II SA/Gl 988/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Wojewody Śląskiego, uznając, że właściciele sąsiedniej działki nie byli stroną postępowania o pozwolenie na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, ponieważ inwestycja nie naruszała ich praw do zabudowy.
Skarżący, właściciele działki sąsiedniej, domagali się wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, twierdząc, że narusza ona ich interesy, w tym możliwość korzystania z własnej studni. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie byli stroną postępowania, gdyż inwestycja nie oddziałuje na ich działkę w sposób ograniczający zabudowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podzielił to stanowisko, podkreślając, że definicja obszaru oddziaływania obiektu została zawężona do ograniczeń w zabudowie, a możliwość wykopania studni nie jest równoznaczna z prawem do zabudowy, zwłaszcza gdy działka posiada przyłącze wodociągowe.
Sprawa dotyczyła skargi B. L. i A. L. na decyzję Wojewody Śląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. Skarżący domagali się wznowienia postępowania, argumentując, że są stroną postępowania, ponieważ projektowana inwestycja narusza przepisy dotyczące usytuowania studni i może ograniczyć zabudowę ich działki sąsiedniej. Organy administracji uznały, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, ponieważ ich działka nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu Prawa budowlanego, które ogranicza pojęcie strony do osób, których interes prawny lub obowiązek dotyczy konkretnych ograniczeń w zabudowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wyjaśnił, że możliwość wykopania studni na działce sąsiedniej nie jest równoznaczna z prawem do zabudowy, zwłaszcza gdy działka posiada przyłącze wodociągowe. Podkreślono, że definicja obszaru oddziaływania obiektu, zgodnie ze zmienionym brzmieniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, obejmuje jedynie ograniczenia w zabudowie, a nie szeroko rozumiane zagospodarowanie terenu. W związku z tym, że skarżący nie wykazali, iż są stroną postępowania, nie zaistniała podstawa do wznowienia postępowania, a tym samym do dalszej merytorycznej oceny ich zarzutów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, właściciele sąsiedniej działki nie byli stroną postępowania, ponieważ inwestycja nie narusza ich praw do zabudowy, a możliwość wykopania studni nie jest równoznaczna z prawem do zabudowy, zwłaszcza gdy działka posiada przyłącze wodociągowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja obszaru oddziaływania obiektu, zgodnie z Prawem budowlanym, ogranicza się do sytuacji, gdy inwestycja wprowadza ograniczenia w zabudowie sąsiedniej nieruchomości. Możliwość wykopania studni nie jest takim ograniczeniem, a zatem skarżący nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ może odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania - strona, która nie brała udziału w postępowaniu, mimo że brała w nim udział.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania - wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania - decyzja została wydana na skutek przestępstwa lub korupcji.
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy brak jest podstaw do jej uchylenia.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
PrBud art. 28 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
PrBud art. 3 § pkt. 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu - teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 119 § pkt. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
PrBud art. 34 § ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymogi dotyczące projektu zagospodarowania terenu w projekcie budowlanym.
RozpWT art. 31 § ust. 1 pkt 4 i 5
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Przepisy dotyczące usytuowania studni i odległości od przewodów rozsączających.
RozpWT art. 26 § ust. 1 i 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wymogi dotyczące zapewnienia możliwości przyłączenia do sieci wodociągowej lub indywidualnego ujęcia wody dla działki budowlanej.
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Nowelizacja Prawa budowlanego, która zmieniła definicję obszaru oddziaływania obiektu.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji prawidłowo uznały, że skarżący nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ inwestycja nie naruszała ich praw do zabudowy. Definicja obszaru oddziaływania obiektu w Prawie budowlanym została zawężona do ograniczeń w zabudowie, a możliwość wykopania studni nie jest takim ograniczeniem.
Odrzucone argumenty
Skarżący twierdzili, że naruszono przepisy dotyczące usytuowania studni i planu miejscowego. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 28 KPA, art. 110 KPA, art. 149 § 2 KPA, art. 151 § 1 pkt 2 KPA, art. 78 KPA, art. 7 w zw. z art. 77 KPA.
Godne uwagi sformułowania
Okolicznością bezsporną jest to, że działka skarżących ma charakter działki budowalnej, przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Potencjalna możliwość budowy studni wody pitnej, czyli indywidualnego ujęcia wody miałaby zatem znaczenie tylko w sytuacji, w której działka skarżących nie byłaby podłączona do sieci wodociągowej. Do zaliczenia do takiego obszaru konieczne jest oddziaływanie na możliwość zabudowy.
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący
Tomasz Dziuk
sprawozdawca
Edyta Kędzierska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'obszar oddziaływania obiektu' w kontekście Prawa budowlanego i definicji strony postępowania, zwłaszcza w sprawach dotyczących pozwoleń na budowę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sąsiadów i budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, ale jego zasady dotyczące definicji strony i obszaru oddziaływania mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie kręgu stron w postępowaniach administracyjnych, szczególnie w kontekście prawa budowlanego i potencjalnych konfliktów sąsiedzkich.
“Czy sąsiad zawsze ma prawo głosu w sprawie pozwolenia na budowę? Sąd wyjaśnia, kiedy sąsiad nie jest stroną.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 988/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-10-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Edyta Kędzierska Stanisław Nitecki /przewodniczący/ Tomasz Dziuk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 332/23 - Wyrok NSA z 2025-07-03 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 145 § 1 pkt 4, art. 28, art. 151 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2021 poz 2351 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 151, art. 119 pkt. 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi B. L., A. L. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 18 maja 2022 r. nr IFXIV.7840.11.82.2021 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...] wydaną na wniosek I. S. i M. S. (zwanych dalej inwestorami) Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr 1, zlokalizowanej w T. przy ul. [...]. Decyzja ta stała ostateczna z dniem 1 września 2020 r. Wnioskiem z dnia 9 listopada 2020 r. B. L. i A. L. (zwani dalej wnioskodawcami lub skarżącymi) właściciele działki nr 2 graniczącej bezpośrednio ze wskazaną powyżej działką nr 1, zwrócili się do Starosty [...] o wznowienie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 6 K.p.a. - postępowania w sprawie zakończonej wskazaną powyżej ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...]. Starosta w dniu 8 lutego 2021 r. odmówił uchylenia tej decyzji. Jednak na skutek wniesionego przez wnioskodawców odwołania Wojewoda Śląski decyzją z dnia 27 sierpnia 2021 r. uchylił odmowne rozstrzygnięcie Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Decyzją z dnia 12 listopada 2021 r. nr [...] – Starosta ponownie odmówił uchylenia wskazanej na wstępie decyzji ostatecznej z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr [...]. Uzasadniając odmowę Starosta wskazał, że wnioskodawcy nie byli stroną postępowania w sprawie zakwestionowanego pozwolenia na budowę, ponieważ ich działka znajduje się poza obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a zatem nie zaszła przesłanka wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto wnioskodawcy nie wykazali, aby wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, tj. w sprawie nie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nie zachodzi też, zarzucana przez wnioskodawców, niezgodność projektowanej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego. Ponadto wbrew zarzutom wnioskodawców, dotyczącym nieaktualnej mapy do celów projektowych, organ I instancji stwierdził, ze mapa ta została sporządzona przez uprawnionego geodetę, a operat techniczny zawierający wyniki przeprowadzonych prac geodezyjnych i kartograficznych został wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w związku z czym nie ma podstaw do kwestionowania jej zawartości. Organ I instancji nie podzielił też zarzutów wnioskodawców dotyczących braku uzgodnienia projektu budowlanego ze Śląskim Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska, (art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.), gdyż średnia dobowa ilość ścieków wynosi 0,678 m3, a według rozporządzenia wymóg uzyskania pozytywnej opinii w tym zakresie dotyczy ilość ścieków większej od 5 m3 na dobę. Wnioskodawcy, działając przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc, że organ I instancji nie wziął pod uwagę nieprzepisowego usytuowania projektowanej oczyszczalni ścieków względem studni istniejącej na działce inwestora. Ponadto organ nie przeanalizował również kwestii faktycznego zapotrzebowania na wodę i na odbiór ścieków zakładu masarskiego, który ma być obsługiwany przez projektowaną oczyszczalnię ścieków. Organ nie wziął też pod uwagę faktu stwierdzenia nieważności wcześniejszej decyzji Starosty z dnia 25 marca 2019 r. nr [...], dotyczącej rozbudowy zakładu masarskiego właśnie z powodu niezgodności inwestycji z planem miejscowym. Odwołanie wnioskodawców nie przyniosło jednak oczekiwanego przez nich skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 18 maja 2022 r. nr IFXV.7840.11.82.2021 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej w skrócie PrBud) Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając decyzję Wojewoda zaakcentował, że weryfikacja twierdzeń składającego podanie, wedle których jest on stroną postępowania następuje po jego wznowieniu. Dopiero zaś ewentualne ustalenie, że wnioskodawca ma przymiot strony postępowania, umożliwia organowi przeprowadzenie dalszej merytorycznej oceny podniesionych przez niego argumentów, dotyczących innych przesłanek wznowienia (np. wynikających z art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a.). W związku z tym organ skoncentrował się na ocenie, czy wnioskodawcy posiadali przymiot strony w postępowaniu zakończonym wskazanym na wstępie pozwoleniem na budowę. Organ oparł się w tym zakresie na treści art. 28 ust. 2 PrBud jako przepisie szczególnym względem art. 28 k.p.a. Wojewoda wskazał, że art. 28 ust. 2 PrBud ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 PrBud przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Nie wystarcza tutaj samo subiektywne przekonanie danej osoby. W tym kontekście Wojewoda stwierdził, że parametry projektowanego obiektu, jak i jego projektowane usytuowanie na działce inwestycyjnej wykluczają możliwość naruszenia uzasadnionych (prawnie chronionych) interesów wnioskodawców. Usytuowanie projektowanej oczyszczalni odpowiada obowiązującym w tym zakresie przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r poz. 1065 ze zm zwanego dalej RozpWT), a jej przeznaczenie - jako obsługującej istniejący budynek mieszkalny jednorodzinny - odpowiada ustaleniom obowiązującego planu miejscowego. Według Wojewody zarzuty wnioskodawców dotyczące naruszenia poszczególnych przepisów prawnych, nie świadczą o ich własnym, indywidualnym interesie prawnym w przedmiotowej sprawie. Wskazane przez nich przepisy nie wprowadzają żadnych, związanych z zaprojektowanym obiektem, ograniczeń w zabudowie nieruchomości sąsiedniej, tj. działki nr: 2 będącej własnością wnioskodawców. Nie wskazali oni żadnych konkretnych przepisów prawa, które pominięte zostały w analizie przeprowadzonej przez organ I instancji, a z których wynikałaby ewentualność jakiegokolwiek ograniczenia przez projektowany obiekt możliwości zabudowy działki nr 2. Według Wojewody skarżący nie wykazali tym samym, aby zaszła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W związku powyższym Wojewoda uznał, ze brak jest podstaw, aby badać zaistnienie przesłanek wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. W skardze na powyższą decyzję, wniesionej w imieniu wnioskodawców przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. - art. 34 ust. 3 pkt 1 PrBud poprzez akceptację, sporządzenia projektu zagospodarowania terenu projektu budowlanego na nieaktualnej mapie do celów projektowych, gdyż PZT przedstawia w sposób wadliwy odległość przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej od najbliższych studni. Odległość od wykazanej w PZT studni na działce inwestora wynosi nie 30 m, lecz jedynie 27 m, Ponadto nie uwzględniono na działce inwestora "wiaty grillowej" (wiaty rekreacyjnej pełniącej funkcję domku grillowego wydzielonego z przestrzeni przegrodami pełnymi, z dachem dwuspadowym, wyposażonego w murowany wędzarnik z murowanym kominem ponad dach), znajdującej się na południowy wschód od budynku mieszkalnego, ani nowej studni głębinowej znajdującej się kilka metrów na południe od południowo-zachodniego naroża budynku mieszkalnego inwestorów w odległości naruszającej wymogów § 31 ust.1 pkt 4 i 5 RozpWT; - § 31 ust. 1 pkt 4 i 5 RozpWT poprzez akceptację usytuowania na działce inwestora dwóch studni z naruszeniem wymogów z § 31 ust. 1 pkt 4 pkt WT. Pierwsza studnia (wykazana w Projekcie Zagospodarowania Terenu) znajduje się w odległości jedynie 27 m od przewodów rozsączających, a nie 30 m jak wskazano w projekcie, druga studnia (nie wykazana w PZT) - na południe od południowo-zachodniego naroża budynku mieszkalnego inwestorów, jest położona w odległości tylko 17 m od przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej. W skardze zarzucono także naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. - art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący jako właściciele działki sąsiedniej położonej w odległości mniejszej niż wymagane przez RozpWT 30 m. od przewodów rozsączających przydomowej oczyszczalni ścieków nie mają przymiotu strony w postępowaniu, mimo iż § 31 ust. 1 pkt 4 i 5 RozpWT stanowi, że przewody rozsączające winny znajdować się minimum 30 m od studni dostarczających wodę do spożycia dla ludzi, a tym samym nieruchomość należąca do skarżących jest objęta obszarem oddziaływania obiektu, gdyż kopanie na niej jakiejkolwiek studni wody pitnej w pasie około 3 m od granicy ich działki z działką inwestora jest w tym momencie przez ww. przepis wykluczone. - art. 110 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w sprawie, gdy tymczasem w swojej wcześniejszej decyzji z dnia 27 sierpnia 2021 r. znak: [...] wydanej w ramach tego samego postępowania wznowieniowego Wojewoda Śląski uznał skarżących za stronę niniejszego postępowania, - art. 149 § 2 k.p.a. poprzez całkowity brak rozważenia w postępowaniu wznowieniowym powołanych we wniosku o wznowienie przesłanek wznowieniowych, o których mowa wart. 145 § 1 pkt 5-6 k.p.a., polegających na nieaktualności mapy do celów projektowych, zbytnim i niezgodnym z RozpWT zbliżeniu przewodów rozsączających do studni oraz braku uzgodnienia pozwolenia na budowę ze Śląskim Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska z uwagi na ilość ścieków mogącą przekraczać 5 m3 na dobę, - art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę jego zastosowania i odmowę uchylenia decyzji nr [...], gdy tymczasem istniały podstawy do jej uchylenia określone w art. 145 § 1 pkt 4 -6 k.p.a., - art. 78 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych o przeprowadzenie dowodu z oględzin posesji inwestora na okoliczność wykazania nieaktualności mapy do celów projektowych oraz dowodu z dokumentu - pisma Przedsiębiorstwa [...] z dnia 18 marca 2019 r. na okoliczność istnienia możliwości budowy przyłącza kanalizacyjnego i sieci kanalizacji sanitarnej, - art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nienależytą i dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności przyjęcie błędnych ustaleń, że oczyszczalnia ścieków obsługuje wyłącznie budynek mieszkalny jednorodzinny, a już nie zakład przetwórstwa mięsnego na działce inwestorów, błędne przyjęcie, że oczyszczalnia obsługująca także zakład mięsny jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W skardze zawarto także wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a ponadto o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili argumentację zmierzającą do wykazania zasadności podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 22 sierpnia 2022 r. o oddalenie skargi zwrócili się inwestorzy. W uzasadnieniu tego stanowiska inwestorzy przedstawiali argumentację mającą na celu wykazania bezzasadności podniesionych przez skarżących zarzutów. Zaakcentowano w nim, że skarżący nie wskazali, w którym miejscu doszło do naruszenia planu miejscowego. Natomiast pismem z dnia 20 września 2022 r. skarżący w odpowiedzi na pismo inwestorów powtórzyli wywód mający przemawiać za zasadnością zarzutów dotyczących naruszenia planu miejscowego oraz zasadnością uznania ich za strony postępowania. Z kolei w dniu 20 października 2022 r. do Sądu wpłynęło kolejne pismo inwestorów kwestionujące stanowisko skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o przedstawione powyżej kryteria wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Przedmiot kontroli sprawowanej w oparciu o powyższe kryteria stanowiła decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Kontrolowana decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania, jakim jest tryb wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 -152 k.p.a.). Postępowanie to składa się z kilku etapów. Etap wstępny takiego postępowania obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia. Natomiast kolejny etap - po wydaniu postanowienia o wznowieniu - dotyczy badania istnienia przyczyny wznowienia. Przepisy art. 151 § 1 i 2 k.p.a. zawierają katalog rozstrzygnięć, które może wydać organ administracji po wznowieniu postępowania i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie. Organ może: odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b (art. 151 § 1 pkt 1) k.p.a., może uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi zaistnienie podstaw do jej uchylenia na mocy powyższych przepisów i wydać nową decyzję o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) albo stwierdzić, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa z jednoczesnym wskazaniem okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 w zw. z art. 146 k.p.a.). Punktem wyjścia do wydania jednego ze wskazanych powyżej rozstrzygnięć jest stwierdzenie, czy w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, w oparciu o którą postępowanie zostało wszczęte. Należy przy tym zaakcentować, że jeżeli po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ uzna, że taka przesłanka nie zaistniała, to powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., chociażby nawet dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej. Jak wynika z akt sprawy skarżący jako przesłankę wznowienia postępowania wskazali na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.. Skarżący uważają, że będąc stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu inwestorom pozwolenia na budowę wskazanej na wstępie przydomowej zostali pozbawieni udziału w tym postępowaniu. Zważywszy na wskazaną we wniosku przesłankę wznowienia kluczową kwestią wznowionego postępowania było rozstrzygnięcie, czy skarżącym przysługiwał przymiot stron postępowania o pozwolenie na budowę. Pozytywne rozstrzygnięcie uprawniałoby skarżących do żądania ponownego rozstrzygnięcia sprawy we wznowionym postępowaniu. Organy obu instancji prawidłowo wskazały, że dla rozstrzygnięcia tej kwestii zastosowanie znajduje art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 PrBud. Przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący wywodzą przymiot stron z okoliczności, że przedmiotowa inwestycja uniemożliwi im kopanie jakiekolwiek studni wody pitnej w pasie około 3 metrów od granicy ich działki z działką inwestorów. W związku z tym należy zauważyć, że organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że nie brał pod uwagę możliwości budowy przez skarżących nowej studni, gdyż zlokalizowany na działce skarżących jednorodzinny budynek mieszkalny posiada istniejące przyłącze wodociągowe. Stanowisko to zaaprobował organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Sądu takie stanowisko jest prawidłowe. Okolicznością bezsporną jest to, że działka skarżących ma charakter działki budowalnej, przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Wskazywana przez skarżących możliwość "wykopania" studni, zdaniem Sądu, powinna być odnoszona do takiego przeznaczenia tej działki. Studnia jest obiektem istotnym z punktu widzenia możliwości zabudowy działki zgodnego ze wskazanym powyżej przeznaczeniem. Związek ten znajduje swój normatywny wyraz w § 26 RozpWT, zgodnie z którym działka budowlana przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej (ust. 1). Dopiero w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody (ust. 3). Potencjalna możliwość budowy studni wody pitnej, czyli indywidulanego ujęcia wody miałaby zatem znaczenie tylko w sytuacji, w której działka skarżących nie byłaby podłączona do sieci wodociągowej. W sytuacji zaś, w której działka sąsiadująca z terenem objętym zamierzeniem inwestycyjnym posiada przyłącze wodociągowe, oddziaływanie zamierzonej inwestycji (obiektu) na możliwości budowy na tej działce indywidulanego ujęcia wody nie daje podstaw do przyjęcia, że działka ta znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu. Okoliczność, że skarżący nie będą mogli urządzić studni w trzymetrowym pasie przylegającym do granicy z działką inwestorów nie wpłynie na możliwość zabudowy zgodnie z jej mieszkaniowym przeznaczeniem. W kontekście dotychczasowych rozważań nie mógł odnieść skutku sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 28 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że treść terminu "strona", użytego w art. 28 ust. 2 PrBud, wypełnia przepis art. 28 k.p.a., z tym że art. 28 ust. 2 PrBud zawęża jego treść do osób wymienionych w tym przepisie, gdyż postępowanie to dotyczy ich interesu prawnego lub obowiązku (por. wyr. NSA z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/16). Należy przy tym zaakcentować, że przepisy PrBud, regulujące kwestię przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę należy wykładać ściśle, nie zaś rozszerzająco (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 14 lipca 2022 r. sygn. akt II OSK 2043/19, z dnia 12 maja 2022 sygn. akt 1443/19, z dnia 25 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3630/18). Zaakcentować przy tym należy, że wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), art. 3 pkt 20 PrBud otrzymał nowe brzmienie. Ustawodawca jeszcze bardziej zawęził definicję strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Obecnie przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć tylko taki teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, które to przepisy wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W dotychczasowym zaś brzmieniu był mowa o przepisach odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy. Dokonane zatem na skutek wspomnianej nowelizacji uściślenie dotyczy terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu. W tym kontekście w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, będą mogły powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyr. NSA z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 34/19; S. Juszczak, Zmiana kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po nowelizacji definicji obszaru oddziaływania obiektu, ST 2021, nr 4, s. 48-57). W realiach rozpoznawanej sprawy wskazywana przez skarżących możliwość "wykopania studni" mieści się jedynie w ramach zagospodarowania ich działki i nie sposób uznać jej za realizację prawa do jej zabudowy. Urządzenie studni zaopatrującej w wodę pitną (czy jej "wykopanie" jak to ujęto w skardze) nie jest objęte wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. W przepisach RozpWT zagadnienie dotyczące usytuowania studni zostało uregulowane w Dziale II "Zabudowa i zagospodarowanie działki budowlanej". Przy czym choćby z systematyki poszczególnych rozdziałów znajdujących się w tym dziale wynika, że studnia jest traktowana jako element zagospodarowania działki a nie jej zabudowy. Okoliczność, że objęta pozwoleniem na budowę przydomowa oczyszczalnia ścieków ograniczy możliwość zagospodarowania wskazywanego w skardze pasa szerokości trzech metrów od granicy z działką inwestorów (w istocie z fragmentem tej granicy) w świetle zmienionej definicji zawartej w art. 3 pkt 20 PrBud powoduje, że nie sposób z tego powodu uznać działki skarżących jako znajdującej się obszarze oddziaływania obiektu. Do zaliczenia do takiego obszaru konieczne jest oddziaływanie na możliwość zabudowy. Oddziaływanie zaś to mogłoby wchodzić w grę gdyby działka skarżąca nie posiadała dostępu do sieci wodociągowej i w istocie tylko wtedy, gdyby wskazywany przez skarżących trzy metrowy pas byłby jedynym miejscem na urządzenie studni. Mając na względzie dotychczasowe rozważania nie budzi wątpliwości Sądu to, że organy prawidłowo uznały, że w postępowaniu zakończonym wydaniem wskazanej na wstępie decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego przydomowej oczyszczalni ścieków skarżącym nie przysługiwał przymiot stron. Zważywszy zaś na to, że wobec braku u skarżących przymiotu stron postępowania nie zostały spełnione przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która stanowiła podstawę wznowienia postępowania organ, wbrew zarzutom skargi, nie miał podstaw do dalej idącej weryfikacji ostatecznej decyzji i oceny pod kątem istnienia ewentualnych innych podstaw wznowienia postępowania, w tym podstaw, na które wskazywali skarżący. Organ I instancji pomimo tego dokonał takiej weryfikacji wypowiadając się m.in. na temat zgodności projektowanego zamierzenia z ustaleniami planu miejscowe, aktualności mapy dla celów projektowych, zgodności z wymogami RozpWT w zakresie usytuowania projektowanej oczyszczalni względem studni na działce inwestorów, wykraczając w ten sposób poza zakres podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie jest to jednak wada decyzji tego organu, która miałaby istotny wpływ na wynik postępowania. Ponadto organ odwoławczy zasadnie skoncentrował się na zbadaniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W konsekwencji już z samej zasady nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi dotyczące innych niż art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. podstaw wznowienia. Nie mógł także odnieść zarzut dotyczący tego, że w innych postępowaniach dotyczących zamierzeń inwestycyjnych, które miały być realizowane na działce inwestorów skarżącym przypisano jednak status stron postępowania. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że postępowania te nie dotyczyły zamierzeń inwestycyjnych, których przedmiot jest tożsamym z zamierzeniem inwestycyjnym w niniejszej sprawie. Obszar oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt. 20 PrBud może się różnić w zależności od specyfiki danej inwestycji, a raz wyznaczony nie staje automatycznie obowiązującym dla kolejnych zamierzeń inwestycyjnych tylko dlatego, że zamierzania te mają być realizowane na tej samej działce. Nie ma też znaczenia stanowisko organu odwoławczego zajęte w uzasadnieniu decyzji z dnia 27 sierpnia 2021 r. uchylającej pierwszą odmowną dla skarżących decyzję Starosty, gdyż stanowisko to nie ma charakteru wiążącego na przyszłość organ odwoławczy przy rozpatrywaniu kolejnego odwołania wniesionego w tej samej sprawie. Jeżeli przy rozpatrywaniu kolejnego w sprawie odwołania organ odwoławczy zmienia swoją ocenę prawną i zajmuje stanowisko finalnie prawidłowe, to nawet zajęcie wcześniej stanowiska całkowicie odmiennego nie powoduje wadliwości decyzji wydanego w następstwie rozpatrzenia kolejnego odwołania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna. Skoro zaś żaden z podniesionych w skardze zarzutów nie mógł odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, to Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt. 2 p.p.s.a., gdyż zarówno skarżący, jak i organ zgłosili wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a uczestnicy postępowania w terminie 14 dni od zawiadomienia o tym wniosku nie zażądali przeprowadzenia rozprawy. Przywołane w uzasadnieniu orzecznictwo sądów administracyjnych dostępne jest w Centralnej Bazie Orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.gov.pl).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI