II SA/Gl 977/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-10-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
dodatek węglowypomoc społecznagospodarstwo domoweadreslokalpostępowanie administracyjnewywiad środowiskowyprawo administracyjne

WSA w Gliwicach uchylił decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że organ błędnie wymagał od wnioskodawcy formalnego wyodrębnienia lokalu.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego z powodu braku formalnych działań wnioskodawcy w celu wyodrębnienia lokalu mieszkalnego, mimo że pod jednym adresem zamieszkiwały dwa gospodarstwa domowe. Sąd uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując, że zgodnie z ustawą, w takich sytuacjach organ powinien przeprowadzić wywiad środowiskowy, a nie wymagać od wnioskodawcy formalnego ustalenia odrębnego adresu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta Z. odmawiającą przyznania dodatku węglowego. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, argumentując, że wnioskodawca nie podjął działań w celu nadania numeru lokalowi, w którym zamieszkuje. SKO podtrzymało to stanowisko, powołując się na art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym i wskazując na konieczność podjęcia przez wnioskodawcę kroków formalnych do ustalenia odrębnego adresu. Sąd administracyjny uznał jednak te argumenty za błędne. Stwierdził, że zgodnie z art. 2 ust. 3c i 3d ustawy, w przypadku gdy pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r., dodatek węglowy powinien być przyznany po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Sąd podkreślił, że ustawa nie przewiduje obowiązku wnioskodawcy do formalnego wyodrębniania lokalu ani uzyskiwania zaświadczeń o jego samodzielności. W związku z tym, żądanie takich dowodów przez organ było bezprawne. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazań sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może uzależniać przyznania dodatku węglowego od formalnego wyodrębnienia lokalu przez wnioskodawcę. W takich sytuacjach organ powinien przeprowadzić wywiad środowiskowy.

Uzasadnienie

Ustawa o dodatku węglowym (art. 2 ust. 3c i 3d) nakłada na organ obowiązek przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w celu ustalenia zamieszkiwania kilku gospodarstw domowych pod jednym adresem i wykorzystywania współdzielonego źródła ciepła, a nie wymaga od wnioskodawcy formalnego ustalenia odrębnego adresu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.d.w. art. 2 § 3c

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

u.d.w. art. 2 § 3d

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem, w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd dokonuje kontroli legalności z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej działa na podstawie przepisów prawa.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej podejmuje wszelkie niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

u.p.g.k. art. 47a § 4

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów art. 2 § 8

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów art. 2 § 10

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów art. 6 § 8

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym przez błędne zastosowanie i niezastosowanie. Naruszenie art. 6 k.p.a. przez uzależnienie przyznania dodatku od przedstawienia dowodów na formalne wyodrębnienie lokalu, czego ustawa nie wymaga. Naruszenie art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów rozporządzenia w sprawie ewidencji adresów, przez nieuwzględnienie niemożności ustanowienia odrębnego adresu dla lokalu. Naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. przez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i błędne ustalenie stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Brak jakichkolwiek podstaw do wykazywania przez wnioskodawcę, iż nie jest możliwe ustalenie adresu dla odrębnego lokalu. W konsekwencji należy uznać, iż żądanie jakichkolwiek dowodów w tym zakresie jest bezprawne.

Skład orzekający

Grzegorz Dobrowolski

przewodniczący sprawozdawca

Aneta Majowska

członek

Artur Żurawik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatku węglowego w sytuacjach, gdy pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu dla lokalu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i wymogami formalnymi dotyczącymi adresu lokalu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego (dodatek węglowy) i pokazuje, jak organy administracji mogą nadmiernie interpretować przepisy, tworząc bariery dla obywateli. Wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne.

Dodatek węglowy: Czy musisz formalnie wyodrębnić lokal, by dostać pieniądze? Sąd wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 977/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Artur Żurawik
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1630
art. 2 ust. 3c
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2023 r. sprawy ze skargi T. M. (M.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 2 maja 2023 r. nr SKO.IV/424/1497/2023 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia 23 marca 2023 r. nr [...].
Uzasadnienie
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku T.M. Burmistrz Miasta Z. decyzją z dnia 23 marca 2022 r. nr [...]odmówił wnioskodawcy przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona nie podjęła jakichkolwiek działań w celu nadania numeru lokalowi, w którym zamieszkuje.
Od tej decyzji odwołał się jej adresat podnosząc, że procedura związana z wyodrębnieniem lokalu jest kosztowna.
Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazało, że zgodnie z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym "w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust, 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła". Podkreśliło, iż przyjęcie zasady, że w przypadku zamieszkiwania wielu gospodarstw pod jednym adresem, otrzymują one jeden dodatek węglowy, przyznawany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy, z jednoczesną możliwością przyznania dodatków węglowych dla kilku gospodarstw domowych, jeżeli do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania, oznacza konieczność określonych działań po stronie wnioskodawcy. W konsekwencji wnioskodawca chcąc, aby jego wniosek nie został pozostawiony bez rozpoznania, powinien wykazać się inicjatywą i wskazać organowi, że niemożliwe jest ustalenie odrębnego adresu w terminie do 30 listopada 2022 r. Wobec tego możliwość przyznania dodatku węglowego powinna być rozpatrywana w sytuacji, jeżeli podjęte zostały kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania i przedstawiono np. zaświadczenie o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego. Dowodem takim może być również oświadczenie wnioskodawcy o niemożliwości ustalenia w terminie do 30 listopada 2022 r.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzucił SKO w Bielsku-Białej naruszenie:
1) art. 2 ust. 2 ustawy o dodatku węglowym przez nieuwzględnienie, że skarżący wchodzi w skład innego gospodarstwa domowego niż to, co do którego wcześniej złożono wniosek o przyznanie dodatku węglowego, pomimo że GOPS ustalił, że pod jednym adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe,
2) art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym przez odmowę przyznania skarżącemu dodatku węglowego pomimo spełniania warunków określonych w ustawie,
3) art. 2 ust. 3a i 3b ustawy o dodatku węglowym przez ich błędne zastosowanie, pomimo tego, że skarżący wchodzi w skład gospodarstwa domowego zamieszkującego w odrębnym lokalu, a ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla tego gospodarstwa nie było możliwe w terminie do 30.11.2022r., zaś źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest współdzielone źródło ciepła,
4) art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym przez jego niezastosowanie pomimo zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie pozwalających na ustalenie prawa skarżącego do dodatku węglowego,
5) art. 6 k.p.a. przez uzależnienie przyznania dodatku węglowego od przedstawienia zaświadczenia o samodzielności lokalu lub kopii wniosku o wydanie takiego zaświadczenia czy wniosku o nadanie numeru porządkowego lub podjęcia innych kroków formalnych prowadzących do wyodrębnienia adresu, pomimo że ustawa o dodatku węglowym takiego wymogu nie zawiera,
6) art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17 maja 1989 r. (tj. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990) oraz § 2 pkt 8 i 10 oraz § 6 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz.U. z 2021r. poz. 1368) przez nieuwzględnienie, że niemożliwe było ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla lokalu skarżącego z uwagi na to, że lokal ten nie spełnia kryterium obiektu w rozumieniu tych przepisów, a tym samym nie jest prawnie możliwe ustanowienie dla niego adresu,
7) art. 7 i art. 77 k.p.a. przez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, błędne ustalenie stanu faktycznego, ustalanie okoliczności faktycznych na podstawie wybiórczej oceny materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest to, czy niepodjęcie jakichkolwiek działań w celu wyodrębnienia lokalu przez ubiegającego się o wypłatę dodatku węglowego, w sytuacji określonej w art. 2 ust. 3c ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1630) stanowi przesłankę odmowy przyznania żądanego świadczenia. Zgodnie z tym przepisem "W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła".
Należy w tej sytuacji przywołać również ust. 3d tego artykułu. Stanowi on, że "w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji".
Ten ostatni przepis wskazuje zakres postępowania dowodowego prowadzonego przez organ administracji w sytuacji występowania tzw. "współdzielonego źródła ciepła". Otóż postępowanie w tym zakresie sprowadza się do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, z którego sporządza się notatkę. Brak jakichkolwiek podstaw do wykazywania przez wnioskodawcę, iż nie jest możliwe ustalenie adresu dla odrębnego lokalu. W konsekwencji należy uznać, iż żądanie jakichkolwiek dowodów w tym zakresie jest bezprawne.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI