II SA/Gl 961/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obu instancji odmawiające przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej, obywatelce Ukrainy, która opiekuje się niepełnosprawnym mężem. Organy odmówiły świadczenia, powołując się na posiadanie przez skarżącą prawa do emerytury na Ukrainie oraz zasiłku stałego w Polsce, co miało stanowić przeszkodę na mocy art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły prawo, nie informując skarżącej o możliwości wyboru świadczenia korzystniejszego dla niej, w tym o możliwości zawieszenia prawa do emerytury lub rezygnacji z zasiłku stałego, zgodnie z art. 9 i art. 79a Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może być przyznane po dokonaniu przez uprawnionego wyboru i ewentualnym zawieszeniu pobierania innych świadczeń. Wskazano również na wadliwość decyzji organu pierwszej instancji w zakresie stosowania art. 17 ust. 1b ustawy, który został uznany za niekonstytucyjny. Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście obywateli Ukrainy, obowiązków informacyjnych organów administracji oraz możliwości wyboru świadczeń.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obywatelki Ukrainy i jej prawa do świadczeń w Polsce, z uwzględnieniem przepisów prawa ukraińskiego. Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących obowiązku informacyjnego jest uniwersalna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy obywatelka Ukrainy, pobierająca emeryturę na Ukrainie i zasiłek stały w Polsce, może otrzymać świadczenie pielęgnacyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pod warunkiem dokonania wyboru świadczenia i ewentualnego zawieszenia pobierania innych świadczeń, a organy powinny ją o tym poinformować.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy powinny poinformować skarżącą o możliwości wyboru świadczenia pielęgnacyjnego i zawieszenia pobierania emerytury lub zasiłku stałego, zgodnie z przepisami proceduralnymi. Brak takiej informacji stanowi naruszenie prawa.
Czy świadczenie emerytalne przyznane na podstawie prawa obcego (ukraińskiego) wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ale stanowi przesłankę negatywną, która może zostać wyeliminowana przez wybór świadczenia i zawieszenie pobierania emerytury.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy pozwala na uwzględnienie ukraińskiego świadczenia emerytalnego jako przesłanki negatywnej, jednakże skarżąca powinna mieć możliwość wyboru świadczenia pielęgnacyjnego i zawieszenia emerytury.
Czy organy administracji publicznej mają obowiązek informowania strony o możliwości wyboru świadczeń, nawet jeśli jest ona reprezentowana przez pełnomocnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, obowiązek informowania wynika z art. 9 i art. 79a KPA i nie jest wyłączony przez reprezentację strony przez pełnomocnika.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązek informowania strony o możliwościach proceduralnych i prawnych, w tym o wyborze świadczeń, wynika z przepisów KPA i jest niezależny od posiadania przez stronę pełnomocnika.
Przepisy (16)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 5
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku stałego itp. Jednakże w przypadku obywateli Ukrainy, prawo to może być przyznane po wyborze świadczenia i zawieszeniu pobierania innych świadczeń.
u.o.p.o.U. art. 26 § 1
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Obywatelom Ukrainy przebywającym legalnie w RP przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych na zasadach określonych w u.ś.r., z wyłączeniem warunku posiadania karty pobytu z adnotacją 'dostęp do rynku pracy'.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 1b
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Przepis uznany za niekonstytucyjny w zakresie różnicowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na datę powstania niepełnosprawności.
u.ś.r. art. 3 § 5
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja emerytur i rent, która nie obejmuje świadczeń przyznanych na podstawie prawa obcego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów na podstawie przepisów prawa i podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 79a
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek informowania strony o możliwościach proceduralnych i prawnych, w tym o wyborze świadczeń.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów udzielania stronom niezbędnych pouczeń co do obowiązków i uprawnień.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1
Określenie wysokości opłat za czynności adwokackie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie poinformowały skarżącej o możliwości wyboru świadczenia pielęgnacyjnego i zawieszenia pobierania emerytury lub zasiłku stałego. • Brak poinformowania o możliwości wyboru świadczeń narusza art. 9 i art. 79a KPA. • Organ pierwszej instancji błędnie zastosował art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej o błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) w związku z art. 3 pkt 5 u.ś.r. w odniesieniu do świadczenia emerytalnego przyznanego na podstawie prawa obcego został uznany za bezzasadny w kontekście odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Godne uwagi sformułowania
Organy obu instancji zaniechały poinformowania skarżącej o możliwości wyboru świadczeń. • Skarżąca winna móc dokonać wyboru jednego z przysługujących jej świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego. • Eliminacja negatywnej przesłanki, wyłączającej nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nastąpi z chwilą zawieszenia uprawnienia emerytalnego skarżącej skutkującego wstrzymaniem wypłaty świadczenia.
Skład orzekający
Grzegorz Dobrowolski
przewodniczący zdanie odrebne
Wojciech Gapiński
członek
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście obywateli Ukrainy, obowiązków informacyjnych organów administracji oraz możliwości wyboru świadczeń."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji obywatelki Ukrainy i jej prawa do świadczeń w Polsce, z uwzględnieniem przepisów prawa ukraińskiego. Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących obowiązku informacyjnego jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i jego dostępności dla obywateli Ukrainy, co jest aktualnym tematem. Wyrok podkreśla znaczenie obowiązków informacyjnych organów administracji, co ma praktyczne znaczenie dla obywateli.
“Obywatelka Ukrainy walczy o świadczenie pielęgnacyjne – sąd przypomina urzędom o obowiązku informowania!”
Zdanie odrębne
Grzegorz Dobrowolski
Sędzia Dobrowolski uważa, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wyłącznie rodzicom (opiekunom) niepełnosprawnych dzieci, powołując się na wykładnię historyczną, autentyczną i systemową przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Podkreśla, że świadczenie to było pierwotnie pomyślane jako pomoc dla rodziców opiekujących się dziećmi, a jego rozszerzanie na opiekę nad dorosłymi osobami niepełnosprawnymi jest nieuzasadnione, zwłaszcza w kontekście istnienia innych świadczeń, takich jak specjalny zasiłek opiekuńczy.
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.