II SA/Gl 989/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-12-18
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpadytransport odpadówrejestr podmiotówrażące nieprawidłowościkontrolaodpowiedzialność administracyjnaochrona środowiskaBDO

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki B. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy wykreślenie z rejestru podmiotów gospodarczych z powodu rażących nieprawidłowości w transporcie odpadów.

Spółka B. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję o wykreśleniu jej z rejestru podmiotów gospodarczych w zakresie transportu odpadów. Powodem były rażące nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków, takie jak transport odpadów nieobjętych wpisem do rejestru, dostarczanie ich do nieustalonych miejsc lub podmiotów nieprowadzących działalności. Sąd uznał, że stwierdzone nieprawidłowości miały charakter rażący i były oczywiście sprzeczne z przepisami ustawy o odpadach, a ich skutki są niedopuszczalne w państwie prawnym, dlatego oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę spółki B. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wykreśleniu spółki z rejestru podmiotów gospodarczych w zakresie transportu odpadów. Powodem wykreślenia były rażące nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków wynikających z ustawy o odpadach, w tym transport odpadów nieujętych w rejestrze, dostarczanie ich do nieprawidłowych miejsc lub podmiotów, a także potwierdzanie w dokumentach niezgodnego ze stanem faktycznym wykonania transportu. Spółka zarzucała naruszenie zasad postępowania administracyjnego i przepisów prawa materialnego, twierdząc, że nie doszło do rażących nieprawidłowości. Sąd, analizując materiał dowodowy, w tym karty przekazania odpadów, wydruki z tachografów oraz ustalenia kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, uznał, że stwierdzone nieprawidłowości miały charakter rażący. Sąd podkreślił, że pojęcie "rażących nieprawidłowości" oznacza postępowanie oczywiście sprzeczne z przepisami, którego skutki nie mogą być tolerowane przez państwo prawne. W ocenie Sądu, działania spółki, polegające m.in. na transporcie odpadów do nieustalonych miejsc i nierzetelnym prowadzeniu dokumentacji, prowadziły do rozszczelnienia systemu gospodarki odpadami i były niedopuszczalne. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie rażącego naruszenia przepisów ustawy o odpadach nie wymaga wcześniejszego stwierdzenia trwałego, rozłożonego w dłuższym okresie czasu procederu.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do wypracowanego w doktrynie i orzecznictwie rozumienia pojęcia "rażących nieprawidłowości", które oznacza postępowanie oczywiście sprzeczne z przepisami, którego skutki nie mogą być tolerowane przez państwo prawne, niezależnie od czasu trwania procederu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.o. art. 64 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o odpadach

Przesłanka do wykreślenia podmiotu z rejestru z urzędu w przypadku stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy.

Pomocnicze

u.o. art. 63 § ust. 2

Ustawa o odpadach

Marszałek województwa dokonuje z urzędu zmiany wpisu do rejestru w odpowiednim zakresie, jeżeli rażące nieprawidłowości dotyczą tylko niektórych zakresów działalności podmiotu.

u.o. art. 59 § ust. 1

Ustawa o odpadach

Obowiązek złożenia wniosku o wpis zmian w rejestrze w zakresie kodu i nazwy rodzajów transportowanych odpadów.

u.o. art. 52 § ust. 1 pkt 8 lit. a

Ustawa o odpadach

Określa rodzaje odpadów, których transport wymaga wpisu do rejestru.

u.o. art. 24 § ust. 4

Ustawa o odpadach

Obowiązek dostarczenia odpadów do wskazanego miejsca oraz ich przekazania wskazanym posiadaczom.

u.o. art. 69 § ust. 3b

Ustawa o odpadach

Obowiązek potwierdzenia w kartach przekazania odpadów zgodnego ze stanem rzeczywistym wykonania transportu odpadów.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Stwierdzone nieprawidłowości w transporcie odpadów miały charakter rażący i były oczywiście sprzeczne z przepisami ustawy o odpadach. Skutki działań skarżącej, polegające na braku możliwości kontroli nad procesem transportu odpadów, są niedopuszczalne w państwie prawnym i prowadzą do rozszczelnienia systemu. Nierzetelne prowadzenie dokumentacji transportu odpadów, transport odpadów nieujętych w rejestrze oraz dostarczanie ich do nieustalonych miejsc stanowi rażące naruszenie obowiązków.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w tym zbyt krótkiego terminu na wypowiedzenie się co do materiału dowodowego. Twierdzenie, że rażące naruszenie prawa wymaga stwierdzenia trwałego, rozłożonego w dłuższym okresie czasu procederu.

Godne uwagi sformułowania

"rażących nieprawidłowości" w wykonywaniu obowiązków określonych w ustawie o odpadach "postąpił w sposób oczywiście sprzeczny z przepisami ustawy, a skutki tego działania (z powodów gospodarczych, społecznych, majątkowych) nie mogą być tolerowane przez organy praworządnego państwa" "proste zestawienie kart przekazania odpadów oraz zapisów BDO z ustalonym stanem faktycznym wskazuje nierzetelność w prowadzeniu działalności gospodarczej" "nieprawidłowości dotyczyły także odpadów niebezpiecznych" "nieprawidłowości miały charakter rażący" "nie mogą być społecznie i gospodarczo akceptowalne" "rozszczelnienia systemu" "umożliwiło gospodarowanie odpadami, które z powodów gospodarczych, społecznych lub majątkowych jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym"

Skład orzekający

Stanisław Nitecki

przewodniczący

Tomasz Dziuk

sprawozdawca

Aneta Majowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rażących nieprawidłowości\" w kontekście ustawy o odpadach oraz konsekwencji prawnych nierzetelnego prowadzenia dokumentacji transportu odpadów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o odpadach, ale ogólne zasady interpretacji "rażących naruszeń" mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy poważnych nieprawidłowości w transporcie odpadów, które miały wpływ na system gospodarki odpadami i bezpieczeństwo środowiskowe. Pokazuje, jak ważne jest rzetelne prowadzenie dokumentacji i zgodność z przepisami.

Transport odpadów poza prawem: sąd wykreślił firmę z rejestru za "rażące nieprawidłowości".

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 989/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-12-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1587
art. 64 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 16 maja 2024 r. nr SKO.OS/41.9/244/2024/6837/AK w przedmiocie dokonania zmiany w rejestrze podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia 16 maja 2024 r.
nr SKO.OS/41.9/244/2024/6837/AK Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Katowicach, po rozpatrzeniu odwołania spółki B. Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej zwanej "skarżącą" lub "skarżącą Spółką"), utrzymało w mocy, wydaną z upoważnienia Marszałka Województwa[...], decyzję z dnia 27 lutego 2024 r. nr[...] , którą to dokonano zmiany wpisu z urzędu, polegającej na wykreśleniu Działu VII, w rejestrze podmiotów 1) wprowadzających produkty, 2) wprowadzających produkty w opakowaniach, 3) prowadzących jednostki handlu detalicznego lub hurtowego, w których są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego, objęte opłatą recyklingową, o której mowa w art. 40a ustawy z dnia
13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 160 i 877), 4) gospodarujących odpadami, 5) będących przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, 6) podmiotów reprezentujących prowadzących systemy kaucyjne, o których mowa w art. 40g ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi dla skarżącej Spółki, z powodu stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587, ze zm. – dalej zwanej "ustawą" lub "ustawą o odpadach").
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Wskazaną na wstępie decyzją organ I instancji, działając na podstawie przepisu art. 64 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 64 ust. 2 ustawy o odpadach, dokonał zmiany wpisu z urzędu, polegającej na wykreśleniu Działu VII, w rejestrze dla skarżącej Spółki. W uzasadnieniu decyzji wskazano na dopuszczenie się rażących nieprawidłowości przy realizowaniu obowiązków wynikających z art. 59 ust. 1, art. 24 ust. 4 oraz art. 69 ust. 3b ustawy o odpadach dotyczących ich transportu.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca Spółka wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżając decyzję w całości wskazała na naruszenie:
- zawartych w art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 – dalej zwanej k.p.a.) podstawowych zasad postępowania administracyjnego;
- art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że doszło do "rażących" nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy, podczas gdy prawidłowa ocena kompletnego materiału dowodowego prowadzić powinna do wniosku, że nie zaistniał stan faktyczny umożliwiający przyjęcie, że zrealizowała się przesłanka do wykreślenia z rejestru;
- art. 11 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez brak umotywowania całościowo przyczyn uzasadniających uznanie zarzucanego naruszenia prawa za rażące;
- art. 105 § 1 k.p.a. poprzez nie podjęcie decyzji o umorzeniu postępowania, pomimo, że postępowanie było bezprzedmiotowe ze względu na fakt, iż nie zaistniał stan faktyczny uzasadniający wymierzenie sankcji w postaci wykreślenia z rejestru;
- art. 6 w zw. z art. 8 § 1 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nieprawidłowy, procedowanie wyłącznie w oparciu o dowody zebrane przed wszczęciem postępowania oraz zawiadomienie skarżącej Spółki o finalnym zebraniu wszystkich dowodów w sprawie i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 3 dni, który to termin był zbyt krótki i niezgodny z co najmniej 7- dniową praktyką wyznaczaną na zapoznanie się przez stronę z materiałem dowodowym.
Jednocześnie w odwołaniu podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy nie zaistniały podstawy do wymierzenia wskazanej sankcji administracyjnej.
Odwołanie nie przyniosło jednak zamierzonego skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu Kolegium, w pierwszej kolejności, przywołało przepisy ustawy o odpadach będące podstawą materialnoprawną wydanej decyzji, następnie przenosząc je do stanu faktycznego tej sprawy, wskazało, że skarżąca Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, w tym transportu odpadów, w zakresie specjalistycznych robót budowlanych, rozbiórek obiektów oraz robót porządkowych i przygotowania terenów pod budowę. Na podstawie złożonego wniosku została wpisana w dniu
25 września 2020 r. do rejestru, o którym mowa w art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach jako podmiot transportujący odpady oraz wytwórca odpadów zobowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów niepodlegających obowiązkowi uzyskania pozwolenia na wytwarzanie odpadów albo pozwolenia zintegrowanego. W dziale VII rejestru zostały wpisane kody i nazwy 39 rodzajów transportowanych odpadów, których katalog, na wniosek skarżącej Spółki, został rozszerzony. W wyniku działań kontrolnych [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K. stwierdził rażące nieprawidłowości w wykonywaniu przez skarżącą Spółkę obowiązków określonych w przepisach ustawy o odpadach w zakresie transportu odpadów, w związku z tym wystąpił do organu I instancji o podjęcie działań zmierzających do wykreślenia jej z ww. rejestru. Na tej podstawie wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie.
Organ odwoławczy, powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy m.in. analizy kart przekazania odpadów, protokół z kontroli przeprowadzonej w dniach od 16.06.2023r. do 20.10.2023r. przez inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. i załączniki do tego protokołu, wskazał na naruszenie przepis art. 59 ust. 1 w związku z art. 52 ust. 1 pkt 8 lit a ustawy o odpadach poprzez brak złożenia wniosku o wpis zmian w rejestrze w zakresie kodu i nazwy rodzajów transportowanych odpadów. Materiał dowodowy ujawnił bowiem transport odpadów nie objętych wpisem w rejestrze. Podano także, iż doszło do naruszenia art. 24 ust. 4 ustawy o odpadach, gdyż skarżąca Spółka nie dopełniła obowiązku dostarczenia odpadów do wskazanego w kartach przekazania odpadów miejsca oraz ich przekazania ujawnionym w kartach przekazania odpadów wskazanym tam posiadaczom. Nadto, wytknięto naruszenie art. 69 ust. 3b ustawy o odpadach poprzez potwierdzenie w kartach przekazania odpadów niezgodnie ze stanem rzeczywistym wykonanie transportu odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne do ww. podmiotów i miejsc prowadzenia przez nich działalności.
Jednocześnie, w ocenie Kolegium, skarżąca Spółka dopuściła się nieprawidłowości mających charakter rażący, gdyż postąpiła niezgodnie jednoznaczne sformułowanymi przepisami ustawy o odpadach, wbrew ww. obowiązkom, a naruszenie przez nią przepisów ma charakter oczywisty. Nadto, nieprawidłowości dotyczyły także odpadów niebezpiecznych. Kolegium zwróciło uwagę, że proste zestawienie kart przekazania odpadów oraz zapisów BDO z ujawnionym stanem faktycznym ujawnia nierzetelność w prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie transportu odpadów. Podkreślono, że ujawniony proceder nie miał charakteru jednostkowego. W tym zakresie Kolegium wskazało na konkretne okoliczności faktyczne sprawy (vide; k. nr 6-7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).
Zdaniem Kolegium skarżąca Spółka postępowała w sposób oczywiście sprzeczny z przepisami ustawy o odpadach, a skutki tego działania, przejawiające się w szczególności w braku możliwości kontroli nad procesem związanym z transportem odpadów w zakresie ilości, rodzaju i miejsca ostatecznego ich przekazania, nie mogą być społecznie i gospodarczo akceptowalne. Dokumentacja związana z gospodarką odpadami służy bowiem odzwierciedlaniu stanu rzeczywistego, co pozwala uszczelniać system. Działanie strony prowadziło zaś do celu przeciwnego, a mianowicie do rozszczelnienia systemu. Pośrednio zaś umożliwiło takie postępowanie z odpadami, które z powodów gospodarczych i społecznych jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym.
Odnosząc się do odwołania Kolegium za błędne uznało stanowisko, zgodnie z którym stwierdzenie rażącego naruszenia przepisów ustawy o odpadach wymaga stwierdzenia trwałego, rozłożonego w dłuższym okresie czasu procederu, którego negatywnym skutkiem jest zagrożenie dla środowiska lub życia i zdrowia ludzi. Nadto, Kolegium za niezasadne uznało stawiane organowi I instancji zarzuty naruszenia przepisów postępowania, odnosząc się do nich na k. nr 8 do 9 uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, ponawiając zarzuty podnoszone w odwołaniu, dodatkowo wskazując na naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Kolegium zwróciło się także z wnioskiem o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119
pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm. - dalej p.p.s.a.).\
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2023r., Poz. 1587 ze zm. – zwanej dalej jak dotychczas: "ustawą" lub "ustawą o odpadach".) Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy, marszałek województwa dokonuje z urzędu, w drodze decyzji, wykreślenia podmiotu z rejestru w przypadku: 1) nieuiszczenia opłaty rocznej, w przypadkach gdy jest wymagana; 2) uchylony, 3) stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy; 4) stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach, ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym; 5) stwierdzenia trwałego zaprzestania wykonywania przez podmiot działalności wymagającej wpisu do rejestru; 6) niewniesienia w wymaganej wysokości zabezpieczenia finansowego, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym - w przypadku wprowadzającego sprzęt, który wprowadził do obrotu sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych; 7) niezłożenia zaświadczenia albo dokumentu potwierdzającego wysokość gwarancji bankowej lub gwarancji ubezpieczeniowej, o których mowa w art. 64 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym; 8) niezłożenia zaświadczenia, o którym mowa w art. 6 ust. 4a ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej.
Jak natomiast stanowi art. 63 ust. 2 ustawy jeżeli podmiot prowadzi działalność objętą obowiązkiem wpisu do rejestru w więcej niż jednym zakresie, a przesłanki, o których mowa w ust. 1, dotyczą tylko niektórych zakresów działalności, a podmiot nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 59 lub art. 60, marszałek województwa dokonuje z urzędu, w drodze decyzji, zmiany wpisu do rejestru w odpowiednim zakresie.
W realiach rozpoznawanej sprawy Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji o dokonaniu zmiany wpisu z urzędu w rejestrze podmiotów: 1) wprowadzających produkty, 2) wprowadzających produkty w opakowaniach, 3) prowadzących jednostki handlu detalicznego lub hurtowego, w których są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego, objęte opłatą recyklingową, o której mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 160 i 877), 4) gospodarujących odpadami, 5) będących przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, 6) podmiotów reprezentujących prowadzących systemy kaucyjne, o których mowa w art. 40g ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, zwanych dalej "podmiotami reprezentującymi" - zwanym dalej "Rejestrem. Zmiana ta polegała na wykreśleniu z Rejestru prowadzonego dla skarżącej Spółki całego Działu VII. Powodem tej zmiany, polegającej na wykreśleniu Działu VII, było stwierdzenie rażących nieprawidłowości w wykonywaniu przez skarżącą obowiązków określonych w przepisach ustawy o odpadach. Nie stanowi przedmiotu sporu, że przywołane powyżej przepisy ustawy o odpadach dają Marszałkowi Województwa kompetencję do wykreślenia danego podmiotu z Rejestru, o ile stwierdzi, iż podmiot, który w takim rejestrze figuruje dopuścił się nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy o odpadach, przy czym muszą być to nieprawidłowości rażące (art. 63 ust. 1 pkt 3 ustawy). W świetle art. 63 ust. 2 ustawy poza sporem jest także i to, że jeżeli stwierdzone rażące nieprawidłowości dotyczą tylko niektórych zakresów działalności podmiotu prowadzącego działalność objętą obowiązkiem wpisu do rejestru, to marszałek województwa dokonuje z urzędu, w drodze decyzji, zmiany wpisu do rejestru w odpowiednim zakresie.
Spór dotyczy natomiast tego, czy w realiach rozpoznawanej sprawy skarżąca faktycznie dopuściła się rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w ustawie o odpadach. Rozstrzygając ten spór, a tym samym dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Kolegium, należy przede wszystkim mieć na względzie, że przesłanką do zastosowania omówionych powyżej konsekwencji naruszeń w zakresie wykonywania obowiązków określonych w ustawie o odpadach jest kwalifikowany ich charakter. Nie każde bowiem naruszenie tych obowiązków prowadzi do wykreślenia, czy też zmiany w Rejestrze, lecz tylko takie, któremu można przypisać rażący charakter. W przywołanych powyżej przepisach ustawy o odpadach ustawodawca nie zdefiniował jak należy rozumieć pojęcie "rażących nieprawidłowości". Zdaniem Sądu w tym zakresie zasadnym jest sięgnięcie do wypracowanego w doktrynie i w orzecznictwie sądów administracyjnych sposobu rozumienia pojęcia rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tak więc, w ocenie Sądu, o rażących nieprawidłowościach w wykonywaniu obowiązków określonych w ustawie o odpadach można mówić wtedy, gdy dany podmiot postąpił w sposób oczywiście sprzeczny z przepisami ustawy, a skutki tego działania (z powodów gospodarczych, społecznych, majątkowych) nie mogą być tolerowane przez organy praworządnego państwa. W wyroku NSA z 14 marca 2012 r. II OSK 2525/10 poza wyżej wskazanymi cechami, mowa też o naruszeniu racji ekonomicznych lub gospodarczych (zob. D. Kucharski, Rażące naruszenie prawa jako przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., LEX/el. 2019, por. wyrok NSA z 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04, wyrok NSA z 20 października 2011 r., II GSK 1056/10, wyrok NSA z 8 marca 2012 r., I OSK 363/11, wyrok WSA we Wrocławiu z 18 grudnia 2018 r., II SA/Wr 621/18, wyrok WSA w Krakowie z 18 stycznia 2019 r., II SA/Kr 1259/18, wyrok WSA w Gdańsku z 4 lipca 2019 r., III SA/Gd 200/19, wyrok WSA w Poznaniu z 7 września 2023 r. II SA/Po 275/23).
Uwzględniając takie rozumienie pojęcia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w ustawie o odpadach, w wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do wniosku, że Kolegium, a wcześniej organ I instancji, zasadnie stwierdziły, że taka właśnie sytuacja ziściła się w rozpoznawanej sprawie.
Rację należy przyznać Kolegium, że już proste zestawienie kart przekazania odpadów oraz zapisów BDO z ustalonym stanem faktycznym wskazuje nierzetelność w prowadzeniu działalności gospodarczej przez stronę w zakresie transportu odpadów. Co istotne ze zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego materiału dowodowego wynika, że naruszenia obowiązków nie miał charakteru jednostkowego.
Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy kart przekazania odpadów (7 sztuk) skarżąca Spółka w dniach 8 – 9 maja 2023r. realizować miała transport odpadów z podmiotu oznaczonego jako E. sp. z o.o. do spółki "G." sp. z o.o. (karty 219-267 akt administracyjnych). Tymczasem z wydruków tachografów z tych dni wynika, że czas pracy pojazdów wykluczał możliwość wykonania usług na wskazanej trasie. W czasie gdy pojazd powinien być w ruchu, zgodnie z danymi z BDO, urządzenie wykazywało, że pojazd nie pracował. Ponadto podmiot przejmujący odpady tj. spółka "G." sp. z o.o. nie prowadziła działalności na nieruchomości przy ul. [...] w K., a we wskazanych powyżej dniach pojazdy nie wjeżdżały na tę nieruchomość. Zasadnie przy tym organy uznały, że nie sposób ustalić miejsca do jakiego wskazane odpady zostały przetransportowane.
W świetle akt administracyjnych organy prawidłowo przyjęły, że również odpady odebrane w dniu 25 maja 2023 r. ze spółki E. sp. z o.o. zostały przetransportowane do nieustalonego miejsca zamiast do przedsiębiorcy prowadzącego działalność pod firmą: "[...]" z siedzibą w K.. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedsiębiorca ten w 2023r. nie prowadził ewidencji odpadów, jednakże odpady transportowane przez stronę zostały przez tego przedsiębiorcę przyjęte i potwierdzone w rejestrze BDO. Ponadto prawidłowo organy ustaliły, że środek transportu, który powinien transportować odpady ze spółki E. sp. z o.o. do miejsca prowadzenia działalności przez ww. przedsiębiorcę, realizował transport odpadów z S., ul. [...] do Z. sp. z o.o. z siedzibą w P.
Zdaniem Sądu zasadnie organy oparły się także na ustaleniach organu ochrony środowiska, z których wynikało, że na terenie nieruchomości prowadzenia działalności przez wskazanego powyżej A. P.tj. w S. przy [...] brak było możliwości deponowania odpadów w ilości wynikającej z potwierdzonych kart przejęcia odpadów. Badanie tego terenu przy pomocy bezzałogowego pojazdu latającego (dron) ujawniło, że na terenie tym zdeponowane zostały odpady, które porosły już roślinnością, co świadczyło o znacznym upływie czasu od ich zdeponowania; pryzma odpadów nie uległa zmianie od 2019r. Prawidłowym było więc wyciągnięcie wniosku, że odpady, które miały być rzekomo transportowane do tego podmiotu w okresie od 6 lutego do 1 czerwca 2023r. nie zostały na tym terenie umieszczone. Kolegium odniosło się przy tym do wyjaśnień przedstawicieli skarżącej Spółki oraz kierowców zawartych w protokołach kontroli organu ochrony środowiska, uznając je za nieprzekonujące. Zdaniem Sądu prawidłowości przeprowadzonego przez Kolegium wnioskowania nie zdołały podważyć, podniesione także i w skardze, wyjaśniania strony skarżącej, że nie zawsze możliwy był wjazd "na bazę (teren nieruchomości) aby rozładować kontener". Pomijając gołosłowność i ogólnikowość takich wyjaśnień nie sposób zaakceptować takiego postępowania, w ramach którego, powołując się na rzekome przeszkody transportowany kontener z odpadami pozostawia się przy wjeździe na teren nieruchomości, mającej być miejscem ich przeznaczenia, a następnie odbiera się już pusty kontener nie wiadomo przez kogo i w jakich okolicznościach opróżniony. Poczynione w powyższym zakresie ustalenia, w ocenie Sądu, dawały organom podstawę do przyjęcia, że skarżąca Spółka naruszyła art. 24 ust. 4 ustawy. Nie wykonano bowiem obowiązku dostarczenia odpadów do wskazanego w kartach przekazania odpadów miejsca oraz nie dopełniono obowiązku przekazania odpadów wskazanymu w tych kartach posiadaczom tj. przedsiębiorcy A. P. oraz spółce "G." sp. z o.o. w P. Ponadto zasadnie organy przyjęły, że w ten sposób doszło także do naruszenia art. 69 ust. 3b ustawy, polegającego na potwierdzeniu przekazania odpadów niezgodne ze stanem rzeczywistym. Nie mógł przy tym odnieść skutku zarzut skargi, sprowadzający się do tego, że dopiero "poświadczenie nieprawdy w dokumentach" stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu pozwala stwierdzić, że doszło do naruszenie art. 69 ust. 3b ustawy o odpadach. Ocena, czy dany podmiot wykonuje obowiązek wynikający z art. 69 ust. 3b ustawy (a także inne obowiązki wynikające z art. 69 ustawy) jest niezależna od tego, czy określone działanie lub zaniechanie dotyczące realizacji tego obowiązku jednocześnie wypełnia znamiona czynu zabronionego na gruncie przepisów prawa karnego.
Według Sądu w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium zasadnie również stwierdziło, że skarżąca wykonywała transport odpadów nieobjętych wpisem w Rejestrze. W aktach sprawy znajduje się 119 kart przekazania odpadów z potwierdzonym transportem na odpady, które nie widniały w dziale VII Rejestru, czyli w odniesieniu do strony skarżącej nie był objęte wpisem w tym rejestrze. Oznacza to, że strona skarżąca naruszyła art. 59 ust. 1 w związku z art. 52 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy poprzez brak złożenia wniosku o wpis zmian w Rejestrze w zakresie kodu i nazwy rodzajów transportowanych odpadów.
Mając na względzie dotychczasowe rozważania, w ocenie Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że skarżąca Spółka dopuściła się "rażących nieprawidłowości". W świetle prawidłowo ustalonych okoliczności dotyczących przedstawionego powyżej postępowania skarżącej organy zasadnie zakwalifikowały to postępowanie jako oczywiście sprzeczne z treścią wymienionych powyżej przepisów ustawy o odpadach mających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Ponadto społeczno-gospodarcze skutki działania skarżącej, przejawiające się w szczególności w braku możliwości kontroli nad procesem związanym z transportem odpadów w zakresie ilości, rodzaju i miejsca ostatecznego ich przekazania, nie dają się pogodzić z wymogami praworządności. Nie tylko bowiem stanowią naruszenie prawa, ale stwarzają możliwości do dalszych, jeszcze poważniejszych jego naruszeń. Dokumentacja związana z gospodarką odpadami służy bowiem odzwierciedlaniu stanu rzeczywistego, co pozwala uszczelniać system. Działanie skarżącej prowadziło do celu przeciwnego, a mianowicie do rozszczelniania systemu. Pośrednio zaś umożliwiło gospodarowanie odpadami, które z powodów gospodarczych, społecznych lub majątkowych jest niemożliwe do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym.
W kontekście zarzutów skargi nie sposób zgodzić się, że stwierdzenie rażącego naruszenia przepisów ustawy o odpadach wymaga wcześniejszego stwierdzenia trwałego, rozłożonego w dłuższym okresie czasu procederu, którego negatywnym skutkiem są sytuacje określone w art. 16 ustawy o odpadach, tj. zagrożenie dla środowiska lub życia i zdrowia ludzi. Stanowisko, że rażące naruszenie prawa zachodzi tylko w przypadku stwierdzenia trwałego, rozłożonego w dłuższym okresie czasu procederu, nie znajduje wsparcia ani w przepisach ustawy, ani w orzecznictwie, ani w doktrynie. Należy przy tym zaakcentować, że zgodnie z wykładnią językową, art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach ma zastosowanie do wszystkich sytuacji, w których naruszone są jakiekolwiek przepisu ustawy o odpadach.
Zdaniem Sądu, biorąc pod uwagę powyższe rozważania, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, albowiem organy w sposób prawidłowy uznały, że nieprawidłowości wynikające z zachowania skarżącej miały charakter rażący, a tym samym wyczerpywały znamiona art. 64 ust. 1 pkt 3 ustawy o odpadach.
Nie mogły odnieść żadnego skutku podnoszone przez skarżącą zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów postępowania. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji stanowią takie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Tymczasem do takich naruszeń w realiach rozpoznawanej sprawy nie doszło. Nie budzi przy tym zastrzeżeń Sądu to, że organy w ramach postępowania dowodowego poczyniły ustalenia na podstawie materiałów zebranych w toku kontroli przeprowadzonej przez WIOŚ. Odnotować przy należy, że strona skarżąca nie przedstawiła materiału dowodowego, który dawałby wystarczające podstawy do podważenia ustalonego przez organy stanu faktycznego. Formułując zaś zarzuty, dotyczące wyznaczenia zbyt krótkiego terminu na wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego skarżąca nie wykazała, aby mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a to w związku z wnioskiem Kolegium w tym zakresie i brakiem żądania strony skarżącej o przeprowadzenie rozprawy.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI