II SA/Gl 953/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę szamba, które zostało wybudowane z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości od granicy działki.
Skarga dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę szamba wybudowanego w latach 90. z naruszeniem przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki (40 cm od drogi publicznej). Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące błędnego zastosowania prawa materialnego i procesowego, w tym braku możliwości legalizacji obiektu. Sąd uznał, że naruszenie odległości od drogi publicznej uniemożliwia legalizację i uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę W. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. i nakazała skarżącej rozbiórkę szamba. Szambo, wybudowane w latach 1990-1992 bez pozwolenia na budowę, zlokalizowane było w odległości 40 cm od granicy działki z drogą publiczną. Organ odwoławczy uznał, że budowa wymagała pozwolenia na budowę ze względu na potencjalne wprowadzenie uciążliwości pogarszających warunki sanitarne lub warunki wykorzystania terenów sąsiednich, a naruszenie przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki (co najmniej 2 m dla terenów wiejskich i 7,5 m od pasa drogi publicznej wg rozporządzenia z 1980 r.) uniemożliwia legalizację obiektu. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organu odwoławczego, uznając, że naruszenie odległości od drogi publicznej jest na tyle istotne, że uniemożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., co uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani procedury administracyjnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie odległości od drogi publicznej jest na tyle istotne, że uniemożliwia doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem w trybie legalizacji, co uzasadnia nakaz rozbiórki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że usytuowanie szamba w odległości 40 cm od drogi publicznej stanowi niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia i uniemożliwia legalizację obiektu na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., co skutkuje obowiązkiem przymusowej rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 37 § ust 1 pkt 2
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 103 § ust 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Dz.U. 1980 nr 17 poz 62 art. 23 § ust 4
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
Dz. U z 2016 r. poz. 1066 ze zm. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 art. 49b § ust 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 art. 83
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dz. U. z 1974 r. nr 38, poz. 229 ze zm. art. 38 § ust 1
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane
Dz. U. z 1974 r. nr 38, poz. 229 ze zm. art. 40
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane
Dz. U. z 1975 r. nr 8 poz. 48 z późn. zm. art. 44 § ust 1 pkt 4 lit. d
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego
Dz. U. z 1980 r. nr 17, poz. 62 art. 23 § ust 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
Dz. U. z 1980 r. nr 17, poz. 62 art. 23 § ust 5
Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki
P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości szamba od granicy działki (drogi publicznej) uniemożliwia legalizację obiektu. Budowa szamba w latach 90. wymagała pozwolenia na budowę ze względu na potencjalne wprowadzenie uciążliwości pogarszających warunki sanitarne lub warunki wykorzystania terenów sąsiednich. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące nienależytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych w zakresie pojemności szamba i konieczności przesłuchania świadków lub powołania biegłego. Zarzuty naruszenia art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. i możliwości legalizacji obiektu. Zarzuty naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 r. oraz § 23 ust. 4 rozp. z 1980 r. z powodu przyjęcia niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia sprawy o zniesienie współwłasności.
Godne uwagi sformułowania
narusza warunki techniczne, obowiązujące zarówno w dacie wszczęcia postępowania, jak i w dacie jego powstania nie każde naruszenie wymogów techniczno-budowlanych oznacza niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych otoczenia nie ma możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w zakresie zachowania wymaganej, zarówno obecnie, jak i w okresie budowy, odległości od granicy działki na której znajduje się droga taki stan rzeczy wyklucza możliwość wdrożenia procedury legalizacyjnej
Skład orzekający
Łucja Franiczek
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Dobrowolski
sędzia
Maria Taniewska-Banacka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. w kontekście samowoli budowlanej z lat 90., a zwłaszcza kwestia naruszenia odległości od granicy działki jako przesłanki do nakazu rozbiórki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w latach 90. XX wieku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów dotyczących legalizacji obiektów budowlanych, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Samowola budowlana sprzed lat: czy szambo na działce może skończyć się nakazem rozbiórki?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 953/16 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2017-02-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2016-10-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Grzegorz Dobrowolski Łucja Franiczek /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Taniewska-Banacka Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Nadzór budowlany Sygn. powiązane II OSK 1838/17 - Wyrok NSA z 2019-05-31 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art. 37 ust 1 pkt 2 Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 103 ust 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Dz.U. 1980 nr 17 poz 62 par 23ust 4 Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego w S. działając na podstawie art. 49 b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), nakazał skarżącej W. G. jako inwestorowi rozbiórkę szamba na działce nr 1, obr. [...] przy ul. [...] w S., powstałego w warunkach samowoli budowlanej. Po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania wyjaśniającego, w tym wyników kontroli, organ nadzoru budowlanego stwierdził bowiem, że skoro przedmiotowe szambo jest zlokalizowane w odległości ok 40 cm od granicy z działką nr 2, takie usytuowanie narusza warunki techniczne, obowiązujące zarówno w dacie wszczęcia postępowania, jak i w dacie jego powstania, tj. na początku lat 90-tych ub. wieku. Zdaniem organu, w sprawie nie ma też zastosowania art. 103 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., bowiem zawarte w nim odesłanie do przepisów "starego" prawa dotyczy tylko samowoli z art. 48 tej ustawy. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r. budowa zbiorników bezodpływowych wymaga zaś zgłoszenia właściwemu organowi, a jego brak, skutkuje wdrożeniem trybu z art. 49b, który to przepis zacytowano. Nadto, organ I instancji przywołał treść § 36 rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), § 36 rozp. MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. oraz § 23 rozp. MAGTiOŚr. z dnia 3 lipca 1980 r. W odwołaniu od decyzji W. G. zarzuciła nienależyte wyjaśnienie okoliczności faktycznych w zakresie pojemności przedmiotowego szamba, wnioskując o przesłuchanie w tym celu siebie oraz świadka w osobie jej męża, a także powołanie biegłego z zakresu budownictwa. Nadto, zarzuciła naruszenie art. 49b ust. 1 oraz art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., bowiem skoro pojemność zbiornika przekracza 10 m3, jego budowa wymagała pozwolenia, a zatem w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i nakazaniu odwołującej się rozbiórki przedmiotowego obiektu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Zdaniem organu II instancji, skoro szambo powstało w latach 1990-92, w świetle ówczesnych przepisów wymagało pozwolenia na budowę, bowiem wprowadziło uciążliwości pogarszające warunki sanitarne, bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz warunki wykorzystywania nieruchomości sąsiedniej. Zgodnie z ówcześnie obowiązującym rozp. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. Nr 17, poz. 62), odległość zbiornika na nieczystości na obszarach wiejskich winna wynosić co najmniej 2m od granicy działki (§ 23 ust. 4 rozp.). Przedmiotowy zbiornik narusza te wymogi. Stąd też fakt usytuowania w odległości 40 cm od granicy (ul. [...]) uniemożliwia zastosowanie procedury legalizacji na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Zatem błędne zastosowanie przez organ I instancji prawa materialnego winno podlegać konwalidacji w postępowaniu odwoławczym, bowiem zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. W skardze do sądu administracyjnego W. G. domagała się uchylenia decyzji ostatecznej w pkt 2, a mianowicie w części orzekającej o rozbiórce obiektu jako wydanej z naruszeniem art. 136 kpa oraz art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 2, 80, 84 § 1, 85 § 1 i 140 kpa, w wyniku dowolnej oceny materiału dowodowego i przyjęcia, że jego budowa wymagała pozwolenia z powodu pojemności oraz jego posadowienia. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy powtórnie naruszył też prawo materialne, a to art. 103 ust. 2 w zw. z art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r., bowiem istniała możliwość jego legalizacji, a także, art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1974 r. oraz § 23 ust. 4 rozp. z 1980 r. w sprawie warunków technicznych - z powodu przyjęcia, że doszło do niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia, bowiem nie można wykluczyć, że szambo to przylegało do tego samego rodzaju urządzenia na działce sąsiedniej (ust. 5 § 23 rozp.), co wymagało uzupełnienia postępowania dowodowego z urzędu. Skarżąca podniosła, że ustalenie pojemności przedmiotowego szamba jest niezbędne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności przyjęcia właściwej podstawy prawnej postępowania legalizacyjnego. Nadto, nie każde naruszenie wymogów techniczno-budowlanych oznacza niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych otoczenia. Niezbędne jest bowiem wykazanie uszczerbku dla nieruchomości sąsiedniej w postaci obniżenia jej wartości, powstania dokuczliwych immisji, czy możliwości lokalizacji obiektów. W tym zaś zakresie organ odwoławczy nie poczynił żadnych ustaleń, zwłaszcza co do istnienia zabudowy na działce sąsiedniej. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Uczestniczka postępowania T. S. w piśmie z dnia 23 listopada 2016 r. przychyliła się do stanowiska organu odwoławczego. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej wniósł w pierwszym rzędzie o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w S. sprawy o zniesienie współwłasności nieruchomości, na której położony jest przedmiotowy obiekt, zawisłej pod sygn. akt [...]. Dla poparcia wniosku powołał się na pogląd wyrażony przez WSA w Gdańsku w sprawie II SA/Gd 447/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy obydwu instancji nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Wskazać należy, że stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t. jedn. Dz. U z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nakłada to na sąd obowiązek oceny zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, jak i przepisami postępowania administracyjnego. Podkreślenia także wymaga okoliczność, że badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sąd administracyjny przeprowadza nie będąc związany zarzutami skargi, wskazaną w niej podstawą prawną oraz zamieszczonymi w niej wnioskami (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.- dalej zwanej P.p.s.a.). Postępowanie administracyjne podporządkowane jest ustrojowej zasadzie dwuinstancyjności, sformułowanej w art. 15 K.p.a. i mającej również walor zasady konstytucyjnej z racji wpisania jej w treść art. 78 Konstytucji. Zasada ta w toku instancyjnego postępowania administracyjnego realizowana jest poprzez odwołanie lub inny środek zaskarżenia przysługujący w danym trybie weryfikacyjnym, który skutecznie wniesiony gwarantuje rozpoznanie sprawy załatwionej przez organ administracji publicznej pierwszej instancji po raz drugi przez właściwy organ - z zasady wyższego stopnia - i uzyskanie rozstrzygnięcia tego organu. Katalog rodzajów orzeczeń, jakie może zastosować w sprawie organ odwoławczy zawarty został w przepisie art. 138 K.p.a. i obejmuje on decyzje merytoryczne, merytoryczno-reformacyjne, kasacyjne i decyzje umarzające postępowanie. Treść tego przepisu wskazuje, że organ odwoławczy dysponuje zarówno kompetencjami kontrolnymi jak i merytorycznymi, przy czym wobec obowiązującej koncepcji zasady administracyjności organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzenia na nowo sprawy, w której wniesiono odwołanie w jej całokształcie, co wymaga wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Tylko prawidłowe czynności organu odwoławczego w tym zakresie umożliwiają prawidłowe rozstrzygnięcie w warunkach określonych w art. 138 K.p.a. W ocenie Sądu organ odwoławczy orzekając w rozpoznawanej sprawie zastosował się do wymogów określonych przez ustawodawcę w omawianym powyżej zakresie i nie naruszył prawa. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ odwoławczy zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i działając na jego podstawie uchylił w całości decyzję wydaną w tej sprawie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. i jednocześnie orzekł co do istoty sprawy. Organ odwoławczy uznał, że co do zasady rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w sposób niewątpliwy i jednoznaczny wskazuje na konieczność nałożenia nakazu rozbiórki, jednak zastosowano w sprawie niewłaściwy tryb postępowania. Stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany. Nakaz rozbiórki wynikający z zaskarżonej decyzji dotyczy zbiornika na nieczystości płynne - szamba, usytuowanego na działce nr 1 obręb [...], położonego przy ul. [...] w S. Współwłaścicielami działki nr 1 są T. S. oraz H. K., natomiast adresatem orzeczonego nakazu rozbiórki jest obecnie skarżąca W. G. - inwestor i jednocześnie użytkownik wskazanego obiektu. Obiekt ten powstał w latach 1990 - 1992 r., a inwestor bezspornie nie legitymuje się pozwoleniem na jego budowę. Obiekt jest zlokalizowany w odległości 40 cm od granicy z działką numer 2, która jest drogą publiczną, jest to ulica [...] w S. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że na budowę tego obiektu inwestor powinien posiadać pozwolenie na budowę, albowiem obiekt taki mógł wprowadzić lub zwiększyć uciążliwości pogarszające warunki sanitarne albo warunki wykorzystania terenów sąsiednich. Obiekt ten został wykonany w latach 1990 - 1992, a zatem kwestie jego rozbiórki winny regulować przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego ( Dz. U. z 1975 r. nr 8 poz. 48 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z treścią § 44 ust. 1 pkt 4 lit. d) cytowanego rozp. z 1975 r., pozwolenie na budowę wymagane było m.in. na wykonanie inwestycji budowlanych mogących wprowadzić lub zwiększyć uciążliwości pogarszające warunki sanitarne, bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo warunki wykorzystania terenów sąsiednich. Natomiast w kwestii zasad sytuowania obiektów budowlanych, jakie obowiązywały w dacie wzniesienia przedmiotowego obiektu, zastosowanie miały przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r. nr 17, poz. 62). Zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 5 tego rozporządzenia, odległość szczelnych i krytych zbiorników do gromadzenia nieczystości, dołów ustępowych, ustępów nie skanalizowanych o liczbie oczek do 4 i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych powinna wynosić co najmniej: 1) od otworów okiennych i drzwiowych w pomieszczeniach mieszkalnych, budynkach, w których znajdują się inne pomieszczenia na pobyt ludzi, oraz w magazynach środków spożywczych - 15 m, 2) od granicy działki sąsiedniej, pasa drogi publicznej lub chodnika przy ulicy - 7,5 m. Przepis § 23 ust. 4 cyt. rozporządzenia dopuszczał na nie skanalizowanych terenach zabudowy związanej z gospodarstwami rolnymi i zabudowy jednorodzinnej stosowanie szczelnych zbiorników do gromadzenia nieczystości ciekłych oraz pojedynczych ustępów, ustawianych na szczelnym dole kloacznym w odległości co najmniej 2 m od linii regulacyjnej drogi (ulicy) lub granicy działki oraz co najmniej 5 m od otworów okiennych lub drzwiowych w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi w budynkach sąsiednich. Natomiast § 23 ust. 5 dopuszczał sytuowanie szczelnych i krytych zbiorników nieczystości ciekłych oraz dołów ustępowanych na granicy działek, gdy będą przylegać do tego rodzaju urządzeń na działce sąsiedniej lub co najmniej w odległości 1 m od granicy; jeżeli będą to urządzenia wolno stojące - pod warunkiem zachowania odległości określonych w ust. 1 pkt 1 i w § 21 ust. 1. Zdaniem Sądu, w świetle cytowanych przepisów nie budzi wątpliwości, że budowa objętego decyzją rozbiórkową obiektu, usytuowanego w odległości 40 cm od granicy z drogą publiczną, narusza warunki techniczno-budowlane, obowiązujące w dacie jego budowy. Kwestię rozbiórki obiektu wybudowanego bez pozwolenia normuje obecnie art. 48 obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ). W świetle jednak art. 103 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, zgodnie z którym przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do tych obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Pod pojęciem przepisów dotychczasowych należy rozumieć m.in. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ww. ustawy z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Do wykonania rozbiórki takiego obiektu zobowiązany był inwestor, właściciel lub zarządca (art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r.). Dopiero wykluczenie przesłanek przymusowej rozbiórki z art. 37 ust. 1 cyt. ustawy, otwierało drogę do legalizacji obiektu - po ewentualnym dokonaniu zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Rozważenia wymaga zatem przypadek z art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, który to przepis przywołał organ odwoławczy w podstawie prawnej nakazu rozbiórki. Zdaniem sądu administracyjnego, przez niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia należy rozumieć takie naruszenie wymogów prawa budowlanych, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Przedmiotowy obiekt usytuowano w odległości 40 cm od drogi publicznej. Zatem w niniejszej sprawie nie ma możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w zakresie zachowania wymaganej, zarówno obecnie, jak i w okresie budowy, odległości od granicy działki na której znajduje się droga. Taki stan rzeczy wyklucza możliwość wdrożenia procedury legalizacyjnej z art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., co z kolei rodzi konsekwencje w postaci przymusowej rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W ocenie Sądu charakter obiektu i fakt, że jest on wciąż użytkowany, uzasadnia twierdzenie, że przedmiotowe szambo powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przy odmiennym rozumowaniu sprawca samowoli budowlanej byłby w lepszej sytuacji niż podmiot, który ubiegał się o pozwolenie na budowę, lecz nie mógłby uzyskać pozytywnej decyzji z uwagi na naruszenie wymogów technicznych. Skarżąca nie kwestionowała faktu, że była inwestorem przedmiotowego obiektu, a ponadto, że obiekt ten nadal bezprawnie użytkuje, co wynika z twierdzeń skarżącej na użytek postępowania o wstrzymanie wykonania decyzji. Ponadto składając wniosek z dnia 7 października 2015 r. o ustalenie warunków zabudowy dla zakończonej inwestycji, obejmujący również przedmiotowy obiekt, skarżąca sama wyraźnie oświadczyła, że pojemność tego zbiornika wynosi 10 000 I. Jest to istotne w świetle podnoszonego przez pełnomocnika skarżącej zarzutu skargi, że organ odstąpił od przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Nadto, dla określenia rygorów w zakresie legalności budowy miarodajny jest stan prawny, obowiązujący w dacie budowy. Prawo budowlane z 1974 r. nakładało zaś na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia budowy. W przekonaniu Sądu, organ I instancji właściwie ocenił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, co potwierdza spełnienie ustawowej przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r., że sporna inwestycja - szambo usytuowana jest w odległości 40 cm od drogi publicznej, co powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, a jednocześnie uniemożliwia dokonanie w nim zmian. Brak jest nawet podstawy prawnej do odstępstwa od wymogów w zakresie odległości od ulicy. Oczywiście organ I instancji nieprawidłowo w podjętej decyzji z 22 czerwca 2016 r. wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia (art. 49 b ust. 1 oraz art. 83 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r.), zamiast art. 37 ust. 1 pkt 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Jednak organ odwoławczy prawidłowo to uchybienie PINB usunął. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zachodziły przesłanki do wydania przez WINB decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zaś zarzuty zawarte w rozpoznawanej skardze należało uznać za bezzasadne, co w konsekwencji skutkowało oddaleniem skargi. W ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia nie tylko zawarty w skardze zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez pominięcie dowodu z oględzin oraz opinii biegłego na okoliczność ustalenia pojemności szamba. Wskazać w tym zakresie należy, że na temat tej kwestii wypowiedział się sam inwestor w trakcie postępowania administracyjnego, a ponadto okoliczność ta z uwagi na usytuowanie spornego obiektu pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Sąd administracyjny nie podzielił również zarzutów skargi co do naruszenia przepisów prawa materialnego, sprowadzającego się do pominięcia zastosowania przez organ § 23 ust. 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. W ocenie pełnomocnika ustalenie rzeczywistej pojemności szamba jest o tyle istotne, iż nie można wykluczyć, że szambo to odpowiadało warunkom technicznym obowiązującym w dacie jego budowy, ponieważ dopuszczalne było jego usytuowanie w granicy działki, jeżeli przylegałoby do urządzenia tego samego rodzaju na działce sąsiedniej. Należy w tym miejscu wyraźnie podkreślić, że sporny obiekt został usytuowany nie w granicy działki sąsiedniej ale w odległości 40 cm od tej granicy, a ponadto, że sąsiednią działką jest droga publiczna, co wyklucza usytuowanie na niej obiektu tego samego rodzaju, co objęty decyzją rozbiórkową obiekt. Oznacza to w efekcie, że wskazana przez pełnomocnika skarżącej podstawa legalizacji spornego obiektu okazała się nieprawidłowa. Na rozprawie w dniu 15 lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez Sąd Rejonowy w S. sprawy o zniesienie współwłasności nieruchomości, na której położony jest przedmiotowy obiekt, zawisłej pod sygn. akt [...]. W ocenie Sądu wniosek ten nie zasługiwał na uwzględnienie. W świetle art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W świetle cytowanego przepisu zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na inne toczące się postępowanie jest fakultatywne. Wskazać należy, że rozstrzygnięcie jakie zapadnie przed sądem powszechnym, na które wskazywał pełnomocnik skarżącej, jest niepewne i będzie miało następstwa dopiero w przyszłości. Tymczasem skarżąca z woli swojej matki H. K. - współwłaścicielki nieruchomości na której usytuowany jest sporny obiekt, jest obecnie w posiadaniu przedmiotowej nieruchomości, a ponadto nigdy nie kwestionowała, że była inwestorem objętego decyzją rozbiórkową obiektu. Istnieje zatem możliwość wykonania przez nią nakazu. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 tej ustawy. ec
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI