II SA/Go 110/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Gminy w sprawie nadania statutu sołectwu. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, w tym Konstytucji RP oraz ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g.). Główne zastrzeżenia dotyczyły użycia zwrotu "w szczególności" w § 3 ust. 2, § 4, § 9 ust. 1 i § 14 ust. 1 statutu, co sugerowało otwarty katalog zadań sołectwa i jego organów, podczas gdy ustawa wymaga zamkniętego katalogu. Ponadto, kwestionowano uznanie rady sołeckiej za organ sołectwa (§ 5 ust. 1 pkt 3) oraz przyznanie sołtysowi kompetencji do zwoływania i przewodniczenia radzie sołeckiej (§ 14 ust. 1 pkt 4, § 16 ust. 2, § 18 ust. 1). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, rozpoznając sprawę, stwierdził częściową nieważność zaskarżonej uchwały. Sąd uznał, że użycie zwrotu "w szczególności" w odniesieniu do zadań sołectwa i jego organów jest niezgodne z art. 35 ust. 3 pkt 3 i 4 u.s.g., który wymaga precyzyjnego określenia tych zadań. Podobnie, sąd uznał za nieprawidłowe przyznanie radzie sołeckiej statusu organu sołectwa oraz określenie jej zadań w § 17, gdyż rada sołecka pełni jedynie funkcje wspomagające i doradcze, a organem uchwałodawczym jest zebranie wiejskie, a wykonawczym sołtys (art. 36 ust. 1 u.s.g.). Sąd podzielił również zarzuty dotyczące przyznania sołtysowi kompetencji do zwoływania i przewodniczenia radzie sołeckiej, wskazując, że przepisy ustawy nie przewidują takiej możliwości, a kompetencje organów powinny być interpretowane ściśle.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów ustawy o samorządzie gminnym dotyczących statutu jednostki pomocniczej, w szczególności zakresu zadań organów, statusu rady sołeckiej oraz kompetencji sołtysa.
Dotyczy specyficznej sytuacji nadania statutu sołectwu, ale zasady interpretacji przepisów kompetencyjnych mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy użycie sformułowania "w szczególności" w statucie jednostki pomocniczej gminy, określającym zadania sołectwa i jego organów, jest zgodne z ustawą o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, użycie zwrotu "w szczególności" w odniesieniu do zadań sołectwa i jego organów jest niezgodne z ustawą, która wymaga precyzyjnego określenia tych zadań w formie zamkniętego katalogu.
Uzasadnienie
Ustawa o samorządzie gminnym w art. 35 ust. 3 pkt 3 i 4 wymaga wyczerpującego uregulowania zadań sołectwa i jego organów, a nie pozostawiania ich otwartym katalogiem, co mogłoby prowadzić do przekazywania zadań w trybie pozastatutowym.
Czy rada sołecka może być uznana za organ sołectwa i czy jej zadania mogą być określone w statucie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada sołecka nie jest organem sołectwa i nie posiada samoistnych kompetencji; pełni funkcje wspomagające i doradcze dla sołtysa.
Uzasadnienie
Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym, organem uchwałodawczym jest zebranie wiejskie, a wykonawczym sołtys. Rada sołecka wspomaga sołtysa, ale nie jest organem posiadającym własne kompetencje, a jej zadania nie mogą być określone w statucie jako samoistne.
Czy sołtys może być jednocześnie przewodniczącym rady sołeckiej i zwoływać jej posiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie przewidują łączenia funkcji sołtysa z przewodniczeniem radzie sołeckiej.
Uzasadnienie
Ustawa o samorządzie gminnym wskazuje na odrębność rady sołeckiej od sołtysa. Kompetencje organów powinny być interpretowane ściśle, a przepisy nie przewidują dla sołtysa funkcji przewodniczenia radzie sołeckiej.
Przepisy (12)
Główne
u.s.g. art. 35 § 3
Ustawa o samorządzie gminnym
Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności nazwę i obszar, zasady i tryb wyborów organów, organizację i zadania organów, zakres zadań przekazywanych przez gminę oraz zakres i formy kontroli. Użycie zwrotu "w szczególności" nie oznacza możliwości tworzenia otwartych katalogów zadań.
u.s.g. art. 35 § 3
Ustawa o samorządzie gminnym
pkt 3 - organizacja i zadania organów jednostki pomocniczej powinny być uregulowane w sposób wyczerpujący.
u.s.g. art. 35 § 3
Ustawa o samorządzie gminnym
pkt 4 - zakres zadań przekazywanych jednostce przez gminę oraz sposób ich realizacji powinien być uregulowany w sposób wyczerpujący.
u.s.g. art. 36 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym - sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części, albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Pomocnicze
u.s.g. art. 35 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
PPSA art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
PPSA art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 5 i 6 - kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Użycie zwrotu "w szczególności" w otwartym katalogu zadań sołectwa i jego organów. • Uznanie rady sołeckiej za organ sołectwa. • Przyznanie sołtysowi kompetencji do zwoływania i przewodniczenia radzie sołeckiej.
Godne uwagi sformułowania
Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.s.g. organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. • Statut jednostki pomocniczej określa w szczególności: ... • Z konstytucyjnej zasady legalności, jak również zasady państwa prawa wynika, że w przypadku, gdy normy prawne nie przewidują wyraźnie kompetencji organu państwowego, kompetencji tej nie wolno domniemywać i w oparciu o inną rodzajowo kompetencję przypisywać ustawodawcy zamiaru, którego nie wyraził. • Normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych oraz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii.
Skład orzekający
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Piątek
sędzia
Kamila Karwatowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o samorządzie gminnym dotyczących statutu jednostki pomocniczej, w szczególności zakresu zadań organów, statusu rady sołeckiej oraz kompetencji sołtysa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadania statutu sołectwu, ale zasady interpretacji przepisów kompetencyjnych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad funkcjonowania samorządu terytorialnego na poziomie jednostek pomocniczych, co jest istotne dla prawników administracyjnych i samorządowców. Pokazuje, jak precyzyjne formułowanie aktów prawa miejscowego jest kluczowe.
“Czy rada sołecka to organ? Sąd rozstrzyga o kompetencjach w sołectwie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.