te będą przepuszczane na jazie kanału [...] bądź będą wpływać do rzeki [...] przelewem bocznym zbiornika powyżej jazu. Woda przeznaczona do pracy planowej MEW dostarczana będzie ze zbiornika wodnego, zależnego od pracy elektrowni wodnej na rzece [...] (poziom wody w zbiorniku regulowany jest automatycznie), zlokalizowanej ok. 200 m na południe od miejsca inwestycji, w górę biegu [...]. Zgodnie z kartą informacyjną, normalna rzędna piętrzenia na jazie kanału [...] odpowiadać będzie rzędnej progu przelewu bocznego zbiornika wodnego, występującego powyżej ww. jazu. Inwestycja nie zmienia zatem dotychczasowego piętrzenia wód kanału oraz dymniki wahań jego zwierciadła. Teren prac obejmuje głównie odcinek kanału [...] oraz jego sąsiedztwo bezpośrednio przy jazie piętrzącym. Czas prac budowlanych to ok 1 miesiąc. Pracom budowlanym towarzyszyć będą emisja hałasu i emisja zanieczyszczeń do powietrza. Będą to jednak emisje o charakterze niezorganizowanym i krótkotrwałym. Odpady będą gromadzone w wyznaczonych miejscach w sposób selektywny i przekazywane podmiotom uprawnionym do ich dalszego zagospodarowania. Oddziaływania na etapie realizacji będą miały charakter krótkookresowy, odwracalny, lokalny i ustaną po zakończeniu budowy. Obecność ludzi i maszyn oraz związane z tym oddziaływania nie będą się różniły od obecnego tła oddziaływań, np. ruchu pojazdów, terenów zabudowanych [...]. Etap użytkowania elektrowni wodnej nie będzie związany z emisją zanieczyszczeń do powietrza. Z MEW związana jest praca turbiny generatora, która powodować będzie pośredni hałas. Najistotniejszym źródłem hałasu będzie przekładnia energii obrotowej turbin na wał generatora. Wszystkie te elementy będą jednak znajdować się wewnątrz obudowy turbiny, co znacząco ograniczy rozprzestrzenianie się hałasu w środowisku. Funkcjonowanie MEW nie wiąże się z powstawaniem ścieków. Przedsięwzięcie położone jest poza formami ochrony przyrody. Nie stwierdzono też obecności ostoi gatunków chronionych. Organ wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził w swojej opinii, że oddziaływania okresu eksploatacji będą długoterminowe, ale nieznaczące. Przedsięwzięcie nie będzie miało znacząco negatywnego wpływu na przyrodę, w szczególności ochronę przyrody, to jest na zachowanie, zrównoważone użytkowanie oraz odnawianie zasobów, tworów i składników przyrody. Inwestycja nie wymaga zmiany obecnego gospodarowania wodą kanału, wprowadzania ścieków do wód lub do gruntu, poboru wód podziemnych i powierzchniowych, odwodnienia terenów przylegających do kanału i przerzutu wód, co mogłoby się wiązać ze zmianami zasobów wód i stosunków wodnych. Woda pobierana przez turbinę będzie oddana w takiej samej ilości oraz o podobnym charakterze, odpowiednim dla życia ryb i innych małych organizmów wodnych, tj. niezmienioną chemicznie, fizycznie. Praca turbiny przyczyni się do lepszego natlenienia wód co poprawi jej jakość. Zastosowana technologia budowy oraz przyjęte rozwiązania turbiny są praktykowane od lat, a oddziaływania rozpoznane. Organ I instancji po zapoznaniu się z dokumentami w sprawie, szczególnie kartą informacyjną przedsięwzięcia, stwierdził, że zawiera ona wszystkie wymagane i konieczne informacje pozwalające na rzetelną i pełną ocenę potencjalnego wpływu inwestycji na środowisko. Również Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie zakwestionował treści Karty Informacyjnej. W związku z powyższym Burmistrz nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wskazał , że zgodnie ze zmianą zapisów ustawy ooś w tej kwestii nie wydaje się już postanowienia o odstąpienia od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Odwołanie od powyższej decyzji Burmistrza wniósł Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej. Odwołujący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego oraz prawa procesowego: art. 63 ust. 1 ustawy ooś poprzez jego niezastosowanie i nie wydanie postanowienia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, podczas gdy w świetle zgromadzonych dowodów w sprawie organ miał obowiązek wydania takiego postanowienia; art. 84 ust. 1 ustawy ooś poprzez jego zastosowanie i uznanie, że brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, podczas gdy organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej, w postępowaniu wydanym na podstawie art. 64 ust. 1 c uznał za konieczne przeprowadzenia takiej oceny; art. 106 § 1 k.p.a. w zw. z art. 64 ust. 1c ustawy ooś poprzez nieuwzględnienie, że konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stwierdzona w postanowieniu w trybie uzgodnienia zgodnie z ww. przepisem przez organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej, była wiążąca dla organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach; art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne uzasadnienie odstąpienia od stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego [...] - od decyzji Burmistrza z dnia [...] października 2022 r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie małej elektrowni wodnej na istniejącym jazie kanału [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U.2022.2000) z uwzględnieniem art. 71 ust. 2 pkt.2, art. 73 ust. 1, art. 75 ust. 1 pkt. 4, art. 84 i art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt. 2 ustawy ooś. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na treść art. 71 ust. 2 ustawy ooś, zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla dwóch rodzajów przedsięwzięć: mogących zawsze znacząco (§ 2 rozporządzenia kwalifikacyjnego) lub mogących potencjalnie znacząco (§ 3 rozporządzenia kwalifikacyjnego) oddziaływać na środowisko. Od tego, czy przedsięwzięcie zaliczone zostało przez prawodawcę do mogących zawsze znacząco lub do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zależy tryb postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stosownie bowiem do art. 59 ust. 1 ustawy ooś przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga zawsze realizacja przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 rozporządzenia kwalifikacyjnego). W przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 rozporządzenia kwalifikacyjnego) ocenę oddziaływania na środowisko przeprowadza się tylko wówczas, gdy taki obowiązek został stwierdzony w postanowieniu wydanym na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy ooś. Kolegium wskazało, że planowane przedsięwzięcie polegające na budowie małej elektrowni wodnej na istniejącym jazie kanału [...] zgodnie z § 3 ust. 1 pkt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. u. z 2019 r., poz. 1839, określane jako rozporządzenie kwalifikacyjne) zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach załącza się kartę informacyjną przedsięwzięcia, która - zgodnie z art. 62a ust. 1 ustawy - powinna zawierać podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, umożliwiające analizę kryteriów, o których mowa w art. 63 ust. 1. W przedmiotowej sprawie Inwestor dołączył Kartę Informacyjną Przedsięwzięcia dla planowanej inwestycji opracowaną w czerwcu 2022 r. , której treść w ocenie Kolegium spełnia wymagania określone w art. 62a ustawy ooś. Zgodnie z art. 64 ust. 1 i ust. 2 ustawy ooś, Burmistrz zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej oraz do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o wydanie opinii dotyczącej potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny orzekł, że nie jest uprawniony do wydania opinii, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia wymagającego decyzji, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt. 6 cytowanej wyżej ustawy. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...].09.2022 r. znak: [...] wyraził opinię, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast Dyrektor Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie postanowieniem z dnia [...].09.2022 r. znak [...] uzgodnił konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodny z art. 66 ustawy ooś, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień z zakresu ochrony środowiska gruntowo-wodnego w aspekcie oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na stan jednolitych części wód oraz realizację celów środowiskowych. Jednak powyższe opinie nie mają charakteru wiążącego dla organu rozstrzygającego o konieczności wydania postanowienia w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (por. np. wyroki NSA z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2507/14, z dnia z dnia 6 maja 2014 r., II OSK 2904/12). Opinia jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W sytuacji wyrażenia sprzecznych opinii przez organy współdziałające, to organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej zgodnie z art. 63 ust 1 ustawy ooś może przychylić się do stanowiska jednego z tych organów lub je odrzucić. W związku z powyższym zarówno w przypadku akceptacji stanowiska organów opiniujących, jak i ich odrzucenia - organ wydający rozstrzygnięcie kończące ten etap postępowania powinien wskazać - zgodnie z regułami ogólnymi wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. - jakimi okolicznościami faktycznymi (znajdującymi potwierdzenie w materiale dowodowym) kierował się przy wydawaniu decyzji. W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie naruszył art. 107 § 3 k.p.a., albowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się do stanowisk organów opiniujących oraz do informacji zawartej w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia i w sposób logiczny oraz przekonujący uzasadnił swoje stanowisko w przedmiotowej sprawie. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowe przepisy prawa materialnego - tj. ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także z zachowaniem procedury określonej w art. 33 ust. 1 i art. 37 pkt. 2 oraz art. 38 tej ustawy. W związku z powyższym Kolegium uznało, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie są zasadne.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2022 r. znak: [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
I. naruszenie prawa materialnego: 1) art. 63 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1c ustawy ooś poprzez jego niezastosowanie i niewydanie postanowienia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, podczas gdy w świetle zgromadzonych dowodów w sprawie organ miał obowiązek wydania takiego postanowienia; 2) art. 84 ust. 1 ustawy o.o.ś. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, podczas gdy organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej, w postanowieniu wydanym na podstawie art. 64 ust. 1c ustawy o.o.ś., uznał za konieczne przeprowadzenie takiej oceny;
II. naruszenie prawa procesowego: 1. art. 7 w związku z art. 77 kpa poprzez niedostateczne rozpatrzenie materiału dowodowego; 2) art. 106 §1 k.p.a. w zw. z art. art. 64 ust. 1c ustawy o.o.ś. poprzez nieuwzględnienie, że konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stwierdzone w postanowieniu w trybie uzgodnienia zgodnie z ww. przepisem przez organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej było wiążące dla organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach; 3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów odwołania Skarżącego; 4) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy uchybienie proceduralne organu I instancji miało tak daleki charakter, że bezsprzecznie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Stawiając powyższe zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z dnia [...] października 2022 r., znak: [...];
2. na podstawie art. 200 p.p.s.a., o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach Burmistrz pismem z dnia [...] sierpnia 2022 r. wystąpił do Dyrektora Zarządu Dyrektor Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie o wyrażenie opinii w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i określenia ewentualnego zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Po analizie przedłożonego wniosku wraz z załącznikami Dyrektor Zarządu Zlewni postanowieniem z dnia [...] września 2022 r., znak: [...], stwierdził na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 4 oraz art. 64 ust. 1c, a także art. 66 i 68 ustawy o.o.ś. konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia ze względu na możliwy negatywny wpływ inwestycji na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 i art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2625, z późn. zm.; dalej Prawo wodne). Zgodnie z powołanym powyżej art. 64 ust. 1c ustawy o.o.ś. w przypadku, gdy dla planowanego przedsięwzięcia organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej stwierdzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ze względu na możliwy negatywny wpływ tego przedsięwzięcia na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 i art. 61 ustawy Prawo wodne, zamiast opinii, o której mowa w ust. 1 pkt 4, dokonuje on uzgodnienia w drodze postanowienia. Postanowienie to można zaskarżyć w zażaleniu, o którym mowa w art. 65 ust. 2 ustawy o.o.ś. Z uwagi na powyższe postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni z dnia [...] września 2022 r. znak: [...] było dla Burmistrza wiążące, a więc nie mogło odnieść innego skutku, niż wydanie przez organ postanowienia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz o zakresie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W dniu [...] października 2022 r. Burmistrz wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach znak: [...] dla ww. przedsięwzięcia nie uwzględniając stanowiska Dyrektora Zarządu Zlewni i stwierdzając brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja została doręczona stronom, w tym Państwowemu Gospodarstwu Wodnemu Wody Polskie (wskazanym w rozdzielniku decyzji jako strona postępowania). Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, na podstawie art. 258 ust. 1 ustawy Prawo wodne, wykonuje prawa właścicielskie Skarbu Państwa, a także reprezentuje Skarb Państwa w stosunku do śródlądowych wód płynących oraz wód podziemnych, jak również do gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi. Tym samym Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w rozumieniu art. 74 ust. 3a ustawy o.o.ś. Zadania Wód Polskich w zakresie reprezentacji Skarbu Państwa oraz wykonywania praw właścicielskich w powyższym zakresie wykonują regionalne zarządy gospodarki wodnej na podstawie art. 240 ust. 3 pkt 9 i 11 Prawa wodnego. W związku z powyższym. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej (jako strona postępowania) za pośrednictwem Burmistrza złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego od decyzji I instancji. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Skarżącego stanowisko organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji w sposób rażący nie odpowiada prawu, a decyzja w obecnym kształcie nie może się ostać. Zarówno Burmistrz, jak i organ II instancji nie zastosował się do wiążącego stanowiska organu współdziałającego. Organ naruszył art. 106 §1 k.p.a. w zw. z art. art. 64 ust. 1c ustawy o.o.ś. poprzez nieuwzględnienie, że konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stwierdzone w postanowieniu w trybie uzgodnienia, zgodnie z ww. przepisem przez organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej było wiążące dla organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i odrzucenie.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym złożył organ II instancji, a skarżący w zakreślonym terminie nie żądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie małej elektrowni wodnej na istniejącym jazie kanału [...].
Planowane przedsięwzięcie, stosownie do przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (DZ.U. z 2022 r. poz. 2685), jest urządzeniem wodnym. W myśl art. 16 pkt 65e tej ustawy przez urządzenie wodne rozumie się urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym obiekty energetyki wodnej. Na podstawie art. 389 pkt 6 ustawy wykonanie urządzeń wodnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 6 ustawy ooś wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego na regulację wód, pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych oraz pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, wydawanych na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.
Przenosząc powyższe regulacje na tło rozpoznawanej sprawy przyjdzie zatem stwierdzić, że wszczęcie postępowania w sprawie było zasadne, bowiem uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego dla przedmiotowego przedsięwzięcia wymaga uprzedniego wydania decyzji środowiskowej. Przedmiotem sporu w sprawie pozostawała natomiast kwestia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na środowisko, w tym sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wskazać w tym miejscu należy na art. 59 ust. 1 ustawy ooś, który stanowi że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
W sprawie nie budzi wątpliwości oraz sporu okoliczność, że przedmiotowe przedsięwzięcie należy zakwalifikować do tych o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2, a zatem jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a w takim przypadku obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 63 ust. 1 ustawy ooś). Trzeba mieć przy tym na uwadze, że rozstrzygnięcie w kwestii przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w tym nałożenia na stronę obowiązku sporządzenia raportu, nie opiera się na arbitralnym uznaniu organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie decyzji środowiskowej. W tym względzie organ winien przeprowadzić niezbędną analizę przedsięwzięcia mając na uwadze kryteria określone w art. 63 ust. 1, które odnoszą się do rodzaju i charakteru inwestycji, jej usytuowania oraz wpływu na środowisko, nadto winien przeprowadzić postępowanie we współudziale z organami posiadającymi wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie, o czym stanowi art. 64 omawianej ustawy. Z uwagi na konieczność dokonania kompleksowej analizy uwarunkowań środowiskowych i odniesienia do nich rozwiązań zawartych w konkretnym przedsięwzięciu, co wymaga posiadania wiedzy specjalistycznej z różnych dziedzin związanych z szeroko rozumianą ochroną środowiska, ustawodawca wprowadził obowiązek zasięgnięcia w toku postępowania zmierzającego do wydania decyzji w przedmiocie oceny środowiskowej opinii innych organów (art. 64 ustawy ooś). Opinie te mają służyć podjęciu prawidłowego rozstrzygnięcia (w formie postanowienia), czy dla określenia środowiskowych uwarunkowań wystarczające są dane zawarte w karcie informacyjnej, czy też konieczne będzie sporządzenie raportu i przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wskazane przez ustawodawcę organy opiniujące to podmioty, które z założenia dysponują wiedzą fachową niezbędną do oceny uwarunkowań środowiskowych i przyjętych w projektowanym przedsięwzięciu rozwiązań. Choć z uwagi na formę prawną (opinie), stanowiska tych organów nie są wiążące dla organów wydających decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, to jednak stanowią one nader istotny element całej procedury oceny. Oczywiście jest możliwe wydanie decyzji sprzecznej z treścią opinii, jednakże wymaga to nader starannego uzasadnienia, opartego na nader mocnych podstawach merytorycznych.
Zauważyć jednak trzeba, że wskazany przepis art. 64 ustawy ooś przewiduje dwie formy współdziałania organów w postępowaniu, którego przedmiotem jest wydanie decyzji środowiskowej. Jest to, jak wyżej wskazano, forma opinii nadto w sprawach o których mowa w art. 64 ust. 1b - ust. 1d współdziałanie organów przybiera formę uzgodnienia. Różnica pomiędzy opinią, a uzgodnieniem, o których mowa w art. 64 jest istotna. O ile bowiem opinia, jak wyżej zaznaczono, nie jest wiążąca dla organu prowadzącego postępowanie, wyraża ona jedynie stanowisko innego organu wyrażone z uwzględnieniem wiadomości specjalnych w danej dziedzinie, o tyle charakter prawny współdziałania w formie uzgodnienia jest odmienny. Z uwagi na szczególny przedmiot sprawy do właściwości organu uzgadniającego przechodzi kontrola zgodności zamierzenia inwestycyjnego z daną regulacją materialnego prawa administracyjnego. Zatem organ uzgadniający w postępowaniu uzgodnieniowym działa na podstawie przepisów normujących przedmiotowy zakres uzgodnienia i dokonuje uzgodnienia zważywszy na ten zakres. Stanowisko organu współdziałającego wyrażone w formie uzgodnienia jest dla organu prowadzącego postępowanie wiążące.
Stosownie do treści art. 64 ust. 1c ustawy ooś w przypadku gdy dla planowanego przedsięwzięcia organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej stwierdzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ze względu na możliwy negatywny wpływ tego przedsięwzięcia na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 i art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, zamiast opinii, o której mowa w ust. 1 pkt 4, dokonuje on uzgodnienia w drodze postanowienia. Postanowienie to można zaskarżyć w zażaleniu, o którym mowa w art. 65 ust. 2.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w badanej sprawie ma miejsce sytuacja o której mowa w przytoczonym powyżej art. 64 ust. 1c. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2022 r. Dyrektor Zarządu Zlewni, powołując się na art. 64 ust. 1 pkt 4 oraz art. 64 ust. 1c ustawy ooś uzgodnił dla planowanego przedsięwzięcia konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko. Jak wyżej podniesiono, uzgodnienie to było dla organu prowadzącego postępowanie wiążące. Tymczasem, wbrew art. 64 ust. 1c ustawy ooś oraz treści w.w. postanowienia zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zapadły bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nadto wbrew wymogom wynikającym z przepisów prawa procesowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa) organ rozstrzygający sprawę nie odniósł się do kwestii podniesionych w w.w. postanowieniu z dnia [...] listopada 2022 r. oraz nie uzasadnił powodów nieuwzględnienia zawartego w nim stanowiska organu współdziałającego. Na tę okoliczność dodać należy, że w świetle obowiązującego stanu prawnego, nie znajduje aprobaty stanowisko organu, zgodnie z którym dane zawarte w KIP są wystarczające dla podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Wobec jednoznacznej treści art. 64 ust. 1c ustawy ooś, organ prowadzący postępowanie był związany w.w. postanowieniem Dyrektora Zarządu Zlewni. Jak słusznie zauważył skarżący, w tej sytuacji organ I instancji zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o.o.ś, powinien wydać postanowienie o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a następnie, dopiero po jej przeprowadzeniu, wydać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowienie Dyrektora Zarządu Zlewni [...] z dnia [...] września 2022 r. mogło być zaskarżone w zażaleniu na postanowienie, o którym mowa wart. 63 ust. 1 ustawy o.o.ś., nie mogło jednak być przez organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pominięte.
Stwierdzone naruszenia przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a., skutkowały uchyleniem decyzji organów obydwu instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.