II SA/Gl 998/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki P. S.A. na decyzję Wojewody Śląskiego dotyczącą waloryzacji opłaty przekształceniowej, uznając zastosowaną metodę waloryzacji za prawidłową.
Spółka P. S.A. zaskarżyła decyzję Wojewody Śląskiego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. o ustaleniu zwaloryzowanej opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów dotyczących waloryzacji, wskazując na nieprawidłowe zastosowanie wskaźników inflacji. Sąd administracyjny uznał jednak, że zastosowana przez organy metoda nawiązań łańcuchowych jest prawidłowa i służy przywróceniu ekonomicznej wartości opłaty, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi P. S.A. na decyzję Wojewody Śląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta D. ustalającą zwaloryzowaną opłatę roczną z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Skarżąca kwestionowała sposób waloryzacji opłaty, zarzucając organom naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 10 ustawy o przekształceniu oraz art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną wykładnię i zastosowanie sumy wskaźników inflacji za okres, w którym waloryzacja nie była dokonywana. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał skargę za niezasadną. Sąd wyjaśnił, że w sytuacji braku specyficznego wskaźnika cen dla danego rodzaju nieruchomości, zasadnie stosuje się wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych. Podkreślono, że metoda nawiązań łańcuchowych, zastosowana przez organy, jest prawidłowa, ponieważ pozwala na uwzględnienie zmian siły nabywczej pieniądza w całym okresie od ustalenia opłaty, co jest zgodne z celem waloryzacji. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, które potwierdza dopuszczalność stosowania tej metody, zarówno wskaźników miesięcznych, jak i średniorocznych, dla przywrócenia ekonomicznej wartości świadczenia pieniężnego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie i zastosowały właściwe przepisy prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Waloryzacja opłaty przekształceniowej powinna uwzględniać wskaźniki inflacji za cały okres od ustalenia opłaty, a metoda nawiązań łańcuchowych jest prawidłowa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że celem waloryzacji jest przywrócenie ekonomicznej wartości opłaty, co wymaga uwzględnienia zmian siły nabywczej pieniądza w całym okresie. Metoda nawiązań łańcuchowych pozwala na precyzyjne ustalenie tych zmian, a użycie wskaźników średniorocznych jest dopuszczalne dla opłat o charakterze rocznym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
ustawa o przekształceniu art. 10 § ust. 1 i 2
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
u.g.n. art. 5 § ust. 1 i 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o przekształceniu art. 4a
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
ustawa o przekształceniu art. 7 § ust. 8a
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
ustawa o przekształceniu art. 10 § ust. 1
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
ustawa o przekształceniu art. 1 § ust. 1
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
ustawa o przekształceniu art. 4 § ust. 4
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
u.g.n. art. 5 § ust. 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 5 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o przekształceniu art. 7 § ust. 7
Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zastosowanie sumy wskaźników inflacji za okres, w którym waloryzacja nie była dokonywana, jest błędne. Waloryzacja powinna być dokonana przy użyciu wyłącznie jednego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych.
Godne uwagi sformułowania
metoda nawiązań łańcuchowych pozwalającą na ustalenie stopnia zmiany cen w okresie, dla którego nie ma jednego wskaźnika cel waloryzacji, jakim jest dostosowanie wysokości przedmiotowej opłaty do zmiany wartości nabywczej pieniądza przywrócenie ekonomicznej wartości świadczenia pieniężnego na dzień jego spełnienia nie sposób zaakceptować prezentowanego przez stronę stanowiska, jakoby waloryzacja mogła być dokonywana wyłącznie przy użyciu tylko jednego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych
Skład orzekający
Wojciech Gapiński
przewodniczący
Edyta Kędzierska
sprawozdawca
Agnieszka Kręcisz-Sarna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawidłowości stosowania metody nawiązań łańcuchowych przy waloryzacji opłat przekształceniowych, nawet przy użyciu wskaźników średniorocznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wskaźnika cen nieruchomości i konieczności stosowania wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu waloryzacji opłat i interpretacji przepisów dotyczących inflacji, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości. Wyjaśnia złożony mechanizm obliczeniowy.
“Jak prawidłowo waloryzować opłatę przekształceniową? Sąd wyjaśnia metodę nawiązań łańcuchowych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 998/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-12-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-07-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna Edyta Kędzierska /sprawozdawca/ Wojciech Gapiński /przewodniczący/ Symbol z opisem 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2025 poz 6 art. 10 ust. 2 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów Dz.U. 2024 poz 1145 art. 5 roz. 4 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 2 lipca 2025 r. nr NWXIV.7581.5.17.2025 w przedmiocie zwaloryzowanej opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. Uzasadnienie Prezydent Miasta D. , wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, decyzją z 16 maja 2025 r. ustalił skarżącej P. S.A. z siedzibą w W. wysokość opłaty rocznej w kwocie 270,47 zł, obowiązującej od 1 stycznia 2025 r., z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonej nr geodezyjnym [...] , obręb D. o powierzchni 1977 m2, położonej w D. przy ul. [...] , dla której Sąd Rejonowy w D. prowadzi księgę wieczystą nr [...] . W uzasadnieniu organ wskazał, że opłata została zwaloryzowana przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w latach 2020-2024. Wojewoda Śląski decyzją z dnia 2 lipca 2025 r., wydaną na podstawie art. 4a, art. 7 ust. 8a i art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2025 r. poz. 6, ze zm. - zwanej dalej ustawą o przekształceniu), w wyniku rozpoznania odwołania P. S.A. z siedzibą w W. (dalej zwanej P. lub skarżącą) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - dotyczącą udziału 283/1000 części przysługującego P. w przekształconym prawie na 1 stycznia 2025 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że art. 10 ust. 1 ustawy o przekształceniu odsyła organ dokonujący waloryzacji opłaty przekształceniowej do zasad waloryzacji przyjętych w art. 5 u.g.n., który reguluje metodę waloryzacji poprzez wykorzystanie wymienionych tam wskaźników. Podkreślił, że organ orzekający nie ma swobody dobierania wskaźników zmiany siły nabywczej pieniądza, na podstawie których dokonuje operacji matematycznych, a przepis art. 5 u.g.n. obliguje go do przeprowadzania tych operacji na podstawie konkretnych danych, tj. wskaźników cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (tzw. wskaźników inflacji). Organ podniósł, że charakter opłaty przekształceniowej, jako opłaty ponoszonej w stosunku rocznym, wymusza na organach orzekających stosowanie rocznych wskaźników inflacyjnych. Następnie wskazał wskaźniki zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych za lata 2019 - 2023, tj. licząc od pierwszego roku, za który opłata była należna, do ostatniego roku, za który wskaźnik został ogłoszony. Podniósł, że organ I instancji zastosował metodę nawiązań łańcuchowych, polegającą na przemnożeniu pierwszego wskaźnika w łańcuchu wykorzystywanym do nawiązań przez kolejny wskaźnik i podzieleniu otrzymanego wyniku przez 100. Tak otrzymany wskaźnik zaokrągla się do jednego miejsca po przecinku i mnoży przez kolejny wskaźnik w łańcuchu, zaś uzyskany wynik dzieli się przez 100. Działania te powtarza się aż do ostatniego wskaźnika w łańcuchu nawiązań. Organ wskazał, że od 2019 r. do 2023 r. wskaźnik zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych wyniósł 141,7%, co oznacza, że w ww. okresie nastąpił wzrost cen o 41,7%. Natomiast 41,7% z kwoty 190,9 wynosi 79,60 zł. Organ dodał, iż w sentencji decyzji organu I instancji nie wskazano, że zwaloryzowana opłata przekształceniowa dotyczy udziału w przekształconym prawie, przysługującym P. 1 stycznia 2025 r., tj. 283/10000 części i podkreślił, że dane te są możliwe do ustalenia na podstawie informacji dostępnych w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości. Podniósł, że z uwagi na to, iż waloryzacji została poddana właściwie wyznaczona kwota w stosunku do przysługującego skarżącej udziału, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej, organ wskazał, że zastosowanie wskaźnika zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych tylko za ostatni rok, poprzedzający dokonanie waloryzacji, byłoby sprzeczne z przytoczonymi na wstępie przepisami prawa. Skoro celem waloryzacji jest urealnienie wysokości opłaty przekształceniowej, która w aktualnych warunkach gospodarczych utraciła część swojej wartości z powodu utraty siły nabywczej pieniądza związanej z wysoką inflacją, niezbędne jest zastosowanie wskaźników zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych za cały okres, który upłynął od ustalenia opłaty przekształceniowej. Ta z kolei ustalona została na podstawie wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste obowiązującej w roku poprzedzającym przekształcenie, tj. w roku 2018. Stąd dla urzeczywistnienia wartości ekonomicznej tej opłaty konieczne było dokonanie jej waloryzacji przy użyciu wskaźników opublikowanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego począwszy od 2020 r. (kiedy został ogłoszony wskaźnik zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych za 2019 r.). W związku z powyższym zarzut podniesiony przez skarżącą spółkę w odwołaniu został uznany za niezasadny. W skardze wniesionej od powyższej decyzji, skarżąca zarzuciła naruszenie przy jej wydaniu art. 8 K.p.a., poprzez "nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa". Ponadto podniosła zarzut naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, tj. art. 10 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, a także art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami poprzez jego błędną wykładnię. Zarzuciła naruszenie przez organ art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez jego niezastosowanie. Wskazała, że naruszenie wyżej wymienionych przepisów doprowadziło organ do błędnej interpretacji, jakoby przy waloryzacji opłaty przekształceniowej dopuszczalne było stosowanie sumy wskaźników inflacji wyliczonych bądź metodą łańcuchową, bądź statystyczną. W związku z powyższymi zarzutami wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazała, iż z obowiązujących przepisów nie wynika, że organ przy dokonywaniu waloryzacji powinien uwzględnić również wskaźniki ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za lata, w których waloryzacja nie była dokonywana. Podniosła, że waloryzacja dokonana przez organ I oraz II instancji nie znajduje podstawy prawnej. Skoro według art. 5 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, waloryzacji dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, to mając na uwadze zasadę pierwszeństwa wykładni językowej, przepis ten powinien być stosowany w ten sposób, że przy waloryzacji wykorzystany jest wyłącznie jeden wskaźnik, a nie suma wskaźników za okres, gdy waloryzacja nie została dokonana. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 P.p.s.a., na wniosek organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a. określa, jakie naruszenia prawa stanowią podstawę uwzględnienia skargi. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie zgodności z prawem, stwierdzić należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu wymienionej decyzji, jak i decyzji organu I instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy ani też nie miało miejsca naruszenie prawa materialnego. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca wysokość zwaloryzowanej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej na cele mieszkaniowe, położonej w D. przy ul. [...] , oznaczonej nr geodezyjnym [...] . Przekształcenie nastąpiło z dniem 1 stycznia 2019 r. na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r., co potwierdza zaświadczenie Prezydenta Miasta D. z dnia 1 kwietnia 2019 r. Zgodnie z art. 4 ust. 4 wymienionej ustawy, w zaświadczeniu tym zostało potwierdzone przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz zawarta została informacja o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie jej wnoszenia. Przedmiotowa należność została określona w kwocie 190,90 zł tj. w wysokości równej opłacie rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu 1 stycznia 2019 r. Następnie organ I instancji wydał rozstrzygnięcie o waloryzacji przedmiotowej opłaty, ustalając kwotę należnej opłaty obowiązującą od 1 stycznia 2025 r. Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 10 ust. 1 wskazanej ustawy, opłata przekształceniowa może podlegać waloryzacji zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Natomiast według art. 10 ust. 2 tej ustawy, waloryzacji dokonuje właściwy organ z urzędu albo na wniosek właściciela nieruchomości, nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji, przy czym zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji. Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1145, zwanej dalej również u.g.n.), waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźników zmian cen nieruchomości dla nieruchomości sklasyfikowanych w rejestrze cen nieruchomości, z uwzględnieniem danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Natomiast według art. 5 ust. 4 tej ustawy, w przypadku gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W przedmiotowej sprawie przekształcenie użytkowania wieczystego dotyczyło nieruchomości gruntowej zabudowanej na cele mieszkaniowe, a wobec tego wskaźnikiem zmian cen, który miałby zastosowanie dla potrzeb waloryzacji, byłby wskaźnik zmian cen gruntów przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe. Jednakże taki wskaźnik nie został dotychczas opublikowany, w związku z tym organy obydwu instancji zasadnie zastosowały wymieniony w art. 5 ust. 4 u.g.n., wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych. Podnieść jednak należało, że przepis art. 5 ust. 4 u.g.n., nie określił mechanizmu ani metody obliczania zwaloryzowanej opłaty przekształceniowej w sytuacji, gdy - jak ma to miejsce w tej sprawie - pomiędzy ustaleniem kwoty opłaty a jej waloryzacją upłynęło kilka lat. W związku z tym orzekające w sprawie organy, zastosowały metodę nawiązań łańcuchowych pozwalającą na ustalenie stopnia zmiany cen w okresie, dla którego nie ma jednego wskaźnika, a w konsekwencji, co do którego konieczne jest uwzględnienie kilku wskaźników cząstkowych odzwierciedlających zmiany cen w krótszych okresach. Zastosowaną przez organy metodę należało uznać za prawidłową, gdyż realizuje ona cel waloryzacji, jakim jest dostosowanie wysokości przedmiotowej opłaty do zmiany wartości nabywczej pieniądza następującej w okresie od ustalenia jej pierwotnego rozmiaru (lub od jej poprzedniej waloryzacji). Jak bowiem podkreśla się w piśmiennictwie, waloryzacja stanowi wyjątek od przyjętej na gruncie prawa cywilnego zasady nominalizmu, polegającej na wymogu spełnienia świadczenia przez zapłatę sumy pieniężnej o takiej samej wartości nominalnej, jaką reprezentowało ono w chwili powstania zobowiązania i ma ona służyć przywróceniu ekonomicznej wartości świadczenia pieniężnego na dzień jego spełnienia (J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2023). Przeprowadzenie waloryzacji powinno zatem prowadzić do tego, by określenie wartości należności uwzględniało zmiany siły nabywczej pieniądza, jakie nastąpiły w czasie trwania całego okresu, jaki upłynął od dnia ustalenia jej poprzedniej wysokości. W konsekwencji tego stwierdzić należało, że organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły wskaźnik waloryzacji za okres, jaki upłynął od daty początkowej obowiązywania opłaty tj. od 1 stycznia 2019 r. aż do roku poprzedzającego rok, od którego ma obowiązywać zwaloryzowana wysokość tej należności. Z uwagi na to, że za przedmiotowy okres nie został ogłoszony jeden wskaźnik zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych, zasadne było uwzględnienie szeregu wskaźników odzwierciedlających zmiany cen w krótszych odstępach czasu, które składały się na cały ten okres. Poprzez zastosowanie tej metody, możliwe było ustalenie stopnia zmiany siły nabywczej pieniądza, jaka nastąpiła na przestrzeni całego okresu, za który dokonano waloryzacji. Wobec tego, ustalając zwaloryzowaną kwotę przedmiotowej opłaty zasadnie organy uwzględniły wskaźniki zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłoszone w poszczególnych latach przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W tym zakresie podzielić należało ocenę zawartą w wyroku WSA w Gliwicach w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1617/24, według której – "tego rodzaju mechanizm czyni zadość istocie waloryzacji, sprowadzającej się do przywrócenia ekonomicznej wartości świadczenia pieniężnego na dzień jego spełnienia a zarazem odpowiada systemowej i celowościowej wykładni art. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podobne stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił, wyrażone zostało przez WSA w Poznaniu w wyrokach: z 20 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 110/25 (publ. Lex nr 3845345) oraz z 6 marca 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 72/25 - (publ CBOSA). W orzeczeniach tych opowiedziano się za preferencją stosowania metody nawiązań łańcuchowych pomiędzy wskaźnikami zmian towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanych w poszczególnych miesiącach (a nie latach) składających się na badany okres, z czym co do zasady należałoby się zgodzić, gdyż oparcie się na wskaźnikach miesięcznych, rzeczywiście prowadzi do bardziej szczegółowego i precyzyjnego ustalenia skali zmian cen w okresie jaki upłynął od pierwotnego określenia opłaty. W ocenie tutejszego Sądu, nie oznacza to jednak, aby zastosowanie (jak uczyniono w niniejszej sprawie) wskaźników średniorocznych było w każdym przypadku wykluczone, jako że za dopuszczalnością ich użycia w odniesieniu do waloryzacji opłaty przekształceniowej przemawia już sam rodzaj tej należności, która ma przecież charakter nie miesięczny lecz roczny, a w konsekwencji, skoro ponoszona jest za cały dany rok, nie ma przeszkód, by zastosować przy jej waloryzacji wskaźniki średnioroczne ogłoszone w latach pomiędzy ustaleniem jej dotychczasowej kwoty a początkiem okresu, od którego ma być uiszczana w nowym, zwaloryzowanym rozmiarze. Zdaniem składu orzekającego, waloryzacja opłaty przekształceniowej na zasadzie art. 5 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami może być więc dokonywana zarówno przy użyciu wskaźników miesięcznych jak i średniorocznych zwłaszcza, że obie metody prowadzą do identycznych albo w najgorszym razie bardzo zbliżonych rezultatów i w obu przypadkach realizowany jest cel waloryzacji polegający na dostosowaniu wartości opłaty do zaistniałych zmian inflacyjnych" (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1617/24, dostępny w CBOSA). W związku z tym, nie zasługiwały na uwzględnienie zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów przez organy orzekające w sprawie, poprzez dokonanie waloryzacji z uwzględnieniem również wskaźników ogłoszonych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za lata, w których waloryzacja nie była dokonywana. W szczególności błędne jest rozumowanie skarżącej, że art. 5 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami powinien być stosowany w ten sposób, że przy waloryzacji wykorzystany jest wyłącznie jeden wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych, a nie suma wskaźników za okres, gdy waloryzacja nie została dokonana. Do powyższych twierdzeń skargi w pełni odnieść należało ocenę prawną zawartą w cytowanym już wyżej wyroku WSA w Gliwicach, gdyż dotyczy on analogicznego stanu prawnego sprawy. Jak zatem wskazano w wymienionym wyroku – "nie sposób zaakceptować prezentowanego przez stronę stanowiska, jakoby waloryzacja mogła być dokonywana wyłącznie przy użyciu tylko jednego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych, to znaczy tego, który ogłoszony został w ostatnim okresie (miesiącu czy roku) bezpośrednio poprzedzającym waloryzację. Konkluzji takiej nie można wywodzić z treści art. 5 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami jedynie dlatego, że użyto tam zwrotu "wskaźnik" w liczbie pojedynczej. Tego rodzaju wykładnia literalna pozostaje w sprzeczności nie tylko z ratio legis waloryzacji, lecz także z zasadami logiki, gdyż waloryzacja na takiej zasadzie w żaden sposób nie korespondowałaby ze zmianami inflacyjnymi na przestrzeni całego okresu, który upłynął pomiędzy ustaleniem opłaty a jej waloryzacją, lecz jedynie tą zmianę, jaka nastąpiła w ostatnim okresie, który waloryzację poprzedzał. W rezultacie, należy przyjąć, że intencją ustawodawcy, który użył w powyższej normie liczby pojedynczej było odniesienie się do jednego rodzaju wskaźnika a nie do wskaźnika dotyczącego jednego konkretnego roku lub jednego konkretnego miesiąca. Za przyjętą przez skarżącą wykładnią powyższego przepisu nie przemawia również zawarta w art. 10 ust. 2 ustawy 20 lipca 2018 r. regulacja pozwalająca na dokonywanie waloryzacji opłaty przekształceniowej nie częściej niż raz na 3 lata od dnia dokonania ostatniej waloryzacji. Należy bowiem podnieść, że zakaz ten wespół z regułą, że zwaloryzowana opłata obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji, jest wyrazem rozłożenia ryzyka inflacyjnego na obie strony stosunku prawnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Unormowania te gwarantują mianowicie podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłaty przekształceniowej - nawet mimo ewentualnego istotnego spadku siły nabywczej pieniądza w okresie jaki upłynął od czasu jej ustalenia - prawo do uiszczania tej należności w dotychczasowej wysokości przez co najmniej 3 lata, aż do dnia 1 stycznia roku następującego po roku, w którym dokonano waloryzacji, a skoro tak, z drugiej strony należy przyjąć, że waloryzacja dokonywana z zachowaniem powyższej częstotliwości winna uwzględniać zmianę wartości pieniądza w całym okresie, jaki upłynął od jej pierwotnego ustalenia (lub od poprzedniej waloryzacji), gdyż stanowi to gwarancję dla Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, że uzyskiwany z przedmiotowego tytułu przychód nie utraci w nadmierny sposób realnej wartości wskutek zmian inflacyjnych, do jakich doszło przez cały ten okres. Wymaga podkreślenia, że potrzeba waloryzacji spornej opłaty jest w pełni uzasadniona bardzo długim okresem jej wnoszenia, mogącym wynosić od 20 do 99 lat, co sprawia, że jest ona narażona na bardzo wysokie ryzyko utraty wartości w czasie jej uiszczania. Równocześnie warto zwrócić uwagę, że powołana ustawa z 20 lipca 2018 r. przewiduje dla osoby zobowiązanej możliwość uniknięcia ponoszenia w przyszłości coraz wyższych kwot z tytułu opłaty przekształceniowej wskutek waloryzacji, jako że w art. 7 ust. 7 określa, że właściciel gruntu w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłaty może zgłosić właściwemu organowi na piśmie zamiar jednorazowego jej wniesienia w kwocie pozostającej do spłaty (opłata jednorazowa) i wówczas wysokość tej jednorazowej opłaty odpowiada iloczynowi wysokości opłaty obowiązującej w roku, w którym zgłoszono zamiar wniesienia opłaty jednorazowej, oraz liczby lat pozostałych do upływu okresu, o którym mowa w ust. 6 albo 6a" (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 maja 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 1617/24, dostępny w CBOSA). Ponadto w ramach dokonywanej z urzędu kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji podnieść należało, że w razie stwierdzenia zaistnienia podstaw do dokonania sprecyzowania zawartego w rozstrzygnięciu, organ odwoławczy powinien uchylić decyzję organu I instancji i orzec co do istoty sprawy – jak tego wymaga art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji i jednoczesnym doprecyzowaniu dotyczącym określenia udziału przysługującego skarżącej w przekształconym prawie, nie stanowiło naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych w sposób kompletny dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych, zawartych w jej uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 K.p.a. W związku z powyższym, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI