Orzeczenie · 2023-05-18

II SA/Go 111/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Miejsce
Gorzów Wielkopolski
Data
2023-05-18
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
egzekucja administracyjnaskładki ZUSprzedawnieniepostępowanie egzekucyjnetytuł wykonawczyorgan egzekucyjnysąd administracyjnyuchylenie postanowienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Sąd uznał, że organ II instancji nieprawidłowo uchylił postanowienie organu I instancji, ponieważ organ ten nie ustalił wyczerpująco stanu faktycznego sprawy i nie dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego w kontekście przedawnienia należności składkowych. WSA podkreślił, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mających wpływ na ocenę biegu terminu przedawnienia, nie dokonał analizy stanu faktycznego w zakresie przedawnienia wskazanych należności, ani nie odniósł się do argumentacji zobowiązanego. Sąd zwrócił uwagę na kwestię prawidłowego wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez ZUS jako organ egzekucyjny oraz na interpretację przepisów dotyczących zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Wskazano, że upomnienie nie jest pierwszą czynnością egzekucyjną skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, a egzekucja musi być skutecznie wszczęta przez właściwy organ. Sąd zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek ZUS, właściwości organów egzekucyjnych w sprawach składek ZUS, znaczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której ZUS jako wierzyciel i organ egzekucyjny przekazał tytuły wykonawcze do Naczelnika Urzędu Skarbowego bez wcześniejszego prowadzenia egzekucji.

Zagadnienia prawne (3)

Czy doręczenie upomnienia zobowiązanemu stanowi pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie upomnienia nie jest pierwszą czynnością egzekucyjną w rozumieniu art. 24 ust. 5b u.s.u.s., która powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Upomnienie ma charakter informacyjny i jest kierowane przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na orzecznictwo NSA, wyjaśnił, że upomnienie nie jest czynnością egzekucyjną, lecz ma na celu zmobilizowanie do dobrowolnego wykonania obowiązku. Pierwsza czynność egzekucyjna to taka, która zmierza bezpośrednio do przymusowego wyegzekwowania zobowiązania.

Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego był właściwym organem do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze wystawione przez Dyrektora ZUS?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Naczelnik Urzędu Skarbowego nie był właściwym organem do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego w tej sytuacji. Dyrektor ZUS, jako wierzyciel, powinien był sam prowadzić egzekucję lub skierować tytuły do Naczelnika Urzędu Skarbowego dopiero po stwierdzeniu bezskuteczności własnych działań egzekucyjnych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że Dyrektor ZUS jest organem egzekucyjnym w ograniczonym zakresie i nie może zwolnić się z tego obowiązku bez stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Skierowanie tytułów do Naczelnika Urzędu Skarbowego bez wcześniejszego prowadzenia egzekucji przez ZUS było naruszeniem przepisów.

Czy organ egzekucyjny I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i ocenił materiał dowodowy w sprawie przedawnienia należności składkowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny I instancji nie ustalił wyczerpująco stanu faktycznego sprawy oraz nie dokonał jego wnikliwej analizy i oceny, co naruszyło zasady postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ I instancji opierając się jedynie na piśmie wierzyciela, nie wyjaśnił wszystkich okoliczności mających wpływ na ocenę biegu terminu przedawnienia i nie odniósł się do argumentacji zobowiązanego, co było podstawą do uchylenia postanowienia organu II instancji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2022 r., które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2022 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.u.s. art. 24 § 5b

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

u.s.u.s. art. 24 § 4

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

u.p.e.a. art. 19 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § 4

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 6 § ust 3-5

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców art. 27 § 1 i 2

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelnik Urzędu Skarbowego nie ustalił wyczerpująco stanu faktycznego i nie dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego w kontekście przedawnienia należności. • Organ egzekucyjny I instancji nie odniósł się do argumentacji zobowiązanego. • Doręczenie upomnienia nie jest pierwszą czynnością egzekucyjną skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. • Dyrektor ZUS jako wierzyciel i organ egzekucyjny nie mógł zwolnić się z obowiązku prowadzenia egzekucji bez stwierdzenia jej bezskuteczności.

Godne uwagi sformułowania

Upomnienie ma walor czysto informacyjny, przypomina bowiem zobowiązanemu o konieczności wykonania nałożonego na niego obowiązku oraz wskazuje na konsekwencje niewykonania obowiązku, czyli wszczęcie egzekucji administracyjnej. • Wszczęcie postępowania egzekucyjnego powinno być za każdym razem traktowane jako środek prowadzący do osiągnięcia celu w postaci wyegzekwowania nałożonego na zobowiązanego obowiązku. • Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dyrektor oddziału), będący jednocześnie – z woli ustawodawcy – organem egzekucyjnym w rozumieniu art. 19 § 4 u.p.e.a. i w zakresie tam wskazanym nie może zwolnić się od pełnienia funkcji takiego organu ani odmówić wypełniania nałożonych na niego ustawowych obowiązków.

Skład orzekający

Jarosław Piątek

przewodniczący

Kamila Karwatowicz

członek

Krzysztof Rogalski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia składek ZUS, właściwości organów egzekucyjnych w sprawach składek ZUS, znaczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której ZUS jako wierzyciel i organ egzekucyjny przekazał tytuły wykonawcze do Naczelnika Urzędu Skarbowego bez wcześniejszego prowadzenia egzekucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia składek ZUS i prawidłowości działania organów egzekucyjnych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób fizycznych.

Egzekucja ZUS: Czy upomnienie zawiesza przedawnienie? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst