II SA/Gl 981/20

II SA/Gl 981/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-07-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska /sprawozdawca/
Rafał Wolnik
Renata Siudyka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1083/21 - Wyrok NSA z 2024-10-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 145 par. 1 pkt 4 w z. z art. 146 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2020 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji w sprawie udostępnienia nieruchomości z naruszeniem prawa oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 października 2016 r. M. D. oraz A. D. (dalej Wnioskujący) wystąpili do Starosty [...] o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji przez Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] r. zezwalającej Zakładowi Energetycznemu w B. na wejście w teren celem budowy linii napowietrznej 220kV L. - K.
Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. wznowił postępowanie w sprawie, a po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] r., Nr [...], przywołując w podstawie prawnej art. 104, art. 268a w związku z art. 151 § 2, art. 146 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził, wydanie decyzji nr [...] z dnia [...] r. Prezydenta Miasta B. z naruszeniem prawa w części dotyczącej działki nr 1 oraz stosownie do przepisu art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie uchylił wymienionej decyzji, ponieważ od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat.
W uzasadnieniu Starosta stwierdził, że wymienioną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta B. zezwolił Zakładowi Energetycznemu w B. na wejście w teren na nieruchomości nr 2 i nr 1 stanowiące według treści decyzji własność M. W., celem budowy napowietrznej linii 220kV L. - K.. Decyzje wydano w oparciu o przepis art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a decyzja ta uzyskała atrybut ostateczności, co potwierdza zaświadczenie nr [...] z dnia [...] r. Dalej organ stwierdził, że działki nr 2 o nr 1 zapisane były na M. W., chociaż w operacie gruntów i budynków jako właściciele działki nr 1 figurowali F. D. i jego żona L. D., następcami których są wnioskujący w niniejszej sprawie.
W toku wznowionego postępowania obecnie wnioskujący poinformowali, że ani oni, ani ich poprzednicy prawni nie mieli żadnej wiedzy o toczącym się postępowaniu, a o przedmiotowej decyzji z dnia [...] r. dowiedzieli się w dniu 23 września 2016 r. - z pisma procesowego spółki "A" S.A. skierowanego do Sądu Okręgowego w K. w związku z toczącą się sprawą o ustanowienie służebności przesyłu. Stąd powołali się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego - brak udziału w postępowaniu bez swojej winy.
W toku postępowania organ potwierdził powyższe ustalenia, tzn. m.in. fakt wydania decyzji z dnia [...] r. oraz to, że w postępowaniu tym przymiot strony posiadali F. D. oraz M. i A. D.. W dokumentacji przekazanej przez Spółkę "A" dotyczącej budowy przedmiotowej linii jako właściciela działek wskazano M. W. Tak więc właściciele działki nr 1 nie brali udziału w postępowaniu bez własnej winy.
Podstawą wznowienia przedmiotowego postępowania była zatem przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wnioskujący o wznowienie powołali argumenty wskazujące na brak winy, podkreślając, iż ich poprzednicy prawni nie brali udziału w postępowaniu, a decyzja skierowana została tylko do M. W.
Dalej organ stwierdził, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadała było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednak istotne jest ustalenie nie tylko przesłanki wznowieniowej. W art. 146 Kodeksu postępowania administracyjnego ustawodawca wskazał przesłanki negatywne. Wówczas sposobem zakończeniem sprawy jest stwierdzenie przez organ wydania z decyzji naruszeniem prawa, tj. gdy wystąpiły przesłanki wznowienia ale jednocześnie wystąpiły też przesłanki negatywne z art. 146 Kodeksu postępowania administracyjnego- tj. m.in. jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Wprawdzie brak akt pochodzących sprzed 40 lat powoduje brak jednoznacznych dowodów, np. w postaci potwierdzenia odbioru, ale z treści tej decyzji wynika, że decyzję otrzymali: Zakład Energetyczny oraz M. W., co oznacza, że decyzja weszła do obrotu prawnego. Organ nie miał podstaw do przyjęcia, że decyzja ta w ogóle nie została doręczona stronom postępowania, a to prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła, działająca przez pełnomocnika, Spółka "A" z siedzibą w K. (dalej skarżąca). Zaskarżając decyzję Starosty [...] zarzuciła jej naruszenie:
- art. 148 § 2 w związku z art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, że wnioskodawcy dochowali terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania opartego na przesłance zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego,
- art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne zastosowanie i przyjęcie, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wykazane zostały wszystkie przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, w szczególności przesłanka braku winy, w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy wynika, iż osoby będące właścicielami nieruchomości w dacie wydawania decyzji wywłaszczeniowej mogły wziąć czynny udział w postępowaniu,
- art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne zastosowanie i stwierdzenie, że przedmiotowa decyzja z [...] r., wydana została z naruszeniem przepisów prawa, w sytuacji, gdy uchybiony został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a w toku postępowania nie zostało wykazane kumulatywne ziszczenie się przesłanek zawartych w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego,
- art. 7, art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności ustalenia na jakiej podstawie jako właściciel nieruchomości oznaczonej nr 3 figurował M. W., a także zaniechanie ustalenia rzeczywistego dowiedzenia się przez Wnioskodawców o fakcie wydania decyzji wywłaszczeniowej.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji w całości i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji, względnie o uchylenie postanowienia i decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu Spółka rozwinęła postawione zarzuty, podkreślając, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją można wznowić w przypadkach określonych w ustawie - art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wnioskodawcy powołali się na przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu, a organ pierwszej instancji podzielił te twierdzenia, przyznając, że wniosek o wznowienie złożony został w ustawowym terminie. Zdaniem skarżącej wnioskodawcy dowiedzieli się o decyzji w innym terminie, niż podali to we wniosku, czyli z pisma procesowego z dnia 23 września 2016 r. kierowanego do Sądu Okręgowego w K.. Bieg terminu z art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Ne jest wymagane dla jego otwarcia doręczenie decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciem. Stąd też w ocenie Spółki wnioskodawcy uchybili terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż o fakcie wydania decyzji wywłaszczeniowej dowiedzieli się już na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji, gdy do wniosku o ustanowienie służebności przesyłu z dnia [...] r. pełnomocnik Spółki dołączył kopie decyzji wywłaszczeniowej Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r., dotyczącej działki nr 4, stanowiącej wraz z działką nr 5 i nr 6 jedną nieruchomość. Nadto nieruchomości te są tak położone, że graniczą ze sobą. Stąd też zdaniem Spółki wnioskodawcy powzięli informację o wydanej decyzji wywłaszczeniowej znacznie wcześniej niż we wrześniu 2016 r. Sprzeczne z zasadami logicznego myślenia oraz doświadczenia życiowego byłoby bowiem przyjęcie, że jeśli decyzja wywłaszczeniowa wydana została w stosunku od działki stanowiącej fragment nieruchomości Wnioskodawców, to decyzja taka nie mogła zostać wydana jednocześnie w stosunku do pozostałej części tej nieruchomości. Starosta [...] zaniechał jednak w tym zakresie dokładnych ustaleń.
Także podstawa wznowienia powołana przez wnioskodawców nie została wykazana. Opiera się ona na dwóch przesłankach, tj. na fakcie niebrania udziału przez stronę w postępowaniu, oraz po drugie na braku winy strony, czyli strona nie brała udziału w postępowaniu z powodu okoliczności od siebie niezależnych. W przekonaniu Spółki za sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego należałoby uznać sytuację, w której poprzednicy prawni Wnioskodawców oraz oni sami nie dostrzegli faktu rozpoczęcia realizacji przedmiotowej inwestycji. Uznać tym samym należy, iż Wnioskodawcy mogli przystąpić do postępowania, niemniej tego nie uczynili. Nie została zatem wypleniona przesłanka braku winy.
Reasumując odwołująca Spółka podkreśliła, iż Starosta [...] błędnie przyjął, że zostały spełnione przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego, czym naruszył podniesione na wstępie przepisy.
Rozpatrując powyższe odwołanie Wojewoda Śląski zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Przywołując przepisy dotyczące postępowania wznowieniowego i przedstawiając jego specyfikę, stwierdził, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie, stąd decyzję Starosty [...] należało utrzymać w mocy.
Zdaniem Wojewody w okolicznościach rozpatrywanej sprawy zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Wniosek z dnia 12 października 2016 r. został wniesiony przez strony postępowania, powołano się w nim na jedną z przesłanek wymienionych w art. 145 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także zachowano termin do jego złożenia, wynikający z art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasadnie zatem i prawidłowo Starosta najpierw wydał postanowienie o wznowieniu postępowania. Według organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut uchybienia terminowi do skutecznego złożenia wniosku. Wnioskodawcy podali i wskazali konkretną datę, powzięcia informacji o istnieniu w obrocie prawnym przedmiotowej decyzji z dnia [...] r., a zabrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza tę okoliczność. Dodał też, że brak jest dowodów i dokumentów świadczących przeciwnie.
Zgodnie z art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, czyli uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania (m.in. nazwę organu, który ja wydał czy sposób rozstrzygnięcia). Niewystarczające jest wykazanie, że strona miała możliwość dowiedzenia się o decyzji, lecz trzeba dowieść, że wiedziała o tej decyzji wcześniej niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie. W ocenie organu odwoławczego przywołane przez stronę odwołującą się twierdzenia są zbyt daleko idące. Żadna norma prawa administracyjnego nie kreuje domniemania, na podstawie którego można byłoby przyjąć, że postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące jednej działki rozciąga się automatycznie na pozostałe działki, objęte tą samą księgą wieczystą. Sam fakt wydania decyzji administracyjnej wobec konkretnej działki nie potwierdza, że takie rozstrzygniecie wydane zostało również wobec innej działki.
Organ prawidłowo ustalił, że składający wniosek o wznowienie postępowania bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, czyli składający wniosek spełnia przesłanki przyznania statusu strony w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W okolicznościach niniejszej sprawy pomimo, iż nie udało się, pozyskać całości akt sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] r. znak [...] zebrany materiał dowodowy daje wystarczającą podstawę do stwierdzenia, iż wnioskujący bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania zezwolenia na przeprowadzenie linii napowietrznej 220kV L. - K. przez teren działki nr 1. Osoby będące właścicielami przedmiotowej działki nie zostały wymienione czy to w sentencji tej decyzji, czy też w jej rozdzielniku.
Dla ziszczenia się z przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego konieczne jest, aby brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym był przez nią niezawiniony. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Spółki, że brak udziału przez A. D. i M. D. w postępowaniu zmierzającym do ograniczenia prawa własności ich nieruchomości było przez te osoby zawonione. Zebrany w sprawie materiał nie potwierdza, by działka nr 1 była nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym. Wręcz przeciwnie wypisy z ewidencji gruntów i budynków wskazywały właścicieli tej nieruchomości (F. i L., małżonków D.). Zatem to organ administracji publicznej winien dokładnie ustalić z urzędu, kto w danej sprawie ma interes prawny lub obowiązek.
Tym samym należało uznać, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego - gdyż strony bez własnej winy nie brały udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.
Zgodnie jednak z art. 146 Kodeksu postępowania administracyjnego- uchylenie decyzji z przyczyn określonych m.in. w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie może nastąpić, jeżeli od daty doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. W takim przypadku zgodnie z art. 151 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego - organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzania wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Organ odwoławczy stwierdził wprawdzie, że nie udało się pozyskać całości akt sprawy, w tym potwierdzeń odbioru kwestionowanej decyzji, jednak należy przyjąć, iż doszło do doręczenie tej decyzji. Inwestycja została bowiem zrealizowana, czyli inwestor musiał legitymować się tytułem prawnym do nieruchomości, a takim tytułem była właśnie decyzja wydana na podstawie art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nadto Starosta [...] w zaświadczeniu z dnia [...] r. potwierdził ostateczność tej decyzji. Uwzględniając zatem znaczny upływ czasu od wydania przez Prezydenta Miasta B. tej decyzji (tj. ponad 40 lat), należało przyjąć, iż upłynęło 5 lat od jej doręczenia. Stąd orzeczono jak w sentencji.
Skargę na powyższą decyzję wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, reprezentowane przez pełnomocnika, "A" SA domagając się uchylenia decyzji Wojewody Śląskiego oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenia postępowania administracyjnego oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 148 § 2 w związku z art. 149 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 151 § 2, a także art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego z argumentacją identyczną jak w złożonym odwołaniu,
- oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy postanowienia i decyzji Starosty [...] wydanych w sprawie, podczas gdy z okoliczności stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawcy uchybili terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i nie potwierdziły się przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadniające wydanie przedmiotowej decyzji.
W uzasadnieniu skarżąca Spółka powtórzyła argumentację zaprezentowaną już w odwołaniu, podtrzymując swojej stanowisko, co do spóźnienia złożenia wniosku o wznowienie postępowania, czym naruszono przepis art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego powtarzając, iż w jej przekonaniu Wnioskodawcy dowiedzieli się o kwestionowanej decyzji przynajmniej w momencie doręczenia odpowiedzi na wniosek o ustanowienie służebności przesyłu z dnia [...] r., czyli znacznie wcześniej niż we września 2016 r., którą to datę podali dla potwierdzenia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podkreśliła też, że nie wbrew stanowisku organu nie można przyjąć, iż spełniona została przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegającą na braku winy strony, iż nie brała udziału w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją z dnia [...] r. Także w trm zakresie powtórzyła stanowisko zaprezentowane w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, podkreślając, iż przepis wymaga aby strona rzeczywiście (obiektywnie) znalazła się w posiadaniu informacji o decyzji i faktu tego nie można zastąpić jakimkolwiek domniemaniem .
Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a to zgodnie z treścią art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19...(Dz.U. z 2020 r. , poz. 374 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. 2019, poz. 2167) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2019 r.. poz. 2325 ze zm.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 ostatniej ustawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną
Przedmiotem kontroli w przedmiotowej sprawie jest decyzja Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], którą organ stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] została wydana z naruszeniem prawa w części dotyczącej działki nr 1 oraz odmówił jej uchylenia z uwagi na upływ terminu określony w art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku M. D. i A. D. o wznowienie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego zakończonego wymienioną powyżej decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. zezwalającej Zakładowi Energetycznemu w B. na wejście w teren celem budowy linii napowietrznej 220kV L. – K. na nieruchomości nr 2 i 1.
Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. Stwarza ona prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym doszło do jej wydania, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Mając jednak na uwadze jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wynikającą z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, obowiązkiem organów rozpatrujących niniejszą sprawę było postępowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (art.145 do art. 153) dotyczącymi wznowienia postępowania. Z chwilą złożenia wniosku o wznowienie postępowania obowiązkiem organu w pierwszej kolejności jest zbadanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 ( 1 Kodeksu, czyli zbadania czy wniosek został złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero, jeżeli termin został zachowany, właściwy organ winien dokonać wznowienia postępowania (art. 149 § 1), względnie dokonać postanowieniem odmowy wznowienia tego postępowania (art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Przeprowadzone postępowanie wznowienie może zaś doprowadzić do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji (art. 151 § 1 pkt 1,) względnie do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego), chyba, że w toku postępowania organ stwierdzi występowanie negatywnych przesłanek wznowienia. Wtedy z myśl art. 146 § 1 Kodeksu - m.in. z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8, czyli m.in. z przywoływanej w niniejszej sprawie przesłanki z pkt 4 – strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat, to uchylenie decyzji kwestionowanej nie może nastąpić. Wówczas zgodnie z § 2 art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
W doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, że uzasadnieniem wprowadzenia rozwiązania przewianego w art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest dążenie do zapewnienia stabilności stosunków prawnych, ukształtowanych decyzją administracyjną, ich nienaruszalności, gdy przetrwały już pewien czas, a ponadto jest wyrazem kompromisu pomiędzy zasadą praworządności a zasadą trwałości decyzji administracyjnej na rzecz zasady trwałości decyzji. Wskazać należy, że kwestionowana decyzja wydana została ponad 40 lat temu. Niewątpliwie spełnione zostały przesłanki upływu pięciu lat od jej doręczenia stronom tego postępowania. Wprawdzie jak stwierdził Wojewoda Śląski z uwagi na brak możliwości pozyskania całości akt sprawy, w tym potwierdzeń odbioru kwestionowanej decyzji, brak jest jednoznacznych dowodów doręczenia tej decyzji stronom, jednak należy przyjąć, iż do doręczenie tej decyzji doszło. Inwestycja została bowiem zrealizowana, czyli inwestor musiał legitymować się tytułem prawnym do nieruchomości, a takim tytułem była właśnie decyzja wydana na podstawie art. 35 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, czyli kwestionowana decyzja z dnia [...] r. Nadto Starosta [...] w zaświadczeniu z dnia [...] r. potwierdził ostateczność tej decyzji.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej Spółki należy uznać je za bezzasadne Zgodnie z utartym orzecznictwem i doktryną, organ administracji w sprawach o wznowienie postępowania obowiązany jest w pierwszej kolejności z urzędu badać zachowanie terminu określonego w art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi bowiem naruszenie prawa (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004 r. s. 656-657). Stąd też podstawowym obowiązkiem organów administracyjnych jest jednoznaczne ustalenie wszystkich istotnych okoliczności, a przede wszystkim bezspornego zbadania zachowania terminu wskazanego w art. 148 § 1 Kodeksu. Strona zaś powinna udowodnić zachowanie tego terminu. W przypadku przesłanki powołanej w niniejszym postępowaniu podanie o wznowienie wnosi się do organu w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Dla zachowania terminu liczy się data faktycznego dowiedzenia się o treści decyzji, która jest okolicznością obiektywną. Zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, w stopniu umożliwiającym i pozwalającym jej na sformułowania żądanie wznowienia postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 2020 r. sygn. akt II OSK 1340/20).
Prawidłowo orzekające w sprawie organy uznały, że termin ten w przypadku Wnioskujących został zachowany. Jak podaje sama strona skarżąca w piśmie z dnia [...] r. kierowanym do Sądu Okręgowego w K. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy – wnosi o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z decyzji Wiceprezydenta Miasta B. z dnia [...] r. znak [...] zezwalającej Zakładowi Energetycznemu w B. na lokalizację linii 220kV na ternie działek ewidencyjnych numer 2 oraz 1, przyznając, że załącza nowe dowody dopiero na etapie postępowania przed sądem II instancji, gdyż nie zostały odnalezione wcześniej. Dalej wyjaśnia, że "uczestnik postępowania odnalazł je dopiero we wrześniu 2016 r., a zatem już po złożeniu apelacji w niniejszej sprawie". Nie można zatem uznać argumentacji, że wnioskujący o wznowienie niniejszego postępowania dowiedzieli się o wydaniu tej decyzji wcześniej, według skarżącej Spółki z odpowiedzi ma wniosek o ustanowienie służebności przesyłu z dnia [...] r. Zasadnie więc organy uznały, że składając wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną powyżej decyzją wnioskiem z dnia 12 października 2016r. Wnioskujący nie naruszyli miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż dowiedzieli się o tej decyzji z pisma procesowego z dnia 23 września 2016 r. Niewystarczające jest bowiem stwierdzenie Skarżącej, że strona miała możliwość dowiedzenia się o decyzji, lecz trzeba dowieść, że wiedziała o tej decyzji wcześniej niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie. Skoro zaś sama Skarżąca odnalazła decyzję we wrześniu 2016 r. trudno uznać, być Wnioskujący o wznowienie postępowania wiedział o niej wcześniej. Podkreślenia w tym miejscu wymaga fakt, że tak z treści decyzji, jak i jej rozdzielnika wynika, że decyzji tej nie skierowano do Wnioskujących.
Nie można także podzielić zarzutu strony skarżącej, że organy błędnie przyjęły wykazanie przez Wnioskujących spełnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona Skarżąca zarzucając Wnioskującym w szczególności brak wykazania braku winy, w sytuacji, gdy w jej ocenie z okoliczności sprawy wynika, że osoby będące właścicielami przedmiotowej nieruchomości w dacie wydania kwestionowanej decyzji wywłaszczeniowej mogły wziąć czynny udział w postępowaniu w powyżej sprawie, nie udowodniła swego twierdzenia w przekonujący sposób. Żadna norma prawa administracyjnego nie kreuje domniemania, na podstawie którego można byłoby przyjąć, że postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące jednej działki rozciąga się automatycznie na pozostałe działki, objęte tą samą księgą wieczystą. Sam fakt wydania decyzji administracyjnej wobec konkretnej działki nie potwierdza, że takie rozstrzygnięcie wydane zostało również wobec innej działki ( w tym przypadku działki nr 1).
Jak stwierdził organ odwoławczy dla ziszczenia się przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego konieczne jest aby brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym był przez nią niezawiniony. Nie sposób zgodzić się ze stroną skarżącą iż niewzięcie udziału przez Wnioskujących w postępowaniu zmierzającym do ograniczenia prawa własności ich nieruchomości było przez nich zawinione. Przedmiotowa nieruchomość – działka nr 1 nie była nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym. Wręcz przeciwnie, w ewidencji gruntów i budynków według wpisu na dzień [...]r. współwłaścicielami tej działki byli F. i L. małżonkowie D.. I chociaż w dacie wydania decyzji L. D. już nie żyła, to w obrocie prawnym funkcjonowało prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] r. sygn. akt [...] określające jej następców prawnych – czyli Wnioskodawców. Rolą organu zatem było skorzystacie z posiadanych dokumentów i prawidłowe ustalenie stron danego postępowania administracyjnego.
W tych okolicznościach sprawy nie sposób podzielić także zarzutu naruszenia przepisu art. 151 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez ich zastosowanie w sprawie.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku