II SA/GL 996/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-02-25
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościgospodarka nieruchomościamizajęcie nieruchomościlinia kablowainfrastruktura energetycznarygor natychmiastowej wykonalnościinteres społecznyinteres gospodarczyk.p.a.WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Wojewody Śląskiego zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod budowę linii kablowej, uznając zasadność zastosowania art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skarga dotyczyła decyzji Wojewody Śląskiego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod budowę linii kablowej. Skarżący zarzucał m.in. brak wymaganego wniosku, niewłaściwe zastosowanie przepisów oraz brak możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny i gospodarczy związany z zapewnieniem dostaw energii elektrycznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę Z. P. na decyzję Wojewody Śląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości pod budowę podziemnej linii kablowej. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące wadliwości wniosku, naruszenia przepisów k.p.a. i u.g.n., a także braku możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Sąd, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślono, że decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości może być wydana, gdy istnieje już decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, a także gdy zachodzi przypadek z art. 108 k.p.a. lub ważny interes gospodarczy. W tej sprawie uznano, że budowa linii kablowej służy ważnemu interesowi społecznemu i gospodarczemu, zapewniając ciągłość i niezawodność dostaw energii elektrycznej dla odbiorców. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo, a zarzuty skarżącego nie znalazły uzasadnienia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli nie ma innej możliwości nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, organ I instancji słusznie przyjął, że pismo inwestora należy traktować jako wniosek o wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności następuje w formie decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Skoro nie ma innej drogi, organ I instancji prawidłowo zinterpretował pismo inwestora jako wniosek o wydanie takiej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.g.n. art. 124 § 1a

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 108 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.g.n. art. 124 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 61 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 61 § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo energetyczne

Ustawa Prawo energetyczne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawidłowe zastosowanie art. 124 ust. 1a u.g.n. przez organy administracji. Istnienie ważnego interesu społecznego i gospodarczego uzasadniającego niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Prawidłowa interpretacja wniosku inwestora jako wniosku o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Fakt wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości jako wystarczająca przesłanka do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu.

Odrzucone argumenty

Wydanie decyzji bez wymaganego wniosku uprawnionego podmiotu. Brak koniecznego uprzedniego wezwania do sprecyzowania treści żądania. Brak wykazania odpowiedniego umocowania przez pełnomocnika. Błędne uznanie, że wystąpiły przesłanki do wydania spornej decyzji. Odstąpienie od przeprowadzenia postępowania dowodowego. Nieprecyzyjne określenie miejsca założenia i przeprowadzenia linii kablowej. Wydanie decyzji bez umożliwienia stronom zapoznania się z końcowym materiałem dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Rozstrzygając wniosek o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, organ nie sprawdza po raz kolejny spełnienia przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Decyzja wydawana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma zatem charakter związany. Decyzja wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny.

Skład orzekający

Krzysztof Nowak

przewodniczący sprawozdawca

Beata Kalaga-Gajewska

sędzia

Aneta Majowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności kwestia traktowania wniosku o nadanie rygoru jako wniosku o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie, a także uzasadnienie niezwłocznego zajęcia interesem społecznym i gospodarczym w kontekście infrastruktury energetycznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w celu realizacji inwestycji energetycznej. Sąd nie badał meritum decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu infrastruktury krytycznej, jakim jest energetyka, oraz procedury administracyjnej związanej z szybkim zajęciem nieruchomości. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

Szybkie zajęcie nieruchomości pod budowę linii energetycznej – kiedy jest uzasadnione?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 996/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-02-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Beata Kalaga-Gajewska
Krzysztof Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 344
art. 124 ust. 1a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 108
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 13 maja 2024 r. nr NWXIV.7581.4.19.2024 w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 maja 2024 r. nr NWXIV.7581.4.19.2024, Wojewoda Śląski , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) - dalej: "k.p.a." oraz art. 9a w związku z art. 124 ust. 1a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) - dalej: "u.g.n.", po rozpatrzeniu odwołania Z. P. (dalej "strona" lub "skarżący") od decyzji Prezydenta Miasta D. (dalej "Prezydent" lub "organ I instancji") z 5 marca 2024 r. nr[...] o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości położonej w D., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...] o powierzchni 0,4858 ha, objętej księgą wieczystą nr [...] Sądu Rejonowego w D., stanowiącej własność strony, co do której Prezydent wydał decyzję z 18 grudnia 2023 r. nr [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości poprzez zezwolenie T. S.A. z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie linii kablowej podziemnej śr/n 20kV oraz n/n 1 kV — obie linie na głębokości 70-100 cm pod ziemią w pasie o pow. 765 (765 m długości x 1 m szerokości), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Przedmiotowa decyzja zapadała w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z 8 stycznia 2024 r. T. S.A. z siedzibą w K. (dalej: "[...] " lub "inwestor"), reprezentowana przez pełnomocnika M. P., wystąpiła do Prezydenta wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej o nadanie decyzji tegoż organu nr [...] z 18 grudnia 2023 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w D., oznaczonej jako działka nr[...] , objętej księgą wieczystą nr[...], stanowiącej własność strony, poprzez zezwolenie inwestorowi na założenie i przeprowadzenie linii kablowej podziemnej śr/n 20kV oraz n/n 1kV - obie linie na głębokości 70-100 cm pod ziemią w pasie o pow. 765 m2 (765 m długości x 1 m szerokości), rygoru natychmiastowej wykonalności.
Po rozpatrzeniu wymienionego wyżej wniosku, Prezydent wydał decyzję z 5 marca 2024 r. nr [...] o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie wymienionej wyżej nieruchomości, co do której Prezydent wydał decyzję z 18 grudnia 2023 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z jej części.
W rozstrzygnięciu decyzji Prezydenta z 5 marca 2024 r. zawarto informację, że dla wymienionej wyżej nieruchomości została wydana przez ten organ decyzja z 18 grudnia 2023 r., w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
W motywach rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, biorąc pod uwagę treść art. 124 ust. 1a u.g.n., że wniosek T. z 8 stycznia 2024 r. należy traktować jako wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności, w związku z wydaną decyzją z 18 grudnia 2023 r.
Prezydent stwierdził, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z części przedmiotowej nieruchomości jest niezbędne w celu wykonania przyłączenia do sieci elektroenergetycznej odbiorców IV i V grupy przyłączeniowej, których działki usytuowane są wzdłuż drogi znajdującej się na przedmiotowej działce, gdyż istniejąca stacja transformatorowa "[...]" nie będzie w stanie zapewnić mocy dla wszystkich potencjalnych odbiorców, a jej ewentualna awaria związana z przeciążeniem zagrażać będzie mieniu oraz zdrowiu i życiu ludzkiemu.
W rezultacie Prezydent uznał, że spełnione zostały przesłanki do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości w trybie przewidzianym w art. 124 ust. 1a u.g.n. oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła strona, która zarzuciła jej naruszenie:
1. art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 64 § 1 i art. 52 k.p.a. poprzez wydanie spornej decyzji bez wymaganego wniosku uprawnionego podmiotu, tj. T. S.A., a co najmniej bez koniecznego uprzedniego wezwania do sprecyzowania treści żądania oraz wykazania odpowiedniego umocowania przez pełnomocnika;
2. art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie doszło do wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymaganych przez ww. przepisy do wydania spornej decyzji, co stanowi zarazem naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez faktyczne odstąpienie od przeprowadzenia w niniejszej sprawie jakiegokolwiek postępowania dowodowego;
3. art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez nieprecyzyjne określenie miejsca założenia i przeprowadzenia linii kablowej, niepozwalającej na zweryfikowanie jej zgodności z przepisami prawa oraz znajdującymi zastosowanie normami technicznymi;
4. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez uprzedniego umożliwienia stronom zapoznania się z końcowym materiałem dowodowym, co stanowi zarazem naruszenie art. 7 oraz art. 77 k.p.a.
Z uwagi na podniesione zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że inwestor w swoim piśmie z 8 stycznia 2024 r. zwrócił się do Prezydenta z wnioskiem o nadanie decyzji z 18 grudnia 2023 r. rygoru natychmiastowej wykonalności, choć powinien zwrócić się o wydanie decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości i dlatego zaskarżona decyzja została wydana bez wymaganej podstawy prawnej, gdyż organ I instancji nie był uprawniony do "odgadywania" intencji wnioskodawcy bądź "zakładania", że mają one określony kierunek. Jej zdaniem w aktach sprawy nie było odpowiedniego pełnomocnictwa dla pełnomocniczki T. a także nie wykazano w skarżonej decyzji, że zwłoka w wykonaniu decyzji zagraża dobrom chronionym określonym w art. 108 § 1 k.p.a. Ponadto podniosła, że w sprawie istnieją inne, mniej obciążające możliwości przeprowadzenia sieci elektrycznej, a zaskarżona decyzja jest, podobnie jak decyzja z 18 grudnia 2023 r., niekonkretna i nie pozwala na jednoznaczne określenie przebiegu planowanej linii kablowej. Zdaniem strony zaskarżoną decyzję wydano bez uprzedniego umożliwienia stronom zapoznania się z końcowym materiałem dowodowym.
Opisaną wyżej decyzją Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
W motywach rozstrzygnięcia przedstawił przebieg postępowania i stan faktyczny sprawy. Zacytował przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. art. 124 ust.1a, art. 124 ust.1 oraz art. 108 k.p.a. mamy do czynienia z dwoma decyzjami administracyjnymi: pierwotną tj. zobowiązującą właściciela lub użytkownika wieczystego do znoszenia istnienia na nieruchomości określonego rodzaju urządzeń infrastruktury technicznej, które są własnością przedsiębiorstwa przesyłowego oraz kolejną, pozwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, której obligatoryjnie nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Tym samym, w przypadku gdy w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, istnieje także podstawa prawna do stosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. W ocenie Wojewody taka sytuacja miała miejsce w kontrolowanej sprawie.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż pismo inwestora z 8 stycznia 2024 r. nie stanowi w istocie wniosku, o którym mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n., gdyż zwrócono się w nim o nadanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości rygoru natychmiastowej wykonalności a nie o wydanie decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Zdaniem Wojewody nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności następuje w formie decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Skoro nie ma innej możliwości, by decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości nadać rygor natychmiastowej wykonalności, zdaniem Wojewody, organ I instancji słusznie przyjął, że pismo inwestora z 8 stycznia 2024 r. należy w istocie traktować jako wniosek o wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności w związku z powołaną przez niego decyzją Prezydenta z 8 grudnia 2023 r.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu strony o braku pełnomocnictwa dla M.P. Wskazał, że w przesłanych przez organ I instancji aktach sprawy nr [...] znajduje się pełnomocnictwo dla M. P. udzielone przez T. do jego reprezentowania we wszystkich sprawach administracyjnych związanych z planowana inwestycją energetyczną. Tym samym w ocenie Wojewody wniosek inwestora z 8 stycznia 2024 r. został złożony przez osobę do tego umocowaną.
Analizując treść wniosku z 8 stycznia 2024 r. organ odwoławczy stwierdził, że inwestor wyjaśnił, iż decyzja dotycząca rygoru natychmiastowej wykonalności umożliwi mu realizację umów przyłączeniowych zawartych w 2020 r. Terminy realizacji tych umów były wielokrotnie przesuwane z powodu nieobecności strony. Dodatkowo inwestor podniósł, że kilku właścicieli nieruchomości przyległych do działki strony wybudowało już domy, w których nie mogą zamieszkać z powodu braku możliwości przyłączenia się do sieci inwestora. Z tego powodu szybka realizacja inwestycji (której służy wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości) jest uzasadniona ważnym interesem gospodarczym oraz interesem społecznym.
W ocenie Wojewody Śląskiego inwestor w sposób przekonujący wyjaśnił motywy uzasadniające uzyskanie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n., i w konsekwencji organ ten uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki dopuszczające wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości stanowiącej własność strony.
Zdaniem organu odwoławczego nieprzerwane dostawy energii elektrycznej - z punktu widzenia jej odbiorców oraz przedsiębiorstwa świadczącego tego rodzaju usługi - są niepodważalnie stanem wysoce pożądanym, w celu zarówno zagwarantowania bezpieczeństwa energetycznego, jak i realizacji przez T. powierzonych mu zadań.
Zdaniem Wojewody niezrealizowanie przedmiotowej inwestycji może skutkować przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych i tym samym doprowadzić do poważnych strat gospodarczych w razie awarii energetycznych. Wojewoda dodatkowo stwierdził, że zgodnie z ustawą z 10 kwietnia 1997 r. -Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 266), T. jest zobowiązany zapewnić ciągłość i niezawodność dostaw energii, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Na poparcie swojego stanowisko Wojewoda przywołał stanowisko prezentowane w orzecznictwie sadów administracyjnych.
Wbrew zarzutom skarżącego, w ocenie Wojewody, wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, które to rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o pełny materiał dowodowy i prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Zdaniem Wojewody okoliczności wskazane przez skarżącego nie mają znaczenia w stanie faktycznym niniejszej sprawy i jako takie te nie mogą odnieść zamierzonego skutku ukierunkowanego na wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Wydając bowiem decyzję w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. organ nie bada spełnienia przesłanek z art. 124 ust. 1 u.g.n.
Dalej Wojewoda wyjaśnił kwestie związane z relacją art. 108 k.p.a. i art.124 ust.1a u.g.n. Jego zdaniem nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skarżącego, że zaskarżona decyzja jest niekonkretna i nie pozwala na jednoznaczne określenie przebiegu sieci elektrycznej oraz że strona nie miała możliwości zapoznania się z końcowym materiałem dowodowym. Jak wyjaśnił, przedmiotem skarżonej decyzji było bowiem nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z 18 grudnia 2023 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z części przedmiotowej nieruchomości i to w tej decyzji zawarte zostały dane techniczne dotyczące przebiegu na przedmiotowej nieruchomości sieci elektrycznej. Wojewoda podkreślił, że nie był uprawniony do badania prawidłowości decyzji ograniczającej sposób korzystania z działki nr[...], mógł jedynie badać prawidłowość wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie tej nieruchomości.
Zdaniem Wojewody materiał dowodowy, z którym mogła zapoznać się strona, został zebrany w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z 18 grudnia 2023 r. W kontrolowanym postępowaniu badane były jedynie przesłanki do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Nie było w nim nowych istotnych dla sprawy okoliczności, o których istnieniu należałoby powiadomić skarżącego.
Niezadowolony z powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i zarzucił jej naruszenie:
1. art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 64 § 1 i art. 52 k.p.a. poprzez wydanie spornej decyzji bez wymaganego wniosku uprawnionego podmiotu, tj. T. S.A., a co najmniej bez koniecznego uprzedniego wezwania do sprecyzowania treści żądania oraz wykazania odpowiedniego umocowania przez pełnomocnika;
2. art. 124 ust. 1a u.gn. w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie doszło do wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymaganych przez ww. przepisy do wydania spornej decyzji, co stanowi zarazem naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez faktyczne odstąpienie od przeprowadzenia postepowania dowodowego.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji;
2. wstrzymanie w całości wykonalności zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", przez Wojewodę Śląskiego, a w przypadku nieuwzględnienia ww. wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. przez WSA w Gliwicach;
3. zasądzenie od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty, które stanowiły powtórzenie argumentów zawartych w uzasadnieniu odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia z 7 października 2024 r. sygn. akt. II SA/Gl 996/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 p.p.s.a.
Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 124 ust. 1a u.g.n., zgodnie z którym w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
Jak wynika z treści cytowanego przepisu postępowanie w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może być wszczęte wyłącznie na wniosek zainteresowanego podmiotu, a wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzależnione zostało od uprzedniego wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Podkreślić przy tym należy, że dla zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. znaczenie ma tylko fakt samego wydania decyzji, o której mowa w ust. 1 tego przepisu, nie zaś jej wykonalność, skuteczność, prawidłowość, czy nawet skuteczne doręczenie (vide wyrok NSA z 8 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2418/16, CBOSA). Rozpatrując wniosek o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości organ orzekający nie sprawdza po raz kolejny spełnienia przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, ale uwzględnia sam fakt wydania decyzji z art. 124 ust. 1 u.g.n. Analizuje natomiast, czy w sprawie wystąpił przypadek określony w art. 108 k.p.a. lub ważny interes gospodarczy. Jeżeli warunki te zostaną spełnione, organ orzekający jest obowiązany zezwolić na niezwłoczne zajęcie nieruchomości celem realizacji celu publicznego wskazanego w decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Oznacza to, że wszelkiego rodzaju zarzuty skargi nie związane z treścią kontrolowanego rozstrzygnięcia nie podlegają ocenie w niniejszym postępowaniu i Sąd nie będzie zajmował stanowiska co do sposobu prowadzenia negocjacji, obszaru objętego ograniczeniem, konieczności realizacji inwestycji czy też jej przebiegu.
Przedmiotem oceny jest jedynie czy zasadne było zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości będącej własnością skarżącej celem realizacji inwestycji oraz czy zgodnie z prawem nadano tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Stosownie do art. 108 § 1 k.p.a., decyzji może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Decyzja wydawana na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma zatem charakter związany, gdyż kwestii wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, w przypadku spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, ustawodawca nie pozostawił uznaniu organów orzekających. Decyzja wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny. Subsydiarność decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oznacza, że decyzja taka może istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, kiedy występuje w obrocie prawnym poprzedzająca ją decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Zatem wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. musi każdorazowo być poprzedzone ustaleniem, że istnieje w obrocie prawnym wydana wcześniej decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organy obu instancji prawidłowo uznały, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 124 ust. 1a u.g.n. Inwestor, będący operatorem systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej, uzyskał decyzję z 18 grudnia 2023 r. nr[...] , o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości poprzez zezwolenie T. S.A. z siedzibą w K. na założenie i przeprowadzenie linii kablowej podziemnej śr/n 20kV oraz n/n 1 kV - obie linie na głębokości 70-100 cm pod ziemią w pasie o pow. 765 (765 m długości x 1 m szerokości). Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez skarżącego Wojewoda decyzją z 5 kwietnia 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W momencie wydania decyzji o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości w dniu 5 marca 2024 r. w obrocie prawnym funkcjonowała więc nieostateczna jeszcze decyzja organu I instancji z 18 grudnia 2023 r. Tym samym zaistniała przesłanka do wydania decyzji z art. 124 ust.1a u.g.n.
Jednocześnie należy wskazać, że w świetle art. 108 § 1 k.p.a. i art. 124 ust. 1a u.g.n. decyzję o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydaje się, jeżeli zachodzi konieczność ochrony zdrowia lub życia ludzkiego, konieczność zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, bądź też ze względu na inny interes społeczny, wyjątkowo ważny interes strony lub ważny interes gospodarczy. Przy czym, zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 108 § 1 k.p.a. i przesłanka ważnego interesu gospodarczego nie wymagają łącznego ich wystąpienia, a zaistnienie jednej z nich uprawnia organ do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n.
W niniejszej sprawie organy ustaliły, że wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości uzasadnione jest ważnym interesem społecznym i gospodarczym. Jak wynika z akt sprawy planowana inwestycja spowoduje możliwość zasilania w energię elektryczną nieruchomości sąsiadujących z działką skarżącego. Budowa odcinka nowej linii pozwoli na zwiększenie możliwości zaopatrzenia w energię elektryczną, bezpieczniejszy jej przesył i w sposób zdecydowany zwiększy bezawaryjność istniejącej sieci energetycznej. Z kolei obowiązkiem T. jest zapewnienie stałego dopływu energii elektrycznej do odbiorców.
Niewątpliwie zatem kwestionowane przedsięwzięcie jest realizacją celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Tym samym, umożliwienie inwestorowi niezwłocznego zajęcia przedmiotowej nieruchomości uzasadnione jest wystąpieniem przesłanki interesu społecznego oraz ważnego interesu gospodarczego, wyrażających się w konieczności zapewnienia pokrycia zapotrzebowania oraz ciągłości dostaw energii elektrycznej dla zasilanych za ich pośrednictwem obecnych i przyszłych odbiorców na znacznym obszarze oraz dostosowania sieci elektroenergetycznej dla potrzeb rozwoju sektora energetyki. Podkreślić również należy, że dla każdej osoby nawet takiej, która nie posiada najmniejszej wiedzy z dziedziny energetyki i przesyłu energii oczywistym powinno być, że nowe linie energetyczne zapewniają większe bezpieczeństwo nie tylko przesyłu, ale również osób czasowo znajdujących się w okolicach tych linii.
W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, że zaskarżona decyzja została wydana z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w przepisach prawa.
Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego zwarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zarówno co do wniosku uprawnionego podmiotu do wydania decyzji w sprawie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jak i wystąpienia przesłanek do jej wydania. Jak wskazano wyżej, rozstrzygając wniosek o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, organ nie sprawdza po raz kolejny spełnienia przesłanek do ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Organ miał jedynie obowiązek ustalenia, czy została wydana decyzja w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n., czy wniosek złożył podmiot, który będzie realizował cel publiczny oraz czy zostały spełnione przesłanki o których mowa w art. 108 k.p.a. lub wniosek jest uzasadniony ważnym interesem gospodarczym.
W ocenie Sądu nie został też naruszony przez organy orzekające w sprawie żaden przepis postępowania administracyjnego w tym dotyczący zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. Z uwagi na charakter decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości organ zobowiązany był do nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności, a zgromadzony materiał dowodowy musiał być skarżącemu znany, gdyż jest taki sam jak w sprawie o ograniczenie korzystania z nieruchomości.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści odpowiedzi na skargę wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez stronę skarżącą (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.). W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy w składzie trzech sędziów.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI