II SA/Gl 978/18

II SA/Gl 978/18 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2019-05-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-11-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska
Łucja Franiczek /sprawozdawca/
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 3404/19 - Wyrok NSA z 2022-10-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 35 ust. 1 pkt 2, art. 35 ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2015 poz 1422
art 40 ust. 3
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2019 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] r "A" w B. wystąpiła do Prezydenta Miasta K. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym i instalacją wentylacji mechanicznej na terenie działki nr "1", obręb Dz. [...] przy ul. [...] w K.
Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji uwzględnił wniosek i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę.
Jednakże wskutek odwołania skarżącej M. O. , decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] orzekł o uchyleniu powyższej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji celem uzupełnienia projektu budowlanego w zakresie zaplanowanych ścian wspinaczkowych, określenia ich usytuowania oraz stanu technicznego obiektów istniejących w kontekście możliwości projektowanego usytuowania przewidzianych elementów oddzielenia przeciwpożarowego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. zobowiązał inwestora do uzupełnienia nieprawidłowości w projekcie budowlanym – do dnia [...] r.
Następnie decyzją z dnia [...] r. organ ten na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, instalacją wentylacji mechanicznej i ścianami wspinaczkowymi na przedmiotowej działce.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że inwestor przedłożył dokumenty, wymienione w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy – Prawo budowlane. Strony nie wniosły zastrzeżeń do przedmiotowej inwestycji.
Zamierzenie jest zgodne z ustaleniami planu miejscowego (uchwała nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] r.). Dla terenu o symbolu [...] , ustala się przeznaczenie podstawowe: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i usługowa użyteczności publicznej z dopuszczeniem realizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. W decyzji określono też sposób zabezpieczenia przed wpływami eksplantacji górniczej (I kat.).
Odwołania od powyższej decyzji wniosły skarżąca oraz I. M. .
Skarżąca zarzuciła:
- naruszenie przepisów § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
- brak zgodności projektowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
- naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo budowlane w zakresie niezgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i w zakresie braku kompletności projektu budowlanego i wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczeń dotyczących uprawnień projektantów,
- naruszenie przepisów § 271 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.) - w zakresie niezachowania wymaganej odległości pomiędzy ścianami zewnętrznymi niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego.
Zdaniem skarżącej ujęte w projekcie budowlanym ściany wspinaczkowe - usytuowane w granicy działki inwestycyjnej (na styku z istniejącymi, zbliżonymi do tej granicy budynkami na działkach sąsiednich), pełniące, jak wynika z projektu, rolę ścian oddzielenia pożarowego, są zlokalizowane niezgodnie z zapisami planu miejscowego, który takiej lokalizacji nie przewiduje i niezgodnie z przepisami warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, które określają wymagane odległości od granicy działki).
Ponadto, skarżąca przedstawiła swoje obawy dotyczące negatywnego wpływu budowy ścianek wspinaczkowych (ścian oddzielenia przeciwpożarowego) na stan techniczny jej budynku, do którego ma przylegać jedna z tych ścian. Podniosła również kwestię bezpieczeństwa przy korzystaniu ze ścianki wspinaczkowej i zagrożenie dla zdrowia - związane z tą ścianką, a także kwestię hałasu, jaki będą powodować użytkownicy ścianki. Projektowana inwestycja - spowoduje niedopuszczalne zacienianie jej budynku.
Po ewentualnej rozbiórce ścianki wspinaczkowej przylegającej do Jej budynku, będzie on pozbawiony ochrony p.poż.
Zakwestionowała też stanowisko organu I instancji, że strony nie wniosły zastrzeżeń do inwestycji.
Wreszcie, wskazała na obniżenie wartości jej nieruchomości.
W drugim odwołaniu zarzucono:
- wprowadzenie w błąd przez pracownika organu I instancji, który w toku postępowania, po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, poinformował ją, że odwoływać się może w przedmiotowej sprawie dopiero po otrzymaniu decyzji kończącej postępowanie, co spowodowało, że w toku ponownie przeprowadzanego postępowania przed tym organem, nie wniosła jakichkolwiek zastrzeżeń do projektowanej inwestycji - zastrzeżenia wniosła dopiero w odwołaniu,
- naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane - w zakresie zagospodarowania działki inwestycyjnej i lokalizacji ścianki wspinaczkowej bezpośrednio przy granicy z jej działką nr "2" , co spowoduje znaczne zacienienie tej nieruchomości,
- naruszenie charakteru zabudowy w okolicy (z istniejącą zabudową jednorodzinną i dwurodzinną) i ograniczenia możliwości przyszłej, ewentualnej zabudowy na jej własnej działce, a także
- problem z parkowaniem dla mieszkańców nowego obiektu.
Jednakże zaskarżoną decyzją organ odwoławczy orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Po przeanalizowaniu całości zgromadzonych w sprawie akt oraz argumentów zawartych we wniesionych odwołaniach organ odwoławczy uznał, że odwołania te nie zasługują na uwzględnienie.
Analizując wniesione odwołania organ zauważył, że elementem projektowanej inwestycji, który wzbudza największe zastrzeżenia stron, jest żelbetowa ścianka wspinaczkowa, pełniąca równocześnie rolę ściany oddzielenia przeciwpożarowego, zlokalizowana w północno - zachodnim narożniku działki inwestycyjnej, bezpośrednio przy granicy działki inwestora z działką nr "3" , należącą do skarżącej. Ścianka ta, zlokalizowana bezpośrednio w narożniku działki "4" równocześnie przylega swoim północnym bokiem (o szer. 25 cm) do działki nr "5" będącej własnością drugiej odwołującej się.
Uwzględniając opisane powyżej usytuowanie spornej ścianki, prostopadłe względem niezabudowanej aktualnie nieruchomości, organ - analizując zatwierdzony projekt zagospodarowania pokazujący nie tylko działkę inwestycyjną ale również należącą do tej odwołującej się - stwierdził jednoznacznie, że zarzut dotyczący niedopuszczalnego zacieniania tej działki należy uznać za całkowicie bezzasadny. Analiza tej kwestii wskazuje bowiem, że zacienianie terenu działki, spowodowane przedmiotową ścianką będzie występowało wyłącznie w kilku godzinach popołudniowych i tylko na znikomej powierzchni tej działki w jej południowo-zachodnim narożniku. Ponadto zacienianie to obejmować będzie tylko niezainwestowaną powierzchnię działki, co nie jest zabronione przepisami Prawa budowlanego i rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy. Przepisy takie - § 13, 57 i 60 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych - stanowią ochronę wyłącznie pomieszczeń mieszkalnych w istniejących budynkach, a budynków takich na działce aktualnie nie ma. Zdaniem organu, zarzut dotyczący charakteru projektowanej zabudowy, niedopasowanej do zabudowy w okolicy, również należy uznać za bezzasadny, ponieważ będący podstawą udzielonego inwestorowi pozwolenia na budowę miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza na przedmiotowym terenie zabudowę budynkiem wielorodzinnym. Subiektywne odczucie strony postępowania, że nowy budynek nie będzie harmonizował architektonicznie i urbanistycznie z otoczeniem, nie może być podstawą do zakwestionowania inwestycyjnych planów inwestora.
Zarzut dotyczący ewentualnych przyszłych problemów z parkowaniem samochodów należących do mieszkańców nowego budynku, trzeba potraktować jako bezzasadny, wynikający z braku wiedzy o ilości zaprojektowanych miejsc parkingowych w garażu podziemnym i na powierzchni terenu, która jest zgodna z ilością takich miejsc wymaganą zapisami planu miejscowego, a nawet tę ilość przewyższa.
Odnosząc się następnie do zarzutów podniesionych w odwołaniu skarżącej, organ odwoławczy, w kwestii sugerowanego przez nią zacieniania jej działki i znajdującego się na tej działce budynku mieszkalnego, stwierdził, że zacienianie takie, tzn. prawnie niedopuszczalne, nie będzie występowało. Wynika to z analizy zacieniania przedstawionej w zatwierdzonym projekcie budowlanym oraz analizy tej kwestii dokonanej we własnym zakresie przez organ odwoławczy.
Zacienianie okien w budynku mieszkalnym oznaczonym numerem [...] , usytuowanym pośrodku działki skarżącej, jest wykluczone, ponieważ odległość pomiędzy tym budynkiem a budynkiem projektowanym (około 14,5 m) jest znacznie większa niż wysokość budynku projektowanego (tzw. wysokość przesłaniania) wynosząca max. 10,15 m. W przypadku drugiego budynku mieszkalnego na jej działce - oznaczonego numerem [...] - zacienianie od przyległej do tego obiektu ścianki wspinaczkowej nie będzie występowało, ponieważ zacienianie to dotyczyć będzie wyłącznie dachu tego budynku. Natomiast zacienianie od projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego dotyczyć będzie tylko niewielkiego fragmentu południowej ściany budynku i tylko przez kilka godzin dopołudniowych. Budynek projektowany nie jest bowiem usytuowany naprzeciwko budynku skarżącej od strony południowej, lecz z boku, od strony wschodniej. Nie są zatem naruszone wymagania w zakresie zacieniania i nasłonecznienia opisane w § 13, 57 i 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Odnosząc się z kolei do zarzutów zlokalizowania projektowanych ścianek wspinaczkowych (ścianek oddzielenia p.poż.) wbrew zapisom planu miejscowego i niezgodnie z przepisami § 12 warunków technicznych, organ odwoławczy wyjaśnił, że do lokalizacji tego rodzaju ścianek nie mają zastosowania wprost ani przepisy planu miejscowego ani przepisy § 12 ww. warunków technicznych. Zaprojektowane ścianki nie mogą być traktowane jako budynki, tylko jako rodzaj fragmentarycznego ogrodzenia o ponadnormatywnej wysokości, pełniącego równocześnie rolę ścian oddzielenia p.poż., a zapisy planu miejscowego nie zawierają w tym zakresie jakichkolwiek uwarunkowań. Również przepisy ww. § 12 dotyczą lokalizacji budynków, a nie ścian tego rodzaju jak analizowane ścianki wspinaczkowe. Nie mogą zatem w tym przypadku mieć zastosowania przepisy powołanych przez skarżącą aktów prawnych. Organ dodał, że zgodnie z przepisami Prawa budowlanego – (art. 30 ust. 1 pkt 3) - budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga wyłącznie zgłoszenia. Z kolei przepis art. 30 ust. 1a tej ustawy stanowi o tym, że inwestor zamiast dokonania zgłoszenia dotyczącego m.in. budowy ogrodzenia o wysokości ponad 2,20 m, może wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę takiego obiektu. Inwestor skorzystał z tego przepisu i zamiar budowy przedmiotowych ścianek ujął w dokumentacji projektowej i w swoim wniosku o pozwolenie na budowę. W takim przypadku, oceny dopuszczalności budowy przedmiotowych ścianek należy dokonać wyłącznie w zakresie ewentualnego negatywnego ich oddziaływania na tereny sąsiednich działek - w kwestii zacieniania, zagrożenia bezpieczeństwa konstrukcyjnego budynków istniejących na tych działkach i ewentualnego ograniczenia w zagospodarowaniu i zabudowie tych sąsiednich nieruchomości.
Odnosząc się do kwestii zagrożenia bezpieczeństwa konstrukcji budynku mieszkalnego (budynku nr [...] ) z powodu zamiaru budowy przy tym budynku żelbetowej ścianki wspinaczkowej, organ odwoławczy zauważył, że zarzuty te skarżąca opiera wyłącznie na swojej własnej analizie postrzeganego przez nią problemu, nie posiłkując się jakąkolwiek fachową i merytoryczną opinią osoby posiadającej w tym zakresie stosowne uprawnienia budowlane. Dlatego organ odwoławczy nie dostrzegł przesłanek, aby kwestionować przedstawione w zatwierdzonym projekcie stanowisko autorów tego projektu, osób kompetentnych i posiadających stosowne uprawnienia, które dodatkowo złożyły do projektu wymagane przepisem art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Ponadto, istotne jest, a niemożliwe do zagwarantowania lub sprawdzenia na etapie wydawania pozwolenia na budowę, że w przypadku realizacji nowych obiektów w sąsiedztwie obiektów istniejących, najważniejszym nie jest samo rozwiązanie przedstawione w projekcie, lecz proces realizacji inwestycji, w toku którego wykonawca nowego obiektu winien wszelkie prace wykonywać nie tylko z poszanowaniem rozwiązań projektowych ale również z uwzględnieniem często niemożliwych do przewidzenia nowych okoliczności, powstających w trakcie budowy. Odpowiedzialnym za to w imieniu wykonawcy jest kierownik budowy, a w imieniu inwestora inspektor nadzoru inwestorskiego, którzy, jako osoby do tego uprawnione, winni reagować na każdą sytuację, która stanowiłaby jakiekolwiek zagrożenia dla bezpieczeństwa konstrukcyjnego budynku skarżącej i w skrajnych przypadkach żądać zmiany rozwiązań projektowych od projektanta albo nawet zrezygnować z realizacji elementu stanowiącego zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Takie jednak sytuacje możliwe są dopiero w trakcie realizacji inwestycji. Natomiast aktualnie brak podstaw do kwestionowania przedstawionych w projekcie rozwiązań dotyczących konstrukcji i posadowienia przedmiotowej ścianki wspinaczkowej.
Odnośnie kwestionowania przez skarżącą prawidłowości przyjętych w projekcie inwestycji zabezpieczeń p.poż. od projektowanego budynku, polegających na zaprojektowaniu ścianek oddzielenia p.poż., organ odwoławczy zauważył, podobnie jak w powyżej opisanej kwestii, że stanowisko w tym aspekcie również nie zostało oparte na opinii sporządzonej przez uprawnioną w tym zakresie osobę. A zatem, dla organu odwoławczego, stanowisko takie nie może podważać faktu, że projekt budowlany analizowanej inwestycji został, prawidłowo w sensie formalnym, pozytywnie zaopiniowany przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, mgr inż. Z.C. , który stosowne klauzule umieścił na rysunkach: "Projekt zagospodarowania terenu" i "Rzut parteru".
Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących kwestii bezpieczeństwa przy korzystaniu ze ścianki wspinaczkowej i kwestii określonej przez skarżącą jako zagrożenie dla zdrowia,- związane z tą ścianką - organ odwoławczy uznał, że zarzuty w tym zakresie nie podlegają ocenie organu administracji architektoniczno-budowlanej. Także kwestia nadmiernego hałasu jaki będą powodować użytkownicy ścianki, czego obawia się skarżąca, nie jest obecnie możliwa do jednoznacznej oceny z uwagi na specyficzny rodzaj tej inwestycji i brak jakichkolwiek danych dotyczących uciążliwości hałasowych od tego rodzaju urządzeń, tym bardziej gdy urządzenia te nie będą funkcjonowały w np. licznie odwiedzanym "parku rozrywki", lecz na terenie zabudowanym budynkiem mieszkalnym, przy którym korzystanie z zaprojektowanych ścianek może być sporadyczne. W takiej sytuacji stwierdzić należy, że ewentualne roszczenia skarżącej związane z hałasem generowanym przez użytkowników ścianek mogą być podnoszone dopiero po ich faktycznym zaistnieniu i stwierdzeniu przekroczenia dopuszczalnych norm przez właściwe w tym zakresie służby ochrony środowiska lub służby sanitarne.
Z kolei obawy skarżącej, że po ewentualnej rozbiórce ścianki wspinaczkowej przylegającej do Jej budynku mieszkalnego, budynek ten pozbawiony będzie ochrony p.poż. od strony projektowanego obecnie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, organ potraktował jako wyłącznie domniemanie, które jako hipoteza nie może być merytorycznie rozważane.
Ustosunkowując się do zarzutu, że po zrealizowaniu projektowanej inwestycji wartość jej nieruchomości spadnie nawet o 1/3 wartości, organ odwoławczy wyjaśnił, że tego rodzaju argument, zgodnie z utrwalonym w tym względzie orzecznictwem administracyjnym i sądowo-administracyjnym, nie może być brany pod uwagę w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, w którym decydującymi o rozstrzygnięciu mogą być wyłącznie przepisy prawa administracyjnego: prawa budowlanego, rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy i przepisy proceduralne kodeksu postępowania administracyjnego.
Zarzut słownego wprowadzenia w błąd obydwu skarżących przez organ I instancji, co do możliwości wnoszenia uwag do projektowanej inwestycji na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, jest po pierwsze trudny, a wręcz niemożliwy do zweryfikowania, a ponadto, gdyby nawet był zasadny, to jego ranga nie mogłaby skutkować zakwestionowaniem wydanego prawidłowo pozwolenia na budowę, skoro obydwie odwołujące się wniosły w terminie odwołania, w których swobodnie wyartykułowały wszystkie swoje zastrzeżenia wobec projektowanej inwestycji.
Organ odwoławczy nie uznał za słuszne zarzutów odwołania dotyczących sugerowanej wadliwości formalnej zatwierdzonego projektu budowlanego, w zakresie braku kompletności tego projektu i braku wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczeń dotyczących uprawnień projektantów. Po analizie zatwierdzonej dokumentacji projektowej organ odwoławczy stwierdził bowiem, że złożony przez inwestora projekt budowlany jest kompletny.
Wobec podniesionych w przedmiotowym aspekcie sprawy zastrzeżeń, w ocenie organu, nie sposób odnieść się konkretnie do zarzutu braku wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, skoro skarżąca nie precyzuje, jakiego rodzaju dokumentu brakuje, a organ tego rodzaju braków nie zauważył.
Odnośnie sugerowanego braku informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a także zaświadczeń dotyczących uprawnień projektantów, organ stwierdził, że zastrzeżenia skarżącej wniesione w tym zakresie uznać można za częściowo zrozumiałe, bo być może wynikają z tego, że w spisie treści, zamieszczonym na stronie nr [...] projektu, nie ma informacji, że w opracowaniu tym znajdują się wymagane prawem oświadczenia i zaświadczenia projektantów, a także informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Natomiast dokumentacja ta faktycznie zawiera zarówno oświadczenia i zaświadczenia projektantów (na stronach od nr 2 do nr 23) oraz obszerną informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (na stronach od nr 51 do nr 69). Stwierdzone uchybienia w spisie treści projektu nie mogą jednakże dyskwalifikować wydanego pozwolenia na budowę.
Oceniając pozostałe kwestie, istotne dla prawidłowości wydanego przez organ I instancji pozwolenia na budowę, organ odwoławczy stwierdził przede wszystkim, że objęta zatwierdzonym projektem budowlanym przedmiotowa inwestycja: budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem podziemnym, instalacją wentylacji mechanicznej i ścianami wspinaczkowymi, jest zgodna w zakresie funkcji i przeznaczenia z ustaleniami obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyżej powołanego (Dz. Urzęd. Woj. ŚL. nr 204 z dnia 19 listopada 2009 r.).
Dla terenu inwestycji, położonego na obszarze planu oznaczonym symbolem [...] plan ten przewiduje: zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługową użyteczności publicznej z dopuszczeniem realizacji zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej. Szczegółowe ustałenia dla tego obszaru zostały przeanalizowane w projekcie budowlanym inwestycji - strona nr 27 w projekcie. Organ odwoławczy potwierdził prawidłowość dokonanej przez projektanta analizy i stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna ze szczegółowymi ustaleniami planu miejscowego.
Ponadto, jak już wyżej stwierdzono, projekt budowlany jest kompletny, został sporządzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualną, na dzień sporządzenia projektu, przynależnością do właściwych izb zawodowych. Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania terenem inwestycji na cele budowlane.
Wobec powyższego organ I instancji rozstrzygnął sprawę prawidłowo orzekając o zatwierdzeniu projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji i udzielając we wnioskowanym zakresie pozwolenia na budowę. Stąd też odwołań nie uwzględniono.
W skardze do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła:
- podważanie uprawnień strony z art. 28 i 29 kpa – poprzez zakwestionowanie jej uprawnień do wypowiadania się w kwestii pozwolenia na budowę, w sytuacji, gdy organ wydający decyzję nie przedłożył dokumentów, potwierdzających jego zasadność,
- bezpodstawną i nieuzasadnioną zmianę stanowiska organu odwoławczego w zakresie kwalifikacji ścianki wspinaczkowej jako ogrodzenia, stanowiącego element wniosku, podczas gdy w poprzedniej decyzji zakwalifikował ją jako obiekt budowlany,
- naruszenie art. 107 § 3 kpa z powodu braków uzasadnienia decyzji.
Nadto, skarżąca ponowiła zarzuty naruszenia § 12 ust. 3 i § 271 ust. 1 i 2 rozp. w sprawie warunków technicznych, art. 35 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego oraz niezgodności inwestycji z planem miejscowym.
Skarżąca wniosła też o dopuszczenie dowodu z opinii rzeczoznawcy p.poż. oraz budowlanego celem stwierdzenia bezpiecznej odległości budynku w związku z elementami istniejącego budynku mieszkalnego usytuowanego w granicy z działką inwestora i nienormatywnego usytuowania ścianki wspinaczkowej "na skos" od projektowanego budynku wielorodzinnego, a także wymaganej odległości ze względu na wymagane nasłonecznienie i brak zacienienia jej budynku mieszkalnego od planowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz w zakresie analizy hałasu powodowanego przez korzystanie ze ścianek wspinaczkowych.
Skarżąca domagała się przesunięcia planowanego budynku na odległość min. 12m od granicy oraz rezygnacji z budowy ścianki wspinaczkowej. Na tej podstawie wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że inwestycja jest niedopasowana do otoczenia z uwagi na brak w sąsiedztwie budynków wielorodzinnych. Wojewoda jedynie fragmentarycznie odniósł się do kwestii zacienienia budynków na działkach sąsiednich oraz pominął kwestie, na które wskazał w poprzedniej decyzji kasacyjnej co do charakteru ścianki wspinaczkowej, wyrażając zgodę na budowę budynku wielorodzinnego w odległości 4m od granicy, zamiast wymaganych 12m, bez zachowania wymaganej odległości pomiędzy budynkami.
Skarżąca wskazała też na spadek wartości jej nieruchomości i uciążliwości związane z planowaną budową.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
W toku rozprawy sądowej skarżąca podkreśliła kwestie związane z bezpieczeństwem pożarowym oraz brak zgody na lokalizację ścianki wspinaczkowej w granicy swojej działki. Podała, że budynek nr [...] jest usytuowany w granicy działki. Jest to budynek zamieszkały. Po okazaniu jej rysunku projektu symbol E02, skarżąca podała, że możliwe jest, że jej budynek ma wysokość 460 cm w najniższym punkcie. Skarżąca podważyła też rzetelność analizy zacieniania.
Na kolejnej rozprawie skarżąca złożyła opinie p.poż, sporządzoną na jej zlecenie, domagając się przeprowadzenia z niej dowodu dla wykazania wadliwego zaprojektowania ściany oddzielenia p.poż.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w niej zarzuty należało podzielić.
Zdaniem sądu administracyjnego, zasadnie skarżąca zakwestionowała kwalifikację prawną zaprojektowanych ścianek wspinaczkowych. Organ odwoławczy uznał, że stanowią one fragmentaryczne ogrodzenie, pełniące równocześnie funkcję ścian oddzielenia pożarowego z uwagi na usytuowanie przy granicy działki inwestora budynki, w tym budynek skarżącej z dachem z materiałów palnych (rozprzestrzeniających ogień). Stanowiska tego nie sposób podzielić. Przedmiotowa ściana nie może z istoty pełnić funkcji ogrodzenia, gdyż nie wydziela granic nieruchomości celem uniemożliwienia dostępu osób postronnych.
Sporne ściany stanowią budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.).Nie są bowiem budynkami (pkt 2 tego przepisu), ani też obiektu małej architektury z uwagi na wysokość (ścianka w granicy z działką skarżącej ma wysokość 5,9 m). Niewątpliwie ich realizacja wymagała pozwolenia na budowę. Istotne jest jednak ich drugie przeznaczenie, obok funkcji ściany oddzielenia pożarowego. Mianowicie, ściany te przeznaczono do funkcji rekreacji sportowej. W takim przypadku nie ma zastosowania § 12 rozp. w sprawie warunków technicznych, wyżej powołanego. Przepis ten reguluje bowiem wyłącznie usytuowanie budynków na działce budowlanej względem sąsiedniej działki, nie będącej drogą. Jednak nie oznacza to, że tego rodzaju budowle nie podlegają reglamentacji prawa budowlanego. Odległość placów zabaw dla dzieci i miejsc rekreacyjnych reguluje § 40 ust. 3 tego rozp. Winna ona wynosić co najmniej 10m od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów (z zastrzeżeniem § 19 rozp.).
Zdaniem sądu administracyjnego, wymagana odległość od okien dotyczy zarówno obiektów na działce inwestora, jak i na działkach sąsiednich. Przepis ten ma także zastosowanie w przypadku wszelkich placów zabaw i miejsc rekreacyjnych, przewidzianych w projekcie budowlanym, nawet jeżeli nie są obligatoryjne (wymóg obejmuje zespół budynków wielorodzinnych).
Skoro inwestor przewidział dla spornych ścianek funkcję wspinaczkową (rekreacyjną, sportową) w niniejszej sprawie ma zastosowanie § 40 ust. 3 rozp.
Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że nie została zachowana odległość 10m od okien projektowanego budynku. Obiekt ten ma okna od strony wszystkich działek sąsiednich. Jego odległość od granicy działek sąsiednich, w tym działki skarżącej wynosi ok. 5m. Taki stan rzeczy wyklucza możliwość sytuowania ścian wspinaczkowych. Obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest zaś zbadanie projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane). Stwierdzenie naruszenia wymogów techniczno-budowlanych obliguje organ do wydania postanowienia w trybie art. 35 ust. 3 ustawy, nakładającego na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości pod rygorem odmowy zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
W niniejszej sprawie z uwagi na odległości projektowanego budynku mieszkalnego od granic z działkami sąsiednimi (ok. 5m), bez rezygnacji z otworów okiennych, nie jest możliwe zaprojektowanie ścian wspinaczkowych. Jednocześnie bez zaprojektowania takich ścian, ale bez funkcji rekreacyjnej (sportowej), nie jest możliwe dochowanie wymogów z § 271 ust. 1 i 2 rozp., określających odległości pomiędzy ścianami budynków niebędących ścianami oddzielenia przeciwpożarowego z dachem rozprzestrzeniającym ogień, co dotyczy budynku skarżącej, usytuowanego w granicy z działką inwestora. Odległość pomiędzy budynkami musiałaby wynosić 12m. Stąd też jedynie usytuowanie w granicy spornej ściany, spełniającej wymogi oddzielenia przeciwpożarowego, zwalnia inwestora od obowiązku zachowania odległości z § 271 ust. 1 i 2 rozp. Ściana ta nie może jednak pełnić funkcji rekreacyjnej, gdyż jej usytuowanie narusza wymogi z § 40 ust. 3 rozp.
Z tych względów skarga musiała odnieść skutek.
Sąd administracyjny nie podzielił jednak pozostałych zarzutów skargi. Organ odwoławczy nie naruszył art. 28 i 29 kpa, kwestionując uprawnienia skarżącej do podważania prawidłowości sporządzenia projektu budowlanego w zakresie spełnienia wymagań z § 13 i § 60 rozp., a więc wymaganego naświetlenia i nasłonecznienia pokoi mieszkalnych. W przypadku budynku skarżącej, usytuowanego w głębi jej działki, naruszenie tych wymagań nie wchodzi w rachubę, gdyż wysokość projektowanego budynku jest mniejsza niż odległość pomiędzy tymi budynkami.
Projekt budowlany zawiera zaś analizę zacieniania i przesłaniania dla drugiego budynku na działce skarżącej, usytuowanego w granicy, która wykazała spełnienie wymagań z § 13 i § 60 rozp. Organ odwoławczy prawidłowo i obszernie uzasadnił rozstrzygnięcie w tym zakresie, nie naruszając art. 107 § 1 i 3 Kpa. O ile skarżąca neguje prawidłowość tej analizy (wyznaczenie tzw. linijki słońca), winna przedłożyć ocenę techniczną, sporządzoną na jej zlecenie przez osobę legitymującą się wymaganymi uprawieniami. W toku postępowania administracyjnego skarżąca nie kwestionowała też podanej w projekcie budowlanym wysokości jej budynku (4,60m).
Ścianę oddzielenia pożarowego od ściany tego budynku zaprojektowano o wys. 5,9m.
Projekt budowlany został też pozytywnie zaopiniowany przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, na co trafnie wskazał organ odwoławczy. Obawa skarżącej, że dojdzie po realizacji inwestycji do usunięcia ściany oddzielenia przeciwpożarowego, jest przedwczesna. O ile doszłoby do takiej sytuacji, sprawa winna być przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego, które władne są do wydania nakazu odbudowy takiej ściany.
Wreszcie, inwestycja spełnia wymogi planu miejscowego, wyżej powołanego. Plan ten dopuszcza bowiem zabudowę mieszkaniową wielorodzinną o wysokości 3 kondygnacji nadziemnych i do 12m (§ 6 ust. 3 pkt 2 i pkt 4 lit. a uchwały). Plan miejscowy ma walor prawa miejscowego. Organy administracji nie są uprawnione do kwestionowania jego ustaleń. Brak też podstaw prawnych do nałożenia na inwestora wymogu dostosowania budynku do zabudowy na działkach sąsiednich. Zasada taka dotyczy tylko terenów, dla których nie obowiązuje plan miejscowy, na etapie wydania decyzji o warunkach zabudowy.
Organy administracji, jak i sąd administracyjny nie są też uprawnione do rozstrzygania sporów cywilnych. Kwestia spadku wartości nieruchomości skarżącej z powodu zabudowy działki sąsiedniej, nie ma znaczenia dla wyniku sprawy. Zakres ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w procesie budowlanym reguluje bowiem przepis art. 5 Prawa budowlanego, który nie nawiązuje do wartości nieruchomości.
Podkreślić też należy, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę nie należy do sfery uznania administracyjnego. Z mocy art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy. Zatem kompletność projektu budowlanego, jego sporządzenie i sprawdzenie przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami, zgodność projektu z ustaleniami planu miejscowego i innymi przepisami, w tym techniczno-budowlanymi oraz dysponowanie przez inwestora nieruchomością na cele budowlane, musi skutkować wydaniem decyzji pozytywnej. Organy nie mogą też modyfikować wniosku inwestora z zastrzeżeniem trybu z art. 35 ust. 3 ustawy.
Odnosząc się zaś do wniosku skarżącej o powołanie wskazanych biegłych celem weryfikacji projektu budowlanego, wyjaśnić należy, że przeprowadzenie takiego dowodu jest niedopuszczalne przed sądem administracyjnym. W świetle art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), w postępowaniu sądowym dopuszczalny jest jedynie dowód z dokumentu. Brak też było podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii p.poż. sporządzonej na zlecenie skarżącej, już po wydaniu zaskarżonej decyzji.
Jednakże skarga musiała odnieść skutek z powodu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 40 ust. 3 rozp., co miało wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy w kwocie 500 zł, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej po myśli art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 tej ustawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien wezwać inwestora w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, do usunięcia nieprawidłowości projektu budowlanego w zakresie zaprojektowania ścianki wspinaczkowej w odległości mniejszej niż 10m od okien projektowanego budynku mieszkalnego. Ściana ta może spełniać jedynie rolę oddzielenia przeciwpożarowego – bez funkcji rekreacyjnej (sportowej).
Nieusunięcie w wyznaczonym terminie wad projektu budowlanego winno skutkować odmową udzielenia pozwolenia na budowę.
O ile zaś skarżąca kwestionuje rzetelność analizy zacieniania i przesłaniania, sporządzona przez projektanta, bądź wysokość jej budynku usytuowanego w granicy z nieruchomością inwestora, a także prawidłowość zaprojektowania ściany oddzielenia p.poż., winna przedłożyć ocenę techniczną bądź ekspertyzę budowlaną, sporządzoną na jej zlecenie przez osobę uprawnioną.
Nadto, postępowanie winno toczyć się z udziałem następców prawnych Jana Drobika, który wg relacji poczty zmarł w toku postępowania administracyjnego.
ec