II SA/Gl 968/23

II SA/Gl 968/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-11-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Renata Siudyka
Tomasz Dziuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Sygn. powiązane
II OZ 495/23 - Postanowienie NSA z 2023-09-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1363
art. 11a,  art. 11f,  art. 11d,  art. 11g,  art. 11i,  art. 12
Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 135,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi K. Z. (Z.) na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 3 kwietnia 2023 r. nr IFXIII.7821.16.2021 w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia 21 czerwca 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z 26 października 2020 r. Wójt Gminy J. wystąpił do Starosty [...] realizującego zadania z zakresu administracji rządowej o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla zadania pn.: "Budowa gminnej drogi publicznej nr [...] ("[...] ") w sołectwie [...] w Gminie J.".
Decyzją z 21 czerwca 2021 r. Starosta [...] wydał decyzję nr [...] o zezwoleniu na realizację wnioskowanej inwestycji. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1363 ze zm.), dalej zwanej "specustawą drogową" oraz art. 104 k.p.a. Jednocześnie w tej samej decyzji organ zatwierdził podział nieruchomości wyznaczonych liniami rozgraniczającymi teren, zatwierdził projekt budowlany i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W sentencji decyzji wymieniono także numery ewidencyjne działek objętych lokalizacją inwestycji, wskazując w pkt 1 działki znajdujące się w liniach rozgraniczających pasa drogowego oraz w pkt 2 działki znajdujące się poza liniami rozgraniczającymi, podlegające ograniczeniu w korzystaniu dla realizacji obowiązku, o którym mowa w art. 11f ust. 1 pkt. 8 ppkt. e)-h) specustawy.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K.Z.
Decyzją z dnia 3 kwietnia 2023 r Wojewoda Śląski, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 11g ust. 1 pkt 1 specustawy drogowej:
1. uchylił decyzję organu I instancji w części w ten sposób, że na stronie 6. w pkt IX. Zatwierdzenie projektu budowlanego, uchylił załącznik w zakresie Projektu zagospodarowania terenu - rysunek nr A.2.2 w zakresie w jakim dotyczy nieruchomości oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym [...], położona w Gminie J., obręb [...] i w to miejsce zatwierdził Projekt zagospodarowania terenu - rysunek nr A.2.2., stanowiący załącznik nr 2 do decyzji organu odwoławczego;
2. uchylił znajdujący się na stronie 1. decyzji zapis pkt 2. i nadał mu nowe, następujące brzmienie: "Działki znajdujące się poza liniami rozgraniczającymi, podlegające ograniczeniu w korzystaniu dla realizacji obowiązku o którym mowa w art. 11f ust. 1 pkt. 8 ppkt g i h "specustawy" (uwaga! W nawiasie podano pierwotny numer działki) Gmina J., obręb [...] ([...]), [...] ([...]), [...] ([...]), [...] ",
3 uchylił znajdujący się na stronie 2. decyzji zapis w pkt II. i nadał mu nowe, następujące brzmienie "W projekcie budowlanym, na rys. nr A2.2.: "Projekt zagospodarowania terenu", w skali 1:500 zaznaczono:
- Linią przerywaną w kolorze niebieskim - linię rozgraniczającą teren inwestycji - granice pasa drogowego projektowanej drogi gminnej (po granicach działek);
- Linią przerywaną w kolorze ciemnoniebieskim - linię rozgraniczającą teren inwestycji granice pasa drogowego projektowanej drogi gminnej (linia stanowiąca linię podziału);
- Linią przerywaną w kolorze różowym - tereny podlegające ograniczeniu w korzystaniu z nieruchomości’
- Linią przerywaną w kolorze czerwonym - linie określające czasowe zajęcie terenu na podstawie art. 20a specustawy drogowej."
W punkcie 4 Wojewoda orzekł natomiast o utrzymaniu decyzji w mocy w pozostałym zakresie.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nakreślił przebieg dotychczasowego postępowania, a także zreferował przebieg postępowania odwoławczego. Wojewoda wskazał przy tym, że w trakcie postępowania odwoławczego przeprowadził postępowanie wyjaśniające, ponownie przeanalizował wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej i całość dokumentacji zgromadzonej w trakcie postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji oraz ocenił poprawność postępowania tego organu, a także poprawność kończącej to postępowanie decyzji, jak również rozpatrzył zarzuty podniesione w odwołaniu.
Według Wojewody decyzja organu pierwszej instancji czyni zadość wymogom przedstawionym w art. 11 f ust. 1 specustawy drogowej (z zastrzeżeniem uchybień, na które Wojewoda wskazał w dalszej części uzasadnienia). Zawiera bowiem wszystkie niezbędne składniki decyzji administracyjnej, w tym zawiera niezbędne elementy określone w art. 11f specustawy drogowej, m.in. określenie linii rozgraniczających teren inwestycji; zatwierdzenie podziału nieruchomości; oznaczenie nieruchomości, które stają się własnością Gminy J.; zatwierdzenie projektu budowlanego; warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska; wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Organ odwoławczy stwierdził zarazem, iż wydana decyzja wymaga dokonania "korekty reformatoryjnej". Zaakcentował przy tym, że organ odwoławczy ustala stan faktyczny w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu pierwszej instancji, rozszerzając granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszej instancji, jak i te, które po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji uległy zmianie, a które są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy.
Odnosząc się do zmian wprowadzonych w porównaniu do decyzji organu pierwszej instancji Wojewoda wskazał, że w pkt 1. uchylił decyzję w zakresie załączników graficznych odnoszących się do nieruchomości oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym [...], położona w Gminie J., obręb [...] i w to miejsce zatwierdził projekt zagospodarowania terenu - rysunek nr A.2.2 stanowiący załącznik nr 1 do decyzji organu odwoławczego.
Powyższą zmianę Wojewoda uzasadni błędnym oznaczeniem na mapie Pzt (Projekt zagospodarowania terenu) działki nr [...] linią określającą ograniczenie w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji obowiązku przebudowy istniejących sieci uzbrojenia terenu lub obowiązku przebudowy innych dróg publicznych. Działka ta, jak wynika z danych zgromadzonych w Ewidencji Gruntów i Budynków posiada użytek Tk - tereny kolejowe, a co za tym idzie wszelkie prace wskazane na tej nieruchomości powinny być wykonane na zasadach określonych w art. 20a specustawy drogowej (nieodpłatne zajęcie). Inwestor odpowiadając na wezwanie Wojewody Śląskiego skorygował załącznik graficzny w tym zakresie.
Dalej Wojewoda odniósł się do pkt 2 swojej decyzji, w której uchylił decyzję organu pierwszej instancji w zakresie określenia nieruchomości znajdujących się poza liniami rozgraniczającymi, podlegających ograniczeniu w korzystaniu dla realizacji obowiązku, o którym mowa wart. 11 f ust. 1 pkt 8 ppkt g i h specustawy drogowej. Organ pierwszej instancji błędnie wskazał w tym punkcie decyzji nieruchomość oznaczoną numerem działki [...]. Jak już wyżej wskazano wyżej, działka ta stanowi teren linii kolejowej i zgodnie ze specustawą drogową wszelkie prace mogą być wykonane na zasadach określonych w art. 20a specustawy drogowej.
Ponadto Wojewoda wyjaśnił powody dla których w pkt 3 swojego rozstrzygnięcia uchylił zapis pkt II. decyzji organu I Instancji i nadał mu nowe brzmienie. W tym zakresie wskazał, że inwestor w trakcie postępowania odwoławczego dokonał korekty Pzt - części graficznej w zakresie linii rozgraniczających teren inwestycji, dodając do legendy linię określająca granice terenów kolejowych.
Odnosząc się do zarzutów odwołującego, który podnosi brak zgody na przeprowadzenie inwestycji na terenie działek [...] i [...] położonych w Gminie J., obrębie [...] i będących jego własnością, Wojewoda wskazał, według wyjaśnień inwestora (pismo z dnia 14 września 2021 r.) budowana droga została zaprojektowana po już istniejącym śladzie drogi tłuczniowo-gruntowej, biorąc jednocześnie pod uwagę istniejące uwarunkowania terenowe. Takie rozwiązanie umożliwi częściowe obniżenie kosztów realizacji inwestycji poprzez wykorzystanie utwardzonej nawierzchni. Ponadto droga przebiegająca po nieruchomości odwołującego stanowi kontynuację ciągu drogowego przebiegającego po nieruchomościach stanowiących własność, bądź będących w użytkowaniu wieczystym Gminy J. Zaproponowane przez odwołującego się rozwiązanie wiązałoby zaś się z wykonaniem dodatkowych robót ziemnych oraz konieczności zabezpieczenia skarp. Przyjęte rozwiązania znacznie zmniejszają powierzchnie terenów zajętych pod inwestycję, a co za tym idzie zminimalizowane są koszty odszkodowań, które Gmina J. będzie wypłacać z własnego budżetu. Ponadto w uchwalonym planie zagospodarowania przestrzennego dla sołectwa [...], który został przyjęty uchwałą nr [...] z dnia [...] r., działka odwołującego w całości zajęta jest pod pas drogi gminnej.
Wojewoda wskazał jednocześnie na treść art. 11 d ust. 1 pkt 1 specustawy drogowej, zgodnie z którym to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej decyduje o przebiegu drogi oraz wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi oraz mapy zatwierdzające projekty podziałów nieruchomości. Zarówno Starosta [...], jak i organ odwoławczy mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, czy też przyjęte rozwiązania projektowe. Inwestor jest kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji. Zgodnie zaś powszechnie przyjmowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem organ właściwy do wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie jest upoważniony do korygowania rozwiązań przyjętych we wniosku o wydanie ww. decyzji. To Inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Na poparcie tego stanowiska Wojewoda przywołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt II OSK z 156/21, z dnia 20 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 852/21, z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 1235/21, z dnia 14 września 2021 r. sygn. akt II OSK 1332/21, z dnia 30 września 2021 r. sygn. akt II OSK 193/21.
Podzielając stanowisko inwestora organ odwoławczy wskazał, że wszystkie działania w ramach realizacji inwestycji drogowej dokonywane są w oparciu o władztwo administracyjne, a specustawa drogowa nie przewiduje w tej materii konsultacji lub uzyskania zezwoleń właścicieli nieruchomości objętych zakresem inwestycji. Inwestor nie musi mieć zgody na podjęcie czynności skutkujących wejściem na teren nieruchomości niezbędnych dla realizacji inwestycji, gdyż przejście własności nieruchomości niezbędnych do realizacji przedmiotowej inwestycji drogowej, w granicach wydzielonych liniami rozgraniczającymi i pasami innych dróg publicznych, następuje z mocy prawa. Inwestor nie ma też obowiązku zorganizowania prawidłowej gospodarki wodami opadowymi na terenie nieruchomości znajdującym się na terenie prywatnym. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa jest to obowiązek. właściciela nieruchomości.
W skardze na decyzję K.Z. (skarżący) podtrzymał brak zgody na przedstawiony projekt drogi [...] w B., ponosząc, że projekt został wykonany na mapie niezgodnej z rzeczywistym stanem prawnym z 1964 r. Wskazał, że projektowana droga jest usytuowana w odległości 2 m od budynku położonego na nieruchomości przy ul. [...], która jest własnością skarżącego. Wskazał, również, że granica działki nr [...], która jest również jego własnością przebiegała zawsze około 12 m od jego budynku. Na obecnie obowiązujących mapach granica przebiega w odległości 2 m od budynku.
Na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i zawarte w niej twierdzenia. Ponadto zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a., art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Podniósł sprzeczność inwestycji z istotą prawa własności a organy nie wyważyły interesu indywidualnego z interesem publicznym. Podniósł również, że jeżeli organ nie mógł ingerować w przebieg projektowanej drogi, to wobec wskazanych naruszeń winien był wydać decyzję odmowną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy specustawy drogowej, które określają szczególne zasady i tryb realizacji inwestycji drogowych, a więc odmienne od unormowań dotyczących innych inwestycji. W ustawie tej przewidziano szczególny tryb udzielania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, w ramach którego decyzja ma charakter kompleksowy, a procedura, w której jest wydawana ma charakter uproszczony. Kompleksowość decyzji wyraża tym, że w jednej decyzji zawarto wszystkie niezbędne aspekty procesu inwestycyjnego i w efekcie umożliwiono inwestorowi przystąpienie do robót budowlanych w oparciu o taką decyzję. Decyzja przesądza bowiem nie tylko o lokalizacji inwestycji drogowej, tj. przebiegu drogi, ale też zatwierdza podział nieruchomości (linie rozgraniczające pasów drogowych, ustalone decyzją, stanowią linie podziału nieruchomości) oraz zatwierdza projekt budowlany przewidujący konkretne rozwiązania techniczne zaplanowanej drogi (art. 11f ust. 1 pkt 1 – 8 specustawy drogowej). Nieruchomości lub ich części, które wskutek zatwierdzonego podziału znalazły się w granicach pasa drogowego, stają się z mocy prawa, z dniem w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji stała się ostateczna, własnością Skarbu Państwa (w odniesieniu do dróg krajowych) lub własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego (w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych) - art. 12 ust. 1 i 4. Z kolei uproszczony charakter procedury prowadzącej do wydania decyzji polega na tym, że specustawa drogowa w sposób szczegółowy wskazuje, jakim wymogom powinien odpowiadać wniosek o wydanie decyzji (art. 11d ust. 1), jak powinna przebiegać procedura wydania decyzji (art. 11d ust. 2-10), jakie elementy powinna zawierać decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji (art. 11f). W przypadku spełnienia przewidzianych prawem przesłanek właściwy organ ma bezwzględny obowiązek wydania pozytywnego rozstrzygnięcia, tj. udzielenia zezwolenia.
W ramach postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy specustawy drogowej organy orzekające badają jedynie kwestie formalnoprawne i kompletność wniosku o wydanie decyzji. Organy nie posiadają kompetencji do wyznaczania, korygowania trasy inwestycji czy też do zmiany proponowanych rozwiązań co do jej przebiegu. Nie są także uprawnione do przeprowadzania jakiejkolwiek oceny co do racjonalności czy słuszności koncepcji inwestora. O przebiegu drogi decyduje w istocie zarządca drogi publicznej (wnioskodawca) i to on wybiera najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno-wykonawcze.
W postępowaniu opartym o przepisy specustawy drogowej interes społeczny i gospodarczy ma prymat nad słusznym interesem strony, bowiem inwestycja w zakresie realizacji drogi publicznej ma na celu zaspokojenie określonych potrzeb społeczności lokalnej, co oznacza, że jest inwestycją celu publicznego. Natomiast ochronę prawa własności gwarantuje art. 64 ust. 2 Konstytucji RP stanowiąc, iż własność, inne prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Prawo własności jest chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP), aczkolwiek nie jest prawem bezwzględnym. Doznaje w określonych sytuacjach ograniczeń. Dopuszcza je Konstytucja RP w art. 64 ust. 3 stanowiąc, że własność może być ograniczona, przy czym tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie w jakim nie narusza to istoty prawa własności, a więc z poszanowaniem zasady proporcjonalności tj. zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się w związku z tym, wydanie decyzji w trybie specustawy drogowej wymagana w indywidulanej sprawie weryfikacji wniosku inwestora pod kątem niezbędności wywłaszczenia konkretnej nieruchomości (np. wyrok NSA z 25 maja 2022 r. sygn. II OSK 2039/19).
W realiach rozpoznawanej sprawy istota sporu nie dotyczy wprost kwestii wywłaszczenia nieruchomości stanowiących dotychczas własność skarżącego lecz kwestii, w jaki sposób zamierzona inwestycja będzie oddziaływać na teren nieruchomości, który ma w dalszym ciągu pozostać własnością skarżącego. Skarżący kwestionuje przebieg zamierzonej inwestycji drogowej, podnosząc, że zostanie ona zrealizowana w odległości około 2 metrów od stanowiącego jego własność budynku na działce nr [...], jaka w wyniku podziału powstanie z działki nr [...] . W związku z tym domaga się odsunięcia przebiegu spornej drogi na wysokości powyższego budynku, tak aby jej odległość była większa.
Organ odwoławczy, dostrzegając powyższy problem, wezwał inwestora do wypowiedzenia się, "czy istnieje możliwość zmiany lokalizacji planowanej inwestycji polegającej na zmianie przebiegu drogi w sposób, który nie ingeruje w nieruchomość skarżącego". Inwestor zaś zajął w tym zakresie stanowisko negatywne, odwołując się do kosztów realizacji inwestycji (pismo z 10 września 2021 r. w aktach administracyjnych organu odwoławczego). Mają one być mniejsze dzięki temu, że budowana droga została zaprojektowana po już istniejącym śladzie drogi tłuczniowo-gruntowej oraz ze względu na istniejące uwarunkowania terenowe. Odsunięcie zaś drogi w wariancie proponowanym przez skarżącego wiązałoby się z wykonaniem dodatkowych robót ziemnych oraz koniecznością zabezpieczenia skarp. Inwestor odwołał się także do tego, że działka skarżącego według planu miejscowego ma przeznaczenie drogowe.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że podziela stanowisko inwestora co do braku zasadności zmiany przebiegu drogi. Dalej zaś wskazał na brak wymogu uzyskania zgody właścicieli nieruchomości objętych zakresem inwestycji. W ocenie Sądu takie stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe jedynie w zakresie dotyczącym braku wymogu uzyskania zgody właścicieli nieruchomości objętych inwestycją, a w konsekwencji wywłaszczeniem. Natomiast ocena omawianej tutaj ingerencji w prawo własności działki i znajdującego się na niej budynku, które to prawo po podziale przysługiwać będzie nadal skarżącemu (działka nr [...] z podziału działki nr [...]), opiera się wyłącznie na podniesionych przez inwestora argumentach natury ekonomicznej oraz zgodności z planem miejscowym. Stanowiska tego zdaniem Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy nie sposób zaakceptować.
Po pierwsze, art. 11i ust. 2 specustawy drogowej przewiduje, że w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Organy właściwe w sprawie wydawania zezwoleń na realizację inwestycji drogowej nie dokonują zatem oceny zamierzenia inwestycyjnego przez pryzmat przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym nie ustalają, czy na danym terenie obowiązuje plan miejscowy i nie badają zgodności planowanej inwestycji drogowej z ustaleniami obowiązującego na danym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może nastąpić niezależnie od tego, czy na terenie jej przebiegu obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz niezależnie od treści postanowień takiego planu, co wynika wprost z treści art. 11i ust. 2 specustawy drogowej. Odwołanie się więc przez Wojewodę do wynikającego z planu miejscowego przeznaczenia działki skarżącego nie mogło być argumentem przemawiającym za dopuszczalnością omawianej tutaj ingerencji w prawo własności działki skarżącego nr [...], jaka w wyniku podziału powstanie z działki nr [...].
Po drugie, przesłanek ekonomicznych, sprowadzających się do tego, że przyjęte przez inwestora rozwiązanie jest tańsze od proponowanego przez skarżącego nie można utożsamiać z przesłanką niezbędności ingerencji w prawo własności skarżącego. Przeciwstawiając interes prywatny skarżącego interesowi publicznemu inwestora nie można poprzestać na przyjęciu pierwszeństwa interesu publicznego tylko w oparciu o to, który z wariantów przebiegu spornej drogi jest tańszy. Tymczasem taki sposób rozumowania w istocie przyjął organ odwoławczy. Dopuścił on bowiem ingerencję w prawo własności działki nr [...], polegającą na usytuowaniu drogi w odległości około 2 metrów od znajdującego się tej działce budynku skarżącego, nie dlatego, że ta ingerencja jest niezbędna dla inwestora lecz dlatego, że pozwala mu na poczynienie oszczędności związanych z jej realizacją.
Należy podkreślić, że w zaakceptowanym przez organy rozwiązaniu ingerencja w prawo własności skarżącego związana z posadowieniem zamierzonej drogi tuż obok jego budynku (na mającej powstać w wyniku podziału działce nr [...]) nie będą mu dawały podstaw do odszkodowania (to odszkodowanie przysługiwać mu będzie jedynie za utracony fragment działki nr [...], który wraz z zatwierdzeniem podziału jako działka nr [...] stanie się własnością gminy). Zachodzi w związku z tym obawa, że przynajmniej części oszczędności wynikających z przyjętego przez inwestora tańszego wariantu przebiegu drogi zostanie w istocie poczyniona kosztem interesu skarżącego. Ten bowiem w imię oszczędności publicznego inwestora zmuszony będzie ponosić ujemne konsekwencje związane z bliskim usytuowaniem drogi, jaka powstanie po zrealizowaniu spornej inwestycji. W ocenie Sądu takiej sytuacji nie można byłoby pogodzić ze wskazaną powyżej zasadą proporcjonalności ograniczenia prawa własności skarżącego i zakazem nadmiernej w stosunku do chronionej wartości ingerencji w sferę praw skarżącego jako właściciela, mającej powstać po podziale, działki nr [...] (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP).
Powyższe zagadnienia nie zostały dostrzeżone i należycie wyjaśnione przez organy obu instancji, co świadczy o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto ograniczenie się do aspektów ekonomicznych po stronie inwestora związanych z realizacją rozwiązania alternatywnego narusza art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Organ odwoławczy dopuścił się ponadto naruszenia art. 11i ust. 2 specustawy drogowej, gdyż swoją ocenę zasadności wniosku inwestora oparł na ocenie zamierzenia inwestycyjnego przez pryzmat ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z podanych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu decyzji wydanych w obu instancjach. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi (500 zł) i koszty zastępstwa procesowego (480 zł wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł), Sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią wyżej poczynione rozważania Sądu, bacząc by nie naruszono reguł postępowania oraz by rozstrzygnięcia odpowiadały prawu materialnemu. Inwestorowi umożliwić przy tym należy modyfikację wniosku poprzez przedstawienie rozwiązania alternatywnego w ramach, którego planowana droga zostanie odsunięta od budynku skarżącego (szczegółowe rozwiązania w tym zakresie zależeć będą od inwestora). Organ następnie oceni, czy związana z takim nowym rozwiązaniem, ewentualna ingerencja w prawo własności działki skarżącego jest niezbędna dla inwestora i czy w konsekwencji poszanowana zostanie zasada proporcjonalności takiej ingerencji, wynikająca z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Organ respektować przy tym będzie zasadę, że to inwestor wskazuje przebieg drogi, zaś rolą organu jest jego akceptacja lub odmowa uwzględnienia wniosku w zależności od oceny niezbędności ingerencji w przysługujące skarżącemu prawo własności nieruchomości, kosztem której inwestycja ma zostać zrealizowana.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.