II SA/Gl 968/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku tegoż Sądu z dnia 16 listopada 2023 r., który uchylił decyzję zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Sąd, działając na podstawie art. 179a p.p.s.a., uchylił swój własny wyrok, uznając, że zarzut naruszenia art. 11g ust. 3 specustawy drogowej (zakaz uchylania decyzji w całości, gdy wadą dotknięta jest tylko jej część) był oczywiście usprawiedliwiony. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd oddalił skargę K. Z. na decyzję Wojewody. Sąd podkreślił, że specustawa drogowa przewiduje uproszczoną i kompleksową procedurę wydawania zezwoleń na inwestycje drogowe, a organy są związane wnioskiem inwestora co do lokalizacji i parametrów technicznych. W ocenie Sądu, ingerencja w prawo własności skarżącego, polegająca na bliskim usytuowaniu drogi od jego budynku, była proporcjonalna i uzasadniona interesem publicznym, a skarżący powoływał się jedynie na interes subiektywny. Sąd odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na szczególnie uzasadniony przypadek leżący po stronie Sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów specustawy drogowej dotyczących granic ingerencji organów w projekt inwestycji, prymatu interesu publicznego nad interesem jednostki, oraz stosowania zasady proporcjonalności w kontekście prawa własności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z inwestycjami drogowymi i może wymagać uwzględnienia specyfiki innych rodzajów inwestycji.
Zagadnienia prawne (4)
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając decyzję w całości, naruszył przepis specustawy drogowej zakazujący takiego działania, gdy wadą dotknięta jest tylko część decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, WSA naruszył art. 11g ust. 3 specustawy drogowej, uchylając w całości decyzję Wojewody i Starosty, podczas gdy wadą dotknięta była tylko część decyzji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że jego własny wyrok uchylający decyzje organów w całości był wadliwy, ponieważ przepis specustawy drogowej wyraźnie zakazuje takiego działania, gdy wada dotyczy tylko części decyzji.
Czy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która powoduje bliskie sąsiedztwo drogi z budynkiem właściciela, narusza zasadę proporcjonalności i prawo własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli ingerencja jest uzasadniona interesem publicznym i nie narusza istoty prawa własności, a skarżący powołuje się jedynie na interes subiektywny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ingerencja w prawo własności skarżącego była proporcjonalna, ponieważ interes publiczny związany z budową drogi publicznej miał prymat nad subiektywnym interesem skarżącego, a droga została zaprojektowana zgodnie z planem miejscowym i nie naruszała ogrodzenia. Sąd podkreślił, że organy są związane wnioskiem inwestora co do przebiegu drogi i nie mogą ingerować w jego rozwiązania projektowe.
Czy organy administracji publicznej mogą ingerować w przebieg i rozwiązania projektowe inwestycji drogowej przedstawione we wniosku inwestora w trybie specustawy drogowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy są związane wnioskiem inwestora i nie mogą dokonywać w nim zmian, ani oceniać racjonalności przyjętych rozwiązań.
Uzasadnienie
Specustawa drogowa przyznaje inwestorowi decydującą rolę w wyborze lokalizacji i rozwiązań projektowych, a organy jedynie sprawdzają zgodność wniosku z wymogami ustawowymi. Sąd nie może weryfikować celowości czy zasadności projektowanego przebiegu drogi.
Czy organy wydające zezwolenie na realizację inwestycji drogowej powinny badać zgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 11i ust. 2 specustawy drogowej, przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie mają zastosowania w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że WSA w swoim poprzednim wyroku błędnie oparł się na ocenie zgodności inwestycji z planem miejscowym, co stanowi naruszenie specustawy drogowej.
Przepisy (25)
Główne
specustawa drogowa art. 11f § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Decyzja ZRID zawiera wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
specustawa drogowa art. 179a
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Umożliwia WSA uchylenie własnego wyroku i ponowne rozpoznanie sprawy w określonych sytuacjach.
p.p.s.a. art. 179a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku i ponowne rozpoznanie sprawy przez WSA.
specustawa drogowa art. 11g § ust. 3
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Zakaz uchylania decyzji w całości, gdy wadą dotknięta jest część decyzji.
specustawa drogowa art. 11i § ust. 2
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
specustawa drogowa art. 11f § ust. 1 pkt 1-8
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Elementy decyzji ZRID.
specustawa drogowa art. 12 § ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
specustawa drogowa art. 11d § ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Wymogi wniosku o wydanie decyzji ZRID.
specustawa drogowa art. 11d § ust. 2-10
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Procedura wydawania decyzji ZRID.
specustawa drogowa art. 11f
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Elementy decyzji ZRID.
Konstytucja RP art. 64 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa własności tylko w ustawie i w zakresie, w jakim nie narusza istoty tego prawa.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona prawa własności.
specustawa drogowa art. 11a § ust. 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Podstawa prawna wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
specustawa drogowa art. 11d § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Inwestor decyduje o przebiegu drogi i terenie niezbędnym dla inwestycji.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość odstąpienia od zastosowania przepisów.
specustawa drogowa art. 20a
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Nieodpłatne zajęcie terenu kolejowego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Uchylenie decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzyganie sprawy co do istoty.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena na podstawie zebranych dowodów.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i interesu społecznego.
specustawa drogowa art. 11f § ust. 1 pkt 8 ppkt e)-h)
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązku.
specustawa drogowa art. 11f § ust. 1 pkt 8 ppkt g i h
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązku.
specustawa drogowa art. 11g § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
Uchylenie decyzji organu I instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez WSA art. 11g ust. 3 specustawy drogowej poprzez uchylenie decyzji w całości, podczas gdy wadą dotknięta była tylko jej część. • Organy administracji były związane wnioskiem inwestora co do przebiegu drogi i nie mogły ingerować w jego rozwiązania projektowe. • Interes publiczny związany z budową drogi publicznej ma prymat nad subiektywnym interesem właściciela nieruchomości. • Ingerencja w prawo własności skarżącego była proporcjonalna i zgodna z prawem.
Odrzucone argumenty
WSA w poprzednim wyroku błędnie ocenił ingerencję w prawo własności przez pryzmat przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. • Organy nie wyważyły interesu indywidualnego z interesem publicznym. • Projekt drogi został wykonany na mapie niezgodnej z rzeczywistym stanem prawnym. • Projektowana droga jest usytuowana w niebezpiecznej bliskości budynku mieszkalnego.
Godne uwagi sformułowania
za oczywiście usprawiedliwiony należało bowiem uznać zarzut naruszenia art. 11g ust. 3 specustawy drogowej polegającego na uchyleniu przez WSA w Gliwicach w całości decyzji Wojewody Śląskiego [...] podczas gdy wskazany przepis specustawy drogowej wprowadza zakaz uchylania decyzji w całości w sytuacji gdy wadą dotknięta jest część decyzji dotycząca odcinka drogi, nieruchomości, działki. • Organy administracji publicznej rozpatrujące wniosek zarządcy drogi złożony w trybie specustawy są tym wnioskiem związane, w tym znaczeniu, że nie mogą dokonywać jakichkolwiek w nim zmian, np. w zakresie lokalizacji, przebiegu oraz parametrów technicznych. • To inwestor dokonuje wyboru najkorzystniejszych, w jego ocenie, rozwiązań odnoszących się do planowanego przez niego przedsięwzięcia drogowego. • Poza granicami możliwości kontrolnych i orzeczniczych sądu administracyjnego znajdują się bowiem zagadnienia oceny celowości, racjonalności lub zasadności projektowanego przebiegu lub zakresu inwestycji drogowych realizowanych na podstawie ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. • W realiach rozpoznawanej sprawy istota sporu nie dotyczy wprost kwestii wywłaszczenia nieruchomości stanowiących dotychczas własność skarżącego lecz kwestii, w jaki sposób zamierzona inwestycja będzie oddziaływać na teren nieruchomości, który ma w dalszym ciągu pozostać własnością skarżącego.
Skład orzekający
Tomasz Dziuk
przewodniczący sprawozdawca
Rafał Wolnik
przewodniczący
Renata Siudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy drogowej dotyczących granic ingerencji organów w projekt inwestycji, prymatu interesu publicznego nad interesem jednostki, oraz stosowania zasady proporcjonalności w kontekście prawa własności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z inwestycjami drogowymi i może wymagać uwzględnienia specyfiki innych rodzajów inwestycji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność kolizji między interesem publicznym a prawem własności w kontekście inwestycji infrastrukturalnych oraz ciekawy mechanizm autokontroli sądu administracyjnego.
“Sąd administracyjny uchyla własny wyrok: czy inwestycje drogowe zawsze wygrywają z prawem własności?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.