II SA/Go 1/07

II SA/Go 1/07 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Aleksandra Wieczorek /sprawozdawca/
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Asesor WSA Michał Ruszyński, Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.), Protokolant, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi A.B. na Komendant Wojewódzki Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienie terminu do wniesienia odwołania Oddalono skargę
Uzasadnienie
Dnia [...] listopada 2004 roku Komendant Miejski Policji w orzeczeniu nr [...] stwierdził winę komisarza A.B.- funkcjonariusza Komisariatu Policji - obwinionego o czyn z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( tekst jednolity : Dz. U. z 2002 roku, Nr 7, poz. 58 z późn. zm.) w związku z § 7 i § 14 Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie zasad etyki zawodowej policjanta, w związku z czym na podstawie art. 134 pkt 1 ustawy o Policji wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną nagany. Orzeczenie to zostało doręczone obrońcy A.B. w dniu [...] listopada 2004 roku, a skarżący otrzymał je w dniu 8 listopada 2004 roku. Orzeczenie dyscyplinarne zawierało pouczenie o prawie wniesienia odwołania do wyższego przełożonego dyscyplinarnego - Komendanta Wojewódzkiego Policji za pośrednictwem przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie - Komendanta Miejskiego Policji w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. W pouczeniu zawarta była też informacja, iż w przypadku doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego obwinionemu i ustanowionemu obrońcy w różnych terminach, termin do złożenia odwołania liczy się od doręczenia, które nastąpiło wcześniej .
W dniu [...] listopada 2004 roku A.B. złożył w Komisariacie Policji odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...] listopada 2004 roku. Odwołanie to do Komendy Miejskiej Policji wpłynęło 15 listopada 2004 roku, a do Komendanta Wojewódzkiego Policji 23 listopada 2004 roku.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2004 roku Komendant Wojewódzki Policji odmówił przyjęcia odwołania od orzeczenia Komendanta Miejskiej Policji nr [...] z [...] listopada 2004r. ze względu na uznanie , iż odwołanie wniesione zostało po terminie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że odwołanie A.B. do Komendanta Wojewódzkiego Policji wpłynęło [...] listopada 2004 roku. Orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji doręczono obrońcy w dniu 5 listopada 2004 roku, a obwinionemu 8 listopada 2004roku. Do Komendy Miejskiej Policji odwołanie wpłynęło 15 listopada 2004r. Wywiódł, iż zgodnie z treścią art. 135 f ust.6 ustawy o Policji – orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia które nastąpiło wcześniej. W przedmiotowej sprawie doręczenie orzeczenia obrońcy nastąpiło 5 listopada 2004 roku. W myśl przepisu art. 135 k ustawy o Policji od orzeczenia wydanego w I instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Z uwagi na fakt, że Komendant Komisariatu Policji nie jest przełożonym, który wydał orzeczenie dyscyplinarne w I instancji datą wpływu odwołania nie może być dzień 10 listopada 2004 roku, ale dzień wpływu tego pisma do Komendy Miejskiej Policji tj. 15 listopada 2004 roku. W konsekwencji oznacza to, iż odwołanie zostało złożone z przekroczeniem 7- dniowego terminu. Zgodnie zaś z art. 135 k ust. 3 ustawy o Policji – wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia przyjęcia odwołania – w drodze postanowienia – jeżeli zostało ono wniesione po terminie.
Na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji A.B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił iż organ niesłusznie uznał iż odwołanie zostało wniesione po terminie. Wskazywał, że jest funkcjonariuszem Komisariatu Policji, która to jednostka znajduje się w strukturze organizacyjnej Komendy Miejskiej Policji. Zgodnie z art. 6 f ustawy o Policji – policjantów obowiązuje droga służbowa, która stanowi tryb zwracania się policjanta w sprawie osobowej lub innej wynikającej ze stosunku służbowego do przełożonego uprawnionego do jej załatwienia za pośrednictwem bezpośredniego przełożonego. Podkreślał, iż środek odwoławczy złożył w dniu 10 listopada 2004 roku w sekretariacie Komisariatu Policji celem przesłania go pocztą resortową do Komendanta Wojewódzkiego Policji za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji, dochowując tym samym obowiązującej drogi służbowej. Wywodził, iż z treści odwołania wynikało jednoznacznie kto jest jego adresatem i kiedy zostało złożone. On zaś nie może odpowiadać za to kiedy odwołanie zostało przekazane do adresata. Powołując się na zawarte w przepisach art. 123, 124 i 125 kodeksu postępowania karnego regulacje dotyczące terminów, wskazywał, iż poczta resortowa jest kilka razy w tygodniu przesyłana z Komisariatu, a fakt , że dni od 11 do 14 listopada 2004 roku były dniami ustawowo wolnymi od pracy mógł spowodować, iż jego odwołanie do Komendy Miejskiej Policji faktycznie wpłynęło w dniu 15 listopada 2004 roku .
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Podnosił, iż stosownie do przepisu art. 135k ust. 2 ustawy o Policji odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego dyscyplinarnego, który wydał zaskarżone orzeczenie, a procedura drogi służbowej o jakiej mowa w art. 6f wskazanej ustawy nie ma zastosowania. Przepisy art. 122-125 kodeksu postępowania karnego, mające zastosowanie do procedury dyscyplinarnej poprzez art. 135 p ustawy o Policji regulują kwestie skutków uchybienia terminu zawitego traktując, że czynność procesowa jest w takim wypadku bezskuteczna. Tylko w przypadku omyłkowego wniesienia środka odwoławczego do niewłaściwego organu uważa się, że został on wniesiony z zachowaniem terminu.
Zdaniem organu, mimo prawidłowego i jednoznacznie czytelnego pouczenia o trybie zaskarżenia orzeczenia dyscyplinarnego skarżący świadomie odstąpił od tego trybu – stosując procedurę drogi służbowej. Tym samym odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego świadomie, a nie omyłkowo wniesione zostało przez skarżącego z zachowaniem terminu do niewłaściwego przełożonego pomimo prawidłowego pouczenia o sposobie i trybie zaskarżenia. Sytuacja taka, zdaniem organu, nie uzasadnia zastosowania przepisu art. 125 kodeksu postępowania karnego.
Wyrokiem z dnia 9 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w sprawie II SA / Go 413/05 uchylił zaskarżone postanowienie dopatrując się w sprawie naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Stwierdził, iż uznanie przez organ, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu jest przedwczesne bowiem nie wyjaśnił on czy odwołanie do Komisariatu Policji zostało wniesione omyłkowo czy też w postępowaniu skarżącego omyłka nie wystąpiła. Sąd wskazał bowiem , że zgodnie z przepisem art. 135 p ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego dotyczące wezwań, doręczeń, terminów i świadków. Zgodnie natomiast z art. 125 kodeksu postępowania karnego pismo omyłkowo wniesione przed upływem terminu do niewłaściwego sądu , prokuratora , organu Policji albo innego organu postępowania przygotowawczego uważa się za wniesione z zachowaniem terminu. Uznał tę okoliczność za istotną w niniejszej sprawie, ponieważ w przypadku ustalenia, że w sprawie miał zastosowanie art. 125 kodeksu postępowania karnego należałoby rozpatrzyć odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego jako wniesione w terminie, a nie odmawiać jego przyjęcia. Z akt sprawy nie wynika natomiast aby organ kwestię tę wyjaśnił. Brak wyjaśnienia w postępowaniu tej okoliczności uznał za naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W wyniku skargi kasacyjnej Komendanta Wojewódzkiego Policji Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 17 października 2006 roku w sprawie I OSK 273/06 uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. do ponownego rozpoznania, zasądzając od skarżącego na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż Sąd I instancji naruszył przepis prawa materialnego, tj. art. 135p ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię. Z treści tego przepisu wynika bowiem, iż przepisy kodeksu postępowania karnego mają zastosowanie do postępowania dyscyplinarnego tylko wtedy, gdy w ustawie o Policji brak jest stosownej regulacji i to w zakresie ograniczonym do wezwań, terminów, doręczeń i świadków. Natomiast w art. 135k ust. 1 – 3 powołanej ustawy o Policji znajduje się całościowa regulacja kwestii związanych ze sposobem składania środka odwoławczego od orzeczenia dyscyplinarnego. Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej wykładni przepisu art. 135p ust. 1 ustawy o Policji przyjmując, iż do sposobu złożenia przez obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym odwołania mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania karnego, gdyż taka regulacja zawarta jest całościowo w ustawie o Policji, o czym obwiniony został prawidłowo pouczony.
W toku ponownego rozpoznania sprawy skarżący podtrzymywał stanowisko wyrażone w skardze. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2007 roku dodatkowo wywodził, iż uchylenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wynikało z braku uwzględnienia specyfiki służby w Policji, a co za tym idzie zasady hierarchiczności i drogi służbowej . Wywodził, iż w przepisie art. 6 f ustawy o Policji brak wzmianki o niestosowaniu drogi służbowej w postępowaniach dyscyplinarnych. Jedyny wyjątek dotyczy zaś sytuacji bezpośredniego powiadamiania komendanta Głównego Policji w przypadku otrzymania polecenia służbowego związanego z możliwością popełnienia przestępstwa .
Komendant Wojewódzki Policji również podtrzymywał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Skarga podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny może wyeliminować zaskarżony akt administracyjny z obrotu prawnego jedynie wówczas, gdy stwierdzi, że przy jego wydaniu lub w toku postępowania zmierzającego do jego wydania nastąpiło naruszenie prawa, opisane w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)- zwanej dalej : ppsa.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie, iż rozstrzygnięcie Komendanta Wojewódzkiego Policji zostało wydane z naruszeniem prawa. Brak jest w szczególności podstaw do uwzględnienia zarzutów zawartych w skardze A.B..
W stanie prawnym na dzień wydania skarżonego postanowienia, przepis art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, zawarty w Rozdziale 10 tej ustawy, regulującym kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów stanowi, iż w zakresie nieuregulowanym w omawianym akcie prawnym do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego, jednakże jedynie w zakresie dotyczącym wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. Wynika stąd, że w kwestiach, które zostały odrębnie i całościowo unormowane w ustawie o Policji, przepisy kodeksu postępowania karnego nie znajdują zastosowania.
Zgodnie z art. 135k ust. 1 i 2 ustawy o Policji postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obwinionemu przysługuje odwołanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia orzeczenia dyscyplinarnego. Odwołanie składa się do wyższego przełożonego dyscyplinarnego za pośrednictwem przełożonego, który wydał orzeczenie dyscyplinarne w pierwszej instancji.
Orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji o wymierzeniu A.B. kary dyscyplinarnej nagany zostało doręczone jego pełnomocnikowi w dniu 5 listopada 2004 roku, zatem termin do wniesienia odwołania od tego rozstrzygnięcia zaczął biec od następnego dnia po dniu doręczenia i upłynął z dniem 12 listopada 2004 roku. Orzeczenie zawierało prawidłowe pouczenie o terminie wniesienia środka zaskarżenia oraz prawidłowo wskazywało organ, za pośrednictwem którego należy złożyć odwołanie, tj. Komendanta Miejskiego Policji. Pomimo prawidłowego pouczenia skarżący nie zastosował się do niego i złożył odwołanie złożył z zachowaniem drogi służbowej, która w tym przypadku nie była właściwa. Droga służbowa znalazłaby zastosowanie wówczas, gdyby przepisy Rozdziału 10 ustawy o Policji nie zawierały odrębnej regulacji co do trybu wniesienia odwołania. W rezultacie odwołanie złożone w Komisariacie Policji w dniu 10 listopada 2004 r. wpłynęło do Komendy Miejskiej Policji w dniu 15 listopada 2004 r., a więc po upływie terminu do jego wniesienia.
Z przepisu art. 190 zd. 1 ppsa wynika, że wojewódzki sąd administracyjny rozpatrując ponownie sprawę, w której Naczelny Sąd Administracyjny na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej uchylił wyrok sądu I instancji, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W wyroku z dnia 17 października 2006 r., sygn. akt I OSK 273/06, wydanym na skutek rozpoznania wniesionej przez organ skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż art. 125 kodeksu postępowania karnego, w myśl którego pismo omyłkowo wniesione przed upływem terminu do niewłaściwego sądu, prokuratora, organu Policji albo innego organu postępowania przygotowawczego uważa się za wniesione z zachowaniem terminu, nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania. Przepis ten nie dotyczy bowiem środka zaskarżenia, gdyż kwestia ta została całościowo uregulowana w Rozdziale 10 ustawy o Policji. Jeżeli odwołanie od orzeczenia dyscyplinarnego wpłynęło do przełożonego, który je wydał jako organ pierwszej instancji po upływie terminu, wówczas zgodnie z art. 135k ust. 3 ustawy o Policji, wyższy przełożony dyscyplinarny odmawia w drodze postanowienia jego przyjęcia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Na uwzględnienie nie zasługuje przywołany przez skarżącego argument, iż opóźnienie w dotarciu jego odwołania do Komendanta Miejskiego Policji było spowodowane faktem, iż dni od 11 do 14 listopada 2004 r. były dniami ustawowo wolnymi od pracy. Zagadnienie dni ustawowo wolnych od pracy reguluje ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 1951 r. Nr 4, poz. 28 z późn. zm.). Przepis art. 1 tej ustawy zawiera wyliczenie dni wolnych od pracy. Są wśród nich niedziele oraz niektóre święta religijne i państwowe, m.in. Narodowe Święto Niepodległości, przypadające na dzień 11 listopada. Dniami ustawowo wolnymi od pracy nie są natomiast powszednie dni tygodnia wypadające pomiędzy świętami religijnymi czy państwowymi a niedzielami. Fakt, że dni te mogą być faktycznie dniami wolnymi od pracy, wynika bądź z tygodniowego rozkładu czasu pracy, bądź też z decyzji danego pracodawcy, iż dzień dany dzień np. oddzielający święto państwowe czy religijne od soboty czy niedzieli jest w danym zakładzie pracy dniem wolnym. Kodeks postępowania karnego, mający zastosowanie do obliczania terminów w postępowaniu dyscyplinarnym w stosunku do policjantów, wobec nieuregulowania tej kwestii w ustawie o Policji ( art. 135p ustawy ), stanowi w swym art. 123 § 3, że jeżeli koniec terminu przypada na dzień uznany przez ustawę za dzień wolny od pracy, czynność można wykonać następnego dnia. Podkreślenia jednak wymaga, że termin do dokonania czynności nie ulega wydłużeniu, jeżeli koniec terminu przypada na inny dzień wolny niż wskazany jako ustawowo wolny od pracy.
W roku 2004 dzień 11 listopada – Narodowe Święto Niepodległości przypadł w czwartek. Dla skarżącego termin do wniesienia odwołania od orzeczenia dyscyplinarnego rozpoczął bieg z dniem 6 listopada ( art. 123 kodeksu postępowania karnego w związku z art. 135p ustawy o Policji ). Koniec terminu do wniesienia przez skarżącego odwołania przypadł natomiast na piątek 12 listopada, tj. na dzień, który nie był dniem ustawowo wolnym od pracy, nawet jeżeli faktycznie był dniem wolnym. Skoro zatem w stanie faktycznym sprawy ostatni dzień terminu nie przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy ( bo takim nie był piątek 12 listopada 2004 roku ) to tym samym nie spełniła się dyspozycja przepisu art. 123 § 3 kodeksu postępowania karnego.
W tych okolicznościach na podstawie przepisu art. 151 ppsa Sąd orzekł o oddaleniu skargi.