III SA/Kr 1026/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego, uznając, że brak formalnych kroków do wydzielenia lokalu nie wyklucza prawa do świadczenia, jeśli skarżący złożył oświadczenie o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego R. M. z powodu niedostarczenia dokumentów potwierdzających wyodrębnienie lokalu lub podjęcie kroków formalnych do nadania odrębnego adresu. Sądy administracyjne uznały, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, uzależniając przyznanie dodatku od formalnych działań, podczas gdy wystarczające było oświadczenie skarżącego o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. WSA uchylił zaskarżone decyzje, nakazując organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem tej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego i organu pierwszej instancji odmawiające R. M. przyznania dodatku węglowego. Sprawa dotyczyła interpretacji przepisów ustawy o dodatku węglowym, w szczególności art. 2 ust. 3c i 3d, które wprowadziły możliwość przyznania dodatku dla kilku gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem, jeśli do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, ponieważ skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających podjęcie formalnych kroków do wydzielenia lokalu lub nadania odrębnego adresu. Sąd uznał tę interpretację za błędną. Podkreślono, że nowelizacja ustawy miała na celu ułatwienie dostępu do świadczenia, a brak możliwości ustalenia odrębnego adresu mógł być potwierdzony oświadczeniem strony, a niekoniecznie formalnym postępowaniem, zwłaszcza w krótkim terminie od wejścia w życie przepisów. WSA wskazał, że organy powinny przeprowadzić wywiad środowiskowy i uwzględnić oświadczenie skarżącego, informując go o prawie do jego złożenia. W związku z tym, zaskarżone decyzje zostały uchylone.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak formalnych kroków nie wyklucza możliwości przyznania dodatku węglowego. Wystarczające jest złożenie oświadczenia strony o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, uzależniając przyznanie dodatku od formalnych działań, podczas gdy celem nowelizacji było ułatwienie dostępu do świadczenia. Brak możliwości ustalenia odrębnego adresu mógł być potwierdzony oświadczeniem strony, a niekoniecznie formalnym postępowaniem, zwłaszcza w krótkim terminie od wejścia w życie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.w. art. 2 § 1, 2, 15a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3c
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3d
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Pomocnicze
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.w. art. 2 § 3a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3b
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa o wspieraniu termomodernizacji... art. 27a § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
ustawa o wspieraniu termomodernizacji... art. 27g § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
ustawa o szczególnych rozwiązaniach... art. 50 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
ustawa o zakupie preferencyjnym... art. 26 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych
u.o.u.p. art. 6m
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.ś.r. art. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 8
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
ustawa o pomocy państwa... art. 4
Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci
ustawa o dodatku osłonowym art. 2 § 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym
ustawa o dodatkach mieszkaniowych art. 2
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak formalnych kroków do wydzielenia lokalu lub nadania odrębnego adresu nie wyklucza prawa do dodatku węglowego, jeśli skarżący złożył oświadczenie o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu. Nowelizacja ustawy o dodatku węglowym miała na celu ułatwienie dostępu do świadczenia, a nie tworzenie dodatkowych barier formalnych. Organ powinien przeprowadzić wywiad środowiskowy i uwzględnić oświadczenie strony, a nie opierać się wyłącznie na braku dokumentów formalnych.
Odrzucone argumenty
Organ I instancji nie przeprowadził wywiadu środowiskowego. Organ I instancji uzasadnił odmowę brakiem dołączenia do wniosku zaświadczenia o podjęciu działań celem wydzielenia odrębnego lokalu lub nadania nowego numeru.
Godne uwagi sformułowania
ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła dla spełnienia przesłanki z art. 2 ust. 3d w zw. z ust. 3c ustawy, tj. braku możliwości ustalenia do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu dla jego gospodarstwa, wystarczyło złożenie jedynie jego oświadczenia w tym zakresie.
Skład orzekający
Katarzyna Marasek-Zybura
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
sędzia
Janusz Kasprzycki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatku węglowego w sytuacji zamieszkiwania kilku gospodarstw domowych pod jednym adresem, zwłaszcza w kontekście wymogów formalnych i roli oświadczenia strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i jego nowelizacjami, ale może być pomocne w interpretacji podobnych przepisów dotyczących świadczeń socjalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego (dodatek węglowy) i pokazuje, jak interpretacja przepisów przez sądy może wpłynąć na prawa obywateli, szczególnie w kontekście biurokracji i formalności.
“Dodatek węglowy: Czy brak formalnych kroków do wydzielenia lokalu pozbawi Cię świadczenia? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1026/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-11-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Elżbieta Czarny-Drożdżejko Janusz Kasprzycki Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2167 Art. 1 par. 1 i 2 Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn. Dz.U. 2023 poz 1634 Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 141 Art. 2 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Protokolant starszy referent Monika Kostecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2023 r., nr SKO.Soc/4116/132/2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadnienie Decyzją z dnia 11 kwietnia 2023 r. znak: SKO.Soc/4116/132/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 16 i ust. 15g ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 141, dalej: u.d.w.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. z dnia 16 grudnia 2022 r. nr 2097 o odmowie przyznania R. M. (dalej: skarżący) dodatku węglowego. Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Organ I instancji w wydanej decyzji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym, albowiem skarżący wezwany o uzupełnienie wniosku w zakreślonym przez organ I instancji terminie, nie przedstawił dokumentów potwierdzających wyodrębnienie lokalu, bądź dokumentów potwierdzających podjęcie kroków formalnych, prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Zdaniem organu I instancji oznacza to, że skarżący nie posiada dokumentów potwierdzających wyodrębnienie lokalu, bądź dokumentów potwierdzających podjęcie kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania, a ty samym nie udowodnił, że nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania. W takim przypadku nie ma zastosowania art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym, co uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej przyznania dodatku węglowego. W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji skarżący podniósł, że zamieszkuje pod adresem T. [...], [...] C. w odrębnym lokalu w rozumieniu art. 2 ust. 3c-3d ustawy o dodatku węglowym, a zatem spełnia warunki do przyznania dodatku węglowego. W oparciu o powyższe wniósł o uchylenie w całości decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wójtowi Gminy C., zobowiązując organ I instancji do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pod wskazanym adresem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie uznało wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 11 kwietnia 2023 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Na wstępie Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 u.d.w. dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576,1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2236 - dalej ustawa zmieniająca, weszła w życie w dniu 4 listopada 2022 r.) wprowadziła znaczące zmiany m. in. W ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Nowe przepisy przewidują w szczególności odejście od dotychczas obowiązującej zasady "jeden adres - jeden dodatek" oraz przewidują również możliwość przyznania dodatków również w przypadku braku zgłoszenia źródła ogrzewania do CEEB. Przepis art. 2 ust. 3c u.d.w. wprowadził możliwość przyznania dodatku węglowego w sytuacji, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Pismem z dnia 17 listopada 2022 r. organ I instancji wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dostarczenie dokumentów potwierdzających wyodrębnienie lokalu, bądź dokumentów potwierdzających podjęcie kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania z adnotacją, że nieuzupełnienie wniosku w zakreślonym terminie, będzie podstawą do wydania decyzji odmownej. Skarżący w zakreślonym terminie wniosku nie uzupełnił. Niemniej jednak Kolegium stwierdziło, że pomimo zmiany przepisów, w odniesieniu do sytuacji skarżącego nie ma możliwości przyznania dodatku węglowego. Stosownie do art. 2 ust. 3c u.d.w. w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła Kolegium przyjęło, że nawet po zmianie ustawy o dodatku węglowym, która weszła w życie w dniu 3 listopada 2022 r., tj. po dodaniu do ustawy art. 2 ust. 3c i 3d, zasadą jest, iż na jeden adres zamieszkania przysługuje jeden dodatek węglowy. Nowelizacja ustawy nie uchyliła bowiem art. 2 ust. 3a, zgodnie z którym, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Nowe przepisy pozwalają na przyznanie dodatków węglowych dla kilku gospodarstw domowych, jeżeli do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Brak możliwości ustalenia odrębnego adresu, powinien wynikać z obiektywnych przyczyn, jak np. ograniczone możliwości organów gminy w nadaniu odrębnego adresu w ww. terminie. Jak wynika z akt sprawy, skarżący nie podjął żadnych formalnych kroków w celu ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Wnioskodawca składający wniosek o wypłatę dodatku węglowego powinien przedstawić dokumentację potwierdzającą podjęcie kroków formalnych, prowadzących do wydzielenia odrębnego adresu, np. zaświadczenie o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego. Skarżący w toku postępowania złożył oświadczenie, iż nie podejmował i nie podejmuje działań celem ustalenia odrębnego adresu dla lokalu, w którym prowadzi gospodarstwo domowe. Mając na uwadze powyższe Kolegium orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o odmowie przyznania dodatku węglowego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący podniósł, że organ I instancji nie przeprowadził wywiadu środowiskowego w celu ustalenia, czy w lokalu pod jednym adresem zamieszkuje kilka odrębnych gospodarstw, uzasadniając to brakiem dołączenia do wniosku zaświadczenia o podjęciu działań celem wydzielenia odrębnego lokalu lub nadania nowego numeru. Skarżący wyjaśnił, że wraz z wnioskiem o dodatek węglowy złożył oświadczenie, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu, bowiem skarżący nie jest właścicielem lokalu i nie ma możliwości przeprowadzenia takiej czynności, a właściciel nie zgadza się na taką czynność. Dodatek węglowy miał na celu złagodzić podwyżki cen opału, a proces wydzielenia lokalu (kosztowny) jeszcze by je spotęgował. Skarżący wskazał, że po wezwaniu z organu I instancji do uzupełnienia wniosku o dokument potwierdzający wyodrębnienie lokalu (bądź dokumentów potwierdzających podjęcie kroków formalnych do nadania odrębnego adresu), zgłosił się do organu z ustną informacją, że nie jest możliwe wyodrębnienie lokalu. Zaznaczył, że wcześniej oświadczenie o takiej treści dołączył do wniosku. Skarżący zwrócił uwagę, że w nowelizacji ustawy o dodatku węglowym brak jest zapisu o konieczności wszczęcia postępowania dotyczącego wydzielenia lokalu lub nadania nowego adresu. Brak jest również zapisu, że niedołączenie dokumentów potwierdzających podjęcie działań w celu nadania nowego numeru lub wydzielenia odrębnego lokalu, skutkuje odrzuceniem wniosku o dodatek węglowy. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Zdaniem Sądu skarga jest uzasadniona. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania skarżącej dodatku węglowego są przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, w tym art. 2 ust. 1 tej ustawy, zgodnie z którym dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez gospodarstwo domowe rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe), (art. 2 ust. 2), natomiast przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3). Ustawodawca mocą art. 50 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967, obowiązującego od dnia 20 września 2022 r.) w ustawie o dodatku węglowym wprowadził w art. 2 regulację odnoszącą się do sytuacji zamieszkiwania pod jednym adresem więcej niż jednego gospodarstwa domowego. Zgodnie z brzmieniem dodanego ust. 3a i 3b - w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (ust. 3a), w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (ust. 3b). Kolejną nowelizacją, obowiązującą od dnia 3 listopada 2022 r., na podstawie art. 26 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2236), rozszerzono ww. regulację o kolejne zapisy. Mianowicie w myśl art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W tym przypadku gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową (art. 2 ust. 3d zd. 1 i 2 ustawy o dodatku węglowym). Kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 210/23, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. W związku z powyższym na organie spoczywał obowiązek ustalenia, czy w sprawie zaistniały okoliczności będące warunkiem zastosowania wyjątku od zasady określonej w art. 2 ust. 3b analizowanej ustawy. Mowa tutaj o ustaleniach zarówno w zakresie liczby gospodarstw domowych zamieszkujących pod danym adresem, jak również braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach. Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 2 ust. 15a u.d.w., dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, 1265 i 2140), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577 i 2140), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202, 1692 i 2687), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561 i 2456); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191). W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. III SA/Gd 822/22 (opubl. w CBOSA), sąd ten wskazał, że "z treści wskazanego przepisu wynika, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma charakter wszechstronny (...) Stan faktyczny sprawy istotny z punktu widzenia art. 2 ust. 1 u.d.w. może być zatem ustalony w oparciu o inne dostępne organowi dane, które zostały wymienione przykładowo w art. 15a ustawy. Oznacza to, że katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku o dodatek węglowy ma charakter otwarty", wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy "powinny zostać wyjaśnione przy zastosowaniu ogólnych zasad postępowania dowodowego wynikających z k.p.a., przy uwzględnieniu, że nie są one wyłączone z zastosowania na mocy przepisów ustawy o dodatku węglowym, w której m.in. poprzez regulację zawartą w art. 2 ust. 15a i 15e podkreślono konieczność ich wyjaśnienia". Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że ustawodawca nie wprowadził wymogu, aby wskazana okoliczność "braku możliwości ustalenia odrębnego adresu", mogła być ustalona wyłącznie na skutek podjęcia formalnych kroków prowadzących do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego bądź też wymagane było potwierdzenie wskazanej okoliczności konkretnym dowodem (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 maja 2023 r., sygn. II SA/Łd 299/23, opubl. w CBOSA). Wprowadzona regulacja nie wymaga też wszczęcia procedury o wydzielenie odrębnego lokalu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. III SA/Kr 673/23, opubl. w CBOSA). Uwzględniając dokumentację niezbędną dla zainicjowania tego rodzaju postępowania, poważne wątpliwości budziłoby dokonanie powyższego w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w sytuacji, gdy wspomniana nowelizacja weszła w życie w dniu 3 listopada 2022 r. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 31 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 474/23, z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. II SA/Gl 391/23, opubl. w CBOSA). Pozbawione podstaw prawnych pozostaje zatem uzależnienie przyznania skarżącemu wsparcia w postaci dodatku węglowego od przesłanki, która nie została wyartykułowana przez ustawodawcę. Na tym tle słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 19 lipca 2023 r. sygn. II SA/Gl 633/23 (opubl. w CBOSA), dopatrzył się naruszenia wynikającej z art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności, powtórzonej w art. 6 k.p.a. jako jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego. Sam więc brak złożenia przez skarżącego wniosku o nadanie dla zajmowanej przez niego części nieruchomości osobnego numeru porządkowego oraz brak podjęcia działań celem formalnego wyodrębnienia lokalu, nie wykluczał jeszcze uprawnienia do uzyskania dodatku węglowego. Dla spełnienia przesłanki z art. 2 ust. 3d w zw. z ust. 3c ustawy, tj. braku możliwości ustalenia do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu dla jego gospodarstwa, wystarczyło złożenie jedynie jego oświadczenia w tym zakresie. Za takim rozwiązaniem opowiedziało się już orzecznictwo sądowoadministracyjne (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gliwicach: z dnia 11 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 355/23, z dnia 8 maja 2023 r. sygn. II SAB/Gl 24/23, z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. II SAB/Gl 32/23, w Łodzi z dnia 23 maja 2023 r. sygn. II SA/Łd 299/23, w Krakowie z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. III SA/Kr 383/23 i III SA/Kr 673/23, z dnia 3 października 2023 r., sygn. III SA/Kr 694/23, opubl. w CBOSA). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r., sygn. II OSK 2920/16 (opubl. w CBOSA), zgodnie z którym lokal posiada cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami, swobodny dostęp do niego właściciela czy mieszkańca oraz możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela, mieszkańca, co należało ustalić przeprowadzając wywiad środowiskowy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ przeprowadzając wywiad środowiskowy zobowiązany będzie ustalić czy lokal zamieszkiwany przez skarżącego posiada cechę samodzielności oraz uwzględnić, że dla spełnienia przesłanki z art. 2 ust. 3d w zw. z ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, tj. braku możliwości ustalenia do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu dla jego gospodarstwa, wystarczające będzie jedynie złożenie oświadczenia przez skarżącego w tym zakresie. O uprawnieniu do złożenia takiego oświadczenia, stosownie do treści art. 9 k.p.a. strona winna zostać poinformowana. W tym stanie sprawy, uznając że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI