II SA/Gl 940/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-06-28
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalność budowypostępowanie administracyjnedecyzja o umorzeniudrogi pożarowegarażwsaorzecznictwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy garażu, uznając, że garaż nie stanowi samowoli budowlanej w świetle wcześniejszych orzeczeń i dokumentów.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy garażu. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając garaż za samowolę budowlaną, ale nie nakazał rozbiórki ze względu na stan techniczny i brak zagrożenia. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, powołując się na wcześniejsze orzeczenie NSA, które sugerowało legalność budowy garażu na podstawie dokumentów z lat 70. WSA w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego i uznając, że garaż nie jest samowolą budowlaną, a kwestia legalności budowy została już rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi G. K., W. K., E. K., Z. M., E. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o umorzeniu postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych dotyczących garażu murowanego. Organ I instancji (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego) umorzył postępowanie, uznając garaż za samowolę budowlaną, ale nie znalazł podstaw do nakazu rozbiórki, kierując się stanem technicznym i brakiem zagrożenia. Organ II instancji (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) utrzymał decyzję w mocy, ale zmienił podstawy prawne, powołując się na wyrok NSA z 2002 r., który sugerował legalność budowy garaży na podstawie dokumentów z lat 70. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak dróg pożarowych. WSA w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że nie jest ona zasadna. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z 2002 r., który wskazywał na legalność budowy garaży. Sąd uznał, że akt notarialny z 1970 r. oraz inne dokumenty potwierdzają, że garaż został wybudowany legalnie, a kwestia samowoli budowlanej została już rozstrzygnięta. Sąd zaznaczył, że granice sprawy obejmują legalność budowy, a nie inne kwestie, jak np. przepisy przeciwpożarowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wcześniejsze orzecznictwo sądowe (NSA) oraz dokumenty (akt notarialny, pisma) wskazują na jego legalność i brak podstaw do uznania go za samowolę budowlaną.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku NSA z 2002 r., który wskazywał, że dokumenty z lat 70. (akt notarialny, pisma) mogą potwierdzać legalność budowy garażu, nawet jeśli brak jest formalnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd uznał, że kwestia legalności budowy została już rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

p.b. art. 40

Prawo budowlane

p.b. art. 42

Prawo budowlane

p.b. art. 103 § 2

Prawo budowlane

p.b. art. 37

Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych art. 11 § 1 pkt 2

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.g.w.n. art. 23 § 5

Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

Argumenty

Skuteczne argumenty

Garaż wybudowany w latach 70. nie stanowi samowoli budowlanej w świetle orzecznictwa NSA i posiadanych dokumentów (akt notarialny, pisma). Kwestia legalności budowy garażu została już rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu, a sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA. Granice sprawy obejmują legalność budowy jako samowoli, a nie inne kwestie, jak np. zgodność z przepisami przeciwpożarowymi.

Odrzucone argumenty

Garaż stanowi samowolę budowlaną, ponieważ nie przedstawiono pozwolenia na budowę. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności. Naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz rozporządzeń dotyczących warunków technicznych i dróg pożarowych (wąski dojazd do budynku uniemożliwiający działania straży pożarnej).

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Granicami rozpatrywanej sprawy jest legalność budowy garaży i poza te ramy Sąd nie może wykraczać.

Skład orzekający

Ewa Krawczyk

przewodniczący

Barbara Brandys-Kmiecik

sprawozdawca

Włodzimierz Kubik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążąca moc orzeczeń sądów administracyjnych (art. 153 p.p.s.a.) i zasada związania oceną prawną sądu w kolejnym postępowaniu. Interpretacja legalności budowy obiektów z okresu przed wejściem w życie obecnych przepisów prawa budowlanego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej z lat 70. oraz interpretacji przepisów obowiązujących w tamtym okresie. Konieczność analizy konkretnych dokumentów i wcześniejszych orzeczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak wcześniejsze orzeczenia sądowe mogą wpływać na rozstrzygnięcie późniejszej sprawy, nawet po latach. Dotyczy problematyki samowoli budowlanej i legalności obiektów z przeszłości.

Legalność garażu sprzed lat: jak orzeczenie NSA sprzed dekad wpłynęło na decyzję WSA?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 940/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik /sprawozdawca/
Ewa Krawczyk /przewodniczący/
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
II OSK 60/07 - Wyrok NSA z 2008-02-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Protokolant starszy sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi G. K., W. K., E. K., Z. M., E. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności wykonanych robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. o nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C., działając na podstawie art. 104 i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm.) oraz art. 40 i art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej garażu murowanego, usytuowanego na terenie nieruchomości przy Al. [...] w C. na działce A, stanowiącego własność J. D.. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że J. D. nie przedłożyła pozwolenia na budowę przedmiotowego garażu. Przedstawiła natomiast akt notarialny z dnia [...] r. o Rep. A nr [...] zawarty z poprzednim właścicielem garażu i użytkownikiem wieczystym gruntu, na którym obiekt ten został posadowiony. Stwierdzono zatem, że garaż ten stanowi samowolę budowlaną, został wykonany na początku lat 70-tych, czyli pod rządami prawa budowlanego z 1974r. Analizując więc zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. oraz uznając, że stan techniczny garażu nie spowoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, ani nie wpłynie na pogorszenie warunków zdrowotnych użytkowników i otoczenia organ nie znalazł podstaw do wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Nadto wskazano, że budynki mieszkalne wielorodzinne, zlokalizowane na sąsiedniej do tegoż garażu nieruchomości, zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. nr 121, poz. 1139), nie należą do obiektów do których wymagane są drogi pożarowe, co stanowiło podstawowy zarzut lokatorów tych budynków. Wobec powyższych okoliczności organ I instancji stwierdził, że przedmiotową samowolę należy rozpatrywać w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. i umorzyć prowadzone postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Odwołanie od tej decyzji złożyli G. i W. K., E. K., Z. M., E. M. i J. D. kwestionując prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Zarzucono naruszenie zasad przepisów postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, naruszenie art. 37 Prawa budowlanego z 1974r., a także przepisów rozporządzeń z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Podkreślono, że wobec posadowienia garaży budynek został pozbawiony możliwości obrony przeciwpożarowej przy użyciu wozów strażackich, gdyż jedynym dojazdem jest brama znajdująca się w środku głównej części budynku o wymiarach 1,90m (a szerokość przejazdu 1,60m) na 2,80m wysokości. Natomiast zgodnie z powoływanym aktem wykonawczym wysokość winna wynosić nie mniej niż 4,20m a szerokość przejazdu 3,60m.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. o nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając jednak, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta C. przyjął błędne podstawy prawne i niewłaściwe zastosował uzasadnienie swego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 12 lutego 2002r. o sygn. akt II S.A./Ka 1041/00 podkreślił, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło legalność wybudowanych garaży. Brak jest wprawdzie decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste najemcy garażu, jednakże akt notarialny z [...]r. Rep. A nr [...] o oddaniu działki nr A w użytkowanie wieczyste, a także pisma ówczesnych najemców garaży z dnia [...] 1969 r. i Miejskiego Przedsiębiorstwa Ciepłowniczego w C. z [...] 1969r. i z [...] 1970r. potwierdzają, że przedmiotowy garaż wybudowany został w tym samym czasie i na tych samych zasadach co garaże sąsiednie, dla których zachowały się decyzje wydane w oparciu o art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
.Mając zatem na uwadze wykładnię zawartą w powyższym wyroku Sądu organ odwoławczy przyjął, że osoba figurująca w akcie notarialnym o oddaniu w użytkowanie wieczyste działki nr A zabudowanej garażem dysponowała pozwoleniem na jego budowę. Zaznaczono także, że przedmiotem prowadzonego postępowania nie było badanie prawidłowości udzielonego pozwolenia lecz wyjaśnienie ewentualnej samowoli.
Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodzili się G. K. i W. K., E. K., Z. M. i E. M. powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Zarzucono, że ze zgromadzonych akt archiwalnych nie wynika aby prowadzone były jakieś postępowania przetargowe, rokowania czy negocjacje, w drodze których wyłonionemu nabywcy użytkowania wieczystego przysługiwałoby pierwszeństwo w otrzymaniu gruntu. Wskazano także, że akt notarialny nie został poprzedzony wydaniem decyzji administracyjnej; sporządzony był w innym już stanie prawnym i nie wspomina się w nim, że garaż został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę. Poza tym podniesiono, że nie zapewniono stronom czynnego udziału w postępowaniu i nie poinformowano o treści zebranego materiału dowodowego, co miało – zdaniem skarżących wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie i odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Skargę E. M. Sąd postanowił oddalić z uwagi na brak jego interesu prawnego do jej wniesienia. Skarżący jest bowiem synem współwłaściciela nieruchomości i nie posiada do tej nieruchomości żadnego prawa uzasadniającego jego legitymację.
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta powyższymi uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym skarga G. K., W. K., E. K. i Z. M. - zdaniem składu orzekającego - nie zasługuje na uwzględnienie.
Przechodząc do merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim wskazać, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 12 lutego 2002r. o sygn. akt II S.A./Ka 1041/00 uchylał decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. o nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. o nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Sąd kontrolował legalność wydanych rozstrzygnięć w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych sprawy i oceniał prawidłowość zastosowanych do nich norm prawnych. W uzasadnieniu zaś wskazał, że skoro przesłanką zastosowania przepisu art. 23 ust. 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74) było wybudowanie garażu na podstawie pozwolenia na budowę, to wydanie takich decyzji wskazywałoby, że osoby w nich figurujące dysponowały pozwoleniami na budowę. Zaznaczono także, że zastosowanie takiego domniemania nie będzie konieczne, jeżeli okoliczność ta wynika wprost z akt administracyjnych sprawy o oddanie gruntu w wieczyste użytkowanie, prowadzonej w 1989r. przez Wydział Geodezji Urzędu Miejskiego w C..
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zatem oddziaływanie orzeczenia sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu w sprawie przed organami administracji publicznej ma pierwszorzędne znaczenie w odniesieniu do orzeczeń kasatoryjnych tego sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w zakresie wynikającym z dokonanego obalenia zaskarżonego aktu lub czynności i ewentualnie innych aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy (w związku z postanowieniami art. 135). Rozstrzygając zatem sprawę w ponownym postępowaniu organ administracyjny dysponuje takimi samymi możliwościami w zakresie rozstrzygnięcia, jakimi dysponował w pierwotnym postępowaniu, z ograniczeniami wynikającymi z zasady związania oceną prawną sądu. Dlatego też organy obu instancji były zobligowane do prowadzenia postępowania z uwzględnieniem wskazań Sądu zawartych w przywoływanym wyroku.
Jak wynika ze zgromadzonych akt administracyjnych w rozpatrywanej sprawie zawarty był akt notarialny z dnia [...] r. Rep. A nr [...] o oddaniu działki nr A w użytkowanie wieczyste na rzecz poprzednika prawnego obecnej właścicielki – J. G.. Jako podstawę tego aktu powołano uchwały Rady Miasta C. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie zasad nabywania garaży wybudowanych na gruncie gminy C. przez dotychczasowych najemców oraz Zarządu Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie wykonania uchwały nr [...] dotyczącej zasad sprzedaży m.in. garaży. Natomiast z zapisów § 2,5 6 wynika, że prowadzone były rokowania dotyczące nabycia garażu na własność i oddania gruntu w użytkowanie wieczyste, nabywca garaż wybudował i wpłacił kwotę z tytułu pierwszej opłaty rocznej za wieczyste użytkowanie gruntu. Wskazać należy, że z pisma Miejskiego Przedsiębiorstwa Ciepłowniczego z dnia [...] 1970 r. wynika, że J. G. wybudował garaż z własnych środków zgodnie z posiadaną dokumentacją.
Reasumując powyższe uwarunkowania prawne i faktyczne – zdaniem składu orzekającego – przy tak sformułowanej ocenie prawnej w w/w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 12 lutego 2002r. o sygn. akt II S.A./Ka 1041/00 brak jest podstaw do uznania, że garaże te są samowolą budowlaną.
Podkreślić także należy, że granicami rozpatrywanej sprawy jest legalność budowy garaży i poza te ramy Sąd nie może wykraczać. Natomiast nie wyklucza to możliwości prowadzenia innych postępowań dotyczących garaży np. w oparciu o przepisy ochrony przeciwpożarowej.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.