II SA/Go 1067/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2016-04-28
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyodpadykara pieniężnazezwolenieklasyfikacja odpadówodpowiedzialność przewoźnikanależyta starannośćprawo celneprawo administracyjne

WSA oddalił skargę firmy transportowej na karę pieniężną za przewóz odpadów bez wymaganego zezwolenia, uznając brak podstaw do zastosowania przepisu o braku wpływu na naruszenie.

Firma transportowa "E" Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za przewóz odpadów o kodzie 19 12 12, które nie były objęte jej zezwoleniem. Firma argumentowała, że nie miała wpływu na naruszenie, ponieważ kierowca nie był w stanie ocenić rodzaju przewożonego towaru, a załadunek zorganizował podmiot trzeci. Sąd uznał, że odpowiedzialność przewoźnika jest obiektywna, a firma nie wykazała zaistnienia nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności zwalniających ją z odpowiedzialności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę firmy "E" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną na spółkę za przewóz odpadów bez wymaganego zezwolenia. Kontrola celna wykazała, że przewożony towar, mimo oznaczenia w dokumentach jako "guma i tworzywa sztuczne" (kod 19 12 04), w rzeczywistości stanowił zmieszane odpady (kod 19 12 12), które nie były objęte zezwoleniem firmy na transport odpadów. Spółka podnosiła, że nie miała wpływu na naruszenie, ponieważ załadunek zorganizował podmiot trzeci, a kierowca, mimo przeszkolenia, nie był w stanie samodzielnie zidentyfikować właściwego kodu odpadu. Sąd uznał jednak, że odpowiedzialność przewoźnika w tego typu sprawach ma charakter obiektywny. Firma nie wykazała zaistnienia okoliczności z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, które zwalniałyby ją z odpowiedzialności, takich jak brak wpływu na naruszenie i niemożność przewidzenia zdarzeń. Sąd podkreślił, że przewoźnik musi dołożyć należytej staranności w ustaleniu rodzaju przewożonych odpadów i nie może przerzucać całej odpowiedzialności na nadawcę czy zleceniodawcę, zwłaszcza gdy nie wykaże nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przewoźnik nie może zostać zwolniony z odpowiedzialności w takich okolicznościach, jeśli nie wykaże zaistnienia nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych zdarzeń.

Uzasadnienie

Odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie warunków przewozu jest obiektywna. Aby skorzystać z wyłączenia odpowiedzialności na podstawie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot musi udowodnić zarówno brak wpływu na powstanie naruszenia, jak i niemożność przewidzenia zdarzeń, co wymaga wykazania nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności, a nie tylko błędnej oceny ładunku przez kierowcę czy organizacji transportu przez podmiot trzeci.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (37)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 92a § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.t.d. art. 87 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 89 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92a § 6

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92b

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92c § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 93 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.o. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach

u.o. art. 28 § 2

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach

u.o. art. 28 § 3

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach

u.o. art. 28 § 5

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach

u.o. art. 233 § 1-3

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 49 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

u.o. art. 52 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27.09.2001 r. w sprawie katalogu odpadów

Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady

Ustawa z dnia 29.06.2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów art. 4

k.w. art. 1 § 2

Kodeks wykroczeń

u.t.d. art. 92 § 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

u.t.d. art. 92 § 6

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie warunków przewozu jest obiektywna. Podmiot wykonujący przewóz drogowy nie wykazał zaistnienia nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności zwalniających go z odpowiedzialności. Przewoźnik ma obowiązek dołożenia należytej staranności w ustaleniu rodzaju przewożonych odpadów i nie może przerzucać całej odpowiedzialności na nadawcę.

Odrzucone argumenty

Firma "E" Sp. z o.o. nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Kierowca w chwili załadunku nie był w stanie stwierdzić, że ładowany towar jest inny niż wskazany w dokumentach przewozowych. Funkcjonariusze celni nie byli w stanie samodzielnie określić, czy przewożony towar jest zgodny z dokumentami. Dopiero po ocenie WIOŚ możliwe było stwierdzenie niezgodności towaru z dokumentami. Skarżący zachował należytą staranność (doświadczony kierowca, stały kontrahent). Przewóz był dokonywany na rzecz stałego kontrahenta. Kierowca nie miał podstaw do oceny, że towar jest inny niż wynikający z CMR. Sąd umorzył postępowanie wobec kierowcy R.B. za wykroczenie. Skarżący był podwykonawcą podmiotu organizującego transport. Kierowca nie miał wiedzy i doświadczenia w zakresie oceny wizualnej odpadów równej urzędnikom WIOŚ.

Godne uwagi sformułowania

Odpowiedzialność administracyjna podmiotu wykonującego przewóz drogowy na podstawie ustawy o transporcie drogowym ma charakter odpowiedzialności obiektywnej. Przewoźnik nie może być biernym i zdać się wyłącznie na nadawcę. Samo wizualne podobieństwo różnych rodzajów odpadów jest okolicznością powszechnie znaną, a nie nadzwyczajną i nieprzewidywalną, która mogłaby zwolnić przewoźnika od odpowiedzialności.

Skład orzekający

Jacek Jaśkiewicz

przewodniczący

Krzysztof Dziedzic

sprawozdawca

Michał Ruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności przewoźnika za przewóz odpadów niezgodnie z zezwoleniem oraz przesłanek wyłączających tę odpowiedzialność."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewozu odpadów i interpretacji przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o odpadach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności przewoźnika w specyficznym sektorze transportu odpadów, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie transportowym i administracyjnym.

Przewoźniku, czy wiesz, co naprawdę wieziesz? Odpowiedzialność za odpady bez zezwolenia.

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 1067/15 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2016-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący/
Krzysztof Dziedzic /sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2013 poz 1414
art. 28 ust. 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. ze skargi "E" Spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] kwietnia 2014r. o godz. 12.20 na drodze krajowej nr [...] uprawnieni funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] nr rej. [...], prowadzonego przez R.B.. Z treści przedłożonych dokumentów wynikało, że przewożony towar to odpad w postaci granulatu z tworzywa sztucznego o masie 20280 kg z firmy E GmbH w Niemczech do firmy EC Spółka z o.o.. Podczas szczegółowej kontroli odpadów stwierdzono, że przewożone odpady to wymieszane, rozdrobnione części toreb z tworzyw sztucznych z kawałkami pianki poliuretanowej, kawałkami aluminium, z częściami opakowań po artykułach spożywczych i rozdrobnioną tekturą oraz rozdrobnionym papierem.
W związku z powyższym organ celny wystąpił do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska z wnioskiem o przeprowadzenie oceny przewożonego towaru.
Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska stwierdził, że przewożony odpad powinien być sklasyfikowany pod kodem 19 12 12 jako inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27.09.2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206). Ponadto wskazał, że stosownie do przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przemieszczania odpadów, wwożenie tego rodzaju odpadów do Polski (miejsce docelowe ich odzysku lub unieszkodliwienia), wymaga następujących dokumentów: dokumentu zgłoszenia transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów - załącznik 1A, dokumentu przesyłania dotyczącego transgranicznego przesyłania/przemieszczania odpadów - załącznik 1B, zezwolenia Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (decyzja administracyjna). W trakcie kontroli drogowej kierowca nie okazał żadnego z wyżej wymienionych dokumentów, wobec czego funkcjonariusze celni sporządzili wobec podmiotu wykonującego przewóz drogowy, firmy E Sp. z o.o., protokół kontroli [...] z dnia [...] kwietnia 2014r., w którym wskazano na naruszenie polegające na wwozie odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia, o którym mowa w art. 87 ust.1 pkt 3 lit. f ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym.
Pismem nr [...] z dnia [...] czerwca 2014r. Starosta poinformował, że firma E Spółka z o.o. posiada zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów, wydane w oparciu o art. 28 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. o odpadach (decyzja Nr [...] Starosty z dnia [...] kwietnia 2008r., znak [...], zmieniona decyzją Nr [...] Starosty z dnia [...] marca 2010r., znak [...]). Zezwolenie to nadal obowiązuje, zgodnie z art. 233 nowej ustawy o odpadach z dnia 14.12.2012 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 21 ze zmianami). Do pisma dołączono kserokopie ww. decyzji, zawierających rodzaje odpadów przewidzianych do transportu, objętych zezwoleniem (brak w nich odpadów klasyfikowanych do kodu 19 12 12).
Pismem nr [...] z dnia [...] maja 2014r. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska poinformował, że firmie E GmbH oraz firmie EC Sp. z o.o. nie wydano decyzji na przywóz ww. odpadów na terytorium kraju, wywóz odpadów z Polski lub tranzyt odpadów przez terytorium kraju, zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 29.06.2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
W trakcie postępowania organ przesłuchał świadków w obecności pełnomocnika strony, który podniósł, że E Sp. z o.o. nie była podmiotem, który organizował transport odpadów, a wykonywała jedynie zlecenie przewozu organizowane w całości przez podmioty trzecie. Strona nie wykonywała żadnych czynności poprzedzających fizyczny transport, w toku których ciążyły na niej obowiązki związane z ustaleniami jaki towar (odpad) będzie przewożony. W dokumencie CMR z [...] kwietnia 2014 r. jako rodzaj przewożonego towaru wskazano Gummi und Kunststoff co stanowi polski odpowiednik gumy i tworzyw sztucznych - kod 19 12 04.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. ([...]) Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na firmę E Sp. o.o. karę pieniężną w kwocie 2000,00 zł. za wykonywanie w dniu [...] kwietnia 2014r., zespołem pojazdów o nr rej. [...], przewozu drogowego odpadów (innych niż niebezpieczne) o masie 20280 kg w postaci wymieszanych, rozdrobnionych części toreb z tworzyw sztucznych z kawałkami pianki poliuretanowej, kawałkami aluminium, częściami opakowań po artykułach spożywczych i rozdrobnionymi tekturą i papierem, przez transportującego odpady bez wymaganego wpisu do rejestru, o którym mowa w ustawie z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach.
Odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła E Sp. z o.o., w którym wniósł o uchylenie w całości skarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.
Decyzją z dnia [...] października 2015r. ([...]) Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz.267), art. 87 ust.1 pkt.3 lit. f, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a) ust. 1 i 6, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz. 1414) i Lp. 4.2 załącznika nr 3 do niniejszej ustawy, art. 49 ust. 1, art.50 ust.1 pkt.5 lit. b, art. 52 ust. 1 pkt 8 lit. a, art. 233 ust.1-3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U. z 2013r., poz. 21 ze zm.) w związku z art. 28 ust.1, ust.2 pkt 2, ust.3 pkt 2 i ust.5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn. Dz.U z 201 Or., nr 185, poz. 1243), utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W pierwszej części uzasadnienia organ odwoławczy przytoczył przepisy mające zastosowanie w sprawie oraz opisał okoliczności ustalone przez organ I instancji. Dyrektor Izby Celnej podał, iż strona w odwołaniu oraz w piśmie z dnia [...] sierpnia 2014r. podniosła, że stan faktyczny sprawy uzasadnia przyjęcie, że zachowała wszelkie możliwe akty staranności i że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, którego nie mogła przewidzieć. Jak wskazała, zeznania osób, które posiadają szczegółową wiedzę na temat przewozu, w całości potwierdzają te ustalenia, oparte na znajdujących się w aktach sprawy dokumentach. Według strony, w takich okolicznościach powinien mieć zastosowanie przepis art. 92c ust.1 ustawy o transporcie drogowym, gdyż dochowała należytej staranności przez cały okres realizacji zadania transportowego, od momentu przyjęcia zlecenia, do chwili obecnej, i nie miała wpływu na powstanie naruszenia, którego nie mogła przewidzieć. Spółka wskazała , że przewóz towaru zlecił Stronie kontrahent - firma M, na zlecenie którego wykonywano już identyczne zlecenia na tej samej trasie, dotyczące tego samego odpadu o kodzie 19 12 04, który trafił od tego samego nadawcy do tego samego odbiorcy. Kierowca był wyposażony w komplet dokumentów, które pochodziły od załadowcy i były przez niego wypełnione w sposób zgodny ze zleceniem, zatem strona nie miała podejrzeń, że są one niezgodne z ustaleniami zlecającego przewóz. Ponadto po zatrzymaniu pojazdu do kontroli zlecający - firma M potwierdził, że zlecił przewóz odpadu o kodzie 19 12 04, czego dowodem jest zlecenie i dopisany do niego kod. Stąd też strona działała ze świadomością, że przedmiotem zlecenia jest przewóz odpadów o kodzie 19 12 04 i posiada w tym zakresie komplet dokumentów to potwierdzających, pochodzących od innych podmiotów.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że strona organizując przewóz odpadów nie dochowała należytej staranności, ponieważ już na etapie przyjmowania zleceń: nr [...] (załadunek [...] marca 2014r.- [...] kwietnia 2014r.), nr [...] (załadunek [...] kwietnia 2014r.) nie określono w nich rodzaju towaru, jaki ma być przewożony. Wskazano jedynie, że jest to towar o frakcji 0-40 mm. Dopiero w dniu [...] kwietnia 2014r., dwa dni po kontroli drogowej, zleceniodawca, firma M dopisała w zleceniu transportowym nr [...] kod AW 19 12 04.
Dyrektor IC przywołał zeznania świadków. Wskazał, iż L.S., odpowiedzialna za kontakt z firmą M (zeznania W.M.- Prezes Zarządu E Sp. z o.o.) wskazała , że w tym konkretnym przypadku zlecenia transportowe były poprzedzone informacją ze strony firmy M, że ładunkiem będzie guma i plastik o niskiej frakcji. Jak podała, do momentu zatrzymania naczepy nikt nie miał wątpliwości co do kodu przewożonego towaru. Po zatrzymaniu ładunku zwróciła się do firmy M, aby ponownie potwierdziła ustalenia poprzedzające dokonany przewóz w zakresie kodu odpadów. Otrzymała od ww. firmy drogą mailową wiadomość o tytule "dopisany kod", wraz z załącznikiem - zleceniem, do którego dopisano kod odpadu, jaki zgodziła się firma przewieźć i na jaki niemiecki załadowca wystawił CMR tj. 19 12 04. Jak wskazała, dzięki temu Spółka E Sp. z o.o. posiada pisemne potwierdzenie treści zawartej umowy. Strona podniosła, że w sprawie nie jest tak, że dokumentacja przewozu odpadów w sposób jasny odbiega od zawartości ładunku. Grupa odpadów o kodzie 19 12 dotyczy odpadów z mechaniki obróbki odpadów (np. obróbki ręcznej, sortowania, zgniatania, granulowania) nie ujętych w innych grupach. W tej grupie znajdują się odpady jakich przewóz przyjęła świadomie strona, czyli tworzywa sztuczne i guma. Jej zdaniem, zarzut naruszenia w tej sprawie prawa miałby miejsce wówczas, gdyby zamiast tworzyw sztucznych i gumy przyjęła do przewozu inny materiał, o widocznie wizualnie innej specyfice. Spółka wskazała również, że kierowca nie miał żadnych podstaw do dokonania oceny, że jest to towar inny niż wynikający z CMR, nie został też w żaden sposób poinformowany o ewentualnych zmianach do zlecenia, ani fakcie załadunku innego towaru. R.B. zeznał, że jest po szkoleniu GMP i podczas załadunku przedmiotowego towaru nie zauważył innego rodzaju towaru lub zanieczyszczeń. Strona podkreśliła, że dopiero po konsultacjach z Wojewódzkim Inspektoratem Ochrony Środowiska możliwe było ustalenie, że przewożony towar powinien zostać oznaczony innym kodem, co świadczy o tym, że nie doszło do świadomego przewiezienia odpadu, niezgodnie z posiadanym zezwoleniem. Doszło do błędnej oceny kodu odpadu przez podmiot, który ten kod ustalał (nie była to strona). W.M. wskazał, że kierowca śledząc załadunek nie miał szans zauważyć częściowego zanieczyszczenia towaru, które on sam stwierdził, podczas (oględzin odpadów w [...], kilka tygodni później, gdy towar opadł i zmienił się z czasem. Chodząc po naczepie można było zauważyć, że źle go wysortowano, częściowo nie oddzielono od opakowań plastikowych folii aluminium i etykiet. M.W. zeznał, że przewożonym towarem były rozdrobnione mieszaniny plastiku i gumy w różnych proporcjach i różnej grubości frakcji, Towar był ładowany ładowarką o pojemności łyżki około 4m3. Przy tym typie ładunku nie jest możliwe wykrycie błędów załadowcy, chyba, że są od razu widoczne. Nawet przeszkolony kierowca nie miał szans wykrycia błędu załadowcy w zakresie spornego odpadu, który wyglądał prawidłowo.
Organ nie zgodził się z powyższymi twierdzeniami, ponieważ funkcjonariusze celni dokonując w dniu [...] kwietnia 2014r. oględzin przewożonego ładunku, którym według dokumentu CMR miała być guma i tworzywa sztuczne stwierdzili, że są to rozdrobnione części toreb z tworzywa sztucznego, kawałki pianki poliuretanowej, kawałki aluminium, części opakowań po środkach spożywczych, rozdrobniona tektura i papier. Zatem R.B., przeszkolony kierowca, który uczestniczył przy załadunku odpadów, na podstawie oględzin towaru miał możliwość stwierdzenia (tak jak to uczynili funkcjonariusze celni), że przedmiotem przewozu są także inne odpady niż wymienione w dokumencie CMR z dnia [...] kwietnia 2014r. i dokumencie ważenia Wiegeschein/ Lieferschein Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014r. Organ zwrócił również uwagę na fakt, że wyłącznie na podstawie przekazanych przez organ celny dokumentów i materiałów zdjęciowych Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska dokonał w dniu [...] kwietnia 2014r. klasyfikacji przewożonych odpadów do kodu 19 12 12.
W dniu 17 lutego 2015r. skarżąca Spółka przesłała postanowienie Sądu Rejonowego Zamiejscowy Wydział Karny o sygn. akt [...] z dnia [...] stycznia 2015r., jako dowodu przemawiającego za brakiem odpowiedzialności strony w niniejszej sprawie.
Zdaniem organu odwoławczego fakt, że Sąd umorzył postępowanie wobec kierowcy R.B. za wykroczenie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, uznając, że nie można uznać aby czyn obwinionego był zawiniony w rozumieniu art.1 § 2 k.w., nie prowadzi do sytuacji, w której przedsiębiorca zostaje zwolniony z odpowiedzialności prawnoadministracyjnej, ponieważ przebieg postępowania wykroczeniowego prowadzonego wobec kierowcy nie ma wpływu na ewentualne wszczęcie i przebieg postępowania administracyjnego względem przedsiębiorcy, na rzecz którego wykonywał on czynności prowadzenia pojazdu.
Spółka wskazała, iż nie była podmiotem, który organizował transport odpadów, a wykonywała jedynie zlecenie przewozu organizowane w całości przez osoby trzecie. Nie wykonywała żadnych czynności poprzedzających transport, w toku których ciążyły na niej obowiązki związane z ustaleniami jaki towar (odpad) będzie przewożony.
Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że przerzucenie na podmioty trzecie organizacji transportu odpadów świadczy o pewnych niedostatkach organizacji pracy w przedsiębiorstwie i nie zwalnia strony z odpowiedzialności za stwierdzone w dniu kontroli naruszenie.
Skargę na powyższą decyzję złożyła E. Sp. z o.o., która zarzuciła:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
1. art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania w sprawie mimo, iż okoliczności sprawy i zgromadzony materiał dowodowy wskazują, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć, w szczególności:
a. kierowca w chwili załadunku nie był w stanie stwierdzić, że ładowany towar jest inny niż wskazany w dokumentach przewozowych,
b. funkcjonariusze celni dokonujący kontroli transportu nie byli w stanie samodzielnie określić czy przewożony towar jest towarem wynikającym z dokumentów przewozowych czy innym towarem,
c. dopiero po przeprowadzeniu oceny przewożonego towaru przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska możliwe było stwierdzenie, że przewożony towar nie jest towarem wynikającym z dokumentów przewozowych,
d. skarżący zachował należytą staranność- przewóz dokonywany był przez doświadczonego, przeszkolonego kierowcę, przewóz był dokonywany na rzecz stałego kontrahenta,
2. art. 92 ust. 1 i ust. 6 ustawy o transporcie drogowym (t.j.. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.) poprzez jego zastosowanie i nałożenie na stronę kary pieniężnej w kwocie 2000 zł mimo występowania w sprawie przesłanek nakazujących umorzenie postępowania,
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść decyzji:
1. art. 7 w zw. z art. 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako: kpa) poprzez nierozważanie w całości zebranego materiału dowodowego wyrażające się w:
a. przyjęciu, że skarżący nie dochował należytej staranności organizując przewóz odpadów, ponieważ na etapie przyjmowania zlecania nie określono rodzaju towaru jaki ma być przewożony, gdy tymczasem jak wynika z zeznań świadka R.B. i L.S. rodzaj towaru był określony i został przesłany kierowcom smsem przez L.S.,
b. bezkrytycznym przyjęciu za organem 1 instancji, że u skarżącego występują bliżej nieskonkretyzowane przez organ "niedostatki w organizacji" przez to że podmioty trzecie organizują transport, gdy tymczasem skarżący był podwykonawcą podmiotu organizującego transport -M M.D. - co w obecnych realiach gospodarczych jest powszechne i nie świadczy o niedostatkach,
c. zupełnie bezpodstawnym, sprzecznym z logiką przyjęciu, że kierowca zestawu ciężarowego przewożącego odpady winien w ramach "należytej staranności" posiadać wiedzę i doświadczenie w zakresie oceny wizualnej odpadów równą wykwalifikowanym urzędnikom Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska zajmującym się odpadami i odmienna ocena dokona przez specjalistów w zakresie klasyfikacji odpadów z tej samej grupy, wizualnie podobnych, świadcz}' o tym, że taką możliwość miał też kierowca,
2. art. 136 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu na okoliczność na ile wizualny wygląd odpadu - do czego sprowadza się ocena przyczyn naruszenia - był możliwy do zbadania przez skarżącego pomimo, że w odwołaniu skarżący wskazywał nieprzeprowadzenie tego dowodu jako naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy popełnione przez Naczelnika Urzędu Celnego,
3. art. 8 oraz art. 11 kpa poprzez bezkrytyczne powtórzenie przez organ II instancji twierdzeń i wniosków organu I instancji, przyjęcie* że u skarżącego występują niedostatki organizacyjne bez konkretyzacji o jakie niedostatki chodzi i jaki miały w ocenie organu wpływ na powstanie naruszenia,
Strona skarżąca wniosła o:
1. uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2015 r. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji- Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...].4.2015 r. w całości,
2. uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...].4.2015 i\ w całości,
3. zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa przez pełnomocnika.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2014. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu organy obu instancji słusznie przyjęły, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające nałożenie na skarżącego przedsiębiorcę kary na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 1414 ze zm. dalej u.t.d.) za przewóz odpadów bez wymaganego zezwolenia.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w świetle przeprowadzonego postępowania dowodowego nie budzi wątpliwości, że przeprowadzona w dniu [...] kwietnia 2014r. przez funkcjonariuszy celnych kontrola ciągnika samochodowego marki [...], prowadzonego przez R.B., wykonującego przewóz w imieniu firmy E Spółka z o.o., wykazała, że przewoził on odpady w postaci wymieszanych, rozdrobnionych części toreb z tworzyw sztucznych z kawałkami pianki poliuretanowej, kawałkami aluminium, z częściami opakowań po artykułach spożywczych i rozdrobnioną tekturą oraz rozdrobnionym papierem, które to odpady powinny być sklasyfikowane pod kodem 19 12 12. Nie było też kwestionowane , że posiadane przez firmę E Spółka z o.o. zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów, nie obejmowało odpadów oznaczonych kodem 19 12 12.
Obowiązujący przed dniem 23 stycznia 2013 roku, art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001r. Dz.U.2010.185.1243 j.t.) ustanawiał zasadę, zgodnie z którą transport odpadów wymagał uzyskania zezwolenia. Zezwolenia te nadal obowiązują, albowiem zgodnie z art. 233 obowiązującej ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012r. (Dz.U.2013.21. ze zm.) zezwolenia na transport odpadów wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność na czas na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż do czasu upływu terminu do złożenia wniosku o wpis do rejestru lub z dniem uzyskania wpisu do tego rejestru, w przypadku gdy wpis nastąpił w terminie wcześniejszym.
Skarżący przedsiębiorca legitymował się ważnym zezwoleniem (decyzja Nr [...] Starosty z dnia [...] kwietnia 2008r., znak [...], zmieniona decyzją Nr [...] Starosty z dnia [...] marca 2010r., znak [...]), w którym przewidziano rodzaje odpadów objętych tym zezwoleniem, wśród których nie było odpadów oznaczanych kodem 19 12 12.
Skarżący nie kwestionując powyższych okoliczności uzasadniających nałożenie kary na podstawie art. 92a ust.1 u.t.d., zarzucał, że organy bezpodstawnie nie zastosowały art. 92c ust. 1u.t.d. Według skarżącego bowiem nie miał on wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżący nie mógł przewidzieć. Skarżący zachował należytą staranność, gdyż przewóz dokonywany był przez doświadczonego, przeszkolonego kierowcę oraz był dokonywany na rzecz stałego kontrahenta. Mimo posiadanego doświadczenia i przeszkolenia kierowca nie był w stanie stwierdzić, że ładowany towar stanowi odpady oznaczone kodem 19 12 12, nie zaś odpady stanowiące "gumy i tworzywa sztuczne" oznaczane kodem 19 12 04.
W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
Zgodnie z jego treścią nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Jak wynika z literalnej treści tego przepisu, uwolnienie się od odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy wymaga kumulatywnego zaistnienia dwóch okoliczności, tj. braku wpływu podmiotu wykonującego przewóz na powstanie naruszenia, oraz niemożności przewidzenia zdarzeń lub okoliczności wskutek których nastąpiło naruszenie. Tylko w przypadku, gdy te dwie okoliczności wystąpią łącznie, postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej nie wszczyna się, a wszczęte umarza.
Należy podkreślić, że okoliczności objęte hipotezą art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. powinien udowodnić podmiot wykonujący przewóz drogowy, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu, które zwalniają go od odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Odpowiedzialność administracyjna podmiotu wykonującego przewóz drogowy na podstawie ustawy o transporcie drogowym ma charakter odpowiedzialności obiektywnej i jako taka obciąża podmiot wykonujący przewóz drogowy w sytuacji, gdy wystąpił zakazany przez prawo skutek, a jedynie na zasadzie wyjątku ustawodawca przewidział sytuacje, w których odpowiedzialność ta zostaje wyłączona (art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym). Zatem również z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego sankcjonowanych karą pieniężną, okoliczności uwolnienia się od odpowiedzialności z art. 92c ust. 1 pkt 1 w postaci braku wpływu podmiotu wykonującego przewóz na powstanie naruszenia oraz niemożności przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, wskutek których nastąpiło naruszenie, powinny zostać wykazane przez przewoźnika i to przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności.
W przedmiotowej sprawie skarżący jednak takich okoliczności nie wykazał, wskazując jedynie, że kierowca nie był w stanie ocenić jakie odpady załadował nadawca, a tym samym, że wyłączną winę za przewóz towaru oznaczonego kodem 19 12 12 ponosi załadowca.
Nie może budzić wątpliwości, iż odpowiedzialność przewoźnika może być konsekwencją załadowania niewłaściwego towaru przez nadawcę, ale nie jest to okoliczność, która może powodować wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika z uwagi na to że, naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których przewoźnik nie mógł przewidzieć. Realizując przewóz w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, przedsiębiorca obowiązany jest znać i przestrzegać przepisów prawa obowiązujących w tej dziedzinie i powinien być świadomy konsekwencji występujących w przypadku stwierdzenia naruszeń. Przewoźnik nie może być biernym i zdać się wyłącznie na nadawcę. Nie może oczekiwać, że skoro to nadawca dokonał załadowania niewłaściwego towaru, to przewoźnik bez jakichkolwiek konsekwencji może taki przewóz wykonać. Zawsze bowiem to przewoźnik odpowiada za przejazd pojazdu załadowanego przez nadawcę.
Podnoszona przez skarżącego okoliczność, że przed wykonaniem przewozu kierowca nie był w stanie ustalić jakiego rodzaju odpady załadowano na pojazd, nie jest wystarczająca do uwolnienia się od odpowiedzialności. Skarżący, posiadający wieloletnie doświadczenie zawodowe w przewozach, powinien mieć świadomość faktu, że posiadane przez niego zezwolenie nie obejmuje określonych odpadów i wobec tego powinien podjąć takie starania, by zawsze możliwym było ustalenie jakiego rodzaju odpady przewozi, w szczególności czy są one objęte posiadanym zezwoleniem. Niezawiniony brak wiedzy kierowcy jakiego rodzaju odpady przewozi zwalnia od odpowiedzialności kierowcę, ale nie zwalnia przewoźnika. Dla przykładu można wskazać sytuację, w której, bez spełnienia wymaganych warunków do przewozu odpadów niebezpiecznych, takie odpady byłyby przewożone, a przewoźnik miałby uchylić się od odpowiedzialności powołując się na wyłącznie na fakt, iż kierowca nie rozpoznał tych odpadów i to nierozpoznanie było przez kierowcę niezawinione. Mimo tego zatem, że niektóre rodzaje odpadów są wizualnie do siebie podobne, przedsiębiorca zawsze powinien dołożyć takich starań by mieć jednoznaczną i precyzyjną wiedzę co do tego, jakiego rodzaju odpady przewozi, chyba że wykaże zaistnienie nieprzewidywalnych, i nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających mu stosowne ustalenie rodzaju odpadów. Samo wizualne podobieństwo różnych rodzajów odpadów jest okolicznością powszechnie znaną, a nie nadzwyczajną i nieprzewidywalną, która mogłaby zwolnić przewoźnika od odpowiedzialności.
Przewoźnik nie może także skutecznie powoływać się na fakt, że załadunek był wykonywany przez profesjonalny podmiot, z którym wcześniej współpracował. Co oczywiste bowiem przewoźnik odpowiada za przejazd już załadowanego pojazdu, a nie za czynności związane z procesem ładowania towaru na pojazd. Dlatego też kwestie związane z tym, kto dopuścił się załadowania niewłaściwego towaru nie mają znaczenia dla uwolnienia się przez podmiot wykonujący przejazd.
Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia polegającego na wykonywaniu przejazdu bez właściwego zezwolenia. W związku tym badanie świadomości i stosunku przedsiębiorcy do danego naruszenia prawa jest co do zasady bez znaczenia dla możliwości wymierzenia kary. Brak jego winy w wystąpieniu naruszeń nie może stanowić podstawy wyłączenia jego odpowiedzialności. Nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne wykazanie podjęcia w ramach organizacji przewozu wszystkich niezbędnych środków, a w konsekwencji dowiedzenie, że do naruszenia doszło skutek obiektywnych, nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności, na które przedsiębiorca nie miał wpływu. Skoro więc w niniejszej sprawie skarżący przewoźnik takich obiektywnych, nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności nie wykazał, to tym samym należało podzielić stanowisko organu II instancji, iż nie było postaw do uwolnienia skarżącego od odpowiedzialności wynikającej z art. 92a ust. 1 u.t.d. i obowiązku poniesienia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenie.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI