II SA/Gl 935/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę na decyzję nakazującą demontaż drzwi zamontowanych na nieruchomości wspólnej bez zgody wspólnoty mieszkaniowej, uznając je za samowolne roboty budowlane.
Skarga dotyczyła decyzji nakazującej demontaż drzwi zamontowanych przez współwłaścicielkę na klatce schodowej budynku wielorodzinnego, która stanowiła nieruchomość wspólną. Skarżąca twierdziła, że uzyskała zgody sąsiadów i że drzwi nie naruszają przepisów. Sąd uznał jednak, że montaż drzwi stanowił przebudowę zmieniającą parametry użytkowe nieruchomości wspólnej i wymagał zgody wspólnoty mieszkaniowej, której skarżąca nie uzyskała. W związku z tym, oddalono skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę T.S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i nakazała skarżącej demontaż drzwi zamontowanych na klatce schodowej budynku wielorodzinnego. Drzwi te zostały zamontowane we wrześniu 2018 r. na nieruchomości wspólnej bez wymaganej zgody wspólnoty mieszkaniowej. Skarżąca argumentowała, że uzyskała zgody poszczególnych właścicieli lokali i że drzwi nie naruszają warunków ewakuacji ani nie stanowią przebudowy. Sąd odwoławczy, a następnie WSA, uznały jednak, że montaż drzwi stanowił roboty budowlane kwalifikowane jako przebudowa, zmieniająca parametry użytkowe nieruchomości wspólnej i wymagająca zgody wspólnoty mieszkaniowej. Ponieważ zgoda ta nie została uzyskana, a wcześniejsze zgody dotyczyły innych drzwi lub były nieaktualne, sąd uznał, że organ prawidłowo nakazał przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. Skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, montaż drzwi na klatce schodowej stanowiącej nieruchomość wspólną, który zmienia parametry użytkowe obiektu budowlanego, stanowi przebudowę wymagającą pozwolenia na budowę, a brak zgody wspólnoty mieszkaniowej uniemożliwia legalizację takich robót.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że montaż drzwi na korytarzu stanowiącym nieruchomość wspólną, który odseparował fragment korytarza od wspólnego użytku, zmienił parametry użytkowe budynku. Ponieważ nie uzyskano zgody wspólnoty mieszkaniowej, a wcześniejsze zgody były nieaktualne lub dotyczyły innych drzwi, roboty te zostały zakwalifikowane jako samowola budowlana, a organ prawidłowo nakazał ich demontaż.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
u.w.l. art. 3 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Definicja nieruchomości wspólnej.
u.w.l. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Nieruchomość wspólna jest objęta przymusową współwłasnością właścicieli lokali.
u.w.l. art. 6
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Definicja wspólnoty mieszkaniowej.
u.w.l. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Reprezentacja wspólnoty mieszkaniowej.
u.w.l. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Zarząd nieruchomością wspólna.
u.w.l. art. 22 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu wymagają uchwały właścicieli lokali.
u.w.l. art. 22 § ust. 3 pkt 5
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu.
u.w.l. art. 19
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Przepis (w brzmieniu do 31.12.2019 r.) dotyczący zarządu nieruchomością wspólną i stosowania przepisów Kodeksu cywilnego o współwłasności.
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.
u.p.b. art. 3 § pkt 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja robót budowlanych.
u.p.b. art. 3 § pkt 7a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja przebudowy.
u.p.b. art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Stosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 do robót wykonanych w sposób określony w art. 50 ust. 1.
u.p.b. art. 50 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wykonanie robót budowlanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia.
u.p.b. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Generalna zasada wymagająca pozwolenia na budowę.
Pomocnicze
u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ administracyjny może nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co zmierza do legalizacji robót.
u.p.b. art. 50 § 1 pkt 4 i ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa przypadki, w których organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych.
u.p.b. art. 151
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepis dotyczący kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzeka co do istoty sprawy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
u.p.b. art. 29 § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wyłączenie stosowania pozwolenia na budowę w określonych przypadkach, np. wymiana istniejących elementów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Montaż drzwi na nieruchomości wspólnej bez zgody wspólnoty mieszkaniowej stanowi przebudowę zmieniającą parametry użytkowe obiektu. Brak zgody wspólnoty mieszkaniowej uniemożliwia legalizację samowolnie wykonanych robót budowlanych. Pojedyncze zgody właścicieli lokali nie zastępują uchwały wspólnoty mieszkaniowej w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu.
Odrzucone argumenty
Skarżąca posiadała zgody sąsiadów na montaż drzwi. Drzwi nie naruszają warunków ewakuacji i nie stanowią przebudowy. Organy nadzoru budowlanego nie powinny badać stosunków cywilnoprawnych dotyczących zgody wspólnoty.
Godne uwagi sformułowania
zmiana parametrów użytkowych istniejącego obiektu budowlanego nieruchomość wspólna w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali przymusowa współwłasność poszczególnych właścicieli lokali czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nie budzi wątpliwości, że prace te poskutkowały zmianą parametrów użytkowych przedmiotowego obiektu
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Nowak
sędzia
Artur Żurawik
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących robót budowlanych na nieruchomości wspólnej, wymogu zgody wspólnoty mieszkaniowej oraz kwalifikacji przebudowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji montażu drzwi na klatce schodowej stanowiącej nieruchomość wspólną w budynku wielorodzinnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu współwłasności i konfliktów sąsiedzkich w budynkach wielorodzinnych, z praktycznym zastosowaniem przepisów prawa budowlanego i o własności lokali.
“Czy możesz zamontować drzwi na klatce schodowej bez zgody sąsiadów? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 935/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-01-15 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-07-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Artur Żurawik Krzysztof Nowak Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 725 art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 6 maja 2024 r. nr WINB-WOA.7721.64.2024.KC w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z 27 listopada 2023 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (aktualnie Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nałożył na T. S. (dalej jako strona lub skarżąca) obowiązek demontażu drzwi wraz z futryną, zamontowanych przy wejściu na schody prowadzące na [...] piętro, w klatce [...] zlokalizowanej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, usytuowanym na działce nr geod. [...] w B. przy ul. [...] - w celu doprowadzenia wejścia do stanu zgodnego z prawem, w terminie do 29 lutego 2024 r. W uzasadnieniu tej decyzji powołano się na przeprowadzoną kontrolę, w wyniku której ustalono, że wspomniana działka nr [...] stanowi współwłasność skarżącej oraz: G.K., A. K., A1. K1., A2. K2., R. K. oraz K. D., które to osoby są zarazem właścicielami wyodrębnionych lokali mieszkalnych w powyższym budynku wielorodzinnym, tworzącymi wspólnotę mieszkaniową liczącą 5 lokali. W istniejącym na parterze otworze, na korytarzu przy wejściu na schody prowadzące na piętro stwierdzono zamontowane drzwi wraz z futryną. W rzeczonej klatce schodowej znajdują się dwa lokale mieszkalne: nr [...] na parterze oraz nr [...] na piętrze (własność strony), z kolei korytarz i klatka schodowa są częścią wspólną nieruchomości. Skarżąca w swoim piśmie z 8 września 2023 r. oświadczyła, że wspomniane drzwi zostały przez nią zamontowane we wrześniu 2018 r., a nadto przedstawiła opinię rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych potwierdzającą, że ich zabudowa nie spowodowała uniemożliwienia zachowania stosownych warunków ewakuacji zarówno dla osób mogących przebywać w lokalu mieszkalnym nr [...] jak również w lokalu mieszkalnym nr [...]. W czasie montażu drzwi powyższa Wspólnota Mieszkaniowa już istniała, zaś z pism strony wynika, że nie miała ona na ich zamontowanie zgody wszystkich współwłaścicieli budynku. Przeciwnie - uchwałą nr [...] z 3 listopada 2021 r. właściciele lokali tworzących tę Wspólnotę Mieszkaniową zobowiązali skarżącą do niezwłocznego (w terminie do 15 listopada 2021 r.) zdemontowania wskazanych drzwi (za podjęciem uchwały głosowało 0,7189 udziałów, przeciw 0, wstrzymało się 0,2822 udziałów), jednak mimo to wyżej wymieniona nie dokonała ich demontażu. Zdaniem organu pierwszej instancji, skoro sporne drzwi zostały umieszone przez stronę bez zgody Wspólnoty Mieszkaniowej, okoliczności sprawy uzasadniały zobowiązanie jej do ich demontażu w drodze decyzji administracyjnej. Niezadowolona z powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach kwestionując prawidłowość ustaleń, które legły u podstaw tego rozstrzygnięcia. Podkreśliła bowiem, że w toku kontroli organu pierwszej instancji [...] r., prowadząca ją pracownica ustaliła, że sporne drzwi nie przeszkadzają właścicielom lokali nr [...] i [...]. Równocześnie zaakcentowała, że zgodę właścicieli poszczególnych mieszkań na ich montaż uzyskała [...] r. (na tę okoliczność przedstawiła kopię pisma, w którym wskazała, że zastrzeżenia w niniejszym zakresie zgłosili tylko ówcześni lokatorzy mieszkania nr [...] – P. P. i J. L., wobec których został jednak wydany wyrok o eksmisji, z kolei pięciu innych lokatorów miało oświadczyć, że "drzwi im nie przeszkadzają"). Nadto dodała, że zgoda została wyrażona również przez R. K., który wprowadził się w międzyczasie do lokalu nr [...] (na tę okoliczność dołączyła pismo z [...] r.). Kolejnym pismem z 12 stycznia 2024 r. strona uzupełniła odwołanie powtarzając swoje wcześniejsze wywody oraz akcentując, że przeciwni montażowi drzwi są aktualnie jedynie A1. i A2. K1,2., którzy wprowadzili się później i pozostają z nią w konflikcie oraz, że "nie przypomina sobie", aby była obecna przy podejmowaniu uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej nr [...]. Decyzją z 6 maja 2024 r., nr WINB-WOA.7721.64.2024.KC wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 oraz art. 83 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości orzekając równocześnie o nałożeniu na stronę obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, poprzez demontaż spornych drzwi wraz z futryną. W uzasadnieniu tego aktu organ odwoławczy w pierwszej kolejności zaznaczył, że skarżąca w tej samej lokalizacji zamontowała drzwi już wcześniej, a mianowicie w roku 2016, zaś Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., decyzją z 13 grudnia 2016 r. nakazał jej ich demontaż, gdyż uznał, że strona wykonała w tym zakresie roboty budowlane stanowiące przebudowę, w wyniku której zmieniły się parametry użytkowe budynku, a tym samym wymagające pozwolenia na budowę, którego nie uzyskała. Następnie organ pierwszej instancji decyzją z 22 sierpnia 2018 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na montażu rzeczonych drzwi albowiem w toku kontroli przeprowadzonej [...] r. stwierdził, że skarżąca wykonała nałożony na nią nakaz demontażu. Następnie, w wyniku oględzin dokonanych [...] r. (przeprowadzonych w ramach postępowania wszczętego w związku z informacją przekazaną przez A2. K2.) ustalono ponowne zamontowanie drzwi wraz z futryną w tym samym miejscu, z wyjaśnień skarżącej wynika, że dokonała tego we wrześniu 2018 r., zaś mocą przedłożonej przez A2. K2. uchwały nr [...] podjętej w wyniku indywidualnego zbierania głosów w dniach od [...] do [...] r. Wspólnota Mieszkaniowa nie wyraziła zgody na montaż wskazanych drzwi wraz z futryną i zobowiązała inwestorkę do ich demontażu. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że chociaż organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący wyjaśnił okoliczności sprawy, a poczynione ustalenia wskazują na zasadność nałożonego na skarżącą obowiązku, to jednak niewłaściwie sformułował swoje rozstrzygnięcie błędnie przyjmując za jego podstawę prawną art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Przepis ten upoważnia bowiem organ administracyjny do nałożenia na stronę obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a zatem zmierza do legalizacji robót budowlanych wykonanych w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 tej ustawy, co w niniejszym przypadku nie jest możliwe z uwagi na fakt, iż strona nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W takiej zaś sytuacji należało rozstrzygnąć na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 1 powołanej regulacji, a mianowicie nakazać przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego, czyli demontaż spornych drzwi wraz z futryną. W tym miejscu podkreślono, że skarżąca zamontowała te drzwi na korytarzu, który stanowi nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048 ze zm.), a tym samym z mocy art. 3 ust. 1 powołanej regulacji, jest objęty przymusową współwłasnością poszczególnych właścicieli lokali, którym przysługują w niej odpowiednie udziały. Równocześnie zaakcentowano, że w świetle art. 6 powyższej ustawy, ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową (z mocy art. 20 ust. 1 oraz 21 ust. 1 w przypadku, gdy lokali jest więcej niż 3 - reprezentowaną przez zarząd), która chociaż nie posiada osobowości prawnej, to jednak może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. Oznacza to, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej podmiotem praw i obowiązków jest wspólnota mieszkaniowa, gdyż to ona działa za swoich członków. Na poparcie powyższego stanowiska organ odwoławczy przywołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych, w których wyrażono analogiczny pogląd. Zważywszy powyższe wywiódł, że skarżąca nie uzyskała zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na sporne roboty budowlane, które wykonała we wrześniu 2018 r., z kolei pisemne zgody wyrażone przez właścicieli pozostałych lokali wchodzących w skład zamieszkiwanej przez nią nieruchomości dotyczą wcześniejszych robót wykonanych w roku 2016 r., co do których postępowanie zakończone zostało decyzją organu pierwszej instancji z 13 grudnia 2016 r. Strona nie uzyskała również zgody Wspólnoty Mieszkaniowej na legalizację rzeczonych robót budowlanych zakończonych we wrześniu 2018 r., jako że uchwałą nr [...] Wspólnota ta nakazała jej demontaż wykonanych drzwi. W tym stanie rzeczy skarżąca nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, a w rezultacie brak było podstaw do zalegalizowania spornych robót i koniecznym było wydanie rozstrzygnięcia nakazującego jej przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, który na mocy art. 51 ust. 7 tej ustawy ma odpowiednie zastosowanie, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W ocenie organu drugiej instancji, wykonane przez stronę roboty budowlane wyczerpują przesłankę wskazaną w art. 50 ust. 1 pkt 1 powołanej regulacji albowiem zostały wykonane bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, wymaganej z racji tego, że stanowiły przebudowę w rozumieniu art. 3 ust. 7a wskazanej ustawy, gdyż zmieniły parametry użytkowe części wspólnej budynku uniemożliwiając korzystanie przez wszystkich mieszkańców z całego korytarza, zgodnie z jego dotychczasowym przeznaczeniem, a równocześnie nie były objęte zwolnieniem na podstawie art. 29 ust. 4 pkt 1 tej regulacji. Niezadowolona z powyższej decyzji strona reprezentowana przez adwokata wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia w pkt 2 (obejmującym rozstrzygnięcie nakazujące jej demontaż spornych drzwi wraz z futryną) oraz zasądzenia na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie: art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez zaniechanie zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, nierozpatrzenie całości zgromadzonych w sprawie dowodów, a także nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co poskutkowało błędnym przyjęciem, że nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego było uzasadnione. Zarzuciła także naruszenie prawa materialnego, a to: art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane, poprzez ich błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie nie doszło do naruszenia prawa, a nakaz demontażu drzwi był bezzasadny. W uzasadnieniu podkreślono, że skarżąca posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż [...] r. uzyskała zgodę na wykonanie objętych kwestionowaną decyzją robót budowlanych od ówczesnych właścicieli pozostałych lokali, a nadto w piśmie z 22 stycznia 2024 r. podnosiła, że dysponuje odpowiednimi, w tym także późniejszymi zgodami pozostałych właścicieli, w tym R. K., który wprowadził się do lokalu nr [...] w [...] r. Nadto zakwestionowano, jakoby sporne roboty budowlane miały zmienić parametry użytkowe części wspólnej budynku uniemożliwiając korzystanie z korytarza wszystkim lokatorom. Powołano się bowiem na opinię rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, w której wskazano, że zabudowa drzwi na klatce schodowej nie spowodowała uniemożliwienia zachowania stosownych warunków ewakuacji dla osób mogących przebywać w lokalach nr [...] i [...]. Zaznaczono również, że drzwi są zamontowane prawidłowo, zgodnie z prawem budowlanym i - jak wynika z wyjaśnień "Inspektora WA" uzyskanej w odpowiedzi na jej telefonicznie zadane pytanie – ich montaż nie stanowił przebudowy, gdyż takową byłyby prace polegające na wykuciu w ścianie nowego otworu i wstawieniu drzwi. Dodatkowo zwrócono uwagę, że zadaniem organów nadzoru budowlanego jest kontrola zachowania wymogów wynikających z warunków techniczno-budowlanych a nie badanie stosunków cywilnoprawnych dotyczących zgody wspólnoty na montaż spornych drzwi czy też na ich pozostawienie, a w konsekwencji, skoro wspomniane wyżej podmioty wyraziły stanowisko, że drzwi nie stwarzają zagrożenia budowlanego, wydanie decyzji zobowiązującej do ich demontażu istotnie narusza prawo. W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumentację zawartą w swojej decyzji stwierdzając, że zarzuty podnoszone przez stronę są bezzasadne i nie ma podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 powyższej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W tym kontekście nie stwierdzono podstaw do uwzględnienia skargi. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) wykazała bowiem, że zaskarżony akt odpowiada wymogom prawa, gdyż nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest zawarte w pkt. 2 decyzji organu odwoławczego z 6 maja 2024 r. rozstrzygnięcie nakładające na stronę obowiązek doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego, poprzez demontaż drzwi wraz z futryną, zamontowanych przy wejściu na schody prowadzące na [...] piętro, w klatce [...] zlokalizowanej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym w B. przy ul. [...]. Jest poza sporem, że montażu tych drzwi skarżąca dokonała we wrześniu 2018 r. nie uzyskując na wykonanie w tym zakresie robót pozwolenia na budowę. Materialnoprawną podstawą zaskarżonego aktu był art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, stanowiący, iż przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 tej ustawy, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przedmiotem rozpoznanej sprawy są już zrealizowane roboty budowlane, zatem brak było podstaw do wydania postanowienia na zasadzie art. 50 ust. 1 powołanej regulacji (wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych, a wiec odnoszącego się do prac trwających). Nie występuje tu także stan opisany w art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy (dotyczący wstrzymania robót dotyczących budowy obiektu budowlanego będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia). Oznacza to, że zachodzi przypadek inny, a w takiej sytuacji przepis art. 51 ust. 7 nakazuje stosować odpowiednio art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 wówczas, gdy roboty budowalne zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W odniesieniu do realiów sprawy przekłada się to na sytuację wskazaną w art. 50 ust. 1 pkt 1, czyli wykonanie robót budowlanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że wykonany przez stronę montaż drzwi należy zakwalifikować jako roboty budowlane, o których mowa w art. 3 pkt 7 ustawy - Prawo budowlane albowiem stanowił przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a tej regulacji. Zgodnie z definicją sformułowaną w tym ostatnim przepisie przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. Kryterium decydującym o uznaniu danych robót budowlanych za przebudowę jest zatem to, czy doprowadziły one do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu, w obrębie którego zostały wykonane (poza parametrami wskazanymi w powołanym unormowaniu). Ustawodawca nie doprecyzował, co należy rozumieć przez zmianę parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu. W orzecznictwie oraz literaturze przedmiotu dominuje pogląd oparty na odwołaniu się do zasad wykładni językowej, zgodnie z którym parametr to wielkość charakteryzująca materiał lub element z punktu widzenia jego przydatności. W tych ramach przyjmuje się, że parametrem będą wszelkie wielkości, wyrażane w jednostkach miary czy też wagi elementów użytkowych, takich jak dach, okna, schody, oraz technicznych, takich jak ciężar konstrukcji czy odporność przeciwpożarowa, które występują w przypadku danego obiektu budowlanego (vide: wyrok NSA z 4 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 493/09, publ. Lex nr 597639 oraz A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski - Prawo budowlane. Komentarz Aktualizowany, publ. Lex/el. 2023). Równocześnie wymaga podkreślenia, że wspomniany przepis nawiązuje do dwóch rodzajów parametrów, których zmiana stanowi przesłankę determinującą przebudowę. Chodzi tu bowiem po pierwsze o parametry techniczne, a zatem o wszelkie wielkości (wyrażone w jednostkach miary, wagi, nachylenia itd.) dotyczące elementów konstrukcyjnych budynku takie, jak np. ciężar konstrukcji, nośność czy odporność przeciwpożarowa i po drugie - o parametry użytkowe dotyczące poszczególnych elementów użytkowych budynku (por wyroki WSA: we Wrocławiu z 16 listopada 2010 r., II SA/Wr 412/10 oraz w Poznaniu z 6 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 106/15 - dalej CBOSA). Przebudową są więc także takie roboty budowlane, które nie zmieniają wprawdzie parametrów technicznych obiektu budowlanego, jak na przykład występujące w obiekcie obciążenia, jednak powodują zmianę parametrów związanych z jego użytkowaniem (vide: wyrok NSA z 19 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1972/14, publ. CBOSA). Zdaniem składu orzekającego, parametry użytkowe obiektu budowlanego to cechy, które bezpośrednio wpływają na sposób jego użytkowania przez mieszkańców lub użytkowników. Należy więc do nich zaliczyć takie właściwości, jak liczbę, rozkład i powierzchnię pomieszczeń, a także dostępność i układ komunikacyjny, zaś cechą charakterystyczną tych parametrów jest to, że rzutują one na komfort i funkcjonalność korzystania z obiektu. W ocenie Sądu brak jest podstaw do formułowania twierdzeń, jakoby sporne roboty budowlane polegające na zamontowaniu przez skarżącą drzwi na stanowiącym nieruchomość wspólną korytarzu budynku, spowodowały zmianę parametrów technicznych. Nie budzi jednak wątpliwości, że prace te poskutkowały zmianą parametrów użytkowych przedmiotowego obiektu, jako że doprowadziły do odseparowania fragmentu korytarza (klatki schodowej), w efekcie czego rzeczony fragment, który - jak wynika z zalegającej w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej - obejmuje powierzchnię pomiędzy spornymi drzwiami a wejściem do zamieszkiwanego przez skarżącą lokalu, przestał być dostępny dla właścicieli pozostałych lokali znajdujących się w budynku. W konsekwencji, choć wskazany korytarz bezspornie stanowi nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, czyli przymusową współwłasność poszczególnych właścicieli lokali, która służy (co wynika z treści tego unormowania a contrario) do wspólnego użytku wszystkich tych właścicieli, w wyniku wykonanych przez stronę prac jego część została z tej nieruchomości wspólnej de facto wydzielona zaś realny dostęp do niej zachowała jedynie ona sama. W tych warunkach organ drugiej instancji trafnie zakwalifikował sporne roboty budowlane jako przebudowę. Niewątpliwie bowiem wykonanie takich robót, w wyniku których niemożliwe jest dotychczasowe korzystanie przez wszystkich użytkowników (właścicieli lokali mieszkalnych stanowiących osobną własność) z powierzchni stanowiącej nieruchomość wspólną, zgodnie z jej przeznaczeniem, zmienia parametry użytkowe obiektu budowlanego jakim jest budynek mieszkalny. Analogiczne stanowisko, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela wyrażone zostało w wyroku NSA z 16 września 2014 r., sygn. akt II OSK 616/13 (publ. CBOSA). W rezultacie, wykonany przez stronę montaż drzwi stanowił przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy - Prawo budowlane. Równocześnie przebudowa ta nie została objęta żadnym ze zwolnień wymienionych w art. 29 powołanej ustawy, a w szczególności wskazanym w ust. 4 pkt 1 tego przepisu, z uwagi na to, że stanowiła ingerencję w elementy konstrukcyjne budynku. Zwolnienie określone w niniejszym tym ostatnim przepisie miałoby bowiem zastosowanie w sytuacji, gdyby doszło jedynie do wymiany już wcześniej istniejących, legalnie zamontowanych drzwi na drzwi nowe o innych parametrach (np. grubości, wysokości, wadze czy odporności przeciwpożarowej), czy też do zmian w zakresie rozmiaru otworu w ścianie, w którym były one uprzednio osadzone. Nie może natomiast mieć zastosowania w sytuacji, gdy - jak ma to miejsce w rozpoznanej sprawie - stanowią w istocie rzeczy nowy element konstrukcyjny, gdyż wprowadzają istotną zmianę rozkładu pomieszczeń w tym budynku poprzez trwałe wydzielenie fragmentu ze stanowiącej wcześniej jedną całość, przestrzeni nieruchomości wspólnej, a zatem faktycznie zmniejszają powierzchnię tej nieruchomości wydzielając w istocie jej część do wyłącznego użytku strony. Wbrew twierdzeniom skarżącej, która powoływała się w tym zakresie na otrzymaną drogą elektroniczną opinię, nie chodziło tu też o wstawienie drzwi w istniejący w ścianie otwór przeznaczony na ich montaż, gdyż nie umieściła ich ona w przeznaczonym na ten cel miejscu (otworze), lecz zamontowała je w miejscu, gdzie wcześniej (legalnie) nie istniały i nie były przewidziane. W konsekwencji, zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, sporne roboty wymagały poprzedzenia pozwoleniem na budowę, którego strona bezspornie nie uzyskała. W tych zaś warunkach organ drugiej instancji trafnie uznał, że wystąpiła przesłanka wskazana w art. 50 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, co z kolei uzasadniało uruchomienie procedury uregulowanej w art. 51 ust. 1 przedmiotowej regulacji. Zdaniem Sądu organ odwoławczy zasadnie przy tym uznał, że w sprawie brak jest możliwości skutecznego przeprowadzenia postępowania zmierzającego do doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane). Ewentualne doprowadzenie wskazanych robót do takiego stanu byłoby bowiem możliwe wyłącznie wówczas, gdyby skarżąca wykazała posiadanie prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 4 cytowanej ustawy). Ponieważ jednak wykonała montaż spornych drzwi na korytarzu stanowiącym nieruchomość wspólną, wykazanie takiego prawa byłoby możliwe wyłącznie w formie uchwały właścicieli lokali o wyrażeniu zgody na ich realizację. Wymóg taki, w stanie prawnym, obowiązującym począwszy od 1 stycznia 2020 r. odnosi się do nieruchomości, gdzie liczba lokali mieszkalnych jest większa niż trzy i wynika on z art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali przewidującego taką formę w odniesieniu do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, do których art. 22 ust. 3 pkt 5 tej regulacji zalicza udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej. W toku postępowania administracyjnego skarżąca uchwały takiej nie przedstawiła. Jakkolwiek bowiem przedłożyła pismo datowane na [...] r., gdzie wyszczególniła nazwiska 6 właścicieli lokali, którzy mieli wyrazić zgodę na montaż drzwi na korytarzu zamieszkiwanej przez nich nieruchomości, to jednak, po pierwsze - podpisy złożyły na niej tylko 3 osoby, zaś w odniesieniu do pozostałych skarżąca sama zamieściła adnotację, że "drzwi im nie przeszkadzają", po drugie - nawet, gdyby wszystkich sześciu wymienionych w tym piśmie właścicieli wyraziło wówczas zgodę na montaż drzwi, to w świetle obowiązującego w tamtym czasie stanu prawnego nie byłoby to wystarczające albowiem na mocy art. 19 ustawy o własności lokali w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2019 r., w przypadku, gdy - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - liczba lokali mieszkalnych w danej nieruchomości nie była większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną miały odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące współwłasności, w tym art. 199 powołanego Kodeksu określający, że do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. Tymczasem wymóg ten nie został spełniony, gdyż jest poza sporem, że właściciel jednego z lokali nie wyraził zgody na zamontowanie spornych drzwi. Po trzecie natomiast - powołane pismo z [...] r. dotyczy innych drzwi, a mianowicie tych, które skarżąca zamontowała poprzednio, w roku 2016, a które następnie zdemontowała realizując nakaz nałożony na nią odrębną, wcześniejszą decyzją z 13 grudnia 2016 r. (wydaną właśnie wobec braku zgody jednego z lokatorów). Nie budzi wątpliwości, że wyrażone w powołanym piśmie zgody nie mogą rozciągać się na montaż stanowiących przedmiot niniejszej sprawy, kolejnych drzwi umieszczonych przez nią we wrześniu 2018 r. Jakkolwiek bowiem strona dokonała ich montażu w tym samym miejscu (choć nawiasem mówiąc poprzednie usunęła nie kwestionując prawidłowości wydanego wówczas nakazu ich zdemontowania), to jednak chodzi tu o odrębne roboty budowlane niż te, w odniesieniu do których wspomniane zgody miała w przeszłości uzyskać. Nawet jednak, gdyby przyjąć, że otrzymane przez nią wówczas oświadczenia sąsiadów oznaczają zgodę także na sporną inwestycję, to jednak nie budzi wątpliwości, że nastąpiła ich dezaktualizacja spowodowana późniejszym podjęciem przez Wspólnotę Mieszkaniową uchwały z 3 listopada 2021 r. o braku wyrażenia takiej zgody i co więcej - o zobowiązaniu strony do zdemontowania przedmiotowych drzwi. Wobec podjęcia tej uchwały pozostaje przy tym bez znaczenia fakt uzyskania przez nią późniejszej, odrębnej, pojedynczej zgody wyrażonej w piśmie z [...] r. przez nowego właściciela jednego z lokali mieszkalnych. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku albowiem orzekający w sprawie organ prawidłowo przyjął, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Mając na względzie wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym uzasadniać jej wzruszenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI