II SA/Go 109/25

II SA/Go 109/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jarosław Piątek
Kamila Karwatowicz /sprawozdawca/
Michał Ruszyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.145§1 pkt 1 lit.a i c, art.200, art.205§2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art.7, art.77, art.80, art.107§3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1251
art.73aa ust.1 i 3, art.140 mb ust.2, art.2, art.140n
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego – G. R. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] Starosta [...] powołując się na art. art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024r. poz. 572, dalej jako k.p.a.), oraz art. 140n ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2024r. poz. 1251, dalej jako u.p.r.d.) orzekł o nałożeniu na G. R. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za naruszenie obowiązku rejestracji w terminie 90 dni pojazdu marki [...] oznaczonego numerem rejestracyjnym [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż dnia [...] lutego 2024r. strona złożyła wniosek o wydanie tablic próbnych w celu przejazdu na badania techniczne, natomiast wniosek o rejestrację przedmiotowego pojazdu złożono dnia [...] kwietnia 2024r., co potwierdza data decyzji rejestracji czasowej (data na wniosku [...] kwietnia 2024r.). Dnia [...] kwietnia 2024r., zgodnie z przepisem art. 74 ust. 1 pkt 1 u.p.r.d. została wydana decyzja o rejestracji czasowej z urzędu przedmiotowego pojazdu.
Jako datę sprowadzenia przedmiotowego pojazdu z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej strona wskazała [...] stycznia 2024r. Oznacza to, że termin spełnienia obowiązku rejestracji wyżej wymienionego pojazdu został przekroczony o 5 dni, gdyż termin na rejestrację upłynął dnia [...] kwietnia 2024r.
Starosta podał, iż zgodnie z art. 140mb u.p.r.d.:
Kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art.73aa ust.1, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł.
Kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art.73aa ust.3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł.
Kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu pomimo wezwania nie uzupełnia braków złożonego wniosku w wyznaczonym terminie, podlega karze pieniężnej, o której mowa odpowiednio w ust.1 albo 2.
Kary pieniężnej, o której mowa w ust.3, nie nakłada się, jeżeli termin na uzupełnienie braków złożonego wniosku o rejestrację pojazdu upływa odpowiednio przed upływem terminu, o którym mowa w art.73aa ust.1 albo 3.
5. W przypadku niezłożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 180 dni od dnia, o którym mowa odpowiednio w art.73aa ust.1 albo 2, karę pieniężną, o której mowa:
1) w ust. 1, nakłada się w wysokości 1000 zł;
2) w ust.2, nakłada się w wysokości 2000 zł.
6. Kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art.78 ust.2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o zbyciu pojazdu w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 250zł.
7. Kary pieniężne współwłaściciele pojazdu ponoszą solidarnie.
Przy czym przepis art.73aa ust.1 u.p.r.d. stanowi, iż właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia:
nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
dopuszczenia do obrotu przez organ Krajowej Administracji Skarbowej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej;
3) sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.
Ustanowienie przez ustawodawcę tych kar, podobnie jak i pozostałych sankcji administracyjnych, ma na celu zapewnienie efektywnego wykonywania przepisów prawa administracyjnego i decyzji administracyjnych przez ich adresatów. Charakterystyczne dla administracyjnych kar pieniężnych jest to, że przesłanką ich wymierzania jest, co do zasady, samo naruszenie zakazu bądź nakazu wynikającego bezpośrednio z przepisu prawa lub z decyzji administracyjnej, bez względu na zawinienie sprawcy naruszenia, czyli tzw. obiektywna bezprawność. Administracyjne kary pieniężne spełniają funkcję dyscyplinująco- przymuszającą, która wzmacnia określony stopień represyjności tej sankcji. Brak stosownej sankcji powodowałby, że przepis nakładający dany obowiązek stawałby się martwy, a niespełnianie wprowadzonego obowiązku byłoby nagminne. Sama ustawowa groźba nałożenia kary pieniężnej dyscyplinuje podmioty obowiązane, przez co przyczynia się do realizacji celów, którym służy wykonywanie sankcjonowanych obowiązków, a także wzmacnia poczucie praworządności. Organ administracyjny musi posiadać środki w postaci przymusu administracyjnego. W przeciwnym razie efektywne administrowanie nie byłoby możliwe. Administracyjne kary pieniężne charakteryzują się następującymi cechami: a) przesłanką wymierzenia kary pieniężnej jest stwierdzenie naruszenia wynikającego z ustawy lub z decyzji administracyjnej obowiązku prawnego przez adresata obowiązku, b) kara pieniężna jest wymierzana w oderwaniu od winy podmiotu naruszającego prawo, c) wymierzenie kary pieniężnej jest obligatoryjne, a zatem organ administracji publicznej nie może odstąpić od jej wymierzenia, gdy spełnione są przesłanki przewidziane ustawą, d) kara pieniężna jest wymierzana w wysokości przewidzianej w ustawie, najczęściej w ściśle określonej kwocie lub ściśle określonych granicach.
Organ zwrócił uwagę, że ustawodawca posłużył się pojęciem "podlega karze pieniężnej". Co do zasady w przypadku stwierdzenia uchybienia terminu (co nastąpiło w niniejszej sprawie) organ musi wymierzyć karę pieniężną. Dodatkowo organ zauważył, że starosta wszczyna postępowanie w zakresie nałożenia kary pieniężnej za niespełnienie obowiązku w stosunku do każdego właściciela lub współwłaściciela pojazdu, bez względu na przyczynę niezawiadomienia starosty, a przepisy u.p.r.d. nie zawierają żadnych wyłączeń w powyższym zakresie.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie podnosząc, iż sporny pojazd został zarejestrowany na tablice próbne. Odwołujący wyjaśniał, iż nie był świadomy tego, że pojazd zarejestrowany nie spełnia wymogów pojazdu zarejestrowanego, gdyż wszystkie czynności i opłaty związane z rejestracją zostały spełnione. Skarżący wskazał, iż w związku z brakiem numerów VIN i tabliczki znamionowej musiał pojazd gruntownie sprawdzić i wykonać niezbędne naprawy. Podczas przeglądu technicznego diagnosta stwierdził, że rama pojazdu jest skorodowana i musi zostać wypiaskowana, co opóźniło rejestrację pojazdu na tablice stałe. Odwołujący wniósł o pozytywne rozpatrzenie jego odwołania z uwagi na swoją niewiedzę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...], działając na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 570), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 73aa, art. 140n ust. 1 i 6 oraz 140mb u.p.r.d. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
SKO podało, iż z akt sprawy wynika, że strona nabyła przedmiotowy pojazd w dniu [...] stycznia 2024 r. (umowa kupna/sprzedaży używanego pojazdu mechanicznego) a wniosek o rejestrację złożyła [...] kwietnia 2024r. Jak podało Kolegium, okoliczności tych skarżący nie kwestionuje.
Kolegium wskazało, iż podstawę prawną w sprawie stanowiły przepisy
art. 73aa ust. 1, art. 140n ust. 1 oraz 140mb u.p.r.d. Stosownie do treści art. 73aa ust. 1 u.p.r.d., właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dnia od dnia nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) dopuszczenia do obrotu przez organ Krajowej Administracji Skarbowej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej; 3) sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej oraz wskazał, że w myśl art. 140mb ust. 1 i 140n u.p.r.d. niezłożenie wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł, nakładanej w drodze decyzji administracyjnej. Zgodzić należy się z organem I instancji, iż w ustalaniu jej wysokości ustawodawca nie nałożył na organ tzw. luzu decyzyjnego tylko wskazał jej wysokość. Zaznaczenia wymaga, że przepis art. 140mb ust. 1, określający wysokość kary, został zmieniony z dniem 1 stycznia 2024 r., na mocy art. 2 pkt 9 w związku z art. 26 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r., poz. 1394). Przepisem kompetencyjnym, nakładającym na starostę (prezydenta miasta) obowiązek nałożenia kary pieniężnej, o której mowa powyżej (art. 140mb) jest art. 140n u.p.r.d., stanowiący, że kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140m - 140mb są nakładane w drodze decyzji administracyjnej, a kary pieniężne, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb nakłada starosta (prezydent miasta). Ustawodawca założył, że taki instrument prawny przyczyni się do poprawy przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację w określonym terminie, czy też ustawowego terminu zawiadamiania o zbyciu pojazdu czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym.
SKO zauważyło, iż administracyjna kara pieniężna jest nakładana na podmiot dopuszczający się deliktu bez związku z jego zawinieniem, a odpowiedzialność za delikt ma charakter obiektywny (zasada bezprawności). Kara nie jest więc konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Sama ustawowa groźba nałożenia kary pieniężnej dyscyplinuje podmioty obowiązane, toteż przyczynia się do realizacji celów, którym służy wykonywanie sankcjonowanych obowiązków, a także wzmacnia poczucie praworządności. Dodatkowo Kolegium wskazało, że stwierdzenie przekroczenia ustawowego terminu do dokonania złożenia wniosku o rejestrację pojazdu nie jest zależne od zaistnienia po stronie zbywcy świadomości co do obowiązku dokonania przedmiotowego zawiadomienia. Z akt sprawy wynika, że G. R. nie dopełnił obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w ustawowym terminie. Przechodząc dalej, Kolegium wskazało, że zgodnie z treścią art. 140n ust. 6 u.p.r.d. do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f K.p.a. się nie stosuje. Z powyższego wynika, że okoliczności naruszenia prawa polegającego na niezłożeniu w terminie wniosku o rejestrację pojazdu pozostają bez wpływu na możliwość odstąpienia od ukarania czy też możliwość zmniejszenia wysokość kary. Innymi słowy, okoliczności przywoływane przez nabywcę pojazdu, które uniemożliwiały mu złożenie wniosku o rejestrację pojazdu pozostają bez wpływu na toczące się postępowanie oraz na treść decyzji administracyjnej. Nie ma znaczenia to czy okoliczności są usprawiedliwione czy nieusprawiedliwione. Zdaniem SKO organ I instancji miał obowiązek bezwzględnie nałożyć karę w wysokości [...] zł. Tym samym odwołanie skarżącego uznano za niezasadne.
Organ odwoławczy podkreślił, iż administracyjne kary pieniężne, nakładane w razie obiektywnego naruszenia obowiązków ustawowych, mają pełnić przede wszystkim funkcję określaną w doktrynie i orzecznictwie jako represyjną. Kara nałożona na podstawie ww. przepisu ma motywować innych do terminowego złożenia wniosku. Nadto, Kolegium wskazuje, że z centralnej ewidencji pojazdów korzysta wiele podmiotów, zaś uzyskanie przez te podmioty nieprawidłowych lub nieaktualnych danych z ewidencji może mieć istotny wpływ na prowadzone przez te organy czynności, postępowania, rozstrzygnięcia itp. Wobec powyższego SKO uznał, iż w niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo dokonał nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za niewykonanie ciążącego na nim obowiązku.
Na powyższą decyzję G. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zdaniem skarżącego kara nie powinna zostać na niego nałożona mając na uwadze, że rozpoczął rejestrację pojazdu w terminie. Natomiast kara powinna być nakładana na podmioty, które całkowicie zignorowały obowiązek rejestracji pojazdu sprowadzonego do kraju. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, a skarżący nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiła w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2024 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie [...] zł za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] w terminie 90 dni od sprowadzenia na terytorium Polski.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, w tym przede wszystkim art. 73 aa, art. 140mb oraz art. 140n u.p.r.d. Mając na uwadze, iż przedmiotowy pojazd został nabyty przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2024 r. (kopia umowy kupna w aktach administracyjnych) i sprowadzony na terytorium Polski w dniu [...] stycznia 2024 r. (oświadczenie skarżącego w aktach administracyjnych) zastosowanie w sprawie znalazły przepisy u.p.r.d. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia skutków kradzieży tożsamości (Dz.U. z 2023 r. poz. 1394), która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2024 r.
W myśl art. 73 aa ust. 1 u.p.r.d. właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia: 1) nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) dopuszczenia do obrotu przez organ Krajowej Administracji Skarbowej pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej; 3) sprowadzenia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Przy czym zgodnie z treścią ust. 3 cyt. artykułu w przypadku gdy właścicielem pojazdu, o którym mowa w ust. 1, jest przedsiębiorca prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami, obowiązany jest do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu, o którym mowa w ust. 1, w terminie 90 dni. Z kolei stosownie do treści art. 140 mb ust. 1 u.p.r.d. kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł. Kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 3, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 1000 zł (ust. 2). Zgodnie zaś z treścią art. 140n u.p.r.d. kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140ma i art. 140mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1). Kary pieniężne, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, nakłada starosta (ust. 2). Do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się (ust. 6).
W sprawie bezspornym było, że przedmiotowy pojazd został sprowadzony przez skarżącego będącego jego właścicielem i jednocześnie przedsiębiorcą prowadzącym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą w zakresie obrotu pojazdami (wniosek złożony z pieczątką A. G. R.), z terytorium Niemiec do Polski w dniu [...] stycznia 2024 r. Zatem 90 - dniowy termin do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu upływał w tym przypadku z dniem [...] kwietnia 2024 r.
Organy administracyjne uznały, iż w/w ustawowo określony termin został przekroczony, przyjmując, iż w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, strona złożyła wniosek o rejestrację pojazdu w dniu [...] kwietnia 2024r., czyli 5 dni po terminie. Powyższe uzasadniało w ocenie organów nałożenie kary pieniężnej na skarżącego w kwocie [...] zł.
W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organów uznać należało za przedwczesne. Analiza akt administracyjnych sprawy budzi uzasadnione wątpliwości w zakresie kompletności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym co do prawidłowości ustalonego przez organy stanu faktycznego w sprawie, będącego podstawą do zastosowania przepisów o nałożeniu kary pieniężnej i w konsekwencji prawidłowości zastosowania tych przepisów.
W szczególności należy zwrócić uwagę, że organy same wskazały na wstępie uzasadnienia decyzji, iż w dniu [...] lutego 2024 r. skarżący złożył wniosek o wydanie ,,tablic próbnych" w celu przejazdu na badania techniczne. Jednocześnie w aktach administracyjnych znajduje się złożony do organu I instancji wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2024 r., dotyczący przedmiotowego pojazdu, choć bez zaznaczenia (wybrania) dokładnie czego dotyczy tj. rejestracji, czasowej rejestracji, wyrejestrowania i zawiadomienia o nabyciu/zbyciu pojazdu. Przy czym brak w aktach administracyjnych jakiejkolwiek decyzji lub innego aktu potwierdzających jakie czynności podjęte zostały przez organ w związku z w/w wnioskiem skarżącego. Zauważyć należy, iż art. 74 u.p.r.d. reguluje procedurę czasowej rejestracji pojazdu, która dokonywana jest m.in. w celu umożliwienia przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy (ust. 2 pkt 2 lit. c). W takim przypadku wydawane są tablice tymczasowe, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych i wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. z 2022r., poz. 1847). Tymczasem organy jedynie lakonicznie w uzasadnieniu decyzji podały, że złożony został ,,wniosek o wydanie tablic próbnych", choć przepisy prawa nie przewidują wzoru wniosku o takim brzmieniu. Zatem fakt złożenia przez skarżącego wniosku w dniu [...] lutego 2024 r. nie jest przez organ kwestionowane, ale ani z akt sprawy, ani z treści uzasadnienia decyzji nie wynika, jakie były okoliczności jego złożenia i następstwa prawne.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się także drugi wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2024 r., który podobnie jak wniosek z [...] lutego 2024 r. nie ma zaznaczonej (wybranej) opcji czego dotyczy tj. rejestracji, czasowej rejestracji, wyrejestrowania i zawiadomienia o nabyciu/zbyciu pojazdu. Podobnie także brak jest załączonej do akt sprawy jakiejkolwiek decyzji lub innego aktu wydanych w związku z w/w wnioskiem skarżącego.
Natomiast z załączonego do akt administracyjnych sprawy wydruku karty informacyjnej przedmiotowego pojazdu wynika, iż data pierwszej rejestracji to [...] luty 2024 r.
Powyższe okoliczności wskazują zdaniem Sądu, iż stan faktyczny w sprawie nie został przez organy jednoznacznie wyjaśniony i nie zostały ustalone istotne dla sprawy okoliczności. Nie można także rekonstruować stanu faktycznego w sprawie w oparciu o treść uzasadnienia zaskarżonych decyzji ani w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który uznać należy za niekompletny i wymagający uzupełnienia. Powyższe wskazuje na dopuszczenie się przez organy administracyjne naruszenia przepisów postępowania w zakresie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. mogących mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Należy bowiem zauważyć, iż kara pieniężna, o której mowa w art. 140mb ust. 2 u.p.r.d. nakładana jest obligatoryjnie tylko w przypadku jednoznacznego ustalenia przez organy, iż wniosek o rejestrację pojazdu nie został złożony w wymaganym terminie 90 dni od dnia sprowadzenia pojazdu na terytorium Polski.
W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, iż w mających w sprawie zastosowanie cytowanych przepisach art. 73aa i art. 140mb u.p.r.d. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. ustawodawca sprecyzował treść obowiązku ciążącego na właścicielu pojazdu i związanej z niedochowaniem tego obowiązku kary. Mianowicie w odróżnieniu od stanu prawnego poprzednio obowiązującego, gdzie mowa była o obowiązku ,,rejestracji pojazdu", obecnie przepisy wskazują na obowiązek ,,złożenia wniosku o rejestrację", nie precyzując przy tym o jaką rejestrację chodzi. Zatem istotne jest z punktu widzenia zastosowania przez organ kary, o której mowa w art. 140mb ust. 2 u.p.r.d. czy właściciel pojazdu złożył wniosek o rejestrację pojazdu, bez względu na charakter rejestracji (por. wydane w poprzednim stanie prawny choć aktualne w tym zakresie wyroki: NSA z dnia 30 października 2014 r. I GSK 124/13, WSA w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2015 r. III SA/Po 923/15). W ocenie Sądu powyższe oznacza, że kara pieniężna przewidziana w art. 140mb ust. 2 u.p.r.d. powinna zostać nałożona na podmiot, który zaniecha w ogóle obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu przewidzianego w art. 73 aa ust. 1 i 3 u.p.r.d. A contrario kara ta nie powinna być zatem nałożona na podmiot, który złoży wniosek o jakąkolwiek rejestrację pojazdu. Wolą ustawodawcy było bowiem objęcie zakresem unormowania u.p.r.d. wszystkich przypadków rejestracji pojazdu na terytorium kraju.
Ocena Sądu w tym zakresie jest zbieżna ze stanowiskiem wyrażonym przez WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 17 lutego 2021 r., II SA/Po 436/20, które pozostaje aktualne mimo, że wyrok ten wydany został na tle do stanu prawnego obowiązującego przed 1 stycznia 2024 r. WSA w Poznaniu słusznie w uzasadnieniu w/w wyroku wskazał, że z uzasadnienia projektu ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1579) wynika, że celem wprowadzonego w art. 4 ustawy obowiązku złożenia w terminie 30 dni wniosku o rejestrację pojazdu sprowadzonego z innego państwa Unii Europejskiej na terytorium Polski, sankcjonowanego karą była poprawa warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów. Założono bowiem, że taki instrument prawny cyt. "przyczyni się do poprawy przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację, wyrejestrowanie pojazdu w określonym terminie czy też ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym". W cytowanym uzasadnieniu do projektu ustawy wskazano również, że cyt. "powyższe zmiany ustawy Prawo o ruchu drogowym są wynikiem zarzutów formalnych Komisji Europejskiej dotyczących uchybienia zobowiązaniom transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, dotyczących m.in. braku sankcji za niezarejestrowanie importowanego pojazdu oraz niewyrejestrowanie pojazdu wycofanego z eksploatacji. Komisja uznała, że Rzeczpospolita Polska nie zapewniła skutecznego stosowania art. 5 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE, a tym samym uchybiła obowiązkom wynikającym z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przez brak kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia obowiązków zarejestrowania pojazdu sprowadzanego do Polski oraz niepoinformowania właściwego organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie 30 dni. Wprowadzenie odpowiednich zmian do ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w ramach prac nad ustawą o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, pozwoli na dotrzymanie terminów wskazanych w przekazanym Komisji Europejskiej harmonogramie usunięcia ww. uchybienia i uniknięcia ewentualnego wystosowania wobec Polski uzasadnionej opinii oraz skierowania sprawy przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej".
Odnosząc się do wyżej zacytowanego projektu ustawy, wprowadzającej przepis art. 140mb pkt. 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym należy wskazać, że niewątpliwie zamiarem ustawodawcy było nakładanie kar pieniężnych na podmioty, które w ogóle ignorują obowiązek rejestracji w sytuacji, gdy sprowadzają pojazd do Polski z terytorium innego państwa członkowskiego.
W niniejszej sprawie budzi istotne wątpliwości czy mamy do czynienia z taką sytuacją, gdyż w aktach sprawy - jak już powyżej Sąd zauważył - znajduje się wniosek skarżącego z dnia [...] lutego 2024 r. związany z rejestracją spornego pojazdu, choć którego charakter nie został jednoznacznie ustalony (brak zakreślenia w tytule wniosku), ale niemniej jednak skarżący złożył taki wniosek i to przed upływem 90 dni od dnia sprowadzenia pojazdu do Polski. Powyższe mogłoby wskazywać, że skarżący nie zignorował w ogóle nałożonego na niego obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu. Przy czym okoliczności złożenia w/w wniosku i podjętych przez organ w związku z tym czynności wymagają uzupełnienia i wyjaśnienia, aby możliwe było ustalenie i ocena czy złożenie przez skarżącego wniosku w dniu [...] lutego 2024 r. można uznać za spełniające ustawowego obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w rozumieniu art. 73aa ust. 1 i 3 u.p.r.d.
Dodatkowo Sąd zwrócił uwagę, iż organy wydając zaskarżone decyzje wskazały nieprecyzyjnie ich podstawę prawną. W decyzji I instancji w podstawie prawnej przywołano przepis art. 140n ust. 1 u.p.r.d., w którym mowa o tym, że kary pieniężne nakłada się w drodze decyzji administracyjnej. Z kolei w uzasadnieniu decyzji Starosta przywołał treść całego przepisu art. 140 mb u.p.r.d. bez wskazania, który ustęp ma zastosowanie i art. 73 aa ust. 1 u.p.r.d. bez ust. 3, w którym mowa właśnie o 90 dniach na dopełnienie obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu sprowadzonego do Polski.
Z kolei SKO wskazało w podstawie prawnej decyzji z dnia [...] stycznia 2025 r. ogólnie art. 73aa u.p.r.d. i art. 140 mb u.p.r.d., bez określenia konkretnego ustępu tych artykułów, które mają zastosowanie w sprawie. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO przytoczyło treść tylko art. 73 aa ust. 1 u.p.r.d. bez ust. 3 i dalej wskazał na art. 140mb ust. 1 i art. 140n u.p.r.d. podając, iż niezłożenie wniosku o rejestrację pojazdu w terminie podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł. Powyższe wskazuje na brak spójności z treścią sentencji decyzji o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie [...] zł, którą przewiduje art. 140mb ust. 2 u.p.r.d., a który w ogóle nie został przytoczony w zaskarżonej decyzji.
Należy też zwrócić uwagę, iż organ I instancji nieprecyzyjnie określił sentencję decyzji, podając, iż kara nakładana jest na skarżącego za naruszenie obowiązku rejestracji pojazdu, gdy tymczasem od 1 stycznia 2024 r. kara pieniężna nakładana jest w przypadku braku złożenia wniosku o rejestrację, a nie braku zarejestrowania pojazdu.
Mając na uwadze powyższe Sąd za niezbędne uznał zatem na gruncie przedmiotowej sprawy najpierw jednoznaczne ustalenie czy w istocie w ciągu 90 dni od dnia sprowadzenia przez skarżącego spornego pojazdu (licząc od [...] stycznia 2024 r.), skarżący nie złożył żadnego wniosku o rejestrację tego pojazdu, a tym samym czy doszło do wyczerpania przesłanki uzasadniającej nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w trybie art. 140mb ust. 2 i art. 140 n u.p.r.d. Na obecnym etapie postępowania, w świetle zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, istnieją w tym zakresie istotne wątpliwości uniemożliwiające uznanie prawidłowości nałożenia przez organy kary pieniężnej na skarżącego. Przy czym ustalenia te muszą znajdować jednoznaczne potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym i muszą być przez organ należycie uzasadnione.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz (z uwagi na konieczność uzupełnienia istotnej części materiału dowodowego w sprawie w zw. z art. 136 k.p.a.), poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku).
W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego obejmujących kwotę [...] zł stanowiącą kwotę uiszczonego przez skarżącego wpisu sadowego od skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).
Ponownie rozpoznając sprawę organy obowiązane będą zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. uwzględnić ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu wyroku. W pierwszej kolejności organ uzupełni materiał dowodowy w sprawie w zakresie opisanym w uzasadnieniu wyroku i dokona ponownej jego oceny na tle przepisów u.p.r.d. Przy czym organ upoważniony będzie do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego na podstawie art. 140mb ust. 2 u.p.r.d. tylko i wyłącznie, gdy ustali z całą pewnością w sposób znajdujący potwierdzenie w materiale dowodowym, że skarżący w ogóle w terminie 90 dni od [...] stycznia 2024 r. nie złożył żadnego wniosku o rejestrację pojazdu, w przeciwnym razie brak jest bowiem podstaw do nałożenia takiej sankcji.