II SA/Go 113/05

II SA/Go 113/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2005-08-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/
Ireneusz Fornalik /przewodniczący/
Joanna Brzezińska
Symbol z opisem
6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w sprawie negatywnego zaopiniowania wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych z dnia [...] r. nr [...], II. uchyla postanowienie Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych z dnia [...] r. nr [...] dotyczące wznowienia postępowania, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J.K. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA/Go 113/05
Uzasadnienie
Skarżący – J.K. złożył wniosek [...] stycznia 2003r. o wydanie zezwolenia na sprzedaż detaliczną alkoholu powyżej 18% w sklepie spożywczo-przemysłowym.
Burmistrz zwrócił się do właściwej Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych o wydanie opinii o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwalą Rady Miejskiej.
W dniu [...].01.2003r. Gmina Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w obecności Skarżącego dokonała obmiaru odległości od wejścia do sklepu do najbliższego punktu w obrysie kościoła. Skarżący nie wnosił uwag do zmierzonej odległości- odległość ta wyniosła 47m. W dniu [...] stycznia 2003r. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wydała postanowienie, w którym negatywnie zaopiniowała wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż detaliczną alkoholu powyżej 18% w sklepie spożywczym. W uzasadnieniu podano, że odległość od wejścia do sklepu do najbliższego punktu obrysu murów kościoła wynosi 47m i nie spełnia warunków określonych w Uchwale Rady Miejskiej nr [...] z [...] września 2001r. i ustawie z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz.U. z 2002r. nr 147 poz. 1231). Decyzją z dnia [...] lutego 2003r. Burmistrz odmówił wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18 %.
W dniu [...] lutego 2003r. Skarżący złożył "ponowny wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu powyżej 18%" podnosząc, że obmiar był źle dokonany - wg wnioskodawcy wyniósł ok. 65m. Wniosek ten został potraktowany jako odwołanie. Burmistrz ponownie zwrócił się do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych o zajęcie stanowiska. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w dniu [...].03.2003r. odpowiedziała, że po ponownym przeanalizowaniu sprawy podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie.
W dniu [...] marca 2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza.
W dniu [...].03.2003r. Skarżący złożył ponowny wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż alkoholu powyżej 18%. We wniosku podał, że zmienił lokalizację wejścia do punktu sprzedaży,
W dniu [...].04.2003r. Burmistrz ponownie zwrócił się do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych o wydanie opinii o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży - zaznaczając, że Skarżący zmienił wejście do placówki. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w dniu [...].04.2003r. przeprowadziła obmiar odległości od sklepu do kościoła- wyniósł on 59m. Nie dokonano obmiaru odległości od wejścia do sklepu do krzyża usytuowanego na terenie działki przykościelnej wobec braku interpretacji "krzyż przydrożny". W tym zakresie Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych zwróciła się do radcy prawnego Urzędu Miejskiego i Proboszcza Parafii.
Ponownie przeprowadzono w dniu [...].04.2003r. pomiar odległości od wejścia do sklepu do krzyża misyjnego- odległość wyniosła 78m.
Postanowieniem z [...].04.2003r. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych negatywnie zaopiniowała wniosek. W uzasadnieniu podano, że przy mierzeniu odległości wśród członków komisji wystąpiły rozbieżności co do interpretacji określenia droga ogólnie dostępna zawartego w uchwale Rady Miasta. Większość członków komisji stanęła jednak na stanowisku, że droga ogólnie dostępna to droga, która nie posiada ograniczeń architektonicznych i można się po niej swobodnie przemieszczać- a więc utrzymano sposób mierzenia dokonany w dniu [...].01.2003r.
Od powyższego postanowienia zostało złożone zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które w dniu [...] maja 2003r. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W uzasadnieniu podano, że- zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego-zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży wydaje się na okres nie krótszy niż dwa lata. Oznacza to, iż przedmiotem rozstrzygnięcia wniosku strony o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jest każdorazowo udzielenie bądź odmowa udzielenia takiego zezwolenia na okres minimum dwóch lat. Z akt sprawy wynikało, że Skarżącemu Burmistrz już odmówił decyzją ostateczną takiego zezwolenia, Wobec powyższego wniosek złożony [...].03.2003r. pomimo, że wszczął postępowanie, to postępowanie o wydanie przedmiotowego zezwolenia winno zostać przez Burmistrza umorzone jako bezprzedmiotowe, gdyż organ administracji nie może wydać nowej decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną pod rygorem nieważności takiej decyzji. Z uwagi jednak, że Burmistrz nadał bieg sprawie- tj. skierował do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wniosek o zaopiniowanie na zasadzie art. 106 k.p.a., konsekwencją było wydanie postanowienia przez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, które jest dotknięte wadą nieważności, gdyż rozstrzyga w sprawie uprzednio zakończonej ostatecznym postanowieniem tej komisji (tj. z dnia [...].01.2003r.). Pismem z dnia [...].06.2003r. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych poinformowała, że nie ma podstaw do wydania ponownej opinii w sprawie.
Decyzją z dnia [...].07.2003r. Burmistrz orzekł umorzenie postępowania w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18 %.
W dniu 11.06.2003r. do Burmistrza złożony został wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wniosek złożył pełnomocnik skarżącego . W uzasadnieniu podał, że wobec nieprawidłowego pomiaru odległości wydano negatywną opinię. "Odległość ta w dniu wydawania decyzji jak i w dniu składania wniosku była taka sama- ale wymiary zmieniły się po prawidłowo dokonanym obmiarze".
Burmistrz wznowił postępowanie postanowieniem z dnia [...].06.2003r. Ponownie w tym postępowaniu Burmistrz zwrócił się do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych o opinię w sprawie legalizacji. W dniu [...].07.2003r. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych wydała postanowienie w którym odmówiła uchylenia Postanowienia wydanego w dniu [...].01.2003r. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Postanowieniem z [...].09.2003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. W uzasadnieniu podano, że pomiaru dokonano niezgodnie z ustaleniami uchwały i należy przeprowadzić pomiar przedmiotowej odległości zgodnie ze wskazaniem zawartym w Uchwale Rady Miejskiej.
W dniu [...].09.2003r. komisja ponownie zmierzyła odległości i stwierdzono, że jest ona dokonana zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej. Odległość wynosiła 47m.
W dniu [...].10.2003r. Komisja ponownie wydała postanowienie w którym odmówiła uchylenia postanowienia z dnia [...].01.2003r. Na postanowienie powyższe ponownie złożył zażalenie pełnomocnik skarżącego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...].11.2003r. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowanie Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. W uzasadnieniu podano, że postępowanie w którym wydano przedmiotowe postanowienie zostało wszczęte przez niewłaściwy organ i wobec tego dotknięte jest wadą nieważności. Z tego względu postępowanie organu współdziałającego do którego zwrócił się organ należy uznać za bezprzedmiotowe i z tego względu je umorzył.
W dniu [...].12.2003r. Burmistrz umorzył postępowanie dotyczące wznowienia i przekazał wniosek z dnia [...].06.2003r. o wznowienie postępowania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. [...] stycznia 2004r. SKO wydało postanowienie w którym wznowiło postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...].03.2003r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...].01.2004r. zwróciło się do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych o zajęcie stanowiska w sprawie - w drodze wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem komisji z dnia [...].01.2003r.
W dniu [...].01.2004r. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych postanowieniem wznowiła postępowanie. Komisja w dniu [...].02.2004r. dokonała wizji lokalnej. W dniu [...].03.2004r. wydała postanowienie w którym ponownie odmówiła uchylenia postanowienia z dnia [...].01.2003r. -stwierdzając, że nie wystąpiły nowe istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dacie wydania postanowienia komisji z [...].01.2003r. nieznane organowi. Postanowienie komisji doręczono pełnomocnikowi 04.03.2004r.
Na postanowienie ponownie pełnomocnik Skarżącego złożył zażalenie w dniu [...].03.2004r. W dniu [...].04.2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego doręczono pełnomocnikowi 15.04.2004r. W dniu 20.04.2004r. na to postanowienie złożona została skarga. W skardze pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, wydanie wyroku nakazującego Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych do wydania opinii zgodnej z prawem miejscowym oraz wniósł o zasadzenie kosztów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, że na podstawie § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie WIkp. i Kielcach rozpoznawanie spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187. poz.1927) sprawy w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie woj. lubuskiego zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. w Poznaniu -zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie WIkp.
Na mocy cytowanych przepisów sąd ten, z dniem 01 lipca 2005r. stał się właściwy do rozpatrzenia przedmiotowej skargi.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W swoim postępowaniu sąd może brać pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, jakie miały miejsce w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę nie może orzekać w zakresie szerszym niż rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji publicznej, nie może także zastąpić tych organów w rozstrzygnięciach sprawy administracyjnej, a ma jedynie dokonać kontroli zgodności z prawem merytorycznych orzeczeń tych organów i przeprowadzonego przez nie postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze podstawowym przedmiotem rozpatrywania w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2004r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w sprawie negatywnego zaopiniowania wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.
Dokonując analizy akt administracyjnych sprawy Sąd zauważył, że w niniejszej sprawie postanowienie Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] dotyczące wznowienia postępowania, mające istotny wpływ na przebieg postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia - zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 147 i art. 148 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z przedmiotowego postanowienia wynika, że postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 149 § 1 i 2 , art. 150§ 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jednocześnie zwróciło się do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych o zajęcie stanowiska w drodze wznowienia postępowania w ramach współdziałania w zakresie zaopiniowania zgodności lokalizacji punktu sprzedaży alkoholu powyżej 18% w miejscowości [...] z zasadami usytuowania określonymi przez Radę Miejską.
Zgodnie z treścią art. 106 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli przepisy prawa uzależniają wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ -decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 3a Ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zezwolenia na sprzedaż detaliczną alkoholu, organ zezwalający wydaje po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy (...). Jedną z przyczyn wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego jest wydanie decyzji bez wymaganego prawem stanowiska innego organu. W przedmiotowej sprawie - stanowisko takie zostało przed wydaniem decyzji w sprawie zezwolenia na sprzedaż detaliczną alkoholu wyrażone postanowieniem z dnia [...].01.2003r.
Należy mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania w trybie wznowienia ma zupełnie inny charakter niż postępowanie prowadzone w trybie zwykłym.
Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia
przez właściwy organ postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
"Celem postępowania wyjaśniającego - rozpoznawczego jest ustalenie istnienia
podstaw wznowienia postępowania oraz w razie pozytywnego wyniku tych czynności
- przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty
sprawy będącej przedmiotem weryfikacji decyzji ostatecznej" - z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 12 lutego 1998r. sygn. akt II SA 927/97.
Wznowienie postępowania nie oznacza więc, że organ przeprowadza "na nowo" całe
postępowanie.
Zgodnie z treścią art. 147 kodeksu postępowania administracyjnego wznowienie postępowania może nastąpić z urzędu tzn. z inicjatywy organu bądź też na żądanie wniesione przez stronę. Organem jest z reguły organ, który wydal decyzję w ostatniej instancji, ale też w niektórych przypadkach organ nadzoru- zgodnie z art. 150 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Z akt przedłożonych Sądowi nie wynika sposób na podstawie którego nastąpiło wznowienie postępowania- na wniosek czy z urzędu.
Z własnej inicjatywy organu postępowanie wszczynane jest w związku z bezwzględnym obowiązkiem ciążącym na organie orzekającym (art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego). Naruszenie w procesie wydawania decyzji norm prawa procesowego, które zostało wyliczone w art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego powoduje bezwzględny obowiązek wszczęcia postępowania z urzędu przez organ w sprawie wznowienia postępowania. Organ zobowiązany jest więc bez wyczekiwania na impuls z zewnątrz wszcząć postępowanie w sprawie wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia jednej z podstaw wznowienia postępowania wyliczonych wart. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie jednak postanowienie o wznowieniu zostało wydane z "inicjatywy" Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wznowienie postępowania dotyczyło postanowienia Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych z dnia [...].01.2003r. Postanowienie to stało się ostateczne- strona nie składała zażalenia. Właściwym organem do wszczęcia postępowania była Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Postępowanie to mogło zostać wznowione tylko na wniosek strony lub z urzędu. W przepisach kodeksu postępowania administracyjnego brak jest innych sposobów wznowienia postępowania niż wymienione w art. 147. Z tego względu nie można uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest uprawnione do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez Gminną Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, gdyż w przedmiotowej sprawie nie było stroną postępowania, ani organem który wydał postanowienie z dnia [...].01.2003r.
W artykule 145 §1 kodeksu postępowania administracyjnego wymienione zostały przyczyny wznowienia postępowania. Z akt sprawy wynika, że skarżący jako podstawę powołał pkt 5 wyżej przywołanego przepisu, zgodnie z którym wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Okolicznością tą -zdaniem Skarżącego - był nieprawidłowy pomiar odległości w wyniku którego wydano negatywną opinię. Z treści wniosku z dnia [...].06.2003r. wynika, że żądanie strony winno dotyczyć wznowienia postępowania Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych. Dopiero w przypadku zmiany przez ten organ postanowienia z dnia [...].01.2003r. i wyrażeniu pozytywnej
opinii, postanowienie to mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie na mocy art.145§ 1 pkt.8 kodeksu postępowania administracyjnego.
Zakładając, że w przedmiotowej sprawie wniosek o wznowienie postępowania został skierowany przez stronę do Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (a Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosek ten zgodnie z właściwością przekazało), organ zobowiązany był badać termin wniesienia przedmiotowego wniosku. Zgodnie z treścią art. 148 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest liczony od dnia w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia w którym miała taką możliwość. Strona żądając wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, że względu na konieczność ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.
W niniejszej sprawie z akt przedłożonych Sądowi wynika, że organ l i II instancji w ogóle nie badał wniosku pod kątem zachowania przez stronę terminu do złożenia żądania o wznowienie postępowania. Wznowienie postępowania po upływie terminu określonego w art.148 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne. W razie uchybienia terminu może on zostać przywrócony na zasadach z art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego. W przypadku niezachowania terminu do wniesienia żądania o wznowienie postępowania organ zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania w przypadku gdy nie było formalnych podstaw do tego wznowienia może doprowadzić, że postanowienie wydane w tym trybie wydane zostanie z rażącym naruszeniem prawa co skutkuje nieważnością.
Z uwagi na powyższe należało stwierdzić, że w postępowaniu zarówno organu l jak i II instancji nastąpiło naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik postępowania.
Z tego względu na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 z poz. zm.) należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 205 § 2 wyżej wymienionej ustawy.