II SA/GL 991/05

II SA/Gl 991/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Iwona Bogucka
Łucja Franiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi G. L. i Z. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości oddala skargę
Uzasadnienie
Po rozpatrzeniu wniosku G. i Z. L. decyzją podjętą w dniu [...] r. nr [...] z up. Starosty B., orzeczono o niezbędności wejścia na teren działki położonej przy ul. [...]X w B., oznaczonej nr geod. [...] k.m. [...], stanowiącej współwłasność K. i G. K. – w celu wykonania robót budowlanych, polegających na otynkowaniu ścian granicznych ich budynków: mieszkalnego, gospodarczego i garażu, położonych przy ul. [...]Y w B. na działce nr [...] k.m. [...]. Nadto, w decyzji określono granice niezbędnej potrzeby w ten sposób, iż nałożono obowiązek udostępnienia pasa terenu o szerokości 2 m, przyległego do ścian granicznych budynków na całej długości oraz 2 m poza nią z obydwu stron wraz z niezbędnym dojściem – na okres 10 dni roboczych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepis art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.). W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż ściany graniczne budynków wnioskodawców wymagają zabezpieczenia przed działaniem czynników atmosferycznych z uwagi na rodzaj zastosowanych materiałów budowlanych. Właściciele nieruchomości sąsiedniej nie kwestionując konieczności wykonania niezbędnych prac budowlanych, cofnęli jednak uprzednio wyrażoną zgodę na ocieplenie i otynkowanie ścian i mimo mediacji organu w toku postępowania, strony nie uzgodniły warunków, określonych w art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego. W tej sytuacji organ I instancji stwierdził, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki rozstrzygnięcia w trybie administracyjnym o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości celem wykonania robót tynkarskich, wyjaśniając nadto, iż odstąpiono od rozstrzygania kwestii docieplenia ściany budynku mieszkalnego, gdyż dodatkowe położenie styropianu spowodowałoby w sposób trwały, a zatem niedopuszczalny, ograniczenie własności nieruchomości.
W odwołaniu od decyzji K. i G. K. zarzucili naruszenie art. 47 ust. 3 Prawa budowlanego, jako że wnioskodawcy odmówili spełnienia określonych przez nich warunków wejścia na ich teren, m.in. odmawiając poniesienia kosztów, związanych z wynikłymi szkodami. Nadto, odwołujący się podnieśli, iż decyzja została podjęta mimo faktu, że toczy się sprawa o wydanie nakazu zamurowania otworów okiennych w ścianie graniczącej z ich działką, która ma być obecnie tynkowana.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, brak było bowiem podstaw do odmowy uwzględnienia wniosku inwestorów, a ewentualny proces cywilny, wynikający z naruszenia przez inwestorów art. 47 ust. 3 Prawa budowlanego, nie może stanowić o wadliwości decyzji organu I instancji.
W skardze na powyższą decyzję K. i G. K. wnieśli o uchylenie decyzji organów obydwu instancji jako wydanych z naruszeniem ich interesu prawnego i zasad współżycia społecznego, sprzeciwiając się określonym w nich warunkom wejścia na teren nieruchomości.
W kolejnym piśmie procesowym skarżący zarzucili naruszenie art. 47 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, jako że ich zdaniem dyspozycja cytowanych przepisów obejmuje jedynie te kategorie robót budowlanych, które w ogóle podlegają regulacji tego prawa, a więc wymienionych w art. 28, 29 i 30.. Tymczasem sporne roboty nie mieszczą się w tej regulacji, a w szczególności nie stanowią docieplenia ścian budynku. Stąd też, zdaniem skarżących, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku inwestorów. Wreszcie, pismem z dnia [...] 2005 r. K. i G. K. zwrócili się do Wojewody [...] o uwzględnienie ich skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zaskarżoną decyzją, podjętą w dniu [...] r. z up. Wojewody [...] na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono o:
- uchyleniu w całości własnej decyzji z dnia [...] r. oraz decyzji Starosty B. z dnia [...] r.
- umorzeniu postępowania w sprawie niezbędności wejścia na teren działki nr [...] k.m. [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż zachodziły podstawy do uwzględnienia skargi K. i G. K., jako że roboty nie objęte zgłoszeniem lub pozwoleniem na budowę, nie podlegają unormowaniom przepisu art. 47 Prawa budowlanego. Stąd też w ocenie organu, należało uchylić obie decyzje i umorzyć postępowanie przed organami administracji architektoniczno-budowlanej w tej sprawie.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli G. L. i Z. L., domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący powołali się na niezbędność zabezpieczenia ścian granicznych ich budynków oraz zarzucili, iż nasadzona przez właścicieli działki sąsiedniej w [...] 2004 r. roślinność spowoduje stałą wilgotność ścian, tworzenie ognisk grzybowych i rozsadzenie fundamentów przez rozrastające się korzenie iglaków. Skarżący wyjaśnili, iż w 2002 r. otrzymali krótkotrwałą zgodę sąsiadów na ocieplenie i otynkowanie ścian granicznych budynków lecz następnie zgodę cofnęli i przystąpili do założenia ogrodu, stanowiąc kolejne warunki.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi G. i Z. L..
Uczestnicy postępowania K. i G. K. przychylili się do stanowiska organu, domagając się zasądzenia od skarżących zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2005 r. zawieszono postępowanie w sprawie ze skargi K. K. i G. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. (sygn. akt II SA/Gl 729/04).
Rozpoznając skargę G. L. i Z. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), organ, którego działanie zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia sprawy. Korzystając z tego trybu, Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją orzekł o uwzględnieniu skargi K. K. i G. K. przez uchylenie decyzji organów obydwu instancji i umorzeniu postępowania w sprawie niezbędności wejścia na teren ich działki celem otynkowania ściany granicznej budynków, położonych na działce nr [...]. Zdaniem Wojewody, postępowanie w tej sprawie jest bowiem bezprzedmiotowe, jako że do tego rodzaju robót nie może mieć zastosowania art. 47 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), bowiem są one objęte zgłoszeniem lub pozwoleniem na budowę.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stanowisko organu należy podzielić.
Przepis art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego, stanowi że jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej działki, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i termin korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ – na wniosek inwestora – w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, właściwy organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości (art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego). Definicję ustawową robót budowlanych zawiera przepis art. 3 pkt 7 tej ustawy. I tak, ilekroć w ustawie mowa jest o robotach budowlanych, należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Przebudowa obejmuje zaś roboty budowlane, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego. Natomiast pod pojęciem remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie robót budowlanych, polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowania wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego). Wreszcie, pracami przygotowawczymi są:
1) wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie,
2) wykonanie niwelacji terenu,
3) zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów,
4) wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy.
Istotne jest, że prace przygotowawcze mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem (art. 41 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego).
Zauważyć należy, iż przepis art. 47 Prawa budowlanego, umieszczony został w rozdziale 5 – Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych. Nie powinno też budzić wątpliwości, iż użyte przez ustawodawcę określenia "prace przygotowawcze" i "roboty budowlane", zostały zdefiniowane w Prawie budowlanym.
Stąd też dla rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest stwierdzenie, czy otynkowanie istniejącej ściany budynku wyczerpuje pojęcie robót budowlanych, o którym mowa w art. 3 pkt 7 ustawy. Zdaniem składu orzekającego, roboty tego rodzaju, o ile nie stanowią robót wykończeniowych, towarzyszących wykonywaniu innych robót budowlanych, nie podpadają pod definicję ustawową. Wniosek taki wypływa z analizy przepisów art. 28 – 31 Prawa budowlanego. Regulacja ta przewiduje jako zasadę obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na rozpoczęcie robót budowlanych. Następnie ustawodawca wymienił przypadki budowy i wykonywania robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Wreszcie, wymieniono przypadki budowy i robót budowlanych, które wymagają zgłoszenia właściwemu organowi.
Jednakże ustawodawca w ogóle nie wymienił robót tynkarskich, nawet wskazując przypadki robót budowlanych, zwolnionych od pozwolenia na budowę i niewymagających zgłoszenia. Oznacza to, iż wykonywanie tego rodzaju prac jako tzw. modernizacji obiektu, w aktualnym stanie prawnym nie podlega w ogóle regulacji Prawa budowlanego, a więc nie stanowi robót budowlanych w rozumieniu tej ustawy. Tynkowanie ściany nie podpada przy tym ani pod pojęcie remontu, ani nie stanowi docieplenia budynku. Gdyby zaś z uwagi na technologię i zakres robót, w istocie chodziło o docieplenie istniejącej ściany granicznej budynków, dla wykonania tego rodzaju prac wymagane jest uprzednie zgłoszenie właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego). Dopiero skuteczne dokonanie zgłoszenia docieplenia budynków, a więc dopełnienie formalnych warunków legalności robót budowlanych, umożliwiałoby skorzystanie z trybu, przewidzianego w art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, w sytuacji, gdy z uwagi na usytuowanie ściany w granicy, celem wykonania robót budowlanych niezbędne jest wejście na teren nieruchomości sąsiedniej, a sąsiedzi nie uzgodnią warunków w tym względzie.
Skoro w niniejszej sprawie nie chodzi o roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, a skarżący nie legitymują się ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, ani też nie dokonali skutecznego zgłoszenia robót budowlanych, trafnie uznał organ odwoławczy, iż wyrażenie zgody na wejście na teren nieruchomości sąsiedniej nie jest dopuszczalne w drodze decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej. Rozstrzygnięcie sprawy w trybie art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego było zatem w niniejszej sprawie niedopuszczalne, a postępowanie administracyjne z braku kognicji organu administracji podlegać winno umorzeniu jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, skoro organy te nie są władne do ograniczenia własności nieruchomości sąsiedniej w przypadku robót, nie podlegających regulacji Prawa budowlanego,
Wreszcie, wyjaśnić przyjdzie, iż podniesione w skardze kwestie co do przebiegu negocjacji pomiędzy stronami, przyczyn cofnięcia udzielonej zgody na wejście na teren działki sąsiedniej oraz ewentualnych negatywnych skutków nasadzenia roślinności przy ścianie budynków skarżących, a wreszcie niezbędności wykonania otynkowania ściany, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W tej sytuacji nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 tej ustawy.
Orzeczenie o oddaleniu skargi nie mogło skutkować zasądzenia kosztów postępowania z braku podstawy prawnej do uwzględnienia ich wniosku (art. 209 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).