II SA/Gl 991/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Lipowa z dnia 31 października 2024 r. nr VII/54/24, która ustalała szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach treningowych lub wspomaganych. Wojewoda zarzucił uchwale sprzeczność z przepisami ustawy o pomocy społecznej (art. 97 ust. 5 w zw. z ust. 1a i art. 53 ust. 12a u.p.s.) oraz art. 2 Konstytucji RP, wskazując na istotne naruszenie prawa przez Radę Gminy. Główny zarzut dotyczył nieprawidłowego wypełnienia delegacji ustawowej, w szczególności w zakresie ustalania odpłatności dla osób bezdomnych, które nie przekraczają kryterium dochodowego, oraz dla osób opuszczających domy pomocy społecznej w celu przygotowania do niezależnego życia. Wojewoda argumentował, że Rada nie uwzględniła wymogów ustawowych dotyczących maksymalnej wysokości opłat oraz szczególnej sytuacji tych grup osób. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał skargę za zasadną. Sąd podzielił stanowisko Wojewody, stwierdzając, że Rada Gminy istotnie naruszyła prawo, nieprawidłowo wypełniając delegację ustawową zawartą w art. 97 ust. 5 u.p.s. Brak uwzględnienia przepisów dotyczących osób bezdomnych i osób opuszczających domy pomocy społecznej stanowił istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały w całości. Sąd podkreślił, że organy samorządowe muszą działać ściśle w granicach upoważnień ustawowych, a naruszenie zasady praworządności uzasadnia stwierdzenie nieważności aktu. Rada Gminy sama przyznała, że pominęła pewne kwestie, obawiając się powielania zapisów ustawowych, co jednak doprowadziło do niedopatrzenia i wadliwości uchwały.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zasad ustalania odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach treningowych oraz kontrola legalności uchwał samorządowych.
Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o pomocy społecznej i zasad ustalania odpłatności przez rady gmin.
Zagadnienia prawne (2)
Czy uchwała rady gminy ustalająca zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach treningowych jest zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej, w szczególności w zakresie uwzględnienia sytuacji osób bezdomnych i osób opuszczających domy pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchwała była niezgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej, co skutkowało jej nieważnością.
Uzasadnienie
Rada Gminy nieprawidłowo wypełniła delegację ustawową, nie uwzględniając wymogów prawnych dotyczących ustalania odpłatności dla osób bezdomnych i osób opuszczających domy pomocy społecznej, co stanowi istotne naruszenie prawa.
Czy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego działa ściśle w granicach upoważnienia ustawowego przy tworzeniu aktów prawa miejscowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ wykonujący kompetencję prawodawcy zawartą w upoważnieniu ustawowym jest obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia.
Uzasadnienie
Zasada praworządności wymaga, aby organy władzy publicznej działały w granicach i na podstawie prawa, a normy kompetencyjne powinny być interpretowane ściśle.
Przepisy (15)
Główne
u.p.s. art. 97 § ust. 5
Ustawa o pomocy społecznej
Delegacja ustawowa do ustalania szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach treningowych lub wspomaganych.
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy sprzecznej z prawem.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o stwierdzeniu nieważności aktu lub czynności.
Pomocnicze
u.p.s. art. 97 § ust. 1a
Ustawa o pomocy społecznej
Reguluje wysokość odpłatności dla osób bezdomnych nieprzekraczających progu kryterium dochodowego.
u.p.s. art. 53 § ust. 10a
Ustawa o pomocy społecznej
Dotyczy sytuacji mieszkańców domu pomocy społecznej kierowanych do mieszkania treningowego.
u.p.s. art. 53 § ust. 12a
Ustawa o pomocy społecznej
Określa maksymalną odpłatność dla osób kierowanych do mieszkania treningowego po opuszczeniu domu pomocy społecznej.
u.s.g. art. 93 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa wniesienia skargi przez organ nadzoru na uchwałę.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa ustanawiania aktów prawa miejscowego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe wypełnienie delegacji ustawowej przez Radę Gminy w zakresie ustalania odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach treningowych. • Nieuwzględnienie przez Radę Gminy szczególnej sytuacji osób bezdomnych i osób opuszczających domy pomocy społecznej. • Sprzeczność uchwały z przepisami ustawy o pomocy społecznej i Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
Organ wykonujący kompetencję prawodawcy zawartą w upoważnieniu ustawowym, jest obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. • W państwie prawa organy władzy publicznej działają w granicach i na podstawie prawa. • Z konstytucyjnej zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP) wynika, że zadania i kompetencje, sposób ich wykonania oraz więzi między podmiotami administracji publicznej są uregulowane prawnie. • Naczelną zasadą prawa administracyjnego jest zakaz domniemania kompetencji. • Normy kompetencyjne (upoważniające) powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. • Akt normatywny wydany z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego lub niewypełniający tego upoważnienia w całości nie spełnia konstytucyjnych przesłanek legalności aktu wykonawczego i jako taki jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.
Skład orzekający
Krzysztof Nowak
przewodniczący sprawozdawca
Beata Kalaga-Gajewska
członek
Aneta Majowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad ustalania odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia i mieszkaniach treningowych oraz kontrola legalności uchwał samorządowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów ustawy o pomocy społecznej i zasad ustalania odpłatności przez rady gmin.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie prawa przez samorządy i jakie konsekwencje może mieć niedopatrzenie lub błędna interpretacja przepisów, nawet w tak ważnej materii jak pomoc społeczna.
“Samorządowa uchwała o odpłatności za pomoc społeczną nieważna. Sąd wskazuje na kluczowe błędy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.