II SA/Gl 977/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie legalności budowy, uznając, że rozstrzygnięcie zależy od sprawy o zasiedzenie toczącej się przed sądem powszechnym.
Skarga dotyczyła postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego, które zostało zawieszone do czasu zakończenia sprawy o zasiedzenie części działki. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a., twierdząc, że sprawa o zasiedzenie nie ma związku z samowolą budowlaną. Sąd administracyjny uznał jednak, że rozstrzygnięcie o legalności budowy jest uzależnione od ustalenia prawa do dysponowania nieruchomością, co zależy od sprawy o zasiedzenie, dlatego oddalił skargę.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego, zlokalizowanego na dwóch działkach, z których jedna stanowiła własność skarżącego, a druga należała do uczestniczki postępowania. Postępowanie zostało zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu zakończenia sprawy o zasiedzenie części działki, toczącej się przed sądem powszechnym. Skarżący zarzucał organom administracji naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak związku przyczynowego między sprawą o zasiedzenie a postępowaniem w sprawie samowoli budowlanej oraz naruszenie zasady szybkości postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, kontrolując zaskarżone postanowienie, uznał je za prawidłowe. Sąd przychylił się do stanowiska organów, że rozstrzygnięcie o legalności budowy jest uzależnione od ustalenia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co z kolei zależy od wyniku sprawy o zasiedzenie. Sąd podkreślił, że w sytuacji, gdy budynek jest posadowiony na dwóch działkach, a jego własność lub prawo do dysponowania nieruchomością nie jest jednoznacznie ustalone, zawieszenie postępowania jest uzasadnione. W związku z tym, skarga została oddalona jako nieuzasadniona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, postępowanie powinno zostać zawieszone, ponieważ rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, jakim jest sprawa o zasiedzenie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz adresata decyzji w sprawie legalności budowy jest bezpośrednio zależne od wyniku sprawy o zasiedzenie. W sytuacji, gdy budynek jest posadowiony na dwóch działkach, a jego prawny status nie jest jednoznacznie ustalony, zawieszenie postępowania jest uzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
k.p.a. art. 97 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
p.p.s.a. art. 3 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 151
Kodeks cywilny
Stanowi wyjątek od zasady superficies solo cedit, regulując sytuację obiektów posadowionych na linii granicznej gruntów.
Pomocnicze
k.p.a. art. 123
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Pr. bud. art. 80 § 2
Prawo budowlane
Pr. bud. art. 81
Prawo budowlane
Pr. bud. art. 83 § 2
Prawo budowlane
Pr. bud. art. 84
Prawo budowlane
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
Reguluje zasadę superficies solo cedit.
k.c. art. 47 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy integralności rzeczy.
k.c. art. 191
Kodeks cywilny
k.c. art. 434
Kodeks cywilny
k.c. art. 439
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozstrzygnięcie sprawy legalności budowy jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny (sprawa o zasiedzenie). Budynek posadowiony na dwóch działkach, których własność lub prawo do dysponowania nie jest jednoznacznie ustalone, wymaga wyjaśnienia kwestii prawnych przed wydaniem decyzji administracyjnej. Zawieszenie postępowania jest uzasadnione, gdy jego wynik zależy od rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej przez inny organ lub sąd.
Odrzucone argumenty
Sprawa o zasiedzenie nie ma bezpośredniego związku przyczynowego z postępowaniem administracyjnym w przedmiocie samowoli budowlanej. Zawieszenie postępowania narusza zasadę szybkości postępowania. Organy nie wykazały zasadności zawieszenia postępowania i nie przedstawiły wystarczającego uzasadnienia. Wynik sprawy o zasiedzenie ma co najwyżej charakter pośredni wobec postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji Dla niniejszego rozstrzygnięcia znaczenie ma ustalenie, komu przysługuje własność części przedmiotowej budowli znajdującej się na cudzym gruncie postuluje jedność prawną obiektu jedność rzeczy powinna mieć pierwszeństwo przed fikcją prawną
Skład orzekający
Aneta Majowska
sprawozdawca
Artur Żurawik
przewodniczący
Grzegorz Dobrowolski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawach budowlanych, gdy rozstrzygnięcie zależy od sprawy cywilnej o zasiedzenie lub ustalenie prawa własności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budynku posadowionego na granicy dwóch działek, gdzie prawo do dysponowania nieruchomością jest niejasne i zależy od wyniku sprawy o zasiedzenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje złożoność prawną sytuacji, gdy budynek przekracza granice działek, a jego status prawny zależy od rozstrzygnięcia sądu cywilnego. Pokazuje, jak zagadnienia wstępne wpływają na postępowanie administracyjne.
“Budynek na dwóch działkach: kiedy sprawa o zasiedzenie wstrzymuje legalizację budowy?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 977/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-11-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska /sprawozdawca/ Artur Żurawik /przewodniczący/ Grzegorz Dobrowolski Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Zawieszenie/podjęcie postępowania Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 97 par. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2022 r. sprawy ze skargi L. J. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 23 maja 2022 r. nr WINB-WOA.7722.90.2022.AJ w przedmiocie zawieszenia postępowania w przedmiocie legalności budowy oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem Nr [...] z dnia 28 marca 2022 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. (dalej: "organ", "PINB"), działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej "k.p.a."), zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego zlokalizowanego na terenie działek nr [...] i nr [...] w I. do czasu zakończenia postępowania sądowego o zasiedzenie części działki, na której znajduje się budynek gospodarczy – sygnatura sprawy [...]. W uzasadnieniu organ podał, iż w dniu 19 maja 2021 r. do PINB w C. wpłynął wniosek L.J. (dalej: "Strona", "Skarżący") o przeprowadzenie kontroli legalności budowy budynku zlokalizowanego na działce nr [...] w I. Czynności sprawdzające wykazały, że budynek położony jest na działce nr [...] stanowiącej własność Skarżącego oraz na działce nr [...], która jest własnością M.T. (dalej: Uczestniczka postępowania"). W wyniku przeprowadzonego postępowania, wszczętego w dniu 8 lipca 2021 r., PINB wydał postanowienie nr [...], którym nałożył na Uczestniczkę postępowania i Skarżącego jako właścicieli działek [...] i nr [...], na których zlokalizowany jest budynek gospodarczy wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, obowiązek przedłożenia w terminie 90 dni od otrzymania postanowienia dokumentów niezbędnych do legalizacji w/w budynku. Uczestniczka wniosła zażalenie wskazując, że przed Sądem Rejonowym w C. pod sygn. [...] toczy się sprawa o zasiedzenie działki, na której znajdują się budynki gospodarcze, oraz wniosła o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia sprawy o zasiedzenie. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach postanowieniem z dnia 28 lutego 2022 r. znak WINB.WOA.7722.246.2021.SS uchylił postanowienie PINB w C. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W dalszej kolejności organ I instancji uznał za zasadne zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uwzględniając, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwy sąd powszechny. W ocenie organu rozstrzygnięcie kwestii prawnej pozostaje w związku z daleko idącymi skutkami dalszego prowadzenia postępowania na podstawie przepisów ustawy Prawo budowalne. Pomiędzy rozstrzygnięciem sądu powszechnego a rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej zachodzi stosunek zależności. Strona złożyła zażalenie na opisane wyżej postanowienie organu I instancji podnosząc zarzut naruszenia art. 11, art. 12 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu podkreślono, że wynik rozstrzygnięcia w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia nie pozostaje w bezpośrednim związku z przedmiotem niniejszej sprawy, tj. stwierdzeniem samowoli budowlanej. Rozbieżności pomiędzy stanem prawnym nieruchomości, a stanem posiadania samoistnego nie rzutują w żaden sposób na prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie samowoli budowlanej. Zdaniem Strony tocząca się sprawa o zasiedzenie nie ma związku przyczynowego z niniejszą sprawą administracyjną. Zawieszenie postępowania narusza także zasadę szybkości postępowania a także zasadę przekonywania, ponieważ organ nie przedstawił zasadności swojego rozstrzygnięcia. Nadto organ nie wykonał zaleceń ŚWINB zawartych w postanowieniu uchylającym i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania. Po rozpoznaniu zażalenia, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej: "organ odwoławczy", "ŚWINB"), na postawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 81, art. 83 ust. 2, art. 84 ustawy Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021, poz. 2351 z późn. zm.), postanowieniem z dnia 23 maja 2022 r. nr WINB-WOA.7722.90.2022.AJ, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości. W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił aktualny stan sprawy. Podkreślił, że organ odwoławczy rozpatrując zażalenie nie może wyjść poza przedmiot zaskarżenia, w postępowaniu zażaleniowym zobligowany jest kontrolować tylko pewien fragment postępowania administracyjnego, do którego odnosiło się rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Następnie przywołał treść art. 97 § 1 k.p.a. wyjaśniając, w powołaniu na orzecznictwo oraz literaturę przedmiotu, co należy rozumieć przez pojęcie zagadnienia wstępnego. Zdaniem ŚWINB zawieszenie postępowania, ze względu na zagadnienie wstępne, było uzasadnione. Podjęcie rozstrzygnięcia w prowadzonym przez PINB postępowaniu administracyjnym uzależnione jest od ostatecznego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w C., od którego zależy ustalenie przez PINB kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz adresata nakazu. Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze sformułowano zarzuty naruszenia: 1. art. 8 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia, poprzez zbyt ogólnikowe stwierdzenie, że podjęcie rozstrzygnięcia w prowadzonym przez PINB postępowaniu administracyjnym jest uzależnione od ostatecznego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w C. w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania do obywateli oraz dokonanie kontroli zaskarżonego postanowienia, 2. art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niezupełne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy rozstrzygnięcia PINB, 3. art. 12 k.p.a. poprzez niezasadne jego zawieszenie, 4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy postanowienia PINB z dnia 28 marca 2022 r., 5. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że rozstrzygnięcie PINB jest uzależnione od ostatecznego rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w C., wnosząc o uchylenie postanowienia w całości. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy nie wyjaśniły w jakim związku przyczynowym pozostaje wynik rozstrzygnięcia w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia ze sprawą administracyjną dotyczącą samowoli budowlanej. Dalej podkreślono, że zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie prawne, które ujawnią się w toku postępowania, dotyczące istotnej dla sprawy przesłanki albo z przepisów prawa wprost wynika konieczność rozstrzygnięcia przez sąd danej kwestii prawnej, z uwagi na związek przyczynowy między rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. Zdaniem Skarżącego rozstrzygnięcie w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia może mieć co najwyżej charakter pośredni wobec postępowania administracyjnego. W powołaniu na orzecznictwo sądowe wskazał, iż skoro nadzór budowlany ma za zadanie kontrolę inwestycji budowlanych, ich legalizację lub nakazanie rozbiórki, należy uznać, że toczące się postępowanie o stwierdzenie zawiedzenia nie ma wpływu na niniejsze postepowanie. Spory dotyczące prawa do nieruchomości nie uzasadniają zawieszenia postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie, podkreślając, że od rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w C. zależy ustalenie kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz adresata nakazu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Kontrolując zaskarżone postanowienie w tak zakreślonych granicach kognicji sądów administracyjnych oraz przyczyn wzruszania orzeczeń organów administracji publicznej, Sąd uznał, że postanowienie nie narusza prawa. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stało się postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 23 maja 2022 r. nr WINB-WOA.7722.90.2022.AJ, którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. Nr [...] z dnia 28 marca 2022 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania. Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., stosownie do którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zaistnienie przesłanek wskazanych w przywołanej regulacji obliguje organ administracji publicznej do zawieszenia postępowania z urzędu. Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989 r., s. 127-128). Należy podkreślić, że zagadnienie wstępne to zagadnienie o charakterze materialnoprawnym. O istnieniu kwestii prejudycjalnej decyduje jej związek z aktualnie rozpatrywaną sprawą administracyjną i charakter stosowanych w niej norm prawa materialnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2009 r. III SA/Lu 420/08). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organy administracji publicznej prawidłowo stwierdziły zaistnienie w sprawie bezpośredniego związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy prowadzonej przez PINB w C. a sprawą o zasiedzenie nieruchomości, na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek, toczącą się przed Sądem Rejonowym w C. pod sygn. [...]. Dla niniejszego rozstrzygnięcia znaczenie ma ustalenie, komu przysługuje własność części przedmiotowej budowli znajdującej się na cudzym gruncie, czyli gruncie Skarżącego. W tym zakresie pojawiło się kilka koncepcji (za: A. Sylwestrzak, Kodeks cywilny. Komentarz, tezy XVI.1-4, Lex el.), które w sposób syntetyczny zostały zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2015 r. w sprawie o sygn. II SA/Gl 960/14. Pierwsza z koncepcji uzależnia status prawny obiektu od ustanowienia służebności gruntowej. Według niej, początkowo, dopóki stan prawny obiektu nie zostanie uregulowany przez ustanowienie odpowiedniej służebności gruntowej, obiekt ten podlega ogólnej zasadzie superficies solo cedit. Oznacza to, że ulega on podziałowi wyznaczonemu linią graniczną gruntów w ten sposób, że część posadowiona na gruncie wyjściowym jest częścią składową tego gruntu, co analogicznie dotyczy również części usytuowanej na gruncie sąsiednim. W efekcie obie części obiektu mają różnych właścicieli. Sytuacja ta zmienia się w momencie ustanowienia służebności gruntowej. Odtąd właścicielem całego obiektu staje się właściciel gruntu wyjściowego, będącego teraz gruntem władnącym. Druga z koncepcji postuluje natomiast jedność prawną obiektu. To najliczniej reprezentowane stanowisko głosi, że pomimo posadowienia go na linii granicznej nie ulega on podziałowi wzdłuż tej linii, lecz od początku stanowi jedność prawną. Jest on zatem częścią składową tylko jednego gruntu. Pomiędzy zwolennikami omawianego poglądu pojawiają się jednak rozbieżności co do kryterium, które ma decydować o przypisaniu obiektu jednemu z gruntów. Jedni twierdzą, że obiekt staje się w tej sytuacji częścią składową gruntu wyjściowego, tzn. jego właścicielem staje się inwestor, inni zaś przyjmują, że obiekt łączy się z tym gruntem, na którym znajduje się jego większa część (tak np. S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego. Księga druga: Własność i inne prawa rzeczowe, Warszawa 1996, teza 10 do art. 151, s. 75 - 76). Trzecia z koncepcji to koncepcja samoczynnego pionowego podziału obiektu według linii granicy. Koncepcja ta, najrzadsza, zakłada, że według zasady superficies solo cedit wzniesiony obiekt ulega prawnemu podziałowi, zgodnemu z przebiegiem linii granicznej, tak, że część posadowiona na gruncie wyjściowym stanowi część składową tego gruntu, a część położona na gruncie sąsiednim jest jego częścią składową. Ewentualne ustanowienie służebności gruntowej nie ma wpływu na sytuację prawną obiektu. I w końcu czwarta z koncepcji, czyli koncepcja współwłasności obiektu. Sformułował ją Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 stycznia 2006 r., II CK 365/05. Koncepcja ta ma jednak marginalne znaczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny przychylił się do drugiej z koncepcji, najliczniej reprezentowanej, która postuluje jedność prawną obiektu. Wśród argumentów uzasadniających tę koncepcję wskazuje się, że art. 151 k.c. ustanawia wyjątek od zasady superficies solo cedit. Wyrażający tę zasadę art. 48 k.c. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, jednak na mocy przepisów szczególnych, do których należy art. 151 k.c., wprowadzane są od niej wyjątki. Dzięki temu choć budynek (lub inne urządzenie) pozostaje trwale związany z obydwoma gruntami, należy, jako część składowa, w całości tylko do jednego z nich. U podstaw tej koncepcji stoi też założenie, że art. 47 § 1 k.c., stanowiący o integralności rzeczy, oraz art. 48 i 191 k.c. pozostają z sobą w sprzeczności. Mając jednak na względzie z jednej strony naturalną jedność fizyczną rzeczy (art. 47 k.c.), a z drugiej fikcję prawną (art. 48 k.c.), uznaje się, że jedność rzeczy powinna mieć pierwszeństwo przed fikcją prawną. Dodatkowo, gospodarcze przeznaczenie obiektu przemawia przeciw przypadkowemu dzieleniu go na części. Podział następujący pionowo wzdłuż linii granicznej nie zapewnia bowiem samodzielności utworzonych części budynku lub innego urządzenia, trwale związanych z każdą z sąsiadujących nieruchomości gruntowych. Przeciwne rozwiązanie czyniłoby problematycznym sposób korzystania z podzielonego budynku lub innego urządzenia, gdyby linia podziału przechodziła np. przez środek pomieszczeń (jeśli oczywiście obiekt by był w nie wyposażony). Co więcej, samoczynny podział obiektu na części prowadziłby do nabycia własności jego fragmentu przez właściciela nieruchomości sąsiedniej bez jego wiedzy i zgody, a skutek ten może się wiązać z niekorzystnymi konsekwencjami, bowiem przepisy prawa nakładają na właściciela pewne ciężary i odpowiedzialność, np. art. 434 i 439 k.c. (zob. A. Sylwestrzak, Komentarz do art. 151 Kodeksu cywilnego, teza XVI.2, Lex el.). Przyjęcie drugiej koncepcji prowadzi do stwierdzenia, że przedmiotowy budynek, mimo że trwale związany z gruntem należącym Skarżącego jak również z gruntem należącym do Uczestniczki postępowania należy jako część składowa w całości tylko do jednego z nich. Przy przyjęciu, że budynek łączy się z gruntem, na którym znajduje się jego większa część stanowiłby część składową nieruchomości Skarżącego, inne wnioski płyną jednak z ustaleń czynionych przy założeniu, że obiekt staje się częścią składową gruntu wyjściowego, tzn. jego właścicielem staje się inwestor. Najliczniej reprezentowana koncepcja nie znajduje zatem zastosowania w sprawie w sytuacji, gdy jak wynika z wydruków mapy ok 70-80% budynku znajduje się na działce Skarżącego. W rezultacie, w rozpoznawanej sprawy przedłożone do sprawy akta administracyjne nie pozwalają na ustalenie adresata decyzji. Tym samym Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko organu odwoławczego, że pozostające w toku postępowanie o zasiedzenie ma znaczenie dla postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego na działkach nr [...] i nr [...] w I., z uwagi na brak możliwości ustalenia adresata decyzji. Jak wynika z ksiąg wieczystych prowadzonych przez Sąd Rejonowy w C. nr [...] (działka nr [...], własność Skarżącego od dnia 18 sierpnia 2018 r.) oraz nr [...] (działka nr [...], własność Uczestniczki postępowania) każda z nieruchomości pozostaje nieruchomością zabudowaną. W aktach administracyjnych przedłożonych do sprawy brak dokumentów mogących uzasadniać wydanie decyzji względem konkretnego adresata, przy zastosowaniu w/w podzielanej przez Sąd koncepcji. W związku z powyższym nie mógł odnieść skutku zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (zarzut nr 5 petitum skargi), ponieważ w sprawie zachodzi sytuacja, w której w dacie orzekania nie było możliwe wydanie decyzji. Konsekwentnie nie mógł zyskać akceptacji zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (zarzut nr 4 petitum skargi). W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne stosownie do treści art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.pa. Zarzut w tym przedmiocie również pozostawał nietrafny (zarzut nr 1 i 2 petitum skargi). Zauważenia również wymaga, iż obligatoryjne zawieszenie postępowania, dokonane w sytuacji spełnienia wymaganych przesłanek, nie może stanowić podstawy skutecznego zarzutu naruszenia zasady szybkości postępowania (zarzut nr 3 petitum skargi). Uwzględniając powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a przytoczona w skardze argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności zaistniałe w sprawie, jak i prawidłowość ich oceny dokonana przez organ odwoławczy, nie budzą, zdaniem Sądu, wątpliwości. W realiach niniejszej sprawy zaistniało zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarga nie mogła zatem odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI